장음표시 사용
211쪽
Eoo L. III. De iureiur. ex Rom. doctrina
Hadriano perpetua formula, a qua recedi plane non posset, praescriberetur. Praetores ac judices ICtorum ab Imperatoribus electorum responsis necessario observandis passim subjicerentur i). Immo Imperatores ipsi in variis causis jus dicerent,
atque rescriptis controversias ipsis propositas terminarent ca . Multo magis, everso plane Praetorum Tribunali, omnia fere illorum jura cum arbitrariae potestatis augmentis Proe tis urbi, & Praetorio atque provinciarum Pra-
fidibus committebantur , qui jam non amplius meras actionum formulas suppeditabant, sed saepius ipsi cognoscebant & decidebant, aut saltim propria auctoritate j dicem partibus assignabant, ut adeo ea, quae in jure, ab iis, quae in judicio fierent, rarius a issiciliusque discerni potuerint 4 -Αccidit etiam eo tempore saepissime, ut siquis litem cum altero haberet, Principem per luhellos supplices adiret, cujusmodi libellis Imperatores subscribere solebant, quod vocabatur , jus litis contesationis divino Rescripto mereri G, ut iidem ac solemnis litis contestationis inde redundarent effectus. 1 Ritter in animadv. ad C. Theod. t. I. p. 34. a Idem ad C. Theod. t. I. p. 27. Suetonius Aug. c. 33. 3 Lud. Iul. Frid. HoepfFner antiquum jux pu-
4J Conf. de ampla illorum magistratuum pote late tit. C. de Iudiciis per tot. Nov. 6o. N 82. s L r. c. quamo lib. Prisc. oblat. lit. coni.
212쪽
illiusque usu hodierno sto I. Vicissim cum iisdem mutationibus simul
effectum est, ut in judicum datione & electione non amplius partium consensus, qui jam sub Hadriano , aut unte, posthabitus videtur 6 , adhiberetur, sed jam magisr tus majores ab Imperatoribus instituti pro suo arbitrio judices partibus assignarent ). Deinde insignis fuit differentia inter eos acijudices antiquos. Quae enim sub libera republica non sine maxima diversorum populi ordinum invidia & aemulatione legebantur Judicum decuriae , illae jam sub primis Imperatoribus dissicilius compleri potuerunt: quoniam, eversa libertate, exigua illius simul cra omnibus odiosa erant, ut adeo grave munus putaretur & incommodum judicare, multique judicandi munus detrectarent. Hinc aucto decuriarum numero eoque sublevato laborum onere varii Imperatores sese commendarunt. Sed jam post Galbae tempus obia servari potest, sensim paulatimque hunc morem judices ex decuriis eligendi in desuetudinem abiisse, neque tam ex norma legum,
quam libidine principum fuisse judicia habita 8 . Iudices autem, quorum sequenti
Deiat. L. 33. C. de jud. Barn. Brissonius de forni. L. LII. c. 22. minuter i. c. b. Io.
213쪽
aoa L. III. Deiureiuri ex Rom. doctrina
tempore mentio occurrit, nil nisi meri Principum ossiciales erant, ab eorum nutu periis
dentes, variis jam sportulis mactati, quibus illimitata fere causas tractandi potestas commilsa, adeo, ut si aliis simul administrationibus detenti sint, quicquid vellent & consiliariis suis demandare possent, modo litem
in contestitione audiant,'rursus in medio semel,
N in e omnia, qua sunt examinata, sic forane sententiam ci . Iam vero facile est intellectu, quo facis tum sit, ut ea liberior judicum potestas , sub Imperatoribus pedetentim exstructa, stamul etiam in jurisjurandi usum influxum saum varie exseruerit, novamque illius, ab ipsis judicibus interdum ob inopiam probationum in causis dubiis delati speciem progenuerit. Sicut enim eo tempore Vergenta
iam primo & multo magis seq uentibus Imperatorum seculis contractus litis contest tionis varie imminuebatur, saltem partium consensus circa judicum pedaneorum da tiones & electiones in desuetudinem abibat alta iisdem rationibus effectum, ut magistratus etiam circa alterum lites dirimendi m dum nempe jurisjurandi ulum non amplius liberas solum partium conventiones & delationes exspectarent, sed potius Depe ipsi auctoritatem suum interponerent & ex ossicio
juris jurandi praestationem illi, qui majorem probabilitatis gradum prae se ferre videbatur, imponerent. 1 auιb. ad hac C. dejud. . . a
214쪽
issiusque usu hodierno. IO Hinc observavi & sequenti capite pluribus docui, prima illius jurisiurandi necessarii
vestigia praecipue circa Hadriani aevum D currere , ubi primas insigniores judiciorum immutationes factas aut saltem earum fundamentum iactum fuisse, constat. Accedit simul alia ratio; cur sub Imperatoribus paulatim eam potestatem circa juris jurandi usum
in rebus judicialibus sibi sumserint iudices.
