장음표시 사용
41쪽
α interitus,uniuersitatem uero avritantes gemera tionis immunem ais corruptionis. Tametu extiterunt,qui sese admirati addubitabundi dicerent, qui seri tandem posset, si e principiis contrass mumdus constitit siccis dico dc humidis, fiigidis α ealis dis ut iamdiu no ditatutus fuerit atque interierit. Perinde quasi mirari quisquam debeat,quonam pacto ciuitas incolumis perduret,quae e gentibus coatrarns composta sit: enis inquam dc diuitibus, iuuenidus α senio conrectis, inlimis oc ualentibus, prauis ais innocentibus. Ignorantia est ista utim hominum , hoe esse in concordia ciuili non uidem tium longe admirabilissimum, quὁd ex multis ipsa unum efficit affectum,oc e dissimilibus similem. omnis illa quidem naturae susceptrix dc krtunae . Atq;
Natura eotra haud scio an etiam contrariorum appetens sit nasi toruappetes. riira: eX eis p consona, non item e similibus confia' ciat. Sie certe ipsa marem cum foemina coniunxit, non etiam cum suo horum uirunt s u. in pri. mam etiam concordiam per contraria,non per sis Aranaturae milia devinxit. Adde quod ars naturae aemulatri
alii latrix. hoc idem tacit. Siquidem
rum 3 colorum, luteorum dc rubrorum naturas inter se attemperans, effigies rerum eis cit contos nas exeplaribus. Musca acutis ae grauibus χnis. longis dc breuibus una permixtis in diuersis uocibus, unum ex illis concentum absolutum reddicit. Grammatica ex elemcntis uocalibus oc mutis insuenta temperata, artem omnem Iiteraturae ex illis Heraclitus compositam reliquit. Hoc nimiru illud est, quod R ri Ihui apud Heraclitum legitur Scotinum ab obscuritate cognominatum. Crispa inquit dc minime crispa una uinxeris,consentiens oc dissentiens,consonans cc di nans: unum etiam ex omnibus, omniassi muno. Itam uniuersorum coagmetationem cccsi ina quam
42쪽
quam re terrae, ex uniuersi mundi cinno quodam
Principiorum summe contrariorum commode ata temperato, natura ipsa disessit, una eadem, conacinna coriaeretia: quippe siccum humido. calidum frigido,graui leue mixtu, α rectum orbiculari. Teraram etiam omnem,omne mare, aetherem, Solem, Lunam,st postremo totum coelum, uis una per Oamnia pertinens, certo ordine descripsit,concinne digessit, e diuersis ipsa naturis atq; impermiκtis,aea re,terra,igne,o aqua,mudum architectata. Elementorum
eum etiam globosa superficie comprehendisset, Πν concordia. turas quammaxime contrarias, ueluti edicta conscordia 6 imperata,astrixit ad consensium mutuu commercium:cuiusmodi rerum moIitione uniuerstitati ipsi salute machinata est. Huius autem rei caussa est concordia elementorum. Concordiae por Aequabilitarrb causa est aequabilitas,dc quod alterum altero no concordiae serplus pollet. ad aequilibrium enim adaequant Rrauia λ/Cum leuisus,calida cum us quae Iplis opposita sunt: ''Natura utit Irdg docente in maioribus, aequesitastem tu tricem elle concordiae cc servatricem: Cocordiam autem mundi elle lalutem , rerumGmniu pasrentis,ae Ionne omnibus praeitantis pulcsritudine.
