Commentarii de rebus in scientia naturali et medicina gestis

421쪽

sen. XVI. de paratos

Sen. XVII. de προlmin. Miramur admodum, Nostrum morbi dirissimi avertendi rationem paucis bd modum verbis tetigi sie, quum tamen satis constet, curam morbi prophylacticani in diaeta sola positam esse. Sect. XVIII. de culaneis e florescentiis suturnis. p. 87. Acria, salsa, aestuantia damnantur. Carnibus copiose eomestis essorescentiarum culpa maxima impo. nitur, acrimoniae pituitosae, salsae, biliosae perfractantur. Thea Sinensis his morbis adsectis com

mendatur.

sect. XIX. de haemorrhagitis. Durante prosu- sone, restigerante diaeta uti expedit, superata vero, refocillante et roborante alimento opus est. Insul tu morbi perdurante, victus adstringenS, austerus, noxius est. Obnoxii frequenter incidentibus sanguinis profusionibus sunt, qui sanguinem acrem habent, qui morbis spasmodicis, viscerum infimi ventris obstructionibus laborant, iique, qui sanguinem copiosum gignunt, accommodato morbo suo

victu omnes curandi.

Sect. XX. de uertigine. Morbi origines omnes nullo modo complectitur. Sen. XXI. de hydro e. Siccus calefaciensque viatis admodum laudatur aduersatur auctori BA CHERI, MILLΜANNI, Hirctr. O. Opinio, quorum opera ignorasse videtur.) Laudantur iuniperi baccae, nasturtii, chaeres alii, raphani rusticani, petroselinis Uceu S, cepae cum aqua coctae. Multum interest hydropicorum, ut parum bibant. Sen. XXII. de doloribus ex calculo usione vr, p, et os nariae. Nocet his adsectis diaeta urinam propellens, . dolores admodum intendens. Caseo, solano

tuberoso, piscibus, cochleis, sungis, ouis duris, leguminibus, calculi culpa omnis tribuitux, sed iniu- Dd i via

422쪽

ria certe) Aceti usu copioso calculos generari Auctor adserit. Spes insultuum superandorum in alimentis demulcentibus, inuoluentibus, lenientibus, iure ponitur. De his, quae Lo uni Us et alii de calculo per alimenta pellendo docuere , altum apud auctorem nostrum est silentium. P. 222. Sest XXIII. de morbis ab amare meretricio et manu supratione curandis. Plurima suis nimis dicta sintque proposito non respondentia pertractantusi ita Vt, qua rations vita viresque iis restituendas sint, qui vitae suae partem optimam in immoderato voluptatum infandarum usu amiserunt, ex integra hac tractatione scire non liceat.

P. et r. Sest XXIV. de Asonterico morbo. Taxantur cibi farinacei, ex carnibus decoctiones, pinguia omnia, lactis cremor, qui tamen insignis saepe in

hoc morbo usus est, adstringentia omnia, vinum, nimis generatim; haec enim alimenta omnia ad speciales casus usum quendam habent.

p. 26o. Ab at i s M, qui Sech, XXV. pertracta fur,

Ses . XXVI. transitus ad morbos contagiosor est. Venenum febrium harum omnium septicam qualitatem habere Noster putat, victu moderato, sobrio, putredini aduerso, vegetabili, aromatico, balsami

CO, Cael. arcendum.

Sest XXVII. de haemorrhoidibur. Diaeta omnibus symptomatibus ex hoc fonte nascentibus eadem est. Summum autem in his morbis omnibus est, ne sanguis aestuetur et in intensiores circulos rapiatur. Quidam vinum subausterum, rubrum bene ferunt.

Sect XXVIII. de vulneribus. De bile in vulneratis saepissime turgente silentium est. Sen. XXIX. de vermibus. Medicinae diaetet,cae essicacissimae fere omnes praetermissae sunt. Sect. XXX. de obfrumonibus viscerum abdominalium.

