M.T Cicetonis Rhetoricorum libri recenter castigati interpretibus Francesco Maturantio Antonio Mancinello M. Fabio Victorino uiris clarissimis iunximus praeterea uocabulorum indicem. Milano Giovanni Giacomo da Legnano e fratelli Impressum Mediolani

발행: 1509년

분량: 215페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

131쪽

Rhetorices Novae Disciplinabiles scietiae

totillas Iustitia quid triplextua

demus. Aut si suadebimus quidpiam: cui res gestae:aut praesentem aut auditam memo

riam poterimus habere: qua in re facile iid qd

uelimus excpi ato persuadere poterimus. Iusticiae partibus utemur: si aut innocentum: aut sirppliciu dicemus missicrcti oporterc. Sam isti plura bilem sciendam quam demonstrare aliis possit:disciplinabiIesmium latetiae sunt. st p --

strationeni tradune eas graeci ανανε ac rismo uocant eum annibal apud reste prusa exularet: re regi ut presium iniretasuadere uellet:rexo facturu se negaret: quod periculum portedere exta uideremur ergo uitulinae inquit carunculae credes ueteri imperatori non credes:cfio disciplinabile hal et scientiam facile persuasit.Quomodo quatenus:quo usui qua mensura. Qui ratione:qua uia:quo eonsiliotaluo ordie. Aut si dissuadebimus memoriam tangit: cu ex his quae gesta sunt:quid euenturum sit ostedim'. Tonanis deliberatio de suturo est:exempla praeteriti sunt

temporis: per quae quoniam eerta sunt: facile sutura Digesplinabilem sesentiam poterimus habem

quae incerta sunt colligutur. Praesentem: si aetate . . .

nostra gesta suerit Auditam: si maioru nostrotu quomodO:aut quaq; rationc fieri oporteat ora

aetate gestum est. Exemplo a lato: quo nihil apti' ad suadendum:uel contra . Ut si quis suadere uelit. Tureorum regi ne uiribus suis fretus in Italiam faciat:expeditioneni:quoniam nullus unu prouincia

illam hostiliter si ingressus:qn illic aut tandem pierit:aut eum dedecore inde discesserit ut tolliorum rex totilas: ut multi germanorum de gallorum reges ac imperatores .Et Cicero in orati de pro Pom. multis suadet exemplis mithridatem euius multae di isi ostendcmus merentibus gratiam reserti congnes in populum m. extabant iniuriae non esse Uu uenire. si demonstrabimus ulcisci male memnitum relinquendu . Maiores nostri qu: tiaepe mer O. a dic oeatoribus:at. nauiculatoribus iniuriosus tractatis tos oportem Oi Iidem magnopere coeoim bella gesserunt.Vos tot eiulum m.milibus uno tempore:atui uno nun cio necatis: quo tadem animo esse debetis 2c. Iustitiae partibus Re..uomodo uti iustitiae partibus possimus nune praecipit. Multae autem sunt.Nam: ut Cicero ait in rhetoricis de inuritone iustitia est habitus animi eoi utilitate seruata suam culo tribuemus dignitatem.Eius initium est a natura Psectum:deinde quaedam in consuetudinem ex utilitatis ratione uenerunt: poa res ab natura Psectast 2 a consuetudine probatas legum metus: A: religio sanxit. Quo factum estrui tris manarint iuras ius tura: ius consuetudine ius legeriuris naturalis pies sunt:religi orpietas: gratiam. Vindicatio: obseruatiaueritas: iuris c6suetudie pactu par iudicatum iuris lege nullae sunt partes: quicquid aut i scripto est expostu opulo ut observetur:sub eo cotinetur.Has partes naturalis iuris praelertim ferme omnes Cice. innuit. Si aut innocentum Δ e.Locus est a misericordiar quae iustitiae pars est: cum eos qui innocentes

sunt: Δ: laeduntur:sub icuamus: aut illis qui supplices auxilium a nobis postulant subueniendum suade mus: V t si romae petentibus auxilium saguntinis obsiden te eos Annibale suceurrendum esse deliberetur. Luod de innocenter obsidione patiantur: Σ praecibus utantur quae iustae sint.Qui aute innocetum non miseretur: cum laeduntur:& ab illis:si potest: non propulsat iniuriam: quam uehementer peccet. Cinxeronem audiat qui iniustitiae duo genera dicit esse. num eorum qui inserunt:alterum eorum qui ab iis quibus insertur: si possunt:non propulsant iniuriam:Nam qui iri iuste impetum in quempiam facitraut ira aut aliqua perturbatione incitatus quasi manus inferre uidetur socio:qui autem non defendit: nem obsistit: si potest: iniuriaet tam est in uitiorquam si parentes aut amicos aut patriam deserat facile igitur per hune iustitiae locum iuuandos esse innocentestaut supplices suaderi potest. Si ostendemus &c. Gratia innuitur:iuris naturalis pars:in qua amicitiarum di officiorum alterius memoria de remunerandi volun tas continetur.Quod est iustitiae proprium:quae unicui* quod suum est tribuit: nullus negat dignos situlo esse qui laborarunt:aut profuerunt: uo loco utitur caesar apud Lucanum die s: mihi si merces erepta laborum est iis saltem longi non eum duae praunia belli reddantur: iles sub ouolibet iste triumphetet conseret exanguis quo se possbella senectus quis locus erit emeritis:quae rura dabuntur: quae noster Veteranus arees quae maenia fessis persuadetur item facile:cum dicitur: mereri amicos nostros ut illis benesaeimus. Cicero in oratione pro iu3mpeio amicos de laetos popu. roma.omni studio defendendos suadet. Si demostrabimu s 2c.uindicationem respieit per quam ius 2 iniuria: Δ: omnino omne qa obsutura cdefendendo:aut ulciseendo spulsas: Appius claudius apud Livium libro. y.ab ur.eon. hunc locum occupatiit Veientana obsidionem relinquendam non esse suadens:his uerbis septies rebellarsit:&in pace nas fidi fuerutragros nostros milies depopulati sum: fidenates delicere a nobis sestersiti Colonos npos ibi interfecersitauctores fuerunt contra ius caedis iniquae legatora nostroru hetriariam omnem contra nos concitare uoluerunt: hodiem id moliunturires repetetes legatos nostros:haud scul abfuit: quin uiolaret: Cum iis molliter 2 per di Iationes bellum teri oportet Cicero in oratione O popeorulcisset dicit male meritum Mitridatem oportere:q una die tota asia uno nucio:atin una significatione litteram: ciues romaos neeandos trucidandosin denotauit.TSi fidem Ac.hle ad ueritate retertur:iuris naturalis partem: p quam imulata ea quae sunt:aut an suerunt: aut futura sunt dicuntumper fidem standum esse promissis suadem et

ut quod semel promissum est:id seruetur:dextram Numa popilius fidei consecrauit et ut Liuius scribit lib. ab M.eon. primo romani quidem hostibus datam fide custodiebant ut regulus Δ: pro civitatibus P i fide

recepta nubella saepe gesserunt arido apud Vir. Non seruatam ab Aenea fidem conqueritur ca alia Nea

