Marii Mercatoris Opera. Stephanus Baluzius Tutelensis ad fidem veterum codicum mss. emendavit & notis illustravit

41쪽

H OPERAsas. Dicit de illo Paulus Apostolus : qui nos red

mit , salvos fecit per lavacrum regenerationis ct renovationis. Ergo & salus & redemptio de renova tio est. Nullane ergo poena erit non baptizatis parvulis, non habere salutem, redemptionem, renoVmionem, non postremo intrare in regnum caelorum, non erui de potestate tenebrarum, Miransferri in reenum filii caritatis Dei, non manducare carnem Domini Sc bibere sanguinem ejus Θ De quo sacramento vox salvatoris est : Nismanducameritis carnem mea ct biberi is sanguinem

meum, non habebitis vitam in vobismetipsis. quod certe absque ulla tergiversatione sine baptismo nullus usurpat, nec sit illius particeps sacramenti. An jubes, ut soles , etiam hic tergiversando dicere hanc, de carne & sanguine Domini sumen do , non esse sententiam generalem, sed specialem, ad eos videlicet quibus praesentibus tunc loquebatur 3 Audiant , audiant, si ad hoe prosilieris, Christiani, & tibi referant hoc pacto dominicam coenam , in qua cum solis tantum Apostolis contitus de eodem , de corpore sitio & sanguine sacramenta observanda condebat. Ipsis solis este mandatum & ad nullum alium qui vel tunc in illa coena non interfuit, vel nos omnes postqros pertinere pronuntias Videsne quibus laqueis , quibus angustiis suMceris, cibia negas originis vinculum , de quo omne prorsus genus humanum , Omnem aetatem, nisi per haec sacramenta in quibus lavacrum prius est regenerationis & renovationis Christus absolverit, magnum este malum , magnam pinnam, & inevitabilem damna vionem λQuibus collectis contra tantam & tam manife

42쪽

MARI 1 Moc ATORI s. 23stam impiissimam audaciam tuam , constat te ma- igis, utpote sequacem Caelestii, qui definivit infantes , etiam non baptizatos, habere viram aeteris nam 'negare parvulos baptizari debere, sed, ut jam dixi , tantam verbis inludere, sensi vero apertam cum paganis δc Iudaeis impietatem tenere. . Quod ut luce clarius probemus, audi quibus no- mitribus cum causis propriis , quae Christus in suis beneficiis humano generi contulit, parVulOS D- icias alienos, ipsumque Dominum Christum Iesum horum nisul his debere nihil que praestitisse. Nempe, vis non vis, vivificator est Christus. Hic interrogabo, & animae dc corporis λ Tu, in- . . xitus licet. ita fateberis. Repetam interrogationem: Totius omnino aetatiS RespondebiS , to- tius. Pressus exigam: dc parvuli ξ Dices, etiam. Sed audi, dicam tibi quo modo iste δί, ut ita di cam qua arte vivificet ξ Deus autem, inquit prae- Ephes. h. co ejus & vas electionis Paulus Apostolus qui dives est in misericordia propter multam cartiatem

qua dilexit nos in Christo, cujus gratia salvi fata

sumus. Quid nunc censes λ ConnUmeraVit & con- . nuncupavit δί parvulos, an foris sitiat ab ista miseratione Sc dilectione, quia non sunt mortui peccatis, & expectant te vanissimum janitorem, ut tunc eos admittas ad misericordiam vivificandos quando a miserando cessaverit peccatoreS , ut eos

aliter quam alios vivificet 3 Sed transeamus hinc studio brevitatis ad aliud vocabulum, quod de salvarore in evangelio ita icriptum est di.Natus est vobis hodie salvator in civi- Luc. L. tate David. Vnde δc Graeco eloquio Iesiis proprie dc ad Zacharum : Salus hodie domui huic facta est, Luc.

quoniam ct iste est filius Abrahae. Item: 'nit μ

43쪽

lius homἰnis quaerere ct calvare quod perierat. Audisne quid dicat 3 quod perierat , inquit. Tu sine dabio, quia parvulorum greges non perisse pro

nuntias, non salvantur, non requiruntur, hoc& de ove perdita audi qumita & inventa, hoc &de dragmate vel manipulo qui perierat. Item Apostolus: Humanus sermo ct omni acceptione dignus, quia Christas Iesus venit in mundum peccatores sativos facere, quorum primus pum ego. Hinc, egregius magister, amolire parvulorum cate aS ut ad hunc non currant qui venit salvare quod pe-Tierat , qui non venit vocare justos, sed peccatores in poenitentiam , qui baptizat in remissio- , nem peccatorum, qui ovem quaerit quae aberra-

