장음표시 사용
261쪽
Dei super omnia, etiamsi absit notitia particularis Christi sema dum humanitatem, i quis peccatum mortale admisisset, posse
etiam extra Ecesesiam sine Sacramentis remissionem peccatorum obtinere, modo Deum amet super,mnia, & ex hoe principio vere
poenitemiam agat, quam vocant contritionem. eam vero, quae metu
poenae aut spe praemii fit, attritionem appellari,in solo auxilio Sacramenti poenitentiae seu Clavium Ecclesiae, ammis desectum supplente convalescere. Itaque consequi , Catholici supra haereticum, imo Christiani supra infidelem,non aliud fore privilegium ex Doctorum celebrium Pontificiorum mente, quam quod Catholico at- trnio sufflatat, alius vero contritione seu sincero amore Dei indigeat. Verum hoc privilegium a Protestantibus non attendi,qui putem amorem Des filialem ab omnibus requiri. Ita ad nihilum recidore Ecclesiae Romanae praerogativam, docum proinde non minus extra ipsam, quam in ipsa,ex ipsorum me Pontificiorum Doctorum princi Riis salventur homines eumque secundum ipsos P tificios
simino quodam laxitatis gradu nullus articulus fidei sit ac salo.
temnetess.irius, modo quis ex vero amore obedire Deo dc volunt
ii eius atque Ecclesiae, si cognosceretur, paratus sit, tolli ab ipsis omnem necessitatem infallibilitatis, Pellissionius respondens laudat ando re moderatione ob jectoris, primum ad lumen illud rationum inexplicabilium, de quas Iurius quoque urserit veritates, quae intimo sensu potius quam rationibus pereipiantur, Merites de Senrimovi regeris, non esse fide dum sensui particulari c&ntri sensum generalem privilegham in fallibilitatis nostis illius sensus interes , lumen aliquod apparens aut verum sentientis, non esse probatum privileghim vero infalli, bilitatis Ecclesiae es probatum. Non posse dari notam inter nam, qua lumen verum ab illuserio discernatur, cfi quod daretur indietum veri luminis, id fore humilitatem eius qui illuminati . suum si iritum Ecclesiae Sc divinae ordinationi nibmhtentis. I pugna dehide eos, qui illinguunt inter articulos fundamentalese, non- fundanaen tales vla occasione ais, minimum etiam errorem
in fido cum rebellione conjunctum silute privare posse selam m. eietatum Ecclesiam divinis legibus gubernari omnis societatis hanc Iesam esse , ut uui eam abrumpunt, fructu ejus careant, tanto ma
262쪽
gis a Deo institutae; qui secus sentiant, similes videri amatori mulistivago amicae inconstanti,poetisque in fabula stratae, qui legibus amicitiae magno apparatu constitutis omnia subvertant, hac una clausula postremo subjecta, nequis eas servet invitus. An tale, inquit, foedus Deum cum sponsa percussi e redemus i Quin potius urget, excommunicandi potestate armatam esse Ecclesiam, neque id
negare Protestantes imam anathema, maranatha, maledictiones etiam
illis in ore esse: vana autem hare verba fore, vana Dei promissa, nisi Ecclesia vera visibilis eiscacia anathemata pronuntiare possit. Haeca se dudum fortiter astricta, Iurium quantumcunque ad effugia in geniosum , ditatuere frustra conatum in quadam Epistola Pasto rati. Si vero sufficiat bonam fidem dc conscientiae dictamen separationi praetexere, nullum unquam haereticum fuisse. Deinde eos, qui spretis revelatis veritatibus controversis,omnes ad salutem admittant, virtutem colentes, negat sibi probari Bourignoniam,pol telum alios quosdam nuper talia aetasse socinianos,in qui Deistae vocentur,plurimum ad has sententias propagandas eontulisse. In de natum genus raserantia, ubi non jam de civili toleratione aga, tur cujus admisso aut rejectio a mille circumstantiis pendeati Jed de ecclesiastici nee quaeri amplius, an vita hac indingenda sit Sociniano, sed an promi tenda aeterna Salvianum quidem Arianos, Gregorium Narianaenum Episcopum Constantii Imperatoris , protectoris eorum, aeta exeusasse, sed non ideo salutis illis spem fecisse, dum in errore perstarent. Equidem nunc Gregorium, is micum ejus Magnum Basilium,a Divinitate Spiritus sancti nomina da abstinuisse, sed satis rem dixisse. Quod amotem Dei attineati equidem in eo recte aecepto contineri omnia, sed non magis eum cum haeresi posse stare quam eum latiocinio dc homicidio nec a Ilo sensi explicandos bonos autores, qui omnia ad hune amorem
