장음표시 사용
61쪽
deuein. fg.stipulationem fundi in genere, nullius esse momenti putat, propter incertitudine: offerendo enim cςspitem terrae, liberaretur promissior. Allegat iocularia carmina Ciceronis : Fundit Varro uocat que possim mittere funda, &c.Et certe durum est recedere a textu in d. g. gener. ubi aperte scribitur, Fundo non demonstrato, nullum esse legatum, uel sti putatione fundi constare: quod &tex. uoluit in i .ita stipui.in Irin . in uer. uel fundas .de uerb. oblig. IPq; quamuis mea diainctio quam in proposito feci, ad aequitatem accedat, tamesecurius est haerere text. tam apertis: & ita mea scripta limit ta esse uolo. Tande ad genera tertiae differentiae, nepe quae
numero, ponderc,mensura limitantur,accedimus: ut sunt ii num,fiumentu, oleum,metalla,&similia. Hae enim res, qua
uis alioqui uere sint species, si sub genere tertio modo acceptae, in contractu mutui functione accipiant, possunt tamenes sub incerto, id est, sub genere, quarto modo in aliorii contractuum obligatione uenire,dum tame limites numero,podere,& mesura accipiant. d. l. ita stipui. in prin. E. de vcnobi. cum simit .super quaru obligatione Bar. in d. l. inter stipulantem. F. sacram .ff. de uerb.oia. ex sententia Pet.&Cyn. distinguit. Quia aut fructus ex aliquo fundo promittuntur sub re latiuo, qui nati erunt,& tunc trimi anni prouentu respici: n si sit legatum annuit, uel nisi fundus causa designationis no
minetur. Aut sine relativo,& tunc sequentiu annoru prouentus spectari, per d. s. sacram . sicuti idipsum Bar.latius prose- qitur, que alii sequuntur. sed si ueritati locus sit, nec Bart.
octr. de relativo tuta cst, nec harii rerum obligatio perfectet actata. Vnde nos dimissis distinctionum inuolucris, totam hac obligatione per coclusiones diluemus. Prima coclusio. 6' si menta, uinu, Oleu, S c. in genere sub numero, pondere, uel mesura debeatur, debitor etia si nihil cara reruhabeat noso liberabitur. Comunicabilis enim qualitas, quae in huiusmodi rebus est, ea obligatione coseruat, arg.sumpto ab aere alieno quod non perit. l inccndiu. C. si cert. pet.& est expressiun in I .s cui. in prin. F. de ui. tri.&ole .leg. sumpto arg. ab ult. uolunt.ad contractus. Fall. nisi sit promissum uel legatum uinum aut frumem, quod debitoris aut testatoris esset it si diceret, Promitto uel lego uinum incum, numentum incum,
quia non alia uel uina uel flumenta debentur, quam quae de bitor habuit,sii oriun numero. Vnde si nihil earum rerum haberet,
62쪽
beret, concideret obligatio .l. nuper. s. si uero incertum. in vers. quod suorum. T. deleg. iij quam limitationem non inuenies in aliis. Praedictis consequens est, quod si uinum, set
frumcntum, &c. in genere uenderentur, ut decem corbes fiumenti,& sequeretur traditio, si postea fiumentum a tertio aliquo cuinceretur, uenditorem teneri ac si non tradidisset. Naco casu dandum crat,ita ut accipientis feret res data,nec sufficeret traditio, & hoc propter generis incertitudinem: est enim hoc commune in omni obligatione generis quarto modo acecpti. d. l. ita substituto. g.haeres .cum l. seq.ff. deleg. j & latius prosecutus sum supra in eiusdem generis obligationib. Bar. cum praedicta tractaret in d.l. ij. in fi. prin.sLii cert. pet. genera miscuit. Putauit enim P si genus, prout est fu gibilis qualitas, uenderetur, dandu esse, no tradendum, cum tamen tale genus uendi non possit: nam per se in obligati nem non uenit, ut supra docuimus, cum sit quoddam acci deris,conditio,aut qualitas, quae rebus fungibilibustaquam certis speciebus adhaeret. Vnde cum huiusmodi res sub in
certo uenduntur,ad genus quarto modo acceptum respiciut.