423쪽

nalium. Pituitosae obstruimones solui facile patiuntur, aliae non aequo. Vegetabilis diaeta maxin

me commendatur.

Sea XXXI. de ulceribus. . In eo versentur omnia, ut puri humoreS seruentur. Vlcerum partem maximam a reclusis admodum sentibus, acrimoniis variis, obstructionibus viscerum infimi ventris, Cael. pendere experimenta plurima docuerunt, sed talia Nostrum latero solent. De ea duco morbo, Sen. XXXII. De foliis au- p. z83. rantiorum et maioranae herba ad hunc morbumessicacibus tantum agitur.

Sess. XXXLII. de inflammationi huy. Do potus praesertim frigidi noxis. Quae erysipelate laborantibus diaeta praecipitur, admodum bona est. Sect. XXXIV. de febrium intermittentium dineta.

Secb XXXV. de neu crum diaeta. -- Omnia HIPPOCRATE A essi acius iam praecepit.

Ses . XXXVI. de convalescentium victus ratione. p. 3 Cibi pauci, sed iterato sumendi sunt, inimici corpori cibi varie mixti sunt et simplicos praeferendi, cibi diligenter manducatione praeparandi, potuS nimius vitandus, Caeti Sect. XXXVII. de debilitate. Serum lactis cancri lapidum ope ab acido suo liberatum optimum infantis recens editi alimentum perhibetur. DUpueris educandis, ut fortis et robusta progenies euadat, plura perhibentur, iam ab aliis copiose diecta ciseros, quae Sest. XXXVIII. pertractatur, sub p, 3 Pueniunt carnes sacis es, non nimis aquosae, radiceSex dulci amaricantes, subacres, olera subacida, sa-ΡOnagea, soluentia, cael. - Ad menses pellendos raphani rusticani cum vino infusio, cicerum dec0ctio, crocus, roris marini herba, anisum, cinam O-mum, ruta, melissa, caet. laudantur, pariter sine caussarum, in quam culpam Noster frequenter im

424쪽

eidit, discrimine. - Tandem de puerperarum et puerorum victus ratione agitur. Taxandus in libro omni modo rerum distarum ordo est incongruus maxime et docto homini nullo modo conueniens. Dicta etiam in ipso opere plurima sunt sine ullo speciei adfectionis morbidae discrimine , quod certe scire tyronum in arte medica plurimum interest, quum in altera specie aduersa multa, in altera admodum prosint. Talia discernere et ad casum suum referre Nostri non est, qui in rebus minutulis subinde et millies meliusque dictis saepe fusissimus, scitu utilia necessaria- quo aut dubio pede contingit, aut sicco transit.

De rationali modo diu conseruanda bona valetudine. Plurim valetudini prosperae aduersa quUm quotidie in human vita perpetrentur, omnia invita nostra valetudini contraria, et perniciosa in hoc libello Noster adnotare, taxare studuit, ne minoribus quidem aberrationibus a sana rectaque via praetermissis. Primum de vitae genere puerorum et adulto rum agitur, inprimis de aedibus et conclavibus, quae homines incolunt. Taxantur conclauia humid , uda nimis, nec non in su peris aedium contignR

425쪽

tignationibus sita; scalarum enim frequens consce so pectoris morbos et ad, phthisin pulmonalem dispositionem induciti Noxium etiam est conclauibus, ut pura seruentur, arenam inspergere, qua' oculos et pulmones laedit, obsunt etiam pauimenta conclauium cera laevigata, quae pedum plantis dolorem conciliant. - Purgandus cubiculorum aerest iuniperi ligno accenso, calor autem eorum morderatus semper seruandus est. Vasa variis odor mensi' plena, quae in cubiculis seruantur, neruis admodum obsunt. Fasciae pueris humorum digestionem vitiosam, p. glandularum obstructiones, hernias inducunt et deforme Corpus reddunt. Nocet etiam pueris sueta pectoris nudatio, maxim S autem noxaS thoraCOS inducunt. corpus tamen longe minus laedunt, imo