Inciderunt enim tempora, ubi aucta hominum multitudine, auctis divitiis, omni hunque rebus, quae ad luxum spectant, simul etiam augebantur varia negotiorum & commerciorum genera, quorum innumera ejus Naturae sunt, Ut repente & subito gerantur& probationes solemniores, quas inartifici les vocant, respuant, quamvis caeteroquin
gravissima indicia & probabilitatum argumenta pro alterutra parte militare & praesto esse possint, quo casu ad implendas probationes jurisjurandi usus praecipue inservit, quoniam iniquum esset, eum qui ob naturam negotii plena & inartificiali probationadustituitur, sed tamen gravi probabilitatis pondere sustinetur, simpliciter depellere a judicio & alterius fraudibus, manibus fere palpabilibus indulgere. Jam vero quoniam
ob morum corruptelam illis temporibus cons. picuam, Deorumque neglectum eo magis periculosum partibus videbatur, jusjurandum proprio motu deferre, quo minus pristianus de jurejurando & vindicta Deorum miraculosa conceptus, quem ipsi Poetae a) varie a Juvenalis Sat. XIII.
215쪽
2- III. De iureiur. ex Rom. doct. insectati sunt, mutatis sentiendi rationibus conveniebat, eandemque ob causam & Quintilianus i) jam jurisjurandi delationem causarum Patronis dissuasit, eum etiam philos phi quidam sint reperti, qui Deos habere curam
rerum humanarum nefarent ι rariorem jam eva
sisse jurisjurandi a partibus ipsis delati usum, probabile mihi videtur, ideoque nil supererat, quam ut ipsi judices religioni fluctuanti subvenirent, partium probationes indag Tent, atque cognita causa illi, qui majori probabilitatis gradu suffultus erat, jusjura dum deserrent, qualis procedendi modus jam tum a pacti natura longe remotus atque unice inter probationis species relatus fuit.
216쪽
R AT ION ALI A Q UAEDAM DE IUREIURANDO. pag. I cap. I. Primae antiquorum hominum de jurejurando sententiae, earumque delineatio. ibid. f. I. Introitus. ibid. f. ΙΙ. Iurisiurandi eadem, ac relistionum
ortos, ejusque vis in miraculino Deorum in xu posita, quam alma antiquorum
hominum fides siusinuit. 33. III. Praecipue vero jurejurando I'. mispiciorum V a'. Iudicii divini insar ut bantur. 63. IV. Perversa iurisiurandi multiplicatio,ptisundatis hominum moribus invecta,
illiusque abusus. 2Cap. II. Regulae quaedam ad definien dum genuinum jurisjurandi usum
necessariae. IOS. V. Jusjurandum eum tota relisionis im
217쪽
ao 6 CONs P EeTUs. pretatio V applicatio illi accommodari debet. pag. I. f. VI. Genuina Iurisjurandi de itio a
f. VII. Iis Hominibus , qui cultum unici
ac veri Dei tanquam commune relisi
nis dosma protentur, non nisi per eundem Iurare licet. litur simul de aliarum obsecrationum essectu. De Mennonisis. De AEtheis. De Perjuris. De iis, qui perorinis sacris adhaerent. I S. VIII. Antiquorum hominum opiniones de jurejurando cum principiis fana rati
nis reliyionis ulterius comparantur, atque inmnes quaedam liversitatis rati nes induantur, ab aliis nondum expliacata. I. yeneratim inde concluditur, cauistissimum esse debere Iurisiiurandi usum. Is . IX. Specialiores quadam conclusiones ex senerali iso principio mentes V quidem de persionis ad jusjurandum inhabιliabus aliisque illius impedimentis, ob aetatiscvnitionis defectum, ob alia coyniationis impedimenta, ut ebrii, furiosi, mente cuti, summo animi assectu tum bati ob defatim libera voluntatis Uconsensus, quo jusjurandum etiam praestitum vitiat, error, dolus, metus, Obdefectum oryanorum ad edenda si ficie tia jurisiurandi sisna incapacium. ars. X. AEtera conclusio , jusjurandum promissorium seneratim novam oblsati nem nullam producere, atque speciatim , in causis-nesotiis privatorum eidems
218쪽
jusjurandum, quoties ab initio pravideri potes , id, quod sseritur aut promittiatur , cosnitionis atque natura humanae viares perare. Τ χ3. XII. Quarta conclusio : Iusiurandum Jertorium rationi convenire ι sed illitas sitim coarctandum eqse, ν'. in cotisis lGvioribus, a '. ubi ob a sed us contrarii vim extantiorem relisioni con sidere non
licet, s'. praecipue illud in subsidium .
