Marii Mercatoris Opera. Stephanus Baluzius Tutelensis ad fidem veterum codicum mss. emendavit & notis illustravit

21쪽

ix O Ρ E R A Deum sectile , alterum penitiis nullum. Mane ineptam & non minus inimicam rectae fidei quaeru stionem sib sanctae recordationis Anastasio Roma- hae Ecclesiae fiammo Pontifice Rufinus quondamnatione Syrus Romam primus invexit ut erat .argutus, se quidem ab ejus invidia muniens, per se proferre non ausus, Pelagium gente Brittanum monachum tunc decepit, eumque ad praedictam apprime imbuit atque instituit impiam va-mitatem. Quique mox austis in Apostolum Paui tum tammentarios condere , cum ad illum locum notissimum ad Romanos venisset epistolae ubi ita continetur, Propterea sicut per unum hominem peccatum intravit in hunc mundum, ct per peccatum mors, ct ita in omnes homines pertransiit

cetera, ibidem eos tantum reos dixit atque obis

noxios illa praevaricatione teneri qui hunc in pra varieandis Dei mandatis voluerint imitari, non

omnes qui ex ejus sunt per successionum seriem semine generati; atque hinc latius de sequentibus locis hujus epistolae disputat, & pronuntiat nullum hominum prorsus per generationem laesum fuisse nec laedi Adae peccati transgressione, sed

. - imitatione , inquit, quia prior ille in genere mano peccavit, & illum reum δc obnoxium fieri qui hunc propria:Voluntato, non nascendo, sed' peccando , fuerit imitatus. Huic Pelagio adhaesit. Caelestius , nobilis: tu quidem, & illius tempo- ris auditorialis Κholasticus , sed naturae vitio eu--φchus matris utero editus. Hic a Pelagio praedi-

cho instituti , sensum istum impiissimum mera-- cias imbibit, ac mulxos incredibili loquacitatet amentiae hujus suae participes & complices fecit ;a austique palam publicEque his verborum senter

22쪽

tiis ejusdem sensum passim disseminare per populos , id est, Adam mortalem factum, qui sive peccaret, sive

non peccaret, fuisset moriturus.

Quoniam peccatum Ada ipsim flum lia sit, ct

non genus humanum.

Quoniam infantes qui nascuntur, in eo statu sunt in quo Adam fuit ante praevaricationem. Quoniam neque per mortem Ada omne genus hominum moriatur, quia nec per roris Ectionem Christomne genus hominum reorgit. Quoniam infantes , etiamsi non baptizentur, ha

beant vitam aternam.

Quae quinque capitula unam impiissimam &nefandam sententiam generant. Adjecit praeterea poste esse hominem sine petacato & facile Dei mandata servare, quia & ante Christi adventum fuerunt homines sine peccato , dc quoniam lex sic mittit ad regnum caelorum scut evangelium. Haec atque hujusinodi etiam Iuliano & ceteris ejus commanipularibus placuere : quae cum cognita atque detecta ecclesiastica fuissent cum prata fatis personis auctoritate damnata, librorum quo- . que numerositate ab eodem Iuliano defensa sunt, placuitque ei cum Caelestio & Pelagio in damna tione tertium numerari. Tunc contra pueriles ausus ejus sanctae recordationis Augustinus Episco pus diversis temporibus diversos condidit libros ;ex quibus 6mnibus Iulianus unum de duobus pri mo tempore ad Valerium editis elegit cui quatuor libris a se ad Turbantium ab lutis contradiceret 3 sequenti vero uni octo ultimis volumi-

mbus ad Florum emissis respondisse se jactat , fim

23쪽

. Οὐκ Agens multos ejus sancti viri super hao re aliost

elaboratos penitiis ignorare. Quibus octo ultimis horrida loquacitate evagatus , Misertum se magis ostentare & sciolum volens, post innumerabilia convitiorum probra quae in sanctum si pradictum virum est jaculatus, haec impudenter immo jam impid defendere . usus est quae a Pelagio Caelestioque eum in perniciem si iam didicisse stiperius memoravimus , quamquam sicut jam prioribus qua tuor libris eadem & semper eadem volvens, A nullum prudenter inveniens exitum, injuriis &contumeliis magis membranas seu chartas quam ulla fidei rectae ratione complevit. Et clim haec summa brevitate & scripturarum sanctarum atque divinarum auctoritate esset quaestio pertractanda, plurimam sibi distortam S omnino non necesiariam loquacitatis conscripsit materiam, de qua &impia cuderet & prorssis ageret nihil. Nihil enim agit qui impietati operam navat. Sanctus tamen