132쪽

Liber Terti

te nr amor: nec te data dexteradextraea Icc mdritura tenet erudcli sunere dido: Si letes M.tus lege innuit de ius consuetudine.Quae eum diligenter seritanda esse dicim' sacile psuademus. esar apud latustium seruandas leges esse suadet his uerbis. His utendum censeo quae legibus coperta inni:& at alia: leses: ite de condenatis ciuibus non uita eripi sed in exilium mitti iubent:item tum lex portia alia in leges pa/ratae sunt quibus legibus eatilia codenatis pomissum est. Mores consuetudine ius tres ut dictu est pies habet: ar iudicatu:pactum par est quod Inter ora aequabile est: ut aequo iure omnes iuuant iudicatum estris ora et muccioortere deduci:li diccmus aram xcannos durauit auctor Liuius hunc Iocc Ui .in .lum ad lumesIc5mutatiua hoc: reserti quae posita est in eontranendo: Iocaco: mao: uenaecio tum ad ueritate utinet occupauit siue locu Caesar apud Salusti si eum a t. Omnra homines.RCon. qui de reb' dubiis con illant ab odio am:citia ira at o misericordia uacuos ee decet. 'Equabile ius &c. adsie iuris refertur u par de hoc loco utuntur. Apud Liuia tribunt eum dicunt. Magistratus communes esse eebi cui ripatribus debere:s csies sunt labores. His concludit. Contione:populi. Concilio seriatus. Iusta eesi suadere uobierimus a parte honesti arguemus si dissuadere: contrariis utemur locis. in sortitudinis die. N une docet quc o sortitudinis partibus utendum sit:quas supra proposuimus & primu eu ait ostendemus res magnas 2 excelsas sequi Δ appetere oportere. Νlagnificetiam significat quae est ryn mae rarum &excelsarum cum animi ampla quadam:&splendida propositisse cogitatioZtin administratio. rixe, enim nos magna eoetitare & sacere hortae docontra res humiles alui indignas cotemnere. Cicero in orgeione D Pompeo nulla picula pro reipu.dignitate recusanda esse dicit caesar quo* apud Lucanu in Orone. quae ad filiu milites suos accendit hune locum egreele usurpauit dices tollite iam pridi uictricia tolli , pria uiribus istendum est: quas fecimus: alio loco si pro me patriam ferro flammiis petistis. N sic pugnate truces:gladios Φ exolvite culpa.Nulla manus belli mutato iudice pura e. No mihi res aridi sed uos uelibera scitis turba praeeorigentes:ut ius habeatis in oes.stetinendae: conseruandae.Na suademus ab honesto cum dicimus faciendum esse aliquid qm sorti uirores digna sit. Qui uero id suaderi audi ut addue e ut id sequi uelint:& iaciunda existimet. tem a nulla M.Hoc loco apud luc num cato uti e dicens. Si dera sis mundum uelit spectare eadete Expers ipse metus sils eu ruat arduus aether. Terra labet mixto coeatis pondere mundi.Compressas tenuisse manus:gentes ne surorem Hesperium ignotae romanam sena sequene.Deducti ut fretis alio sub sydere reges otia solus agam Appius quom claudius:qui apud Liuiu lib. iiii.uesentanum obsidionem non esse deserendam suadet nunc locum attigit:css ait.Autnbn luscipi ita oportuit aut geri u dignitate po.ro.5: perfici:stprinasi oportet: perficietur asit si urgem' obsessos si ', ante abscoedimus u Hei uestitu finem captis uos imposuerim' die. pseueratia autem innuitur: q est in orene

bene cosiderarassiabilis emansiouo at sc dimi etiam si plenderet alias in relin si eundere no duret pseuede quo alicuius:aut aliquorum iam sententiis co

133쪽

ratis quide noni esset:sed pena iratia: potius: sue plinacia:& abstinatio. Antiquiore patientia seniscaε

cum dr morte eligenda potius: u in turpitudine uiuendum: totum hunc locum occupasse apud la situm catilina up dicens. Quapropter ego uos myneo: ut forti de parato aio sit is: Δ: cu praeliu inibitis: memineritis uos diuitias:decus gloria:sterea libertate alui patria in dextris uestris portare. Nullo dolore cogitineret:ad disciplina certe militiae plurimu iter erat insuescere milite nostrum no solum parua uictoria tererantiquiorem mortem turpitudine habe

dolore cogi: ut ab ossiciore arim

optri:nec sicusaues x litias: stati autuno testa ae re nullustrer ueritate metuere inimicitias. cicessum circuspicere. Nulli' p rei ueritate; hoc δd libet pro patria: parentibus: hospitibus .anu Quan4 magni uiri: snt:1 potetes nimiu: si veru di re periculu: dc quelibet suscipere labore. Mo ci iniquo aio serat no: i5 eoru me ned* sut inimici destiae partibus utemur: si nimias lib dines hosti uerba animi pserre Ac uita ip ep uero. Quod Si unaquam rom certo naturae termio definie

licet:& hoc ad fiducia specta: stasir ω pictatis to mus: si qd cuique satis sit ostendemus: nimia

cum laue minime intactu res cu ait. Haee eade est progredi dissuadebimus:modum unicui rei hodie quae plenora: quaeai p Etes reddat:& emeri statuim'. Huiusmodi partes sunt uirtutis amtos faciat uos marte coIonos. x Modestiδstib'uxς plis adae. si suadebimus attenuandae: si ab his

TSi nimias libidies: cotinetia est:q hoe efficit: son. dehortabimur:ut hac attenuentur quae supra diffini&Continentia est, per qua cupiditas cosiliore dcinosti avi. Nam nemo erit:qui sentiata uir et assecuimur: cum modus nostri4 RM'tiate recedendii uerum:aut res non eiusmocli