Sed Bar tam elefantes distinctiones generis adsequi non potuit , unde confusaneam siccit rerum mixtunam. Secunda saconclusio . Si decem amphorae uini simpliciter ex fundo legarentur , aut promitterentur, tunc si primo anno nihil naiacatur,uel quod natum est sine culpa consumatur, caeterorum annorum prouentus expectandus ueniet.l. inter stipulatem- g. sacram. vers. si stipui. fuero. F. de uerb. obl. quae res non habet dubium. Tertia conclusio . Si uinum, frumentum, syquod ex suburbano natum esset,promittitur, uel legatur, tuc si minus ex fundo natum esset quam deberetur, non amplius soluenduin est, quam quod. natum fuit, quia taxatiomnis uicem obtinerent ea uerba, quod natum erit.l .cum Θtus. digest. de uino, tritico, oleo legato.& fa. in argum.l. si debitor . g. uerisimile. digestis de contrah: cmpt. Idem crc-do si nihil esset natum, quia nihil debebitur. argumen. l. tia . I id. g. minus. Tde trib.act. l. minus .ff.de regul. iuris. Sinuero tantum csset natum,& sine culpa debitoris consumeretur,
crediderim adhuc debitore liberari. Credimus enim istam taxationem, quod natum esset,rem debita ab incertitudine generis exemi ile. Quod aute Bar. in d. l.inter stipulantem. g. 1acram . differentiae rationem inter casum secundae & tertiae
63쪽
s coclusionis dicturus, putat relativit, quod iunmina uerbo saturi temporis conditioncm importare. l. Stichus qui meus. T. de leg. j. cum uulg. eamq; prima tantu uice intelligi. l. boues. s. hoc sermone. T. de uerb. fg. unde fieri quod in casu tertiae coclusionis erimus duntaxat anni prouentus respicia-ss tur,&c.non habet fundamentum.Dato enim quod uerbii,natum erit,aliquando ad futurum trahatur. d. l. tibi. g. illud. F. de uerb. Obl. tamen & praeteritum tempus significat. I. verba erit. & ibi gl.F. de uerb. sig. & dicit A. Gell. lib. xv ii . Noc Atticarum, cap .v II .cx sentetia Nigidii,id uerbum, esse &erit, si praeterito iugatur, uim temporis sui amittere, & in praetcritum contendere. Et quod uerbum,erit,iunctum praeterito, tempus praeteritum significet, D. l. si quis id quod. detur. Om.iud. ubi icx. dicit, album praetoris quod propositum crit,&c. quo loco & text. & Doch. omnes sub prae terito accipitit, quod certe omnino locum habet in d. l. cum certus. ca enim uerba, quod natum erit, cui lenter sub praeterito intelligit tur. Cum cnim I. C. in prin eiusdem legis dixi stet,ccrtum numerum amphorarum uini legatum fuisse, ex eo quod in fui do Semproniano natum esset, satis constat candem lege sub praeterito,& no sub futuro intelligi oportere,propter uerbii, natum esset. Accedat quod I . C. ibidem dicit, ca uerba, quod natum crit, quasi uice taxationis obtinere, unde conditionem non important. quae cum sub incerto suspendat, taxationem inducere non posset. Non ergo tutum est dicere, quod ibi relatiuum iunctum futuro, conditionem faciat. Porro quod Bar. per d.l. boues. putat uerba conditionalia tantum prima uice intelligi, iure non probatur, ncc d .l. boues. quicqRa pro eo facit. Cum enim sit generalis, nec de conditione ullum faciat uerbum, non debet ea generalitas in tam arctu angulum contrudi,ut de conditione tantum intelligatur. Voram ergo. rationem dictarum conclusionum I. C.ponit. quod in secunda conclusione simpliciter nominatur tandus cx quo fructus. debeanturiat in tertia, ad tempus prςlcritum, quod natum c-rit,uel quod natum esset, sese obligatio praecidit, & ea sub taxatione restringitur ad praesentia tantum. S upradicta tame si tertia cons iso notabiliter limitatur, si sit legatum annuum, ut cum in andos singulos, duo culei uini, quod domi bascc- Ietur, legarentur. Nam tunc omni anno debebitur, etiam si aliquo tempore uinum non creuisset:ex aliis enim annis sup
