장음표시 사용
541쪽
18s EPISTOLAE. cogitare vidit e Tu certam spem relinquis pro moertissi-ina , crede mihi experto , simplicitatem tuam fallent. Cui ego rescripsi : Si simpliciter ambulo, sallere non possunt , sin dupliciter , & fallunt, dignam poenam duplicitatis porto, quod puto me alias tibi dixisse. Sed certe, si haec nunc audient, ad materiam risus trahent,& confirmationem judicii sui , de quo aliquod brevi typis excusem expecto, qui multo ineptiora impressere. Sed ut contemnantur omnia istoruin dicta, si illud demum sit beneficium, quod si gratum animo accipientis, quis te melius norit animum meum hac in re Sed tamen , ut supra scripsi , non possum non amplecti animum Sua: Sanctitatis, quem ego interpretor talem suisse , ut quum hic Episcopatus, qui est in patria mea, vacaret in Curia, voluisse primam optionem esse penes me, vel accipiendi , vel recusandi, & hoc suae erga me bene v lentiae dedissse , quam prorsius libenter agnosco. Sed siu-pra omnes Episcopatus hoc tempore mihi erit, ut tanquam militi vulnerato redeunti a bella locus, & spatium ad curanda vulnera dentur , de quibus scripsi in alterisIiteris. Si hoc impetrabis, omnia impetrabis quae hoc tempore possum desiderare , reliqua Deo permittemus, qui te assidue dextera protegat, & spiritu consoletur. Vale Reverendissime Domine . Carpenctor. xvi. Aug. ΜDXXXIX.
BCarae Regis. Polo is Card. GaD. Contarini
ΗΙeri ricevet te lettere di U. S. Riverendissima di xxiij. dei passato, e tre giorni prima hebbi lettereiaal Riverendissimo Farnese di xxv. per te quali in sotia ma m'avvisa , che io torni in Italia aspellando miglior occasione per te coso d'Inghilterra. Io prima di partir
542쪽
di qui ho voluto mandar il nostro Abbate a S. S. per
supplicaria, come U. S. Riverendissima vedra, clie per questo verno mi lasci soprastar qui , it che sommamente desidero , e precipue per poter quietamente suspirare , e lugere casum patriae , & parentum . olire che scri voper compimento delle cose ait re volte da me scritte isnella causa d'Inghil terra , & totus sum in eo, e in questo Ozio , ed in questa sorte di vita, che io tengo , non sento te miserie dei mondo, quae me circumstarit, Onde se fosse possibile non vorrei mutaria , che se bene , che pallaro da male in peggio , e desperaro quelli hu mini da bene d'Inghilterra , quando mi uedranno ritor nar senZa stulto, e pol quella carestia, e penuria dItalia nil spaventa , che essendo come io sono songa pro visione , e senZa denari , havro olire gli altri affanni ancho a combalter con la fame . E qui in questo paese, anchora che ci si a mala raceolia, e carestia pia delPOrdinario, pure non e tanta estremita, e et si trova da
vivere ancho a preZZo conveniente, talche con la provisione ordinaria, che mi suot dare S. S. stando in Roma , io mi pol rei intrattener di qua, it che non se co- me sia possibile se in torno in Italia, che olire it caro vivere ho bisogno di mille ait re spese e in coinprar CV valli, ed altro. E pare che Misser Domenedio ni habbia provisto per consolarini, che sono alloggiato in un Convento di Frati Minori osservanti, de' quali io mi trovo ta to contento, che non saprei desiderar meglio, olire polla doleissima , e amorevolissima conversagione det Riverendissimo Sadoleto , e delli suoi, e per tanto per g dermi s'io posse questo ogio onestiGino, mando it pr