ctionibus iponimus. libid' appetivis est nimius: roi ,-- re -

diar appetereticet Ne si moderate: 5e, bonas ariss fit: Diti u no est. THonoris: ut magiit. tuu . Pecuniae q appeteta quide est: sed no eo usqi ut auari dicamure Naut ait talustius. Ailaritia pecuniae studiu lici: a negira sapies coeupivit. TSimilia rem ut hospitalitatur clientelam. Affinitatύ: nec hunc lacu apud lucinu omisit exsar eum ait Lextremi pompeiuremptim clientes continuo per tot faciabui tira regno do e Cato quoui apud Salu. sed p deos immortales uos ego appello:qui sediper domos:uillas:signa: tabulas uestras pluris filii:qua rempu.secistis:si ista cuiuscum modi sint q amplexamini retinere:& si uoluptatibus otiu phere uultis. I Si unam quama duo scimus:in quis acti honsiderati solere:rem q acitur:& plana quae apit: cum inquit. Si unamquamin rem certo naturae termino diffiniemus: moda rebus M is satu rei si natura ironcndu dicit.Cum uelo inat: si quo ad cuiui satis sit os ledemus Ipsonae qua agit dignitate res finiri debere sgnificat ut pinnae ro h ξ:ueluti si de uictoria loquetes quatenus ygredi uictoria deari demsistremus:& Fm rei natura modum seruari debere dicam' ut ultra Dicti cofestione no pcedae: it uictor uicto parcat: cu se uicta fates: ut ii cUsemee a no erudeles i bello: nee Manes suerat.Pro dignitate plana: mod' Iponit:cu no lares eosiderat rq aetitur:strionat.Noide.n.oes,sonas decet exepli ca uolueras hilaritate postulat oi abiecta seueritate: sed an res uoluptuosas senator aliter histrio agit hie lasciuior ς ille remissior. Et eu res seria grauitate postulet:leuis i ea histrio est:nec peti' dedecet eu: cu eiusmodi strui seruare grauitate neqat.Non ide in senatore tolerabituris quo non grauiter fieri aliquid turpe est: a pler personae quam sustinet dignitatem. Si quo ad satis cuiui st:&c. si dieemus ser iandum omnibus in rebus modum esse. Na ut ait oratius:est modus in rebus:sunt eerti denim fines: quos ultra citraq; nequit consistere rectum. exprimitur autem qd est virtutis proprium:ut nequid nimis:ut ne deficiat:ne, excedat. Vt in uictu quemadmodu docet cicero adhibenda est mundi ei a n5 odiosa 2 exquis ta nimis tantiiv surienda est agrestis:& in humana negligentia.In incessu cauedum est: ne ita molli gressu utamur ut psiparuserculis similes re uideamur: aut infestinationibus ne suseipiam' nimias celeritates: leum fiunt anhelitus mouent iuultus mutans:oratorqtiens:&exsibus magna significatio sit:no adesse constat illam. Item in caeteris rebus hqc aged5 est. Huiusmodi pies:Depta generale est ad oes uirtutes eam O ptes:ut suadEtes eas amplificemus: cotra dissuadentes minuamus. Id aut quo pacto fiat: breuiter ondit. I am nemo erit.Vere attenuandae sunt inat: sed no penitus improbandae. Na si cotra honestate orator diceret:nemo ei assentiri aium induceret aut igie s rsuadet apti fieare det: it si a iusticiae loeis arguit: nihil si meli':nihil utili' iustieia dicat:qsbblata ciuitates stare no possint ideo i exteris efficiat raut si dissuadet attenuet uirtute:& n5 ee tant. a quanta dicat efferassi et penitus i firmare non licet:cum omnem deliberacloim r5ne aduersarius i honestate posuerit. uis.n .cUtra honestatE dicat.Csi laudida sp sit.Aut ieie honesta esse res: si fieri pol negari debet: aut si negari pdi: minorem ex ea utilitatem futuram ostendi.

uel perseuerantiam hoc quoq; spectat: quicqd. n. uir fortis a redie in eo pleuerare usui ad fine debet:qui iocus no est relictus ab appio claudio apud Liuiu eode libro.Cu inat si aetatus fidius ad hoe bellu nihil o

134쪽

Liber Tertius Aiat in edntrariis poclus rebus. Quod exsar secit apud salustiu:eu si IIanus 1 exim et pri' dixerat rid iustissimu ee ondissent:ut Gluratores: de piix Pditores nouis cruciatib':2 grauissimis affecti suppliciis ne eatens Na esi iustu: di honestu illud ee negare no posset; attenuavit nec ta egreetur si illis uidebae esse dixit. Quonia no in excogitandis nouis cruciatibus uirtus posita ect sed in conteruado potius:de absoluedo illos Cum sisertim caedi uirgis ciuem romana lex portia Prohiberet: Δ: multo magis necari:ide pterea inquit longe malore gloria ex clemetia est ex crudelitate consecuturas.Ergo no contra honestatem dicit caesar: aut ueritate sed clementia magis couenire paaut in contrariis potius rebus: u in his uisius Vribus Ostendit:A crudelitate:& uirtute non in seueri

constare ostendatur.Item s quo pacto pote rimus quod is qui contradiceret iustitiam uo

us rebus uirtus e regia posita esse ondie. r Ite si quo pacto poterim'.D.fficile n. e hoc efficere.r Ignavia

r tritos demonstrabimus triauiam es Ie:& li gratia dicet aliqs no esse illis inferedu belinertiam:ae prauam liberalitatem qua prude sunt bella.Q ut inferendum esse suadebit: ignauia ditiam appellarit ineptam: dc garrulam odio/ cer esse*quae in otio holes cogat marcessere: χ ignas scietiam esse dicemus. . uam ille mode MN Rccidere; ut a dissuadet: si e sentiat in

ltiam dicet elle:eam nos tertiam:α dis loluta qui arid risi nouit. lo dicut bellii inferendu nonegligentiam dicemus esse: quam ille sortitu esse re ruste inferri non posse qni gerendi bella artem dinem notarit eam gladiatoria dc icosderara

1 t .i H Q - ratas eiraeeade uirtus Inter prodigalitatem:& aliario

appellabimus tomeritate laudabile ei :qiaco tia media: equi suadet smin uiro serti dadum esse: ab egregie re gesta est:& a dissuadet:dicens no esse liberalitate qua uti senatus uult:sed prodigalitate: q e praua liberalitas.Alit lisertate legutaut si alias magno

aio eos puniedos dicat g deliquerunt:& a contra dicat lo esse sortitudine hoc dirae praua quandam ai libertate d si e sentire eopellat:cu aliter sentiendu siit.Qua ille prudentia.Erit alias et prudentiae. Hicium hoe uel illud sie fieri dicet esse s cotra dicet:prudentia negabit esse:& in 'tam uocdit scientia.Et garria Iamrexepli gratia dicet aspia eam scientia q tadiu i ex seri expositoe imorae 2 hoe ab illo longa omne deseruit entibusui futura otioseiadnecta no prudentia sibi: sed nimia qua loci rate 2 odiosam uideri r qua ferre nullus possitiaua rone uirtus contra qua aperte dici no potest: tenuas: 2 aliquo modo impuisae. uam ille Modestiam aec.Ex his uitiis quae uirtutibus opponiitur:quanta intereas cognatioisit: facile eognoseitur.Nam inertiam iusticia: Opposuerat:& eandem nunc modestiae opponit.Nam 2 qui non punit quod iustitiae:& qui mansi ictudine utitur quod est modestiae iners uocari pote cato apud salustium

qua canar mansuetudinem & misericordia uocauerat: luadens ut coniuratores non necarentur:sed ut eos

rum pecuniae publicarenturiipsi uero per municipia in eustodiis haberentur:sic impugnat sed ego uereor Re ista uobis mansuetudo 2 misericordia si illi arma coeperit in misericordiam conuertatur scilicet res ipse aspera est:sed uos non timetis eam imo uero maxime sed inertia: di corporis mollitia alius alium expectantes cuctamini.Dissolutam nimia. Quam ille sortitudinem.Aliquis milites ut alacres praelium litenere sese periculo obiiciant cohortatur:proprium esse dicens sortitudinis:ut nullos refugiat labores nullas timeat difficultates:qui dissuadet caueteiquit ne ista quam sortitudinemappellatis temeritas potius stequalis gladiatorum solet esse:qui nulla honestatistant utilitatis rone ducti singulari certamine de uita dimicant cu aduersariis. Valerius Martialis Marcellina amicu suu:ita a gerendis bellis dehortat:ut qua alii iure optimo sortiti idine' ant2 tertia henesti pie saei unirruere uidelicet in medios recominus hostemserire ea ipse hoc Epigramatae temeritatem appellat:Marcellinae boni soboles sincera parentis: Horrida parrasio que tegit ursa iugo et ille uer' P te patriusq3 qd optet amicRAecipe:& haee meori pectore uota tene. uta sit ut uiri': nec te temerari' ardor. In medios hostes:isuaui tela serat. Bella uelint marteo serut is egentes.Tu potes di patriae miles & ee decus. illud aiaduertenda et, uirtus omnis in medio uitiorsi Ulmis consistit.Quare eam libro ethycorum sedo. Sic diffinit Aristotiles.Uirtus est habitus electivus in medio quid critate consistensrquo ad nos rone terminata:& ut sapiens terminat.Mediocritas aut: idem ait duorum ut Medio elotu est alterius secundu excessum: alterius secundsi defectu:& et quia alia excedunt: alia deficiunt magis critas