Vit , qui drama , id est, manipulum qui seri

Tat , qui pro peccatoribus mortuus est, qui fudit sanguinem in remissionem peccatorum, qui pro reccatis hominum traditus est, qui vulneratus est Propter iniquitates nostras, qui peccata nostra portavit in corpore suo silper lignum, qui tam quam ovis occisionis pro peccatis oblatus est nostris, qui delevit chirographum debitorum, qui, secundum Apostolum Petrum, passus est justus pro ii justis, ut nos adducat ad Deum , cujus sanis guis , secundum Iohannem evangelistam, purgat nos ab omni delicto, qui, cum infirmi essemus, secui sim tempus pro impiis mortuus est, Ut Paulus Apostolus dicit, qui in similitudine carnis peccati de peccato damnavit peccatum in carne , ut idem Paulus est testis , qui reconciliavit nos ex ostensa Deo patri, ut idem denuo dicit Apostolus, qui dedit semetipsam pro peccatis nostris,& unus pro omnibus mortuus est ut nos eriperet

de Praestinati seculo nialo, Et quis finis erit, si hic

44쪽

MARII MERCATORIS. 2somnia recenseamus k quibus hic doctor egregius abigit innumerabilem multitudinem parvulorum Quod inluminat nos, Iohannes Apostolus ita L. Iosu.

dicit: suod si in lumine ambulaverimus, sicut ipse es in lumine, societatem habebimus in invicem ct sanguis Iesu filii ejus purgabit nos ab omni delicto. Rogo, quibus auribus , qua fronte audis sanguiane nos, Iesia filii Dei ab omni delicto purgari ,

clam tu nullum infantes deli etiam habentes, ut dicis, ab hoc sacrosancto sanguine ars fas λQuod redemptor est, audi. Gratias, inquit A- Col. I. postolus, agentes Deo ct patri, qui nos idoneos focis in parte sortis sanctorum in lumine, qui eripuit nos de potestate tenebrarum, ct transtulit in regnum silii caritatis sua, in quo habemus redemptionem , rem missionem peccatorum. Putasne evigilabis tanto

somno depressiis, & audies quid dicat, & senties quo pudore dixisti de parvulis, Christus qui est

operis sui redemptor, cum hic tantus praeco dicat redemptos & redimi qui sitiat extracti vel extrahuntur de potestate tenebrarum & transferuntur in regnum caritatis filii Dei, redemptionisqne munus nisi cum peccatorum remissione non obtineri 3 Audi adhuc, vis non vis, & invitus: Qui Tit. dedit semetipsum ut nos redimeret ab omni iniquitate O mundaret Hi populum aemulatorem bonorum operum. Abige ergo hinc infantes, quia ab iniquita-xe , quam non habent, non redimuntur nec mundantur , quia unde mundari, ut dicis, non habent . ut Dei populo aemulatori bonorum' op rum socientur. Et in isto quidem capitulo redem' tionis , si omnia persequamur ut possimus ostendere barathrum vanissimae impietatis tuae, quando finiem Vnde commodius esse arbitrQP,

45쪽

is Orgκ vitandae prolixitatis causa , congerere suanta pocsumus beneficiorum nomina salvatoris, & iis pamcioribus eorum rara Sc pauca scripturae testimonia subdere, a quibus tua impietas excludere conam . tur infantes, ut qualis quamque sis noxius , fanae & rectae fidei inimicus omnibus pateat. . Quod liberator est Christus , quod mediator, quod propitiatorium, velim dicas causam mediationis pro parvulo, quem causam habere negas offensae. Diceres etiam propitiationis adituro, quem nultam culpam , pro qua remisiae propitietur Deus, habere decernis. Quod medicus, qui nonnisi male habentibus necessarius est. Quod reconcilians , Paulum audi dicentem: Si enim , cym inimici essemus, reconciliati sumus Deo per mortem filii ejus, multo magis reconciliati falmi erimus in vita ipsius. Item idem : Deus erat in Christo mundum reconcilians sibi , non reputans illis peccata eorum. Et post paululum idem ipse: Non selum autem , sed ct gloriamur in Deo per Dominum nostrum Iesum Christum . per quem nunc reconciliationem accepimus. Tu ad hanc reconciliationem qua fronte non vis parvulos pertinere Quod circumcisor, in consequentibus audies.

Interim da huic infanti praeputium, quod esse iiii

negas, Ut circumcidatur

Quod pastor, sed nullam ovem/in ovile situm . secipit quam non prius circumciderit; & hanc utique circumcidit quae mortua est in dilectis & praeputio carnis suae, quia & ad oves perditas

venit.