fato Signor Abbate alli piedi di N. S. per supplicariodi questa graetia , alia quale per otteneria sono certo , che U. S. Riverendisi. mi sera bonissimo fautor, di che iola prego grandemente . E quando pur a S. S. paresse,
che io mi dovessi partir di qui timcno, come ho dctio,
543쪽
e a uiicho per lettera di Monsig. Riverendissimo Farne- se, ho inteso la volonta di N. S. dei mio soprastar quisno , che io non abbia stra commisissione in contrario, Ia quat cosa mi e stata molto grata, perche , come U. S. Riverendissima spero havra intesio at rice ver di questa, ho havula la lettera, che mi revocava a Roma. Per non metiermi a tal camino mandat ii nostro Abbate a Roma, dat quale e per te lettere ch'io serissi a U. S. Riverendissima sapra tulte te cause, che mi movono a non tor nar a Roma, dat quai parere veggio, che quella non si disicosta, an Zi tengo per certo , che questa consermas che in ta satio ora S. S. tutia sia procedula da quelloche ii disse U. S. Riverendissima, di che infinitamentela ringraZio , e cosi la prem a continuar di far simili offej con Sua Beatitudine, Ogni volta, ehegli se ne dia occasione, che in verita troppo ho bisogno di riposo, nec amicto addenda est amictio . Io non penso , cho S. S. sopra questo sia perfardissicotta, tanto piu che nonia gravero piu , che delia provisione ordinaria , sicco me V. K Riverendissima havra inteso dest Abbate , eda Messer Bartolomeo. Olire che in questo megZo, ebestar bDisit iros by Cooste a
544쪽
ma che havendo negoZio, e commissione alcuna io scri-va prima, e faceta intender il tutio , perche dice cheIa mia andata non giovaria ad altro, che metter sospet to at Re d'Inghil terra, e fario stare piu provisio,. it chesaria, non secendo questi Prencipi essecugione alcuna infatii eontro di tui, come non fanno. Io non quello, che mi dir . Molle cose mi vanno per Ia mente, e ne
sento anchedi suora via, e dicono, che si traita di daria Principes Ia alPImperatore - Faccia Dio quello e per Io meglio. Dubito, che ii Re d Inghilterra dara parolea tuiti , & interim quaeret subterfugia, ed a I giudietiomio non seria questa impresa se non Lacilissima, purcheli Prencipi consentano in sieme, a' quali tuiti porteria utile, ed onoreia Not tuiti per la Dio gragia sti amo hene, e pregamta Dio per la Signoria U. Reverendissima, e per tuiti, cost S. M si degni conservaria in sua gra-zia sempre. E a quella con li felici communi amici miraccomando, e molio la saluto per nome di Monsignor Riverendissi,no Sadoleto. Da Carpentras alii xxix. d'Αgo-sto MDXXXIX. LXXXIII.
GaD. Cardita. Contarem LNos in horas expectamus Monte icianum , a quo simul ae intellexero, quid ex Caesare afferet, quod ad
545쪽
ad meum hie discessiam pertinet, quoniam ita iubet eius
Sanctitas statim exequentur . Quoniam vero ex quibusdam litteris Nuncii apud Qesiarem , quas in recenti adventu Montepulciani ad aulam Caesaris ad me scripsit. Accepi illum ex Covo intellexille , quod ad meum negotium pertinet. Caffari non displicere, si Ponti sex me
revocaret , ut mea opera uteretur , sive in Germania,
sive alibi . Sed Germaniam nominat. Jam videor maxima ex parte intellexisse, quid afferet Montepulcianus. Itaque me interim ad iter paro in Italiam . Nec tamen
quia in foribus cum expecto ; sic enim scribit Nuncius post quatuor ad summum quinque dies, quam ille litterae fuerunt scriptae , expeditis negotiis eum disicessurum prius discedam quam veniat, ut plenius ex eo Om