sepe dictus Episcopus Augustinus ex suis libris

quatuor illius priores avertit, Octo quoque posteriores singulis responsionibus sitis ad singula copitula subjectis, ac vanos ejus ac plumbeos pugiones malleo catholicae veritatis obtudit, immo confregit. Quod utriusque opus cum in nostras manus venisset, quia tota summa inepti &magis impii Iuliani laboris ad unam proam redigi videtur sent litiam, Adae videlicet & Evae transgressionem eos non fecisse moroles, nec no-Xam eorum ad posteros originaria seccessione transisse, sola autem imitatione illorum qui dia vina mandata contempserit efiici reum. Hoc er

go, ut dixi, totum opus ci studiosius perlegis sem, breviter pro nostratum vitium facultate ,

24쪽

siibnotationibus ex libris ejus , ubi ubi opportunitas exegit, appositis , ego quoque respondi, quo dector post tanti patris & magistri tubam,

nostram etiam palearem fistulam non aspernatus assumςre, tota intellisat brevitate Iulianum in elaborandis numerosimmis libris inanem & plς- nam potida jactantiae cum summa impietate Ue- . i. ram impenditIe. Sane quoniam easdem ipsas, quas dixi, subnotationes in unum corpus redigere me debere tu quoque, venerande Presbyter menti, jussisti, parui imperatis, non ignorans in maledicta & esstienatae illius linguae nos convitia incursuros. Sed quid possunt extra Dei Ecclesiam τalligati rabidi canis latratus Z Gloriemur nos tantis viris tantisque ecqlesiasticis doctoribus toto plane orbe fulientibus, in quos ille tam inaudi

ra, tam nefanda, tamque obscoena atque atrocia

maledicta jacillatur , participes ac socios fieri. Scio sane quod etiam de ordine capitulorum suc- .censurus sit nobis, & plus loquendo quam solet, inanem contra nos strepitum Verboxum moxurus, accusans videlicet ordinem contra se nostroriam nullum esse dictorum. Subnotationes, ut jam diximus, pravis nos ejus sensibus. sparsim apposuimus vel admovimus; non ullum adversus eum condidimus librum. Ille san curet de nobis nae- Iuvenal. dio ceras implere capaces quadrivio. Nos cum S i ingenii tenuitate fide Christiana fundata , a mundi sane si pientibus longe semota, & exprobrationes ejus cum patribus nostris & magistris patienter excipimus, & exorbitationes illius a catholica veritate divinis scripturarum nostrarum eloquiis, non tophismatum arte, confutamus, con 'incimus, & deflemus. 'FINI P PROLOGUS

25쪽

Matth. II.

Responso

verba Iuliani ex libro eius. primo a

Florum capitulo C X II. ita. sE o currant ad eum qui clamat, Iugum meum suave est st onus meum leve est, qui & malet agenti veniam pro inaclimabili bonitate largitur,& innocentiam, quam creat bonam, facit innovando adoptandoque meliorem. Ad haec. Praeter responsa sancti viri, omnes quidem innovat creando , sed non omnes renovat

regenerando, nisi eos tantum de quibus ipse ait: Assisi qui renatus fuerit ex aqua ct Ipiritu, non potest intrare in regnum calorum, seu, ut idem ait, Nisi quis natus fuerit denuo. Vincla suspectus es fraudis & doli quod nusquam in toto opere tuo renovationis tibi visa est mentio facienda, sed

innovationis tibi sermo semper venit in mentem. Nam certum est inter innovationem & renovationem plurimum intereste. Innovattim enim, sicut

omnibus notum est, intelligi potest quod nunquam fuit & noviter extitit; renovatum vero ilquod utique jam erat, in vetustatemque perVenerat; quod si renovetur, dicitur renovatum. Sed nec probari facile poterit divinam scripturamusam esse hac locutione, innovatione videlicet; sed de renovatione ei creberrimus sermo est. Audi invitatus Apostolum Paulum dicentem : Sicuti est vertatvi in Iesu deponere vos secundum pri inam conversationem veterem hominem qui corrumpitur secundum desideria erroris, renovamini autem sensu men ris vestra, ct induite novum hominem qui secundum Deum creatus est in justitia sanctitatis ct et eritatis. Item idem : Cum autem benignitas ct humanitia