64쪽
plebitur. l. legatum. g. vini. T. de ann lega. de ea uerba, quod domi nasceretur,ex natura materiae subiectae adfuturii respiciunt. In aliis remitto me ad communes doctrinas. Quarta conclusio: Si uinum, flamentum,in specie promisi ina ueli fatum sit, ut, uini decem amphoras quas in cella uinaria ii eo, uel, uini quod natu est in praedio Tusculano aut frumenti decem corbes quod in horrco saburbano reconditur, tunc certae species debetur. da ubi. g .illud. in uersi .sed qui uinu. F. de uerb obli.&fa.inarg. l. l. inter stipulantem. s. si stipulatus fuero. uersi. uini autem .sLeo. tit. ubi colligitur uinum in specie in obligatione uenire posse . quo nomine si huiusmodi species promissae,uenditae uel legatae,sine culpa debitoris periret,iam liberatus csset, &no teneretur aliud dare uel uinuuel frumetum .d.I. cum certus.d. l. si cx legati. de uerbo.obli. Proinde si Bar. in d .l. ij .ad fi .prin. ff.sicer.pe. de hoc casu sensissest tota uia crrauerat. Si enim uinum uel frumentum sub huiusmodi specie uenderetur, sussiceret traditio, nec requireretur datio,&re cuicta haberent locum culmonis iura, sici ii in alijs speciebus .Si tamen promittorentur aut legarentur decem amphorae uini Alfatici optimi, uel dece corbes frumenti Friburgensis optimi,hic putamus etsi certa sit stipulatio ut d.l. ubi. post prin. tamen propter comunicabilem harum reruqualitate, non liberari debitore, etia si nihil haberet frumeti, aut quod habuerat periisseimisi fortasse eius & loci & qualitatis uinum uel frumentum non inueniretur,id quod aequitatis ratio expostulat. D. l. in ratione .ij. s. incertae. F. ad lenfalci. Et ita aliqua lo post lectionem meam uisus est sensiue Franciscus Froichius tunc auditor meus, nunc celeberrimus Doctor consiliarius Episcopi Herbipotensis,uir facundia &Ιuris ciuilis cognitione,aliarumq; meliorum literarum eruditione famigcratus. Tandem tractandum e sset,an de quai do per enumerationem specierum generi derosaretur: quae tamen res cu prolixa sit,& uariantibus inter sese iuribus non Prorsus expcdita, Sc Bar.in l. quaesitum. s. pc.ff. de fuit. instr. post Dyn. in regula, generi eam rem non ineleganter attigerit,licet in eo nonnulla desiderentur, examinare tame omnia in praesentia non erat operae precium, ne dicar manum ex tabula tollere non potui ue. fortasse a me in aliis libris commodius tractabuntur. Hoc tamen in calce dico, praedictas qua tuor generis acceptiones esse notandas, utpote per quas in
65쪽
iure nostro multa obscura inclarescere, erroresq; eorum qui
genera confuderunt,facilius depreliedi possunt. Quid enim aliud Accursium a uia seduxit, dum in d. l. i. s. peti m. si pars