Nam quae tandem natura praeitabilior ipso i Qua enim dixeris eunip. eius utis ipsius mudi pars eriti Nam quicquid pulchritudine praeditum est, id quaas gentile mundi habet cum eo nominis societate. adcis quod recte atque ordine constitutum est, id a
mundi nomine concinne digestum Rraeco sermoa κουιρο. ne , consentanea, partium compositione speciossum esse significatur. Ecquidnam est autem singula Mundirum partium, quod cum eo aequiperari possit ordiane, quo ecclesiis motus teperatus est 2 costitutus Sole uti α luna, reliquis ite sideribus intra spatia
se mouentibus exquisitissime emodulata a secuso b i in sca
43쪽
.la seculum alterum. Age ecquae tandem uices tam ratae esse possunt , quam est exacte coparatus a naa tura tempestatum anni tenor in orbem redeuntiu:
omnium ille quidem rerum Decunditate praeditus: restates deinceps hyemes. referens temporibus destinatis: simul dies de noctes inoffensis uicibus aliternantes, e quibus menses annusq; conficitur. Aemagnitudine quidem ambitum longe summu complexus, motu pernicissimo circumagitur, claritate syncerissima praeditus: ut etiam potetia, fretus maorte ut senii sic interitus. Hie omnium animantium naturas tum aquatilium, tum pedestrium, tum etiain elemeto spirabili uictitantium segregat: is spa.
tia uitae sitis admetitur motibus. Ex hoc anima duacunt omnia: ab hoc animam habent animantia: ex hoc denissi miracula rerum nouarum eXistunt, quae statis temporibus efficiuntur. Vis uentorum omnis uaga in se ipsa conflictatur: fulmina e coelo cadunt: pluuiae procellosae atm stupendae subitos fragores edui. de fit ut 2 ut humoris expressa,& ui lanea difflata constituatur uniuerti concordia. Iam uearo terra omni genere uessita stirpium Dulicatium, riguis exuberans large erumpentibus,trita uestis si is animantium quae in ea passim circumseruntur: omnia tempestiue proferens ex sese 2 uegetas,hoaspitalio sinu excipiens. Cum innumeras ipsa rerum formas perserat, ab eis, multipliciter afficiatur, nivhilosecius tamen naturam asseruat indomitam sonectute,nuamlibet ipsa motibus contremeiacta,undis luperiluentidus ero uta. incendius denique inasamata modo hac modo illa parte sui. illa pla omnia censeri merito pollisit incolumitaatis eius causa commode euenire, salutem p illi sempiternam praestare. Siquidem ea motu quassata, coatinuo prosiliunt uenti qui introrsus insinuarat: uti pspiraculis
44쪽
spiraculis terrarum discessibus patefactis, ut supearius dictum est. Imbribus etiam tum e urgatur, cum omnia pessifera in ea abluuntur: ad syncerio. rem, constitutionem super subteri tum reducitur,uum auris perspiratur. Et conflagrationes qui, em quod concretius est terrae, cocoquunt: congeviationes item quod inflammatum est. id attempesrant ips, ais remittunt. Ae singularum quidem rerum seiae oriuntur, aliae uegetantur, er istae oecia dunticum Interim ortus compescant grassanteis interitus,rursus* interitus rerum leuent ortus exitu, beranteis. Unica uero ex omnibus conflata incoitumitas permanet ipsa In aeuum: quum inter se re, bus m aduerso obsistentibus,2 cedentibus uicissimatq; praeiresentibus uniuersitas conseruetur in sem,piternum,noxam nullam cotrahens. Restat ut semmatim de causa disseramus,quae cunctarum ipsa rerum uim habet tutricem dc continentem, quemadam'dum caetera perstrinximus. Flagit' enim instar esset. cum de mundo dicere instituerim, tractatu si minus exquisito fortasse, at certe qui sat esse possit ad formulam doctrinae erassiorem,intactam praeciapuam mundi partem principem, praeterire.