nia intelligam ; & quia litterae Reverendissimae D. U. Sanctissmi D. N. verbis scriptae id jubent. Quamquam credo nihil plus allaturum, quam Nuncius scripsit, qui de prosectione mea in Galliam Caesarem jam cogitatio nem dimisisse in iisdem litteris adjungit. Quare, ut d
xi, paratus ad iter eum expecto, & eo paratior, quam nunc, Deo adjuvante, convaluit Ludovicus tuus , vel
potius noster a febre , qui sortasse ad aliquot dies me retinuisset, quia sne eo discedere moleste tulissem. Sed nunc nihil opus est, propterea quod ante quatriduum febris eum reliquit , nec vero ita debilis est , ut non mediocria itinera nobiscum facere possit. Quare nullum tempus interponetur , ut simul ac ille venerit , nos in viam demus. Ut in omnibus pareamus illius voluntati , cui debemus. Quanquam, ut scripsi, in aliis litteris huic meo tempori & necessitati, nihil fuisset accommodatius, nihil salutarius . Si hoc impetrare potuissem , ne mihi necesse sciret hoc tempore in istam celebritatem venire. Nec vero hoc proprium meum desiderium esse video, sed omnjum, qui in graviori aliquo dolore sunt constituti, ut celebritatem etiam odio habeant. Ego certe spost-
546쪽
postquam ea quotidie audio , quae assidue dolore in augent , vix oppiduli hujus Carpentoractensis sic enim diei
potest, si cum civitatibus aliis compararetur) celebritatem fero, & jam tertium mensem intra Monasterii hujus in ros me abdo ; hac vero solitudine mirifice pascor, ut contra celebritate offendor . Sed si hanc his in locis, ubi maxima frequentia , si cum Roma comparetur, sinlitudo potius nominari possit, qualem mihi animum Romae in Theatro orbis futurum puras , quo paeto serre posse Sed omnia vincet mea erga illum obedientia , qui me eo vocat, cui si jampridem majora cessi , quam vita st , etiam hanc libenter in ejus obedientia relinquam . Unum tamen dicam, ne in ullo mihi desecisse
videar, qui secundum Deum animum meum judicem maxime timeo, ut ergo me hac culpa liberem, ne videar me projecisse, si aliquid taceam, quod ad salutem
meam videatur pertinere ἱ hoc nunc dicana, ut omittam omnem consolationem, quae mihi hoc tempore est maxime necessaria, quam in ista celebritate sperare nullo modo possum , & tantum de salute loquar , nullum esse locum , in quo nostri & Dei inimici faeilius putarent , se perniciosas stas erga me cogitationes perficere pota , quam Romae, vel in locis Romae circumvieinis. Hoc vero non temere nunc , sed quia novi illum, qui hoc tempore emissarius est ad procurandam meam perniciem , quem plus omnibus suspectum habeo , Romam& loea Romae vicina ad meam perniciem designasse . Quanquam ego eundem puto nullum locum excipere, quo malitia ejus possit penetrare . Sed ita res habet , ut apertius loquar . Cum in Hispania esse , , hoe primum accepi ex Granuellii ore , tum etiam
ex aliis, sed maxime ille summani impietatem & prosu dam malitiam illius , qui tum orator Anglus apud Crisarem, mihi expressit, id quod etiam nullo dicente, quia hominem ante noveram , cognovi . Sed hoc , quod ad
547쪽
19 EO STOLAE. me attinet , magis cognovi , quod ille Orator publies dicebat: Si Rex Anglus tantum hoc curaret , ut publice in civitatibus Angliae per edi sta hostis judicarer , &liberaret eum a legatione illa, ac illi negotium hoc committeret de mea caede cum summa decem millium aureorum , se possessiones suas, quibus abundat in Anglia