si oportet in affectib' ω in actib' uirtus medisi i uenit: atm eligit. Vt circa datas capi edasin pecunias media e liberalitas:excessus uero & defect' hine rdigalitas.Illine auaritia. Ite iter timore di audacia tartitudo media ast. Cu letie:ut oui all.Mala sint uicina bonis errore sub illo.Pro uitio ui ri' crimina saepe tulit:efficitur.ri.ut exicuare uirtutes possim':ato et pugnare.Et qm audacia sortitudini Ddigalitat liberesitati niua e.Saepe nuero qd uitiu est uirrus note aprellam': re cotra qd uit' est ut uitiu i pugnam'.Hoc titapud imperitos fieri potest: apud plios non potest.Nam contra uirtutem quae in mediocritate cosistit gen direre aut excogitare nefas est. Laudabile ste. Honestam rem in rectum diuisit & Iaudabile:de recto aerius partibus iam praecepit.Laudabile nue aggreditur:ut quo pacto ex eo suadere orator possit ostendat. Primo autem cur a recto seiunxerit:cum riterum sine altero G non possit: rationem redditrea est:* aliter p5s:aliter orator loquitur philosoph'ea praecepit:quae uulgus uix intelligit orator persuasbilia diere

135쪽

Gomquid Recta quid Tus

Rhetorices Novae

laudabile ostedatur. Multi quo ν re honesta suscipi ulrq, ex ea gIoria cosequuturos se Imri; crate ratam me orator psuadet: a & honestum id ostedit:de quo consultatur:& laudabile:ut consequi ex eo laudem illi Post in tutuos ad suscipiendu cohortat.Cicero in oratione pro pompeio: non satis esse duxit:oslcdcre:honestu esse pro ulciscendis iniuriis ci socioru salute coleruada bellu cotra Mithridate suscipere. sed id et ad Populi romani gloria uehementer plinere asseuerauit.Cu aliis inJocis tau illic Dipue:cum ait.Et sim appe etes gloria et siter caeteras getes: atui aut di laudis fuistis deleda e uobis illa macula mithridatico bello superiore suscepta. audabile e gloria hie chlectieq e freques fama eu laude ea.Cuin rhe. de inuentio sicit hortesu: dc praesentem:& coiisequentemne utilitati honestae subiicit:dicem multa esse q 003 comemoratione hoc nos eo a rccto separa amplitudo:amicitia:laudabile igitur dicit esse:cu ex imus: no quod hae quatuor partes quae subiici

ea re qua suscipi uolum' ondius eloria futura Pii untur sub vocabulo recti hanc honestatis c5tem tu re coesecemus inter eos a uiuunt C00la memoratione dare no soleant sed quan requenter apud posterosrplurimu certe concitari solet . . a. ' ι

quoa hortamur:cum 2pntes:& suturos: laudaturos cLO laudabile nascatur: tamen in diccndo Icor corii lactra dicim'. Zue locu ilioneus apud Vir.lib. sum tractandum est ab illo mel. n.solum lauvii. usurpauit his uersi .Diis sede exigua patrii β lixis, s conuenit: sed si laus co

tente. Non erimus regno indecores nee nia feres sa sequitur et duplicatur rccti appctendi uoluit ma leuis:tantiet: abcesscet gra facti. Haec nos ste. ob tas. Cum igitur erit demostratu rcetiam csse

laudabile demonstrabimus:aut ab idoneis ho

mur: u la eotenti conscientiaruulgus:ut dictu est ma risi nostris. limoi diuitio sit locoru in congis gloriae u recti p se tone habet:& facin' illa auda sultatione:breuiter aperaeda est totius tracta

quom futura ofides: multo magis alliciemur.Cu igie dic. Ostedit quo laudabili utedu situ : prius inat rectu re ostedere covenit deinde laudabilesiit si de bello consultee:& indicendu esse culpia regi aut populo suadeam': primu iustas eu cas Ofidemus: cur geri debeat: deide laude di gloria futura ex ea re demostrabimus. TSi uictoria conseqmur: aut ab idoneis locus ab auctoritate:q i eo filiis ualet plurimu. N a de esse prudelissim' & heri optius di tris il latae suae de utilibus:at* honestis credere oes uelitaui Q uitilianus ait. Id at alacriter suseipiunt holes faciῆdu qa uiro auctoritate pstantes laudaturos itelligat:abuta re geri placeat. Nec quisa est quctu tuu a laudaris uiris corrobari no gaudeat f Ni pricipibus placuisse uitis no ultima laus est:ut ait oratius.Cotra ta turpe est: ut Quintilianus itat laudari a turpibus: A si laudetis ob turpia. Hoestiori:ut si aliqd plebs i probet qa ausequestris ordo laudet: aut si aliqd senatus placeat:qa equestri ordini displiceat:quanto n.laudabilior Plana erit: tanto res quom laudabilior uidebit.No praetermisit hune Ioed apud lucanii Popelus qui se milites suos ad plium horta .O sceleru ultores: melioraui signa secuti. O vere romana manus: quibus arma senaeus.NO priuata dedit:uoti deposcite pugna. Aut aliqbus sociis die. Si dicet socias di cosedera a nobis ciuitates qd fieri suademus laudaturas .Quibus si ostendat ciues uniuersos:extcrnas nationes: d posteros quo. nios corrobaturos. Cum huiusmodi ste loci oes expositioni sunt deliberativi generis: ex quibus argumenta duci possunt:sibus aliquid luadem':uel dissuademus.Nune quo ordine singule olonis partes instrueta snt ostendis Et primu de exordio peipitur:& id duobus modis fieri posse dr: p pricipium: st insinuatione.Q uitilianus parte deliberativa:q tuat otia dr:& de me futuro:ae et praeterito cosultat nH ubi PProhoemio:quale e in iudicialibus causis egere iqui trila cociliatus est ei quisui que cosulit:initiu in quod nul hie debet:ut ide admonetrali ua phoemii spem nee abrupter aut uri libet incipiendu e quia e aliqd in ot nateria naturaliter primu :sed i senatu:& i csitionibus eade est aequirendae sibi pleru* beniuolenti quκ apud iudices apud quos dieendu est.Aristoteles:& a ntat& ab eius il dissentiat persona duci freque ter in melliis exordiu debere existimat: asi mutuatibux nobis hoe a iudiciali genere.Nonunu et ut minor res maior esse uideae. Hm6i die. Qualem proposuit Ci .aul oratoris fine in deliberativo genere dixit e utilitate:qua in duas partes diuisit tum 2 honestu: tutum autem' distribuit in uini di dolum honestumi rectu di laudabile hoesti quattuor ptes seeit a quotu Ioeic Mepta dedit postremo a laudabili tractauit.

in duas diuisit pirae si reddimus ad audiendu 2 cocculte:&P dissimulatione eadῆ oia pselmusrq aptis ronibus principium efficit. idem ait causarum genera quattuor esse: honestu: turpe:dubiauit illa ui dubio causae tenete a beniuoletia principia costitum