revocent. Non amandum esse idolum Dei, quod fibi quisque facit, sed Deum, qualis est Ecclesiae revelatus Alioqui religionem Iudaicam dc Christianam, quae solae verae sunt, dum alias exchidant ι solas potissimum falsas repertum iri. Atque in his Protestantes habebit facile assentientes Quia autem objectum erat Scholasticos Doctores plurimos tolerantiam Eeel asseam Iarissimam; paga nos ipsos extensa &a Protςstantibus etiam reprehensam statuere
263쪽
non disitetur quidem aliquos locutos durius, non paucos tamen ad bonum sensum posse revocari. Sed quicquid sit de Scholasticis, non exi plorum placitis, sed definitionibus conciliorum, confessionibus publicis, Catechismis approbatis petendam esse fidem Eaque occasione in digressionem perelegantem de Scholasticis exspatiatur. Equidem contemnendam non esse tholositam gram, cui omnia accuratius expressa debeamus, ut haeresibus occumratur. Sed esse Scholasticos ex autoritatevi meritis diversos, & saepe fieri, ut loca ignotorum autorum Protestantibus magno apparatu producanturin exaggerentur frustra. Atque hoc unum este exscandalis Protestantium acceptis, non datis. Loqui Scholasticos peculiari sibi lingua & pe autorem Hispanum in Gallia minus intelligi ,etiam cum Latine scribit dari Hispanam aut Germanicam Gallicamve latinitatem his accedere terminos novos, quo saepe Autor sibi faciat. Hinc nasci difficultatem intelligendi; saepe etiam fieri, ut objectiones pro sententiis autorum accipiantur. ApprObatores librorum non posse rigide excutere omnia, praesertim in autor qui sua omnia Ecclesiae submittere sit paratus Esse istis scriptoribus jus venena non minus quam remedia tractandi. Nonnulla
illos abstracte considerare, atque ex hypothesibus vel impossibilibus
vel imaginariis subinde ratiocinari. Id illis contingere, quia morem Dei fingant a vera Dei cognitione separatum, cum hoc sit amare non Deum, sed idolum suae mentis. Ex simili causa nupernatam esse peccat Philosiophic controversiam; nam cum Paulus saepe dicat sine lege peccatum nullum esse, ex hoe pariter ac locis quibusdam Aquinatis qualis est lect et in c. 7. Epist ad Romanos, ubi dicitur, sine lege peccatum cognosci,quatenus est contra rationem, non quatenus importat ostensam divinam male intellectis,quos. dam finxisse hominem omnis legis naturalis in vincibiliter ignarum, adeoque ex imaginaria suppositione theologice impeccabilem. Inde regressus ad Scholasticos in amandis Ohnicis laxos, agnoscitante ipsos Clementem Alexandrinum vel errasse, vel ita saltem explicandum esse, ut qui semper rectam rationem perrecte secutus sit, eadem Dei gratia speciali,qua sita peccato servatus, etiam salutem nanciscatur. Sed talem hominem fictilium esse nec fortasse Clementi tale quid in mentem venisset. Sed nec, ut quidam Scholastici
264쪽
crediderint, Redemtorem sola ratione sussicienter agnosci posse. Subjicit deinde Perronii Cardinalis locum, qui libere non minus docte de Scholasticis, eorumque abus judicavit. Secuta est replicatio oojectoris, unde brevitatis causa aliqua tantum excerpemus. Quaerit,si nullum sit indicium veri luminis interni, unde ergo fiat, quod omnes fateantur convictionem divinae fidei a gratia esse, non a rationibus seu motivis, quae tacitum faciant humanam fidem p Et si ad fi m Ecclesiae prob.rram sit recurrendum , opus fore magna distussione de verae Ecclesiae notis desprobationibus,cujus simplices non sint capaees Concedit, minimum in fide