Vetus igituriermo est . a maioribus, proditus D. Deo
inter omnes homines: uniuersa turn ex Deo. tumi er Deum constituta Bisseati eoagmentata: nutiami naturam satis instructam ad salutem esie posse,quae citra Dei praesidium suae ipsa demum tutelae permissa sit. mocirca ueterum nonnulli eo usque prouecti sint, ut haec omnia dictitarent Deoru esse plena, hauriri, eorum spectra ab hominibus, oeus iis α auribus, reliquis, sensibus: Sententiae illi quiadem fundamenta iacientes diuinae fortasse potenutiae,non item diuinae naturae congruentis. Etenim cunctorum quae rerum natura complectitur, cu sera
45쪽
uator est Deus,tum veru quaecunq; in hoc mundis quoquo modo perficiuntur, eorum omnium idem genitor est:non se tamen, ipse ut opificis in moro.
animalis 3 lassitudinε sentientis . labore afficitosist:ut qui ea facultate utatur, quae nulli caedat distia cultati, cuius ipse ui facultatis omnia in potestate continet: nee minus etiam quae longilas ab ipso uia dentur esse summota. Summa igitur ec primam sedem mundi sertitus,ea de causa νπαras, quasi sita
premus appellatus est: ο ut inquit Poeta) in sumamo culmine uniuersi coeli suum habet ipse domietilium situm re collocatum. Maxime uero uim eius sentit, numine. eius ante omnia fruitur id corpus quod proxime eum situm est: tum quod secundum ab hoe situm habet.& unumquod p deinceps, proaut situum ordo ad nostrum uis locum natura conastitutus est. Quo fit ut oc terra dc terrena omnia.
tuam logissime ab diuinitatis adminiculatione abscedunt:tam infirmitate summa sint ipsa, concinniatatis* sibi consentaneae maxime expertia:at ideo multo tumultu exagitata. Atqui cum ita sit numen diuinum natura sua comparatum. quoquo ut uerssus permeel:nimirum ea in quibus ipsi uersamuriae nobis superiora , pro eo quantus est accessus ad Deum,uel abscessus ab eo, eius opitulatione quo*sentiunt. Proinde id praestabilius esse censemus, Deo p tum decentius tum magis cosentaneum, ita de eo opinari,ut dicamus, potestatem illam in eoealo sedes suas habentem, incolumitatis eausam reabus uniuersis praestare, ijs quot quae longius ab ea remota sent:Nee illis assentire,qui eam ipssim potesatem per omnia pertendentem, or uentitatem ad ea quosp quae nec adire ipsam honestum est, nee dictu speciossim, sita illie opera efficere contendunt, rest terrenas administrare. Atqui ne ex hominum
46쪽
quidem principum dignitate esse diaeris, euilibet
operi incumbere:ut uerbi gratia) exercitus ducis. aut urbis praefecti,atque etiam domus primarii diaspensatoris, si fasciculum sarcinarium componere. aut uiliorem aliquam operam obire usii uenerit ut necesse sit: cuiusmodi munere, magni regis tempos re . ne quodvis quidem mancipium eius facile obsiuisset. ippe ut proditur uisenda quaedam spe. Regis mamcies Cambysis Xerxis,or Darii regnantium,in fastigium. vistum maiestatis fastigium exornata erat eopoa tita, malmifice, omnibus, numeris uenerationis augusta. Et quidem ut fama est Susis ipse aufEeabatanis sedibus collocatis procul hominum e5speactu regiam sanὸ admirandam obtinebat,ambitu septa auro, electro,ebore fulgesi. Cui uestibula multa erant atria, cotinentia:multae uero ianuae, mulitorum stadiorum interstitiis ita dimensae inter se ait diremptae, ut aditus aeneis soribus muris 3 maagnis obstructi atque muniti essent . Tum autem uiari principes α lectissimi in stationes digesti eramara decutiati recte atm ordine:pars munere stipantium regem ipsima fungentes, ei que famuIantiumrpars cliuodes circa septa regiae appositi Ianitos res emissarios Ne appellabant) eum interim rex ipse . qui idem dominus deus que uocitabatur, Ormnlamuideret oc audiret. Ab his item erant alii uectigalium quaestores obuentionum que conssis tuti: alii duces tum beIIici , tum uenatores: alii coactores munerarii: alq denique munerum retia duorum curatores,prout usus ratios administramarum rerum serebat. Tum autem uniuersum Asiae imperium , Hellesponto quidem ab occidentis partibus terminatum, India autem ab Orientis. regunt pro potestate praetores, praesecti, α remali. serui regis ipsius qui magnus appellatur. Cura