136쪽

Tertius 6 Liber

dum meod pars turpitudinis Gesse possit.In humili attetos auditores uoluit. In turpi insinuati uti scepta honest is ene recte uti posse pricipio uel no uti admonuit:& sicut uellem' ara ruet ab aliquo finiistimo eausa: nrae adiumeto aciei edu ee dixit. Aristotiles nuna exordio opst futurum fuisse dixit:si soapd bonos olo herer: sua spote ieitatis ut ad ea facieta: q recta tui Vti ergo exoritior ut auditores nobis cocilient necesse e. iah loco iis de dicit utedamnib':i causae deli ratiuae eortis

m iudiciali causa.Si citius rei narratio uicidῆς eae tollit qles in se suerit comemoras: a rebus i Peadem ratione narrari oportebit: quoniam in sis: eam sibi oblatam materia dices: in si deesse igeniu

esusmodi causi, Disis est

in rationem tutam: atq; honeltam ii utruRT udi ut sua sodie parati sunt. TSi evi' rei dic. Si inat terimus utrunm polli bimur:nos in dice narrandu asi ad in deliberatione accidit uiae roni,

n. 4-- ὸ ris 4 oportet uti cbus i iudicialibus utimur causis:ut bre .

do demonstraturos esse: li alterudςmodi ρ A. is fias, ut uerisimilis narratio sit.Ideo aut di . turi erimus simpliciter qd di mari sumus Q in j it. si ieidet: eu narratio sit rc gesta θοῦ aut Pinde demus.At si nostram ratione tutam esse dice ut gestaru expositio de deliberatio ferme orae futu

QK to sit: uix in ea narrari Pot.lde ait in pretionibus.aut

mus. Diuisione uicinur in ulm d ςonbu , huila. int breue institionibus narratione fieri inde quod indicedo rei dilucidadae causa doluap iureiati igne: eu uidelicet pnua suturis applicaturet pellauisus id in Sedeno honestius cosiliu di ad euetuiu sit:exillis eoIlligie ad eosequcs demin

cenda sitia est Aa nemo ignorat id de quo cosulit. Extrinsecus possunt pertinetia ad deliberatione mira narrari. In cotionibus saepe

ut res de ob' dicturi sum' breuiter exponam'α absolute.Exeplica aure geri bellu Uue patelacia uel uir adessex rones quibus geri bellu possit ostenda sub hac generalin no ori ta Cicero di teste Manlia dicturu,t sie diuisiit prius:miluindet de genere belli: deide

lem, stri Id tam deipetat

sone: quae ad demonstrativum genus spectat. Si nostra rationem culo fieri posse:id facile ne aggrediantur auditores adducens: si ergo dere no Derimus: tutam ess stendamus:si dicere non possumus amus tute σeri nosse cum iditur a tuto suadebimus: cuius pira sunt uis:& dolus:diuisioe utemur bipartita

ium&d in iis rectu lationem nostram essessi nar

dent. In uim di dolum.In nominibus quae ulme&dolu significent di quonia nuc consiliu uocat qd lyperius clatu appellauit: cur id faciat r5nem reddit.docendi inquit causa apta re ostendendi dolum appelIlui um tes diuideremus.Uctu in oratione non dolum: sed consilium nominabimus recte aute sic facere nos admonet quia audito doli nomine qui pleru* malus est auditoris animus abhor Putarem' di turpem induel .llud aiaduertendum est:dicendum esse dolum quod aduersarii suadent: si contra sentias:& qui dissuadent equu intrahis uerbis: Creditis auectos troas:aut ulla putatis dona texed ii d/η tau e

turriui consiliu esse non dolus uideatur.Vt primuis thymotes duci

aeenda sit: Mipit cum rectam esse istam niam ostensuros nos pollicebimur.NI si oes dripartita diuisione utendu si ipit hoe m6.Ostenda. p.c.rectum ce cu sic Dposuerimus expositioe utemurtiuel enumeraloe hoc m6.Na si hoc facietis prude ter Iuste fortit mode te iacietis.Argueus Mide a singlutis plibus:& ab earu locis inram n 'meendu est:smplice diuisione facienda esse Dipere Cicerone diuisisie uteda ee: quadripartita sit:uel bipartita ux tripδrxi ψx Plii Us, Nihil at obstare dei'ad pHi disputat:& uerissimis coli gβς xombu sentetiatas. G:ut ubi una sit: illic reliquas ee re usi una absit:illic reliquas quom abesse necesse sit.dia superi'vi Ist apud imperitos plerun* oratorem dime:ut accidere res possit:quae prudent mi honeste geri posse uidea .rare iuste aliquid fieri posse uideturiquod id tu furtiter fici non possit.

137쪽

me ollaci Novae mi omnes partes recti incidet. C5tingit.n.ut oes incidant se nonu ut ps tm I e5grinatiger docuit quo

et O in deliberativo genere exordiri:narrare: α diuidere pos Iemus:nue quo c6fim,andu:re cos ut adu: sit Ondit. Nosti is locis:ptibus utilitatis tutae:& utilitatis honestae: de Abriatis mulcta dicta sui. COtrariis:quibus dicta ab aliis distatuamus. Argumentat Ois. Haec edfirmatois: re colutationis spria e.Quin*urtita absolutissima est: qualis ea est:qua i iudiciali genere utendit scepit: talis di i deliberativo ee debet. Sed si acciderit.qiii accidere p6t:ut in alicuius rcs coiulialde alius a tutoralius ab hocsto suadereraut avusJocis utra* pars uti possit. Na st ei A cdtra lide state dicit: Δ: ei q eotra utilitate γ hoestate pugnat Ec otianes partes recti irident quadripartita raxprii loci sunt.Totuat hoc quale sit subiectis. O. V V declarat excplis.illud at aduertenda E in neeessitate pone utemur: si no iiicidet:quot crunt tot ex hoc contingererquotiescu adiuncti Je est ut si pro poncinus in dicendo. In confirmati oc&cori ponat i Opitergina arce circulictis: aut dededa arx tatione utemur nostris locis quos alite osscdi est:aut fame pereundu es Simplex necessitas i deli P. A ,- beratione no cadit: *hcosiliu noeeipit:ut si dieat Coi Hrmadis cotrartis corutandis. Argu necesse c:ue pereat sagulini. Ut i deliberatioe eo montatoria artificiosae trachadaero de se do li

: i', f QP bro patet: sed si acciderit ut in cosultatione: al

be adita. iii.scribit:& ita fallae uexati suti ut lora teri a tuta rotae:alicta ab honcisa inia sit: ut indi pelles scuris detractas item mures ederintra ut is deliberationc eoru :ua a poenis circunsti doli. bcrat udagant. O uitularonena sequi suade

ro ui uera a i rabiem hde: immane i foro ex ruxerut . . ii 'i

rogu re desuper te suosm cu oibus suis opib': serio uictur. ullam rem incolumitaruo: igni corruperunt. VNullarerna omissat columi utitoreinesse: uirtuti uti nemine poste qui Columitas ratione habet utilitatis. V Virtutibus at dei nec auλilio S: sic inconsulto in poricula gumentu c cotra sortitudine:quae si ali ad esitra in mittunt. Honcilia nihil oportere: existimari:

columitate suseipit: desinit esse sortitudo: A temeri . . . . .. '