innoxii penitus sunt, ex impili laneo confecti. Purgantia, quae neonatis, dum in lucem editi sunt, exhibentur, futuris aegritudinibus fontem copiosum praebent. Eorum loco puero recenter edito lactis serum dare expedit, cum cancri lapidibus praeparatum. Alimenta pueris primis post par tum mensibus nulla conueniunt, exactis autem tribus circiter, potus ex Costea leniter tosta, qui vero semper corpori tenello inimicus est et alimentum ex carnium teneriorum iure cum pane similagineo commode dari potest. Panis similagineus, ob acidum generatum subinde obstructiones viscerum abdominalium et alia incommoda pueris inducit. Multum tamen huic incommodo detrahitur, si panis sine butyro bis coctus cum carnium iure praeParatur in Cunarum agitatio ob motum pueris salutarem praecipitur, gestationi omni modo ex Nostri sententia praeferenda. Neruorum mo bi omnes emcacissime arcentur, si pueris liberrima cossus modo qualicunque exercendi occasio per-

426쪽

mittitur, talesque adfectiones in sequiori sexu copiosas inde potissimum derivant ir, quod puellis in

prima iuuentute constitutis labores iam demandentur, qui sedentariam vitam requirunt.

P. 47. Transitus ab his ad uniuersalia sic diri mediea.

monta eorumque noxas est, inprimis ad eum talium medicamentorum usum, ut futuri, vix metuendi morbi iis praecaueantur. Subiuncta quaedam, sed pauca admodum sunt, de venaesectionis abusu, de incommodis ex vita sedentaria, nec non de ab usu perspicillorum variorumque odoramentorum, quibus capillus, vestes, corpus uniuersum delicatulorum infici solet. Adhibent quidam, ut spiritus odorem emendent, pastillos aromaticos ex saccharo aromatibusque confectos, qui, si frequenter manducantur, oris morbos varios inducunt, neruos irritant, et acrimoniam humoribus inducunt. Addita his quaedam sunt de fuci colorumque noxis, quibuS ad pulchredinem ori conciliandam mulierculae utun

tur.

p. II. Noxis ex ebrietate copiose expositis, de morbis ex potu et cibo nimis delicato agitur, in quibus flatus et ex iis symptomata scenam maximam ludunt. Vberrime etiam morbi et animi mores peruersi ex manustupratione pertractantur, nullo tamen inter scortationem et manustuprationem discrimine habito. Agitur etiam de otiosae vitae, luxuriel, aua

P. III. Multis etiam malis homines expositi sunt ab atmosphaera, in qua vivunt, pendentibus, inprimis ab atmosphaera humanis aliisque exhalationibus

nimis repleta. Multum confert ad atmosphaeram vitiosam reddendam mortuorum in templis et coe- meteriis vitiis vicinis sepultura, stercoris et excrementorum iuxta domicilia humana congestiones, exhalationes noctuae ex iis locis, quibus res ad vix tam

427쪽

tam humanam necessariae, 'carnes, caedi venduntur,

metallorum deauratio in viis et stratis urbium publicis peracta, opificia varia aerem corrumpentia, puluis terreus et lapideus stratorum, subitaneaeque aeris vicissitudines. VI.

LUDOVICI DURETI, Segusiani, interpretationes et enarrationes in Magni Hippocratis Coacas praenotiones. Opus admirabile in tres libros tributum ad Henricum III. Galliae et Poloniae Regem Christianissimum, cum indice rerum memorabilium amplissimo, curante, qui et Praefationem adiecit, ADRIANO PELERYN CHROUET , Med. Doct. Editio noua, ad eam, quae anno IS8S Prodiit, recensita et prioribus longe accuratior atque emendatior. Lugduni, apud ST. PIESTRE et

I. B. DE LA MOLLIERE, Cum permissu I78 .

SS pagg- in solio, excepto indice amplis.