obligaturum , ante sex menses cum illa pecunia meam , mortem procuraturum , Romamque & loca maxime vicina tanquam opportunissina ad facinus laudabat ; haec tamen quidem audivi , sed ut temere & impie dicta a furiosio juvene . Sed vide , quae sunt consecuta. Statima meo discus Iu a legatione illa suit revocatus. Ego quod nunquam ante per edictum , ut ille postulabat , publice hostis judicatus sum , ut ex litteris ex Hisbania ad quen dam meum familiarem scriptis intellexi , quae simul cuin litteris a Nuncio de Montepulciano scriptis, suerunt al-
Iatae . Nondum in Angliam applicuit, neque quemquam scire , ubinam locorum sit - Quare si huic negotio vaca re eum suspicor , quam non temere id facio vides
Quid ergo hic faciendum , quid suadeo , quid postulo tΗ quidem faciendum primum, ut quam cautissime iter faciam usique in Italiam,' dum intra amieorum praesidia veniam, quae primum Ueronae , ubi in Hispaniani transiens, impedimenta reliqui, me inventurum confido. Deinde hoe postulo & flagito , si ita tamen ejus Sanctitati videatur , cujus semper obedientiae vitam conces serim , ne mihi necesse sit tam cito maxime cum adventus meia; Romae expectetur ad locum praedae ab inim leo & infidiatore destinatum venire. Sed, si veniam, ut tum venire possim , quando nulla erit da meo adventu expectatio . Hoc commodissime fieri potest , si Sanctitas ejus mihi concedat, ut unum & alterum mensem in agro Veronensi cum praelidio Episcopi commorari possim ; deinde , si ita necesse sit, appropinquan te Natalo Domini , venire . Nec enim si usque ad illud
548쪽
tempus adventum differo, quisquam me tum expectabit,& tanto securius possum. venire . Habes quae ipse ad
meam salutem, non tantum consolationem , maxime conferre existimo . Nosti vero in hujusmodi perturbationibus quantum intersit , ut illius animo satisfaciat, quem simul periculi timor & dolor urgent , adeo ut si omnia Romae tutissima essent , tamen animo refugienti illum locum, de quo inimici fidunt, cum liae suspicione, etsi tutum sit ibi esse, nunquam tamen potest esse securum. Adde quod multum refert quicquid acciderit ad consolationem meorum , si modo sunt reliqui. aliqui qui mei dici pollunt ut si accidat quod nolint , tamen intel
ligant , me omnia impetrasse, quae animus ad salutem vitae possit deliderare. Ego vero nihil magis desidero hoc tempore , quam quod nunc scripsi, quod neque magnum est. Et quia negocium Germanicum ex liis quae audio in longum trahetur , si de me cogitat ejus Sanctitas in Ponegotio, & propterea, ut scribis, vellet me Romae adesse, ut ab ejus latere disicederem nihil hic peto quod
voluntati ejus Sanctitatis non in omnibus consonet , ideo etiam confidentius scribo ad Reverendi sis. Dominationem Vestram, cui meam salutem commendo, & per eandem rogo, ut, quae scripsi, cum ejus Sanctitate communicet,
ut saltem fidem meam de mea salute apud me ipsum liberem: quod erit, si omnia proposuero, quae ad hanc facere in mentem mihi venire possint. De reliquo ita me per gratiari Christi paro, ut si necesse sit hinc migrare, nusequana me inimicus imparatum inveniat. Qu γd facilius impetrare possum, ii Rev. D. U. me oratione adjuvabit, pro quo mea est assidua, & imprimis pro incolumitate Sanctissimi Domini Nostri, magisque , ut spero, assidua erit, cum, quod sepe interrumpit, hoc corpore exuar, quod si ad gloriam Dei fieri possit, ut quam primum fiat maxime opto; iterum te Christo commendo. Dat. Ex Agro Carpentoracten. Ex Monasterio Montilii xxij. Septembris MDXXXIX.