haer.pet.putabat sextantis ad sextantem esse generis compensationemξHoc enim non esse uerum cuidentia rei docet. AG sem enim no genus, sed totum nominamus, quod sub se quadrantem, trientem,sextantem,&c. tanquam partes, non ut species habet. Esse enim aliquod totum quod ad quantitatem respiciat, Rodolphus Afri. lib. de Inuentione primo recta do euit. Deniq; si Accari ius ad titulum quem prae oculis habuit, aduertisset,sacile cognouisset de parte haereditatis, non de specie illic tractari, ad quod fa. l. licet minimam .ij. respon. F. de peti .haere. As ergo haereditatis totum est, quod sub se partes habet quotas: non uero genus, quod spcciebus contineatur. Caeterum cum Accursius nationem inuestigare non potuisset cur sextantis ad sextatem rccepta citet compensatio, eum hinc inde corpus deberetur, ut ipse opinabatur, ad eum errorem compulsus est,ut diceret generis ad genus esse comiensatione. Qu9dsecutus Bar. in s. l. Meuio. g. duoru . ima ginariam generis creaturam fabricauit, quae ex quotis constaret, ut sic elegantissimae generis acceptiones ad impertinentia, tanquam pellis, pro commodo cuiusque diducerentur. εο Vera autem S facilis ratio cur sextantis ad sextantem fiat compensatio,in eo residet. Nam uulgo notum est, quod hae
reditas a rebus haereditariis intellectu ita disseparatur,ut possit dc stare sine corporibus 8: ita adiri & peti, etiam si nulla ossent corpora. l.haereditas .ff. lepet. haere.Est enim haereditas quoad seipsam iuris successio. d. t haereditas. l. quaedam. nihil interest. F. de edon. l lege obuenire. T. de uerbo. signi. Cum crgo sextans ad sextatem compensatur, non intelligimtur corpora haereditaria in sese, sed ipsum ius successionis in quotas quo casu sicut hereditas & as haereditatis, ita & par tes a1sis iuris intellectum habent homogeniumnit sic redidit ars assis cum aequali parte non tanquam gonus, sed ut partiae ius successionis compensari possit. Sed de his satis, iam ad alia capita procedendum cst.
memorabilia in Cap.II. obseruanda.
. Magis minus diuersospecies non constituunt.
α Optimum quod est ipsum quos bonum est. ι Lata culpa uel listisi a latismni specie nou differt, Culpa
66쪽
Culpa apud Iureconsultos qualiter indisserenter sumatur. Culpa leuisi a uenit in commodato. Culpa latissima non est manifestas dolus . . Culpa latae gradus in odium non excura t. Comparativo inpositiuum Iureconsulti saepe alui utitur.' Culpae duplex diuisio per rasium. io Culpae latae diuisio noua. xi Culpa ignauiae,prima latae culpaespecies.
Culpae non funiparticipes furiosi futui. i3 Culpa uosutiae essecunda latae cui species.se Imperitia an cuι culpae adscribatur. . is Homo bibit e orem uelut aquam. 16 Ignorantia Iuris au a lata culpa excuset. ar Ignorantia Iuris in lucris nocet. 18 Ignorantia Iuris in damnis non nocet.
as Ignorantia Iuris naturalis,divinorum prxceptorum,probi ιο-rum uel illicitorumculpam habet. io Doctores iuris ignorantes. xi Ignorantia in iudicialibus. Ignorans ea quae omnessciunt. x3 Ignorantia Iuris quos excuset. Legum cognitionem qualiter Imperator exigat. is Culparum latarum quae aequiparetur dolo. . si Culpa lata ignauiae dolo nunquam aequiparatur. Dolum quae causa excuset.
,3 Culpa ignauiae quae ad delictu uel damna alterius tend t unitur. α' Mortis causam citra dolum praetentis poena. 3o Incendii commissiper negligentiam arua. 3i Lata cudpa uersutiae dola proxima, dolo semper comparatur ,
ab eo nunquam separari potest. si Negligentia quae dolo sit proxima. 33 Latam culpam includit dolus,etiamsi sub taxatiua ueniat.