errorem cum rebellione conjunctum damnare, sed non omnem excommunicatum esse rebellem posse enim excommunicationes injustas pronuntiari enficacem esse sententiam, sed clave non errante Deum autoritatem suam commodasse Ecclesiae, cla praestare ipsi, quod est extremum in jurisdietione, hoc est executionem, sed non contra innocentes. Posse fieri, ut exigant Ecclesiastici superiores, quae nequeant praestari; verbi gratia simulationem, retractationem, aliaque conscientiae contraria Win ea re errorem in Superiores cadere. Quin convenire Theologos, condemnationem ad hae reticos formales pertinere, materiales autem, seu qui non sunt vere inobedientes, non ferire Si in mentem veniret Superioribus con demnationem Copernici urgere, optimos Astronomos vel invitos
exclusum iri visibili Eeclesia, vel hypocritas sere. Sic igitur qui
excommii nicatione injusta exclusus sit, eum in Ecclesia esse in voto, revera quidem quoad fructum, licet invisibiliter quemadmodum Sacramentorum non absentia sed neglectus damnet,in baptisma flaminis admittatur. meque vero uspiam in saltibilitatem Superiorum in Ecclesia esse stabilitam, neque obedientiam illis deberi absolutam. Praejudicia majoris numeri autoritatisque Superiorum elidi contrariis sane magnis prie judiciis, quale sumitur a cultibus novis Deo displicentibus, ejusque mali remedia potius promitti,quam praestari opponi Patre Patribus, novitates novitatibus, argumenta argumentis, nec minus maledictionis issis metuendum, qui de abominationibus participent quam qui unionem recusent. Nec facile esse velut in libra expendere momenta conflictantium rationum,
oque iniquiores esse, qui temere judicent de anima aliorum. Pub
265쪽
chra subinde dixisse Meldensem Episeopum, Arnaldum 'esIis , inu. 4 uum Nicolium, aliosque id genus insignes Viros sed elegisse argu- nomentum aliquod plausibile, ubi licuerit versari cum aliquo successu 'sed hanc, si quae sit,particularem victoriam velut velitationem nil facere ad summam rerum Superesse igitur,ut ostendatur,quousque extendatur Superiorum autoritas, aut redeundum esse ad discussiones speciales Denique rei te Pellitanium monere, verum amotem Dei habentem non debere negligere revelatas a Deo veritates, sed nec judicium Ecclesiae contemnere,in omnino, quoad ejus fieri potest, pro cujusque eonditione,divinae voluntati cognoscendae 6 cO gnitae exequendae operam dandam esse. Postremo sequitur duplicatio Pellitanii. Gratulatur Objectori, quod aliquo modo visibilis Ecclesiae,& in ea superiorum autoritatem admittere videatur, eique idi docilitatem&charitatem deberi agnoscit. Sed hanc liberalitatem adjesta limitatione Clavis non errantis, ast distinctione excommunicationis justae ab injusta corrumpi; cum tamen error non cadat in totam Ecclesiam cla inane ejus privilegium fore, si Deus ejus aeta rata tantum habeat, si justa sint nec praestet,ut sint justa Non facile se dissentire a receptis distinctionibus; itaque admittere, quos vocent, haereticos materiales, qui tamen rectius appellentur haeretici apparentesin nominetenus tantum; sed saepe nocere has distinctiones male usurpatas. Quemadmodum enim invalue rit, ut quaedam politice vera aut recta ἐicantur, non Christiane tu de quidam Politici parum Christiani sese tamen aliquam veritatem sequi somnient ita qui sibi persuadeant,quosdam haereticos esse salvabiles, facile adulari negligentiae suae. Et videturnum . materiales haereticos ad eos restringere, qui vixere ante definitionem Ecclesiae, aut eam novisse non potuerunt Uti Baptismum in Iosep- ponere constat agnitionem verat fidei, ita ait& qui in Ecclesia invoto sit, debere ejus doctrinam probare. Quamvis autem Objector loquens de abominationibus, nolle se urgere dixerit quae de Pomtifice Anti-Christo agitantur, Autor tamen fatetur oli sibi olim Pro testanti hanc ideam sedisse animo, ante studium Antiquitatis. Ecclesias aliarum Metropolium non solitas nisi raro recurrere ad Romanam,in tamen dogmata Romana toto Oriente fula esse , non er