Ms yppellas. Honestu nihil oporteξ Ke.na quod p i at qui rut i et L ponci rocontra salute honestu uideri non debet tolle ibo acria: hi S locis uici : uirtute nullo tecrare obsidionet' diis cillima qua ui prius ppeti: 5 rclui tida: uel dolore si timeat uel nu,rte si ea hominem dicit ad agendum aliquid usto digna na derare q iit turpitudo conlacutura:at non ini

q itu sunt alut anamus eret appetitu idi obtepe iςqui Πος sic ςxploratum: illo uitato periculorent.Qui suadent saguntini ne se dedant Anniba nullum tu aliud piculia cs Ic nos uenturos: uir Iufide semel romanis data no esse frangenda dicut: tute ultro ad morte Uscisci csse p clarum.

eunda:q csitra honestatem faciendu est aut loeu, a Portitudini tortuna quoq; ciae adi uincto selerseu ratia q fortitudis ps est.' Dedecore nullu ma rc: Eum tute usucres qui honeste uiuat: non ius deder e et data fide no seruare, aue qui in psentia incolumis st :&m qui turpitredo q multo maior est a utilitas u ex turpi dediti . . . sequitur. Atrio immortalitatem Δ e. Si icolume,' inuit incolumem in perpetuum esse non posnuc fueritis.saguntini aliquando in mori du uobis se. Conclusonibus sere similibus in his dein

ira uos nequit:melius est honeste mori r qua quicqd co. ducit quam plurima rcrumante

superest uitae cum dedecore degere. Necella die. esto mortem nunc effugiatis:nunquid scire potestistquid paulopost euenturum sit in aliud Ae fortasse n5Ieuius cadetis periculum: ut aut Annibal pfidia utae punicat re oes simul alui in potestatem acceperit: per mi aut romanus oderit:& insectetur postea populus. T Virtute ultro Ne a magnificentia argumentu est dulcer& decoru est pro patria mori ait oratius.Et li. 1.institurionu scribis:titulo de excusatione tutoru IO rep.cecidersit: in perpetuu per gloria uiuere intelliguris. Fortitudini die. audaces fortuna iuuate trepi sui repellit g arguebat ab utili illis et temere in periculu rueri t no ee auxilio deos dicebat. Hic c5tra sauere illis fortuna: ir: a sortia audet. Eum tute uiuerer iuxta illud oratiuinteger uitae sceleris ii purus non Uet mauri iaculis ne arcu:nec uencatis grauida sagittis .Fusce pharetra:sue Osrtes iter astuosas: siue saour' per inospitale caucasum: uel quae loca lapidosus lambit hi daspes. Eu qui turpiter uiuat:multi.n. uitio ae turpitudini hostes sulit. Coelusionibus:ultima rs instrumcti e luso est: ' eis de pene Gnibri deli

ratiua ca ficii Iolat:ab' i iudiciali uidelicet 2 enumerationeramplificationc:a: misericordia. Nisi i in

138쪽

rate Obsidione qQ q mla obsessi ab anibale apa cassilinu quota Meepat: eade uos de mno aptiora feretis.. a Voniani haec ea &e. De iudieialuci: deliberativo genere dicta est:nde de demostrativo precipit: in quo multu stu i & diligentiae poni a nobis couenitaqm hoc unu relictum est: in quo exerceamurrilio defendendi:& suadendi ias oratori erepta est aevius officia legulei in foro oceuparunt in lenatunciarius quisun& scelestissimus qui primuminciuitate per malas artes locum adeptus est: sententiam n dictimisi potius illa amentia uocanda est: bonis di ingestarum exempla proferre:nunc ad demo, curiam:q5 patet priuatis oes stilae . e e deleomodis:publica in postremis habet: qbus aliudi rati uiam genus caulle transeamus. . . - . a

c De argume s. Uoniam ha e causa diuiditur in laudem: dc uituperationem.

Devis stra iussuncis quottidie detrahunt ut domesticas expleant cupidi rates:nihil usu, sanctum: nihil honestu invenias: libido: perfidia: ambitio:χ caeterae malae artes in pleri dominantur italiae populis. Q uo fit in praecipua ueneratioe:& admirande magis digna sit sanistissima uenetiaru respu.q in tam seda totius italiae labe Ois mao uibus ex rebus laudem costi cul exps duratast eu multapbatae illius uetuitatis

retineat orname et multa et ipsa excogitauit isti tura

lucramus: ex contrariis rebus pulehertia: sed nos qd instat agamus. qua demdstrauerit uituperatio comparanda: uum genus in aliculus certae pionae tribuit laude uel

lausi tur poterit esse rerum externarum:& uitupcratione; ut prio lib.diffinitu et

. . . - ex abus ro Ois laudadi: S uituperadi duci ponit. illud

corporis:α animi rerum cxternarum iunt La scienda estialiter in deliberativo gne aliter indem6 quae casu et aut sortuna secunda : aut aduer strativo fieri orone solere illic. n. grauitati magis stu

o accidere possunt: ut genus: edu pQ nitala in ea Iliberativa dephendi cura: quantum ad

artificisi:& elocutione spectat: iaci Assiil dicetis auctoritati detrahae. mira in genere demoliatiuo danda opera est:ut st cultissima oratio sita plerissi M.A ad audienda Meedui.fine sibi rponunt:nsi utilitate: sed uoluptate.Idcoin Aristotiles:& eu lecutus ti leophrastuspte hane a negociali remouerat: totain ad solos auditores relegarunt. Argumeto 2 nome ipm ci .Demos ratiussin ippellae: qni alicuius laudes os eluant r& Nicane:auctor Qui tilianus. ut in romanu more fuisse inqt ut negociis: de minus hoc istrueretra: ondit quomodo: g lue rebus fieret: id. idem tu confites quasda eue materias ad sola osteratione e ositas: ut laudes deoru uiroruui quos priora tPa tulerat. Haec ea: demdstrativa cui' uia est laus uel uituperatio. Finis honestiis:ut lib. i. cuim'. aus icie: tria bonora genera sunt: abus laudare uel uituperare quepia possumus reru externaru:ai corporis laudem holum in tria ipa diuidi trait Quintilianus.Quod ante eos fuit. .umi ipsi uixerint: Nin lato sunctos insecuta est. Ante holam patria: parentes: maioresqi sunt: a abus latis:& uituperatio ducitur.It, m responsa uel auguria quibus sutura claritas promissa est. Sicuti sciturum ex thetide cillum responsum ci Oraculus: qui maior Atre Girex uita ipsoru laus tumi ξ:uel ultaperatio ea bona:q contigerunt in uita:uel mala enumerane 2 p aetatis cui usui gradus facta ola:& dicta comemoran :ex ilequetib': si morte eoru .es iniquo aio tuleratisi positae tacitae. sit relicta igenii monumeta.Rera externa :oia o externa Mai sunt:qq; hoibus sorte obtigerulit:no io laudas ' ea quis habuerit: ted Uipsis honeste usus sit.Santigit bona media quae in utran* parte certissima saci ut mota experimentum: ut quintilianus ait. Casu aut fortuna.Inter casum ci fortuna no multu interesse dicit aristotiles: di casum