26쪽

MARII ME CA TORI S. inluxἰt salvatoris Dei nostri, non ex operibus justiam, quae nos fecimus, sed secundum suam mi eri Ndiam salvos nos fecit per lavacrum regenerationis strenovationis spiritus sancti, quem ditissime essurit super nos in Christo. Item idem : Et si exterior noster

homo corrumpitur, sed interior renovatur de die in diem. Deinde audi qui etiam adoptentur. audi inquam non me, sed Apostolum Petrum: Vos, I. Pet. L. inquit, genus electum, regale sacerdotimn , gens sancta , populus in adoptionem, ut virtutes Dei am , nuntietis, vos vocavit de tenebris in admirabile lumen suum. Audisne quid dicat 3 sentisse quid praedicet 3 illos adoptari videlicet ut fiant in adop-xionem populus Dei, qui sunt de tenebris evocati in illud admirabile lumen. Vnde consequens est ut nisi quis fuerit de tenebris evocatus in illud admirabile lumen, non sit genus electum, non regale sacerdotium, non gens sancta, non popa ius in adoptionem esct mereatur. An dicturus es, forsitan dc jussiirus, majores tantum homines , qui de tenebris in illud admirabile lumen tamquam peccatores evocantur, ipsi tantum fiant Populus Dei, parvuli vero ab ipso ortu suo in Iumine constituti, expertesque tenebrarum , quia tantum, ut tu vis, innovati sitiat' non autem renovati ex aliqua vetustate peccati, non sint ex populo Dei 3 Quis te Christianorum ferat ista loquentem Z Quis te non exhorreat & tamquam' lat ale virus fugiat haec scribentem Z

27쪽

Item in libro I I. eapitulo XVII.

verba Iuliani. V Erum imbecillum coecae opinionis patroci

nium multiplicat peccata, non minuit. Hic igitur miserorum pruritus & sponte decrescentium nullum contra ipsam veriUtis rationem valet pondus afferre , sed quia nonnullis scripturarum locis , & maxime Apostoli Pauli, confirmari asse runt naturale peccamm. Ac hetc. Nemo dicit naturale vel naturam este peccatum, sed originale, & id in natura elle, non exrra natum, nec absilirde abusive dici posse naturale , non tamen naturam. Nam deceptus ipse decipis quos potes. Et tamet, inter originale &naturale est nonnulla distantia , & quamvis quod naturale est, possit & originale dici, non tamen quod originarium est, & naturale cogit fateri. Et accipe exemplum. Natura est omnis homo, cujuslibet artatis , sexus, atque conditionis origo, ut est senator, curialis, servus, colonus, barbarus. quae naturae non sunt nomina, sed originariae conditionis. Ita nos non dicimus naturam aut

naturale esse 'eccatum, sed originis causam addime serviliter per peccatum. QuamVis, ut jam diximus, praeter naturam, in qua sit, esse non possit ; ni si dementissime quaerendum id extra hanc existimes, silapte sit propriam habens sib- stantiam vel naturam, & te ita sentientem dev ret Manichaeus , qui mali naturam sui juris, siti status, & originis principatum tenere ac habere cum impietate delirat.

28쪽

risa

Item in eodem capitulo paulum infia verba. Iuliani.

Ostensam est ergo nihil posse per scripturas Vςx sanctas probari quod justitia non possit tuta /δ' ri: quia si in lege Dei est perfecta forma justitiae, nihil per eam adversaria ejus, id est, in justitia,

sinitur virtutis adquirere; ac per hoc, quod ratio arguit , non potest auctoritas vindicare. Ad haec. Vellem probares tua ratione puerpe- Responsorium virginis vel conceptum sine virili permis. ως ς x tione, Deum quoque hominem famam, & per aetatum incrementa ad crucem mille Drductum: quod quia humana ratiocinatio nulla consignat, per fidem divinorum eloquiorum auctoritas vir dicat. Ridendum ergo immo flendum in te est quod ais : Quod ratio arguit, non potest auctoritas vindicare. Quis autem numerat tam magna & ita frequentia contra hanc miseram declamati πω Iam tuam testimonia scripturarum, in quibus quia ratio investigare nihil potest, ad fidem re- curritur, ut ejus auctoritate salus aeterna quaer