go Papae impuranda. porro Ecclesiam non possi resormare doctru
266쪽
riam, posse mores traxire; haetenus &Iutherum proruisse, sed ex accidenti, ut scandala nasci bonum sit. Abusum plebis circa imagines similia bonis exemplis tollendum potius quam in Ecclesia rejiciendum jam dudum libros lacros in omnium manibus esse disciplinae esse,ut aliquando vetentur, uti cibus aegro subtrahitur. Nec dubium esse, quin sincipes Protestantes sibi Sc suis facile calicem impetrare queant vix decennium csse, quod talia in ipsa aula Gal-Lea cum applausu sint audita, Malus Episcopis laudata, cum ad Protestantium Galliae eonversionem non alia adhuc media quam persuasiones iratificationes adhiberenturi et speratam fuisse Romae ipsius approbationem,nisi inquit nostrae Regalia cla immunitates intercessissent. Tandem licet omnia haec scripta fuerint sine edendi consilio, subjicit ex Objectoris litetis,quae ille dixerat dem gna Regis Christuanissimi potentia dc heroicis dotibus, quas pia dum sit ad publieam salutem converti. Habere illum in manu felb.
citatem aut infelicitatem mortalium. Id unum superesse, ut ipse aliquando salutari reflexione divinitus data agnoscat veram magnitudinem suam quippe quae non tam regni amplificatione, quam bono generis humani procurando contineatur. Neque eum, qua est potentia & autoritate,ea in re quae omnium maxime heroica est, nisi a seipso impediri posse H summam Pellisbnii eloquentiam non rectius collocandam, quam ut Regi persuadeat, quid possit,&quantopere hoc sensu vere sit magnus iotro esse queat. Ex agnita autem facultate, sertasse &voluntatem adipiscendae tam selidae gloriae orituram. Laudes Principumsaepe noxias esse,sed felicissimum hune ejus sere Panegyricum,cujus successu, flexo Regis animo,tran- ouillitas orbi Christjano renasceretur.
REFLEXION MORALES DE U EMPER EUR
Mare Antonis, aveo des remarque dei aed: Misae. Dacier Sc. id est,
Imperatoris Marci Aurelii Antonini libri ad se ipsum, Gallice versi totis illustrati a Dn Daceri0. uxore ejus, Tomi II.
267쪽
ultrajecti apud Franciscum Halma 6ot. Evitio secianda inciti plag. s. Uxores maritis vitae sertunae socias dari ut neminem latere
potest, omniumque gentium consensu manifestum est, ita inis solito plane raro exemplo societas in literarum scientia describendi commentandique industria a clarissimo viro Dacertoin lecti consorte in libro hoc eruditissimo exhibetur. Vix autem n bile hoe conjugum par operam suam melius colloeare potuisset. quam in eleganti librorum laudatissimi in omne aevum Herois in linguam Gallicam translatione, annotationibus scopo tanti seriaptoris accommodatis, aliisque lectu dignissimis,quae hac occasione elaborarunt,in publici juris recerunt. De iis,quae ex praeloquio n eanda visa sunt, postea dicemus. Commendanda prius est exacta& amplissima de vita Antonini historia, quam ex probatis autoribus magno eum judicio, nec sine pulchro verborum ornatu conet narunt. Ex historia Romana eaque maxime, quam Augustam vo. re consuevimus, satis notum est, quis fiserit Mareu ille Aureliin Antoninin ortus erat ex familia Anniorum, quae originem ad Numam Regem reterebat. Auniau Vervi vocabatur, antequam Adriano Imperatori juvenis admodum, ob egregium virtutis diterarum studium mire charus ejusdem usi Antomno, quem Adrianus