3s Iuramentum in litem propter lata culpam praestari,cotra Docio. 36 Ex lata culpa irrogari infamiam. 3ν Tutor ob dolum rect negligentiam a tutela remouetur.3 s Lata culpa dolo non comparatur,ubi lax doluret expresse requirit. ' Bariolis laetaxantur. o Lata culpa dola comparatur etiam in interd edictis. x Raedemptum ab hostibus remiticus si po lea dolo retineat ii in Λ ι ter lutum
67쪽
ter dictum de lib.hom exhibenIncidit. In poenis corporalibus G capitalibus, an lata culpa doti proxu
ma, toto comparetur. 43 Iuuenes turbulentis acclamationibus usi.
4 Familia domino sciente alicui uim faciem. s Castrantes puniuntur ultimo supplicis. 6 Militaria delidia quae capite puniantur. ' Carcerum cus Ades qui cuLAdia negligunt,quapoena puniantur. 8 Iudicis criminalesententia appellationes endente exequetispoena. y Exempla declarant regulam.
culpam non diuidi perstecies, ut habet communis
CV L P A hi Bar in i quod Nerua. T depositi quinque
species partitus est: latissima, latiore, lata, leuem,& leuissima. Latissimam manifesto dolo adscribit, latiore dolo praesumpto:&quae alia cu in finem cominiscitur. sed nihil eorum iure fundatum est. Nam ea quae gradu intenduntur, specificam differentiam non recipitit, per uul. do, inas, , quibus dicitur Magis & minus diuersas species non costitue re .l. fin. F. de fun. instru .l. si is cui .F. quemad. ser. amit. Et siemale sensit diuus Thomas contrarium, j. parte. q.Larti .iiij. qui tenuit quod per maius & minus diuertificaretur species. Quod & ex Galeno fundari potest,qui lib. de sanitate tuen da primo, dicit sanitates multas & uarias non specie,sed maioris minorisve ratione dissidere, exeplo a candore lactis sum pto ad candorem niuis, qui quatenus candor est, specie non dissidet, maioris tamen & minoris ratione uariat. Hoc esti quod I. C. dicit, quod optimum est, ipsum quoq; bonii esse. in l. tibi. Tde uerb. obli. si interim T opica pnilosophi praete, riero. Quibus consequens est, culpam,sive eam latiorem siue latissimam,& item leuiorem aut leuissimam nomines, ea tamen graduum intentione species non diuersificari: id quod' ex I. C. etiam liquere potest, qui culpam latiorem dc latam pariter dolo adscribit. d.l. quod Nerua. iuncta l.is cui . A . dolii. Tut in post .leg. Item alibi culpae appellatione, leuem & leuissimam inte git ut in I contractus. f. de reg.tur. Porro dclatam culpam, nunc prope fraudem, nunc proxime fraude appellat. l. impuberibus. F. si fraus .ff. de susp. tui. l. quae situ. g. s cuinq;.F.deprecar.Sic quamuis in commodato regulariter culpa
68쪽
culpa leuissima ueniat.l. j . g. is uero .ff. de act. quodam tamen loco comodatum & pignoratiliam actionem sub eande culpam leuem reducit. l. si cu uenderet. si .fi. cum l. seq. F. de pig. acti Ea igitur Bar. distinctio quam supra retuli, nec iure nec ratione ulla recepta est. Nec minori errore Bar. labitur,cum statissimam culpam manifestum dolum putat, latiore culpam dolo praesumpto adiicit. Ea enim assertio,priterquini quod a iure remota est, etiam seipsam subuertit . Si enim latis ima culpa uerum dolum,latior praesumptum occuparet, quid latae culpae relinqueretur quem dolii lata culpa referret 3 Si nulludicis,lextibus iuris oppugnaris.l.j. g. haec actio .Esimcns. DI .mod .dix. Si aliquem,iam tuam ipse distinctionem cofundis. Nec porro rationem ullam habet,quod