47쪽
sores etiam exploratores silue,statores, o custodes stationarii:α dem l specularii ex bitores. moruerat ipsorum is apparatus, ea descriptae collocationis ratio,iam rato ordine uices munerum constitutae: ct praesertim eorum qui ignes edere praenunacios,& tollere e speculis soliti sunt, deinceps in alia illi quidem ex alia dantes accipientes, signum in orbem: ab iis filiibus imper i adu Susad: Ecba,
tana, quicquid rerum nouarum quisquam in Asia moliretur aut inceptaret, rex ut ipse uno die resciasceret. Atqui statuere nos oportet,inagni ipsius ressis fastigium,praeut quidem est Dei eminentia, qui pro potestate mundum tanquam prouinciam obtinet. tam esse infimum, quam esset summum hoe ipsum regis fastigium, si cum animante quodam uilissimo alip infirmissimo eomponeretur. aproapter si e dignitate regis haudquaquani esset, Xera
Nem functione propria administrare omnia α abs soluere, quaecunq; facta cuperet, ne ipsum quidem operibus satiendis instantem curatoris operum ossicio perfungi longe id nimirum minus Deo conuenit. Quare augustius id decentius p existimana dum est:Deum summo in loco ita esse eollocatum, numinis ut tamen eius uis per uniuersum mudum Iertinens, tum Solem Lunam, mouear tum coeaum omne circumagat: simul causam praebeat eos ru quae in terra sunt,salutis at 3 incoIumitatis. NeFuero illi ipsi itidem ut prineipibus mortalium,opus est aut artificiosa molitione. aut alieno ministerio:
ruando ii propria infirmitate praediti, operarum
ecurias rebus conficiendis, ct numerosas manus
adhibent. Illud autem diuinitati maxime consent neum, ut formas rerum omnium citra difficultathsmpliciis motu absoluat: non secus atm illi machia natores QIent, qui instrumento uno demittendo multos
48쪽
multos 2 uarios effectus edunt: aut ut illi praestismatores faciunt, quos νευροσπάσαs ob id appetulant, quὀd imagunculas animatas esse fidiculis duactitandis ementiuntur. i cum miculum ipsi aut
neruum adduXeuit, eieri ceruicem α manum quaasi animantis simulachri, humerum, itidem α ocua umsaciunt, interdum etiam omnia membra: id quadam cum uenustate atm aequabilitate motus. Hoc igitur modo natura diuina ab uno eodem simplici motu primo, vim suam immittit in ea quae sint primo continentia, ab illis subinde in ea quae ion us atque longius abstini, quoad permeaverit per maluersa. Quippe alterum ab altero motum, rursus ipsum quo aliud mouet cum mundo: quum unumquodq' interim agat conuenienter constituationi sitae,nec tamen eadem sit uia omnibus,sed dis uersamonnullis etiam contraria:tametsi primus iis iis uelut ad concentum atq; aequabilitatem auspicatus, natura sit comparatus ad unum motum, simialiter ait squis in eodem uase simul iaciat globu,
tesseram, turbinem, or columellam. nempe unum quod eorum accommodate suae formae mouebitur: Aut si quis animal unum aquatile,aliud* terrosere,dc aliud volucre e sinu suo emittat. Planum est enim quod natatile eo prosiliens enatauerit, ubi ei commodum est uictitare: terrestre ad suas sedes pascua sita erepserit: at aerium e terra 2blime rapta euolauerit, una uti' eadem, prima causa propria eorum unicuit aptitudinem reddente. Eadem, ratio est in mundo. Siquide ab una coeli uniuersi comuersone,quae die noctu. finitur, aliae alip aliae per meationes fiunt. Quum, uno omnia coerceantur globo. pars tamen celerius, pars mouetur tardius: nimirum interuallorum Iongitudine dc sngulora opificio eam differentiam viciente. Et Luna quia