ipse sibi filium Imperii succetarem assumserat, quique postea
Pi nomen meruit, adoptandus tradetetur. ui mortuo, una eum fratre adoptivo velo Vero anno post Chrillum natum tot successit, docum traire annis novem, solus decem, Romani Imperii, quod tunc norentissimum erat,in nobilissimas orbis terrarum proovincias complectebatur, habenas tenuit. Quae bello iace prae elare gesserit,recenseri hie non possian paucos tamen regnandi
scientia 4elicitate pares habuit Last Philosophiae studio non furato quidem, sed in mores traducto omnes superavit. Disciplinam certe stoicam quam piae aliis sequebatur, ita excoluit, ut a Christiana parum abfuisse videri possit, dolendumque esset, quod ad hujus lumen non pervenerit, nisi divina judicia recta semper in omnibus agnosci deberent. Aspernatus itaque Christianismum
268쪽
faciliorem ad eum viam reperiisset, si radios Theologiae naturalis, quibus lucidius quam ullus Philosis phorum respersus erat, superatis praejudiciis sequi, oculos ad revelationis divinae jubar aperire voluisset. Incitare eum ad hoc poterat miraculosa pluvia, quam eum in bello contra Quados Marcomannos anno Christi i74
in summo periculo ob derecthim aquae, eum exercitu conssit tus esset, precibus obtinuerunt milites legionis, quam fulminatricem nominant, genere Cappadoces ex regione Melitine,Christianis sacris devoti. Hujus facti veritatem a paganis quidem indubium vocatam, Dacerius Tertulliani potissi mum autoritate asserit notat tamen, epistolam,quam hac de re Antoninus ad Senatum Romanum scripserat, cqua perseeutiones Christianorum prohibuerat, invidia Gentilium,ut conjici potest, dudum suppressam, nec
Eusebii tempore reliquam fuisse, ideoqus supposititiam esse Graecam, quae in operibus Iustini Martyris habetur observat etiam, cognomentum imitarno jam ante Antoninum ab legione ista, quae imperante Augusto Caesare duodecima appellabatur, usurpatum tuisse; nec probari posse totam illam legionem Christi fidem professam esse, sed eos saltem manipulos, de quibus diximus 3 ut renovatum vocabulum illud potius ea occasione, quam repertum fuerit. Sed plura de Antonino addere non lubet. Decessit anno Christi i8o, cum annos LIX. vixisset, felle mussi Christianus, nec pessimi filii L. Commodi parens fuisset. Liber ejus Graeee scriptus est,in duodecim e spita distributus. Titulum habet, ταώις εαυτον Ese assum. Congessit enim sententias aut observationes de se aliisque, quibus ipse ad virtutis studium excitari, dc ad ferendam qualemcunque sertunam mentem posset componeri nullo quidem methodi aut connexionum artificio, sed exsertuitis meditationibus, in ipsa saepe expeditione, ut in fine librisve capitis primi memoratum reperitur, v gscriptum in eastris ad
Grantiam in Euadu, item in fine l. 2. Carnunt . Quapropter compendium librorum istorum, qui farrago sunt moralium praecepto rum,tradere non possumus oblivione prope sepulti erant, antenquam bonae literae proximis ante nos seculis a barbarie vindicare tur Lucem & ornatum illis addidere parentum memoria , o stra Mericin Casaabanus, haud indignus magni in Rep. literaria viri
269쪽
Isaaci filius,& Thomismata ervi, elebris Cantabrigsensis in Anglia Academiae Doctor. Egregie vero & civibus seu&linguae Gallicae . :peritis tetia terspicua versione,& ut diximus,haud spernendis annotationibus consuluit cum adjutricesia Dacerius. Ex praeiatione quaedam agrre non piget. Disieritur primo depraestantia Phil Pphiae moralis, ut latere nomen Philosophiae niereatur si cum
veritate Dei aeterna conveniat Pythagorae Socratis sapi