Quod misericors dc miserator est, audi Aposto

lum Paulum. Eramus, inquit, ct nos stii ira , --

46쪽

MAR 11 MERCATORIS. Vest ceteri. Deus autem , qui dives est is misericordia , propter multam caritatem qua dilexit nos , ct cum essemus mortui peccatis . convivi avit nos Christo. Quod testator, quod consolator, quod advocatus, quod adoptans vel adoptator qui quos Vel quales adoptet , quia tu nimis obsurduisti, audiant catholici Christiani Petrum Apostolum dicentem : Vos autem genus electum , regale sacem, cir. et dotium , gens sancta , populus in adoptionem, ut vim tutes Dei adnuntietis ejus qui vos vocavit de tex bris in admirabile lumen stum. Quod regenerator, sed nullum rMenerat nisi qui vitium in prima generatione contraxit: aliqui bene se habent, &, ut tibi placet, generatione, quae justa causa regenerationis existat 3 aut quid

in quod in illa debeat emendari vel corrigi, nisi quod forsitan pravum est λ . rQuod justificans vel justificator est , audi Apostolum Paulum : Sicut est veriti in Ie D deponere h6 4.

vos secundum pristinam conversationem veterem hominem qui corrumpitur secundum desideria erroris. φ novamini autem senses mentis vestra, ct induite novum hominem qui secundum Deum creatus es in jm sitia ct sanctitate veritatis. Hi quos vetustate nulla indutos esse pronuntias , quid facient, si te

audient λ non accedent ad renovatorem; non eo induentur, deposita vetustate, ut renoventur spi

ritu mentis suae.

Quod de tenebris transseruntur ad regnum qui fuerint baptizati, audi Apostolum Paulum. Gratim , inquit, agentes Deo ct patri , qui idoneos nos fecit in parte sortis sanctorum in lumine , qui eripuit nos de potestate tenebrarum, ct transtulit in

rcg-m Alii caritatis sua, in quo habcmui redem'

47쪽

tionem, remissionem peccatorum. Rogo, quo ore,

qua potius impudentia ista tibi aliter vio sunt

consideranda, ne tantae lucis veritate & rationis Christianae pondere premereris 3 Separabis igitur etiam ab hoc capitulo parvulos , ne insontes secundum te , & qui in luce sint merito innocentiae constituti, extrahi videantur de potestate te nebrarum. Sed, vecordissime mortalium , non aliter nec prids transferuntur in regnum filii caritatis Dei nisi prius extracti fuerint de potestate tenebrarum , & nisi habuerint redemptionem, remissionis scilicet peccatorum. Et nota hic redem', tionem, quam & tu dices & concedes, sed nes-

CIO quam confictam & alteram, quam Apostolus non dicit esIe principe loco, nisi peccatorum r missionem. Quod mundator seu expiator est , audi Baptis tam Iohannem : Ecce agnus Dei, ecce qui tollit peccata mundi. Quid hic, quaeso, agnus iste significat nisi victimam pro peccatis, qui pro suis certe, quos expiat, cum oblatus est, & quotidie in sitis sacramentis ossertur, remissionem praestat praeteritorum & praesentium peccatorum Iubesbe igitur ut parvuli, obnoxii in nullo peccato , hanc sibi dicant hostiam minime profuisse quae tantum pro peccatis vel pro peccatoribus mactata cognoscitur 3 Quia audire debes quid praeco hujus victimae in consequentibus epistolae

praedicet : Et θnguis Iesis filii Dei mundavit nox ab omni delicto. Item idem : Qui dedit semetipsum

pro nobis, ut nos ab omni iniquitate redimerer, Omondaret sibi populum aemulatorem bonorum operum. Quo te vertes 3 Quo fustes ut hos laqueos evi

us ξ Videsine impudentissime, hostiae hujus f -

48쪽

MARII MERCATORIS. asguinem mundatorium este peccatorum, redemptionem quoque ab omni iniquitate, per quem sibi praepararet populum aemulatorem bonorum operum 3 Et tu fronte ferrea & corde fixeo sep ras parvulos a populo Dei, qui expiatus & redemptus tot & talibus divinis praemiis gaudet. Quod deletor chirographi est , audi Paulum Apostolum: Et vos, cum letis mortui delictis O CH. x praeputio carnis vestra, vis cavit cum illo , doleri quod adversum vos erat chirographum in sententiis . decretis , quod erat contrarium vobis, tollens illud de medio , ad sixit cruci, exuens se carnem, princia patus ct potestates traduxit fiscialiter triumphans eos in semetipso..Quid hic astrues, doctor egregie 3 Delet in baptisino etiam chirographum parvulorum 3 An nullum habentes chirographum, nec proprium, nec paternum, ad hanc largitoris Eratiam non curas admittere λ Audiant hic quid . sentias catholici Christiani; dc quem te esse intelligere debeant, ipsorum permitto judicio. Quod vita est Christus, audi Iohannem ApostO- I. Dan. s. luna : Et hoc testimonium est, quia vitam aeternam