culpae latae gra-7dus in dolum manifestum excurrat,etia si multu intendatur: nam si in maioria culparii usquam uero dolo proprie loquendo locus esset, iam culpa nominari quid attineret3 l. si idem. C. de codicil .cum uulga. Rocte igitur Accii sius in d. l. quod Nerua. sub culpa latiore. latam intellexit,licet Bart. putet ea expositione textum uiolari, quo tame nihil est falsius. Siquidem I.C. ibidem ornato schemate comparativo inpositiuum eabutitur, sicut alibi furem improbiore, alibi furem improbu
est. in prin. quae figura loquedi I. C.frequens est. l. benignius. U.de leg. l.cum pater. g. libertis. I. rogo. T de leg. ij .l. j . C. de dol cum simi. Sed ad hunc loquendi ductum Bar. purioris
linguae insuetus,cum no aduerteret, labi facile poterat. Quareiam ita sint,& graduum augmenta specificam ditarentiam Do nconstituant,rectius mihi culpa in duas duntaxat species 'dicii di oportere uidetur, ut sit lata & leuis . Hae enim culpae inter sese cx opposito sunt diuersae ,cum altera negligentiam habeat cxtreme reprehensibilem, nepe nulla diligentia teperatam altera intra fines seu septa diligentiae ita cosistat, ut negligeriae desectio, si quae concurrit,saepenumero cxcusetur: quaru hanc leuc, illam lata nominamus. Non tame improbo, qtiin leue&leuissima distinctis nominibus usurpemus,dum non ad speciem reseras. Sunt enim nomina magistralia, quiabus facilius discernitur quando mediocris , quando temperata , quando exactior diligentia in negotiis requiratur: Eo eo fine intelligimus l. a procuratore . C. manda. ubi cum omnis culpa a procuratore exigitur, graduum differentias,
69쪽
non speciem recipimus.Vcrum de leui culpa hic non dissereio mus, cu instituti nostri sit in praesentia latae culpae uim&eTeii ctum conina comimunes opiniones ostendere. Igitur latam culpam in duo genera noue distinguimus .Est enim quaedam agnauiae culpa, quaeda uersutiae . Culpa ignauiae est quae supinam negli sentia refert, uel uitio naturae pacli perspicacis, uel ex praua cducatione contractam. Cui culpae adscribi poterit supina securitas, improuida, imo nulla gerendam rerum cura, reprehcnsa crroris facilitas, & quicquid omnino ignaui &socordes homines in negotiis tractandis desidiae cumularui&oscitantiae: de qua culpa sensisse mihi uidetur Iaath. T de uerbor. sign. l. nec supina. infin. l.plurimii. infii.l. regula. s. sed facti. F. detur.&fa. ign. Instit. qui mo .re .con. Obl. s. praeterea & is.cu similib. Nec mihi hoc loco obtrudas id q uod Bart. in d .l. quod Nerua .superfluo cotroucrterat, nempe furiosis dc fatuis eam conuenire negligentiam,&c.Nam cu de culpis tractamus, consequens est de eo nos hominum genere loqui, in quos culpae cadat qualitas, scilicet qui rationem habeant sed 3 crassam Caeterii furiosi & fatui, quia ab ratione absunt, etiam a culpa sunt seclusi. arg. l.lj. g. fin. in fin. F. sol. mat. l. sed & si. g. dc ideo .F. adl.aquis. Vnde no est uerendum, ne hic includantur quos ipsa nominis qualitas excludit. arg. l. j. g . Iulianus.ucruc. neq; inutile.1Ldo itin. actaq; pri. Innanc ignauiae' culpam cos annectimus, qui ex qualibet leui, uana, iniustave
causa, ad res improuidas, temerariasve, aut noXias mouetur,