de in his esse q non habent rpositu: fortunam uero in habetibus reostd:erit itaq; in brutis alalibi is ea is excpli ca equus aduentare nocte relictis pascuis ad psepe refugit Iupi timore.hic ealas est. n6. n.ppo ἴsitsi mu' habuit metu a pabulo discededi: ne sorte lupus eu uoraret:sed in pericula uitauit fortuna uero est in his q ppositum habent hoc modo:alias terras iens ut sepultura satiat aura inuenit dioe fortuna contingit. fodietis proposita suit: sepultura facere. t genus. Omnis ro argumentam: aut ab attributis planaei aut ab attributis negocio sume: sed laus Δ: vituperatio ab attributis plonae plataui ducune de quidus ante dicta est. Similes parentibus. ac maioribus suis filii credune: β: nonnunq ad honeste 5: turpiter uiuendil inde causae fluui:i maioribus: de paretibus illud eosiderari oportet:nobiles ne fuerint: an ignobilesiue Ct .mpit i partitioibus: si nobiles exti terunt.respondisse eum que laudamus nobilitati dicemus: si ignobiles aut siteribimusraue illustrasseeu humile genus factis ondemus.Oratius Maecenate in pricipio libri carmina a maioribus laudauit dices: Moecenas atavis arasite retibus:& aeneas didone apa Vir.a pentibus q'tati tale genuere paretes e: β: ab hisde uituperatio:si no res disse nobilitati: dc maiores: ae pentes vim 1 lactis dedecorasse dicamus:ut at gnis tu itudo sie deiciaritas ipsa opprobrio multis fuit: magisP . inuisos reddidit sicut supioris Afrieani fili J.ite Quiti.Fabii allobrogiel: deq meu te Valerius Max.ls. re memorabiliu rertio capite Anto. Aiax apud Oui. a pentibus vlydem uitupat dices.ad sanguila etet 'sisyphio furtisin: &sraude simillimus illi: iseris meidis alienae nota getis.Salustio signis nouitate sibi obiiciebat sic indet Ci. Ego meis maiori uirtute mea fluxi:ue si prius noti no fuerintra me accipiat initium memoriae suae: tius uitae qui turpiter egisti:maguas obfudisti tenebras: ut et si fuerit egregii elues xerte

uenerint i oblivione. Mutatio: Σ hoc unus ex plonae attributis resera at a Abus:& quo aso mo is litus

139쪽

Rhetorices Novae sit de leonidas alerides pedagog'si sila in imbuit uitiis: d robusta quis 5: misImsi rege ab illa I tutione puersi sunt placuta auctor ciuintilianus. Caesar apud lucansi crudelitatis: Δ: supbia: p locn ab educarione arguit popelu.Nuc quo* ne lassum teneat priuata senectus.Bella nefassa parat suetus ciuilib'armis Et docilis sylla scelersi uleii se mag . Vtui fere tigres nust potuere furore..uas nemor hyreano matru dii lustra sequae . Altus celate nauit cruor armentos.Sic et syllanu solito tibi lambere ferru. Durat magus sitis null'iemel ore receptus: Pollutus patie sanguis mas uescet e sames do e. Salustius quom turpe sub sceptore educatione Ciceroni obiicit dices: an no ita a pueritia uixistinit nihil stagitiosum corpqri tuo putares diuitia potestas:gloriae: esultates ramiciti πια iactura perdidicisti: qui sub bonis educatur praecei riam is sunt eaq natura corpori attribuit pioribus: hunc bonis moribus esse credibile est. Mai comoda aut icoinoda: uelocitas: uires: digni

uitiae: ad sortunam spectant: quae unum est ex attri a - ς

buris personae in quo quaeritu diues: an pauper liber qualitudo: Ndcotraria sunt:anum sunt.ea an seruus priuatus:an cum potestate scelix an esitrat φ consilio 8c cogitatione illa constant prudenItem quales liberas habeat diuitiae: sit potetraxes glo tia iusticia: sortitudo: modestia & u contrariaria ramicitiae: in utrami partem trahutur: de ut dictu . .

est:eertissimum faciunt morum experimῆtum. Qui iunt.Erit igitur.lim confirmito contutati

liberalis est in amicos de erogare egenis consueuitris nobis. In huiusmodi capricipium sumit:aut alaudem meretur: qui in lupanaribus sic menstra bon/ nostra aut abes' de quo loquaemur:aut ab co

uitiis uituperat: iuuenalis cic s.Qui bona donauit ruinam audicnt perlona. Aut ab re. A noltra

psepibus di earet omni maiorum censu quod plite si laudabimus: aut officio secere:qssci necem uastauitrui nihil necti passi sinime at expectarit l, aut sit: ut ora cor orare debeat uclle qa rectu ueus i bello loeli npi: A expti sut i pace:h africa iteriore obtinete:& gloria uel maioFruel rebra nobis gestis excitata dat laudadi 2 uitupandi occasioncrcu que pia uel n ista tu eloria dieius: uel nimisi sublata a ciuitate quoui laus ducis: β: uitupatio:refert.n. quo Asin

loco nat' sit celebri an uilir libera urbe: an subiecta. Amicitiae: hoc tu ad fortuna pliet:tu ad uictu:quo pacto alisis amicitiis usus sit Qqles amici fuerint. Na uetus e puerbissipares cu pibus facillime congregari: illud aiaduertendu est:* ai bona: tu naturae sunt: tum industriae naturae: ut si quis acri ingenio praeditus suerit rindustriae ut sit scientiam huius:uel illius rei adeptus st:item corporis bonartu natura danturitum industria comparane natura:ut si quis agillis nascatur: industila. ut siquis exercitatione euadat agilior si natura fuerit totum aute hoc ad habitum resertur qui ut a cicerone diffinitur: t animi β: corporis conflans:& absoluta aliqua in re plactio:aut uirtutis:aut artis alicuius perceptioraut suis scientia.Velocitas. Homer' a Pedum uelocitate Achillen laudat cum ait.'romo in Rod GiλNoo de. Vir.Camillam:cu inat: sed seianirgo dura pati:eursum peda Dertere uetostilla uel intactae sepelis p summa volaret gramina:nec tene ras eursu laesisset aristas:uel mare P mediu fluctu suspensa tumeti ferret interseterea nea tingeret equore plantas. Item alio loco peruicibus ignea plantis: uitio datur uelocitas:ut si transfugam uocemus quempiare salustius in cicerone lingua inqt uana man' rapacissimae Pla immesarpedes fugaces. Uires: qs tu natura dat:tu auget exercitatio a uirib' laudat Virili cum ait.Sunt nobis fortia besto pectora: sunt animi ciereb' spectata tuetus cotra ide saepe ibecillitate obiicit uitupans.l Disnitas pulchritudo eorpis:& hois cui uenustaς mulieris haec nos gratiosiores efficit: ut h5er' de priamo 'πpianoi qeou apra de Virg.Gratior 5e pulchro uentes in corpore uirtus.ide a pulchritudie mea laudat dices.Quale manus addunt ebori decus: aut ubi flavo argentu patiusve lapis circudat auroi TValitudo quae pluri natura datur partim studiorde diligentia coparatur: in laudis pie bona ualitudo: cotra mala in parte uituperationis reponte.Quintus me tellus in ea oratione q pr .L. Metellu defunctu laudauit inter dece maxias 5: optimas res quas affuisse illi dixit:ualuisse inquit .r Et quae cotraria sunt:ut imbecillitas deformitast mala ualitudo. Animi sunt &e.Sunt re alia animi bona: sea haec priora:& cum illo sic coniucta: ut separari no pos sint. Et his cotraria: stultitia: iniusticia: ignauia:incontinetia. Erit igier hi loci inquit erunt qbus colix mare poterimus laudem eius quem comedare instituerimunde contra rephendere eu quem repraehendendum sulceperimus. In Iimoi igitur causa:docet quo pacto in causa demonstrativa exordiri:& unde benivolentiam colligere possumusra quattuor aut colli it locis. in nostra: cum in t laudabimus alique a nostra plana beniuoletiam colliremus: efficio sacere ostedentes quod.Lnrm sit ossiet si illud aetere.Et ipse declarat ut si dicam' magna nobis ea eo que laudare uolumus neeessitudine ee Multi aut osso dum orones