tantum adhibendum e se, illiusque pomdus secundum reliquos probabilitatis ψr sis asim diam. s. XII l. Ex eadem diversitate , inter a liquorum hominum opiniones atque ph losophiam rationalem consticua sequitur seneralis Resula, in perrarium poenam a foro humano recte statui. 7s
I. X1 P. Relaxationem iurisiurandi nuti, tam dari. et
DE INDOLE LEGUM ΜOsAICARUM . AD JUSIURANDUM SPECTANTIUM. scap. I. De effectu religionis in doctrinam de jurejurando. ibid. f. XV. Introitus. ibid. f. XVI. cultus unici ae veri Dei, tam
219쪽
ao8 CONSPECTUS. quam relisionis , aerem. simul braeliti
fundamentum etiam ad jusjurandum translatus. pag. 4.f. XVII. EFecit tamen Dei patrii notiootque specialis , qua populus Ista litibus fruebatur, illius tutela, ut in eo cum aliis antiquorum hom. opinionibus conspirarent, quod Iuris jurandi vim pracipue in vindicta praesentanea, malis ac infortuniis phiscis osendenda , metu posuerint, cujus ratio indasatur. AIq. XVIII. Altera ilitudo cum aliis antia quorum hominum opinionibus in eo cons , picua, quod V apud populum Israelit cum ob periurium sacra piacularia adnvertendam Dei vindictam adornata fusT nt og. XIX. Tertia similitudo in eo conspiciatur, quod per jurii poena a potesate civili nullae saluta; fuerint. Α cap. II. De usu & abusu jurisjurandi apud Israelitas.
S. XX. Usius iurisdurandi in populo Israelitico avspiciorum , Iudicii divini instar adhibitus. Similiter sorti sanctitas tributa. Qua omnia maxima Pontificiam au
toritate obfirmata sunt, ibid. g. XXI. Iurisiurandi formula. 463. XXII. Abusus jurisjurandi. Sapient ἄ-ma Chrisi sententia ad eum evertendum
F. XXIII. De hodiernis Iudaeorum jur
220쪽
DE JuREIURANDO EX ROMANORuri DOCTRINA ILLIUSQUE USU HODIERNO. PZg. sδCap. I. De effectu religionis Romanorum in doctrina de jurejurando. ibid. g. XXIV. Generalia. . ibid. f. XXV. omnis Iurisiurandi vis in mi raculoso Deorum influxu N praesentaneo vindicta metu posita. suod proba- tur ex i O juris jurandi tigia, ex forni Iis, ex sacrorum piacularium infitiatione, ex obsecrationis V resecrationis indole, ex Myultura eorum inhonesa, qui fulmi ne ieri unt. I s. XXVI. Per quae facra Romani Iuramerine ρ Definitur antea reliseis publica Ro
g. XXVII. Reliolanis privata indoles.
6os. XXVIII. Inde in causis, tantum ad rempublicam spectantibus, jusjurandum sacris publicis accommodari debuit. Additur illius forma.
S. XXΙ . In causis vero privatoriam Pro libero partium arbitrio per quacunque sacra jurari potuisbe, pacti, quo ad D-dicium divinum provocabatur, indoles secum ferebat.