dum dolus absit: exepta sunt in l. ij . s.si publicanus. Tui bo. rap. I. j .infin. iuncta gl. F. de abigo.&forte in l. qui rei. g. i. s. si quis. Tdebon. corum qui mor. sibi consci. cum similib. Alia autem uersutiae culpa corum cst,qui ex uersuto & malo propoli to animoq; perfido dc exulcerato, alienas uel res, uel negotia, affectata quadam improuidentia, maligne uel negligunt, uel dissimulat,cum in rebus suis sint prouidi & diligentes:& qui uersutiam sub neglectionis uitium ita subuoluunt, ut manifesti quidem doli crimen, colore & uelamino negligentiae 1 sese amoueant, doli tamen machinatione no careat. Eo genere dissoluta fuit fideiussoris negligentia,in l. si fide- iustor. Tmand. & D. l. j. g. j. uersic. sed si id egit. F.de ach. empl. l.idem. g. generaliter. Tmand. Has duas la is culpas, quarum altera ignauiae,altera uersutiae est, I. C. multis ini cis distinct)attigit. Nam in t .mulier. s. si haeres.Tad Treb. bae res
70쪽
haeres fideicommisio grauatus, culpae ratione reddere iubetur, quae dolo proxima sit. Quod si cu distrahere deberet non
fecit, lata culpa, non leui,& rebus suis consueta negligentia, eiusmodi etiam rei rationem reddet. Quo uno textu manifeste constat este lata culpam dolo proximam,esse & latam que a dolo absit. Ite in d. l. quod Nerua. ea distinctio liquide colligitur. Vult enim I. C. inueniri quosdam qui & in suis rebus,
nedum alienis,contra comunem modum negligentos essent, hos fraude carere. Alios item in rebus alienis negligetes uideri,non ita ad suu modum, quos fraudi subiicit.D. l. v constante. s. si maritus. F. sol mat. ubi maritus si in suos seruos aeque
ut in uxoris saeuus sit, naturali uitio saeuire dicitur: non ita si uxoris seruos flagellet, suis parcat. Ad pnedictam definitionem facit i. i. g. non aute.ff. si test. lib. tu T. d. I. j. F.haec actio. V. si men. sal mod . di x .l. tutor. g. qui ob animi. iuncta l. harcnim. in fi .ff. de suspech. tui. in quibus iuribus haec differetia culparum clare probatur. Quam differentia seu distinctione,
tam claris fundata tex. nec ab Accurs. nec ab ullo Doctorum, quos certe ego uiderim, tactam csic merito miramur, cu percam expeditissima uia ad dissoluendos latae culpae nodos patere poterat. Inter haec inuestigandum est, cu imperitia culpae adscribatur, l. si quis fundum. g. Celsus .ffloca. cu simit. utri culpae,an ignauiae, an uersutiae sit adnumeranda. Et cc . q. te si de ea loquamur imperitia, quae ex imperfectione hominis proueniens,etiam peritis accidat, haec extra reatum culpaeis: nomo enim quasi aquam crrorem bibit, Iob. cap. x v. fag. rς illicitas. s . sicuti. in prin. s. de off. praes. Sin uero corum considcremus imperitiam, qui nimia sui fiducia aries asserant ipsis Parum comportas, ut solent facere ardetiones, hi si simplici &improvido animo, non maligno fine,negligenter uersentur, in culpam ignauiaeuin cupido quaestus & intentio non probata eos inuaserit, in culpam uersutiae incidere putamus. arg. d. l. illicitas. g. sicuti. postprinc.&est pro ea distinctione text. clegas in d. l. i. s. haec actio. uo proinde. U. si men. fal. mod. D. a. I si qxiis fundum. s. Ccisus .ciun uors.seq.sflocat. addi
mus l. ij. ii. quod quisq; iur. An auicni ignorantia iuri alaxa culpa cxcuset, uariis in locis tractatur. Accurs. Instit. de si inspo t. tui. s. suspectus. Bartol. in dic a l. quod Nema. cum si aDi I. putant non exctitare, maximE si ius sit certum & limita- .um. Nos distinctione necessaria eam rem temperamus. Aut