549쪽
mSi Reverendisi. D. U. impetret quod cupimus, d gnetur alicui suorum negotium dare , ut expediatur t&hellarius cuin litteris, quae mihi Veronae occurrant, quas si illic non inveniam, uteumque meo desiderio repugnet, recta Romam iter persequi haboo statutum. His scriptis , Reverendissime Domine, aceepi ιuas xviij, datas, quae me prorsus magno dolore affecerunt squod oppugnationem narrant illius areis & oppidi CD stet novi , tum vero caedem illius praesidii militum , intaquo prorsus robur Christianae militiae suisse omnes vomlunt . Ingemui maxime , cum ob ea quae praeterierunt, tum ob ea quae sunt in expectatione de tam potente in mico , quo tandem se vertet , & quocumque se Vertet, cum ad nostrum damnum , & ruinam omnes ejus conae tus pertinent , cum ubique simus imparati , nusquam se Vertore potest, ut ibi non ruinam aliquam Christiano nomini inserat. Haec quidem, etsi maxime dolenda sunt , nihil tamen tam dolendum , quam quod illa vera auxim lia , quibus superiores eontra omnes inimicos nostros esse possemus, non modo dimittimus, sed Dominum illum a quo illa sunt expectanda, in cujus manu est Omnis victoria , quotidie magis magisque provocamus , & quid mirum, si per suos inimicos ille de nobis vindicat. Ego certe nihilo meliora in futurum expecto, nisi ad melius nos conVertamus, quod per suam gratiam Christus faxit, qui pro nostra salute est mortuus , qui est benedictus in secula. Amen. Ex Reverendissimo Farnesio literas accepi eodem die, quo-illae Vestrae Reverendi Isimae Dominationis su runt datae, in quibus prascribit sere tempus meae hic commorationis usque ad reditum Cubicularii sitae Sanctitatis, qui per Avenionem transiens in Hispaniam eas literra
illic mihi tradendas reliquit , qui inter caetera ea man data habet, ut excuset meam tergiversationem apud eos,
quod in Galliam non sum prosectus; qua in re adeo non
550쪽
I97 sum tergiveratus, ut certe , ii vel minima spes adfuisset me, vel utilitati causae , vel honori ejus , qui me misesurus esset, servire potuissem, proprii certe periculi timore , quod non parvum , neque incertum se ostendebat, nunquam me retinuisset. Sed cum meo periculo damnum caulae, damnumque honoris ejus cui servio conjuncta essent, ne tum quidem tergiversabar , sed novum man
datum ejus, cujus auspiciis milito, expcistabam, qui si praecise jussisset, nunquam prorsus tardassem. At nunc Rex quid responderit ex alteris vides, adeo ut nunc si maxime vellcm, per eum quidem non licebit . Quare eum omnes viae ad serviendum musae sunt, ut video, inter clusae , hoc quidem opto, quod sola eius Sanctitas mihi concedere potest, ut secedere ad tempus a negotiis liceat, ut Orare liceat , ut lugere. Hoc sive mihi conce dat in his locis, sive in Italia, ubi procul ab urbanis n2 gotiis vivere possim, quia celebritatem illam animus reformidat , me in voluntate quidem illius Sanctitatis pomno, sed, ut secedere liceat, hoc in meis precibus, in qui bus eo plus juris habere videor , quo magis in dies au dio quae me, ut sub petra me abscondam, & ut in a
sconditum tabernaculum ejus fugiam , eujus causa ami gor, impellunt. Nec enim ullam aliquam con lationem reliquam nunc habeo. Audisti credo de mea matre ad
mortem consilio publico damnatam , idest ad vitam, &eam aeternam, nisi enim ego ita vere interpretarer, ne
vivere quidem possem , & ne cum illa quidem firmissima animi persuasione solem intueri possem, nisi sub petra latitarem, & in foramine illo me absconderem, ubi gloriam Domini transeuntem expecto. Nec vero solam damnatam mulierem septuagenariam, qua nulla, eXcepta
filia , propinquiorem habet, & ut ille ipse, qui eam dam navit , saepe dicere solebat, nec regnum illud satustio rem habuit feminam , sed eum nepote suo filio fratris
mei puero, spe reliqua stirpis nostrae. Vide quo est pro Srcssa