49쪽
De planetaru dem mense suu peragit orbem,augescens ulcissim. cursibus. imminuta, oc tabescens. Sol anni spatio situm orahem metitur: dc qui eum aequant curse Luciis de Mercurius. Pyrois spatio altero tanto maiore. Iosuis stella spatio Pyroentis stacuplici. Ultima. Saaturni quae dicitur,tempore sesquiplo maiore quam quantum est id quo cireuagitur illa quae infra ipsam in prorime. Qui uero ex omnibus concentus erit stit consonantibus in eoelo chorum coficientibus, ut m uno ille quidem oritur, ita in unum desinit. αἰ in Uniuersiam* ipsem commodius M uo nominas ueris, id est compagem rerum compositam, Unaeimo que ordine digestam, quam αὐσ ιαμ, Mest congeriem conissam ae inconditam. .emad, Chorari. modum pored fit in choro, ut auspicanti praesuli aut praecentori aecinat omnis chorus ἡ uiris interdum sceminis, compositus, qui diuersis ipsi uociabus,grauibus scilicet cc acutis,concentum attemperant: eande ipsi rationem sta tuimus ox in Deo, qui uniuersum mundum moderatur cic regit . Et sidera enim semper,c: uniuersiim ipsem coclum eos ad nameros mouetur.quos Deus sursum quas auspicans
do praecinendo emodulatur: quem a similitudia Coryphasis. ne sane congrua mundi recte appellauearis. quasi praesultorem ipsum huiusm chori magis
strum. Geminis autem itineribus Sol ingreditur. lumine filo cuncta quoquoversus collustrans diem noctem, altero itinere disterminans, ortu sito sciaheet re occasii: altero quatuor anni tempora secaductitans, ultro citro per coelum perrotando,
nunc Aquilonius ipse, nune Austrinus . Gid discam pluuias tempestiue existentes, uentos or mares, omneis, permotiones quae in aere eueniunt a principe rerum eausa at 3 primordialit Adde fluminum lapses,maris aestus intumescenteis,enascentia arborum
50쪽
arboru Incrementa,ωigu maturitates,steturas animaliu:denim uegetationes rem omniu, adolescenstium primu,deinde tabescentiu:eode accedentibus causis ut dictu est a costitutionib. singulis rerisi at popific s.ltam ille omniti prineeps parens*. animitatum sensu spectabilis,simul ac sanu naturis dedit inter coelsi terram, uehentibus: earii unaquae 3 in orbib. suis iugi motu cietur alip intra suos limites. Uternis codita at 3 apparens sexeentas illa larmas eodem a principio edibens, ulcissim. subducens. od uero in hisce rebus agitur, magnopere simia te est ijs, quae belli tepore Inter homines factitatur Nanm statim ut classicil exaudiri in exercitu coeptuest,alios ipse uideas scuta sibi aptantes lorica alios
induetes,alios ocreas uel galea sumere, uel balteo se cingere festinanteis. Rursus uideas qui frenatos equos admittat,alios qui currus eoscensuit,qui detessiera per e licata με prodat. Tu manipugi
ductor,ad manipulu, Ceturio excurrit ad centuria. Postremo equites ad cornu, velites ad stationem
quiis sua semnat. Cu interim stib uno ductore omania moueatur, qui imperia st ipse significanda accepit ab eo apud que summa est imperq. Eodedios αψ s modo cestre eouenit de Vniueris. u enim ab una ui impultrice cieantur omnia.fit utim quod cuit comodu est re conueniens. Nec uero si ea uis ipsa,nee eerni ab hominib.nee apparere potest quo
uo pacto id obstat,aut illi ad ea quae diximus agεa,aut nobis ad fide hisce rebus accomodanda.Nare anima ipsa qua uiuimus, qua urbes, va denos habitamus, cu haud quaqua sub aspectu nostru sitast,operib. tamε ipsis uidetur. Omnis uitae cultus
nitoro ut ab ea inuetus esto: descriptus, ita eκ ea tenore seu seruat Terrae cultura & cositio, arsu orcogitationes usus legu,reip. recte ait ordine conssututae