tim in eodem bbro capitulo TVI II. i

verba Iuliam. AVt si forte, quoniam aliter dogma tuum verba Iu stare non potest nisi Adam ex se concepiste liani& peperisse responderis, Apostolum quidem non hic sensiste nulli dubium erit, tu vero quid sexui tuo volueris evenire monstrasti. Ad laec. Er: besce, infelicissime, in tarta linia' Responsi.

- . . .

29쪽

io OPE R Aguae scurrilis vel potitis mimica' obscoenitate.

Vulgares tu dignus audire acclamationes : Vnus tu, unus Philistion, unus Launorum Lentulus, unus tibi Marullus comparandus. namque Martialis & Petronii solus ingenia superasti. Te verissime Amsanctinae scaturiginis e regionalis tua; teterrimus foetor, te Averni lacus nocentissimus halitus, te postremo Atabulus provinciae tuae pestifer flatus inflavit; quibus tot morbis turgidus& malesanus immo insanus essectus, haec eructuares , haec evomeres, haec exhalares; atque utinam, quia hoc tibi fui siet utilitas , vitalem spiritum exhalastes antequam tam obscoena tamque plena dedecoris pleno ore proferreS. Quis scenicus turpio, quis durio, vel sannio profestae licentia turpitudinis .publice ista proser-Tet Z Te matronae castae, te honesti & ornati virilegant 3 Sed si honestatis sint memores & pudoris , exhorrebunt, & velut monstruosam viperam,

ut fertur hydra fuisse, diffugient. Ttuae sanctae ac beatae recordationis Memoris Episcopi filius 3 T Iulianae primariae feminae, & qua nihil honestius

inter reverentissimas matronas invenias , utero

editus 3 Absit, absit ut tibi istud credere ausim. Vernularum te eorum potius crediderim filium, stippositumque illis, ut tape dicitur factum , Scquod tu potids tanta oris tui petulantia & obscoenitate approbas; aut si id non erit, degenerasse illos in te nulli dubium erit, qui sanctos illorum

hominum mores, sanctam vitam, institutumque noVerunt, tuumque sermonem in scriptis hisque prudenter inspexerint. Quorum sane post obitum. sanctorum hominum merito tu duas sorore& tuas

talibus disciplinis tui oris Orudisti. Novimus, nOV

30쪽

hamus quid tibi una earum, cum tu nimis sev rus in ejus ruinam pudoris insurgeres, objecerit Vel exprobraverit, atque tu mutus ilico non ausus es ulteros censurae tuae ullas dolori rixis in ferre molestias.

Item in eodem libro capitulo TVI I. verba Iuliani. Non enim dictum est, Erunt duo homises in

uno homine, sed Erunt duo in carne una. quo unitionis nomine voluptas illa coeuntium & libi do , quae sensim adficiens membra consternat ac, sicut ille prudens intellexit, unam carnem gestitessicere, a Deo instituta, & corporibus ante peccatum docetur inserta. Ad haec. Eleganter scurra loqueris more tuo,& more quo theatrum Arbitri Valeriique detristi. Constat in illis prosatoribus generis humani fuisse libidinem insitam eorum naturae, quam quidem divinae scripturae non, ut tu vis, libidinem solent sed camis concupiscentiam nominare, de qua illud implerent : Crescite ct multiplicamini, or replete teream. it illud : adhaerebit uxori sua, ct erunt duo in carne una. Sed si mandatum divinum seria vassent, non eis fuerat immodesta stimulatrix, infesta & importuna thritatrix, ctim non quaeritur opus ejus, qualis nunc est, trahens vi sita,& magna vasa plerunque de castitatis arce deiciens. Ergo si talis non est . sicut nec est, qualis naturaliter, sobolis tantum causa, divinitus RGrat data, vitiata est : quo vitio sito cilin generat, quod nascitur ex vitio, vitiatum est, & jure me

dico & rςdintegratorς indiget Christo.

Responsi