dedit nobis Deus , ct haec vita in stio eius est. Qui habet filium , habet vitam ; qui non habet filum . non habet vitam , sed judicium Dei manet super eum. Eia praeceps admitte ut sine.baptisino parvulus hanc habeat vitam. Haesisti, ut credo, hic, Ain eodem luto haerendo versuram solvis. Si igitur non habet sine hoc sacramento Vitam, judicium . 1 Dei manet seper eum. Unde hoc, non quaero; legentium prudentia intelligat. Quod reficiens & relevans, Dominus in e n- Matth. imgelio : Venite ad me omnes qui laboratis ct oneratiosis, ct uo τοι resciam : tollite jugum meum super

49쪽

3o OPERA mos , ct discite a me quia mitis βm ct humilis eo

de , ct invenietis requiem animabus vestris. Iugum enim meum suame est , ct onus meum leve est. Nun

quid & hic erit ulla dubitatio, nullum ad illuna Concionatorem properare nisi qui oneratus aliqua sarcina, labore conficitur, qua deposita, tollat lene jugum ejus stiper se mitis S humilis corde 3 Et quid est aliud nisi , ut diximus. , sarcina peccasiorum : quae quia, ut te delectat, parvulis nulla est, non audiant hunc concionatorem , quem Graeci ecclesiasten nuncuilant, & intelligere non curent de tollendo miti & leni jugo ejus : quia nullum , quod exponerent, onus habuere Θ Hae cine Christianos audire non nefas est, Vosque ad huc pati garrire ex negligentia sacerdotum non ultima poena est 3 Habes, ut credo, quod te tangat & stimulet. . Sed si te iterum commoveris, scio quod, donante Deo, ulterius, ut te non commoVeas, artius colligaberis. Adhuc tamen necellaria consideratatione ad superiora teneam , pressius explorans quid de poena quam progenitorum praevaricatio divino judicio meruit sentias ; & ad hanc te quae stionem reducens, patefaciam iterum tuum bar thrum : quae enodata cum fauces tuas divinarurn auctoritas prellerit scripturarum, scies te gentili bus & Iudaeis ex omnibus libris tuis arma minis trasse, sed sane plumbea . non enim ad expUgnat Iridam in Christo fidem ullas vires habere potuerunt. Et quae vel cujusmodi sint iterum iterumque vi

deamus , in quibus quis iste, quaeso, error est inexplicabilis labyrinthi, quae inexsolubilia The bani monstri problemata 3 In epistola tua, quae,

ut memoravimus, ad sanctae memoriae Papam ZO-

50쪽

MARII MERCATORI s. Πsimum missa est, displicet tibi, eumque condem nas qui sentit Adam mortalem factum , qui sive peccaret, sive non peccaret, futilet morituruS.& ais nec hoc esse ratione stibnixum. credo enim

esse, inquis, immortalem quidem factum, sed qui, si non peccasset per gustum ligni vitae, posset

virtutem immortalitatis adipisci. Adjungis etiam jure improbandum qui praedicanti Apostolo contradicit dicenti : Sicut in Adam omnes moriuntur, 1. Cor. Iiἡ ita omnes in Christo viviscabuntur. Moxque hoc aliud testimonium subdis : Per hominem mors, ct

per hominem resurrectio mortuorum. Quae cum simplex Christianus audit, nihil doli, nihil credens adferri fallaciae, more quo ab Apostolis doceri solita est Ecclesia, optimum & situm arbitratur magistrum , intentasque ad reliqua ejus lem Apostoli, quae in hac causa prosequeris , audienda d cernit. At tu aliud clausum in pectore, aliud promptum habens in lingua, novus atque egregius disputator, id nunc in isto opere tuo post tam longum tempus elaborato in Cilicia ingeris. Necessaria igitur capituli repetitione , quid mari

exarato & oriente lustrato novum inauditumque inde adtuleris , denuo perscrutemur. Intravit igitur , inquis , secundum Apostolum per unum hominem peccatum in hunc mundum, or per peccatum mors, quoniam illum ct reum ct damnationi mistis perpetua desinatum mundus aspexit. Et set ungis rIn omnes autem homines sola mors pertransiit , quia Mna forma iudicii praevaricatores quosique etiam reliqua comprehendit aetatis e qua tamen mors nec in sannios nec innocentes ullos saevire permittitur , sed in eos, inquis, tantum pervadit quos praevaricationcm viderit aemulatos o qua pravaricatio . licci ηρn