hst:in rem uel holum laudes: sicuti ili funeribus di csit hoc e 5: in nuptiis.Ite i nouos magiatusi uri est 'cui' prielpis u ri aduetu:& nsinulli idignitate costituti recusare dicedi onra piit ii oes no arrogati a ahq iductas sed osso plo se: 2 se a ppria psona beluoletia coparat.cl.li. .accusationsi i uerre osso se ad accusandu uenisse dicit. 'Necessitudis necessitatis Q reeusar si possim'. Aut studio uolsitaternulla necessit die interueniate: in dictus elusinoi uirtutes ee sis laudare i aliquo uolum': ut comemari ab olb' dabeatine

140쪽

ndis eam amore ductos tacere no potuisse. Aut ex alioru :& si nos di eam'nsi si sum' si uirtute psi uir lacere in no possumus:quin eos in sibus est anaeus:& ueneremurrui qualis aius noster sit facere itelligastaul. n. virtute laudat:uirtutis se midiosum 5e amatore ondicia: quales sunt qui laudant:tales esse qui laudane istimari possunt. Si uitupabimus ondit quo beniuolentiam a persona nostra uitupantes capereposimus:& contrariis locis faciedu praecipit:ut quod laudates officio cie studio lacere nos dicim':id meritorus studio uitupatues facere dicamus. Quod ita tractati simus. Meretur qui uobis maledixit: ut male de eo loquamur: utitur hoc loco salustius in CiceAut ex aliorum laude ostendero qualis ipsius ronem dicens respomlabo tibi: ut si quam uolupta

- - L tem male dicendo cepisti:eam male audiendo amit

animus fit.oi uituperabimus:aut merito xμς . Faeit idem eicero in secunda contra A I. Antore quod ita tractati sumus: aut studio:quod ni uphilippica. Aut studio:ut si dicamus hoc nos utile putemus esse ad omnibus unicam malia studio in malo esse ut eorum uitia occulta esse noli -

. - . . e . a ia musrneli latuerint eaueri non possint: utitur hoc lotiam ait nequitiam cognoici: aut quoa HV eo eiecto lib.ptimo accusationum in.C. Verrem careat ostendi quid nobis displiceat ex aliorum ait quod si hae causam tam idoneam:tam illustreme

uitu ratione ab cius peris a dςqV0 i I mihi eum sieulis causa tantae necessitumur si laudabimus uercta noS dicemus ut iiii dini, non intercedereta di hoc quod sacio me reipuisus facta uerbis consequi non possumus. Om causa laeere profitereri ut homo singulari cupiditare ipsa facta omnium laudatorum eloquCntia lia romae deleti ante oculos omnium maxima turpis anteire. Si uituperabimus ca quae vidcbimus simam nossemus: me agente in iudicium uocaretur: congaria paucis uerbis commutatis di. Unicam malitiam:singularer se dicemusrut paulo supra exempli caula de contraria est uirtuti:nequitia in libidine est. Malixi monstratum est. Ab auditorii psem: si lauda r ut quodplaeeat:sicut ex uirtutis laudatione et ' Neqtla

b l nos esse amatores cognoscitur:sic ex uitiorum aecu uisse.

imus: quoniam nihil noui. iubii apud igyin stilone eorum nos hostes re declaratur: & ut ait Ciros laudemus nos mouendi causa pauca cite cerotareusationum in.C.Vet in ii. v.lege sibi indidi miros aut si erut i otir ut tale uirii uelina cunt innocentia reontinentiae: virtutumi olum:qui. - φ m. ab altero rGnem uitae reposcunt. Ab eius persona

cognoscere poterius: qua in code uirtuti β im loquimur: docet quo pacto colligi ab ei' perdis sit apd quos laudetis:atin ille : a laudatus lana beniuolentia possitide qua loquimur di colligesuerit spare nos facile his qb' uelim' huius la tur inquit: si res ab illo gestas amplificabimus diem

tes illum uel publice uel priuate eiusmodi reseessit

sta a baturos. Cotraria uirupatio : non ς nuinor uoris quis magni exornari: aut enue pauca de ne lita ei':nos ce dicturos qd si igno rari orone possint. Si laudabimus seste si uitupabim petem': ut aetnoscat: ut malitia uitare pos m mereri nos . O.. popeio hui' iatyronis

sint: qui disurnilcs i unt si audiunt at y iuc uim eiusmoi uirtute ee illi' que laudatis:ut extoletur. Spare nos illius uitam uehemeter Uro lare ea ora Mancised digne latis a nullo laudari post os . A rebus ipsis incertum ess: dpotis se qui sto plura diu:tato plura subsunt dicera Dr bulus ad messala: nec tua pler te chartis ilexere afuncta queat: dictis ut nom aiora sopsintly Si uituperamus uitupantes contrariis locis utimur. Paueis: uerbis eomutatu:dicentes uereri nos ne illius laesera orone eopleis possimus: βe oes homines illius seelerameerari r& ea otum ac santium orati em anteire. aulo supra.Cum locos ostederem equibus a nostra periona beniuolentia colligitur ab auditorum plona Nunc quo ab auditorum persona fieri idem posse ostenditur 5e s auditoribus eius que laudandum suscepimus nota uirtus fueritrsie exordiri poterimus: de si eompertum mihi est: ita uulgatas uiri huius uirtutes Merui ignorare eas nullus possit:pauca tamen possieto dicturus accessi:non ut ignaros docerem:sed ut dictorum lactorumui huius eonscios comonemere sin fuerit ignota: ut coenoscere uelint rogabius:& io ad diceda uenisse ondemus:sa tata latere uirtute pati mi me poteranaus. Q ih in eode dic.Locus hie uim maximam concitandae beniuolentiae in exordio hee solet: cu dicimus.Viri huius uirtute oratione mea comendaturus acetine uos autem omnia qeun* a me dicta suerint comprobaturos lacile mihi psuadeo: qm eiusdem uirtutis studiosi estis r ae semper fuistis. Qui cunni autem ea laudari in aliis animaduertunt. uibus miti ipsi sunt:pinde aecipi ut ae si in ipsis laudentur. Cdtraria si notus fuerit:pauea nos dicturos pollicebiur: de uita eius malitia:& turpitudie. Si ignotus id peteus ab auditoribus: ut uitia elus cognostant: quo euitare ea se Tint. Ite qm dissimiles es semper fuerint 1 ab nequitia ac malis artibus alicui semp extiterint: sperare nos dicimus: fore ut eius uitam grauiter culpent. A rebus ipsis. Docet quo a rebus ipsis lacere beniuolum possimus: ut si scientia quapia

iudemus item ciuitate siue agru.r certos esse ste. Quod apud Virga)irauces secit dicem.O lam in

SEARCH

MENU NAVIGATION