entia dogmata expenduntur Chrγsppi tamen paradoxa repr henduntur; interim nulla Philosophiae secta tam prope ad Christianam doctrinam accelsisse exilii matur, quam Stoica. Eatenus itaque receditura pio& celebri inter Gallos autore Pascalius,quiniamis acriter Stoicorum dogmata in censuram vocaverit,innuitur in dicitur, virum tam doctum,si diutius vixisset, correcturum durius ibiud iudicium fuisse. Sociatim postinodum Antoninum ab obj
ctionibus liberatum eunt, ostendentes, quomodo is amorem D preces exercitium virtutis, contemtum odium nostri, corporis maxime, cujus moles defectus communionem inter Deum&h mines impediat, inculcaverit ,summam hominum miseriam,si a Deo recesserint, felicitatem, si gratiae ejus partiei pes fiant, saepe annotaverit , ut fluxam4 ad interitum vergentem naturam hominum probe cognoverit,in amorem proprium vehementer improbaverit destruxerit. Non dissimulant tamen errores Antonini & Stoico rum capitales quod plurali atem Deorum crediderint animam nominis pro particula divinae substantiae habuerint peccati originalis noxam ignoraverint se& homini vitae moretisquo suae arbitrium deis tulerint, probae laudataque Minχειρια His atque minoris moin menti defectibus quibusdam exceptis,nullos libros post sacros lectu digniores, quam Stoicorum egeatamant tarneis praeter Senecam, excerpta Arriani ex Epicteto, nihil ex monumentis illorum superis sit. Antoninum duobus illis lange Maeferunt,t quod fastum Sene- eae rejecerit, tum quod ingenii acumine supra Epictetum alcendat. Extolluntur iterum quaedam ejus theoremata, quod de na ira animae accurate multa scripserit, omneque ejus tumon Deo mbueris:
quod justitiam utilitari minime subjecerit, sed a solo Deo dependere ostenderit quod charitatem summe necessariam itilem hominius probet quod malaritioque a Deo in bonum finem Musiim,e
270쪽
ei observaverit quod mendacii 5 falsitatis turpitudinem insigniter detexerit. Praeprimis notabile esse monetur, quod fellaitatem non quaesierit in excellentia scientiae ratiocinationis. Ex hoe sequi ais junt,nulla hominum sagacitatevi intelligentia, sed bla fide in Christum,ad salutem perveniri. Non minoris pretii esse putant praecepta, quae Antoninus Prmcipibus praescripsit, tum disputationes contra Atheos. Concluditur denique, qui hos libros diligenter legerit, pilum uno tantum veluti radii a Christianismo abesse, neque tamen ad hunc nisi per divinae gratiae auxilia progressurum. De instituto suo notant, multam sibi difficultatem ex obscuritate styli de
sublimitate materiae in versione oceurrisse, accedente eodicum depravatione operam tamen datam esse, ut sensum autoris assequerenturin clare exponerent: eo quoque annotationes praecipue tendere, omissis disquisitionibus philologicis. In ambiguis sensumis
vorem secutos se esse. Recta divinarum literarum consensu firmasse, prava indicamin correxisse subjungunt animadversionem in autorem Horologi Principiam Amomum de Gumarra quem tamen non nominant xin quo ficta & falsa sint omnia,quae de Antonino commemorantur, ut satis appareat,scriptori isti libellos Imperatoris hujus conspectos nunquam fuisse, cum nec verbum ex illis retulerit. Respondent in fine iis,qui Antonino tautologiasin repetitiones o jiciunt has enim non exeusandas modo,sed 3claudabiles esse contendunt in libris,qui ad instructionem nostram scribuntur. Commendant etiam Antonini industriam, quod aliis pleraque verbis eommodoque deseleganti modo enunciaverita
ptores a is, infigniores ad octionem sacrorum profanu ru criptorum alio um BibsForheca Numaerias Prae- fasione Arimi Re referri in Aea Lipsis P Lipsiae,sumptibus Io Georgi Lipperti gibliopolatLuneburgensi
A. in Constant Io alphabet. Um studium re numariae hac nostra tempestate multis, fisque
vitis doctissimis ac illustribus, in deliciis esse soleat non in I 3 gratam