simo. Notissima nun Evi merita in HIPPOCRATIS COaca praesagia sunt, cuius commentarii eam ob caussam his, qui medicinam exercent, maxime utiles sunt, quoniam textus fida interpretatione praemissa, ab HIPPO ORATE diecta a Diau Eaeo illustrantur et uberioribus obseruationibus practicis confirmantur. Editionem suam cuROUET Us ad ea adornauit, quae anno Is 8s Parisiis apud DU PUYs prodiit, curante filio, IOANNE DURE To, qui, Veopus, a patro ad finem paene perduictum, dum morbo conficeretur, perfectum prodiret, quaedam, Ripauca satis addidit. Sed nec in erroribus typogra-

428쪽

phicis vitandis, nec in praecidendis iis, quae nostris temporibus aut falsa, aut superflua, saltim saeculo

non conuenientia putantur, quaedam nouus libri editor, CHROUETUS, praestitit, adeo ut nouoS, ut iam ex titulo patet, errores typographizos Cominibsisse videatur, in tali libro quoad serinam chartamque admodum specioso valde taxandos. Praefationem CHROUETUS adiecit de praestanti obseruationum in medicina studio, in eaque vitam DURETTbreuiter enarrauit. Eaque omnia surit, quae in hac

editione editor praestitit VII Estai fur les moyens de perfectioniaer leS etU-des de medecine. Par Mr. TISSOT, D. M. a

De studiis medicis perfectioribus reddendia

tentamen.

Demandatum Illustri opusculi auctori erat ab Illustrissimo quondam comite de FIR ΜIAN, Vt cogitationes suas de Optima methodo medicinam docendi cum ipso communicaret simulque normam nos oconati eum in finem construendi traderet. Hanc normam statim Illustrissimo comiti transmisit. Cogitationes de medicina persectius docenda non statim post mandatum comitis conscriptae sunt, sed quum is insequente aestate in lethalem morbum incideret, Tissor Us, qui plura viderat obse Maueratque, ratus, fore, ut quaedam ad ipsam medicinam magis excolendam cogitationes suae conse-rRnt, opusculum hoc in publicos usus conseripsit. Additae

429쪽

Addita sunt libro, praefer no comit Patauin instruendi rationem, quaedam de modis, quibus hominibus ruri degentibus medicinae et chirurgiae auxilium fieri queat, quae litustris Auctor iussu senatus Reipublicae Bernensis conscripserat. Ipsum autem opus de medicinae scientia persectiori plurima seitu utilissima continet, quorum epi' tomen exhibere lubet. - Qui medicinae operam dare vult, in literis humanioribus et philosophiae scientiis versatissimus esse debet. Graecae linguae cognitio modico absoluto nece stari a non est, sed summe necessaria latinae linguae cognitio est, ob principes medicorum libros hac lingua Conscriptos, qui a studiosis, linguae, qua conscripti sunt, ignari

certe non legorentur. Nec tam facile medicinae studium esse debet, ut omnia, quae laborem quendam requirunt, praecludat. Hinc lectiones academicae latina lingua instituendae, partim ut aduenae ex

peregrinis terris studiosi, quae proseruntur, intelligant, partim etiam, ut idonei ad doctrinam homines in medicinae studiis initientur. Necessaria porro sunt tyroni medico historiae antiquae fabulosae

et recentiori S , nec non geographiae exacta cogni

tio. In philosophiae studiis logicae, psychologiae,

matheseos, physices scientiae admodum necessariae medico sunt.

In his omnibus studiis ad medicinam pr 'pyr ntibus fortiter diuque insistendum est, nec ad' mittendi ad medicinae studia , nisi qui, e amin

instituto, se satis in praeparantibus scientiarum ge'neribus versatos esse docuerunt. Admissis ad medicinae studia iis, qui in liberalioribus scientiis parum aut non versati sunt, ipsa medicina summum detrimentum inde accipit. Latina patriaque lingua excepta, aliarum Cognitio adeo necessaria quidem non est, pr est i tamen unam alteramue cadere, angli

430쪽

cam, germanizam, gallicam, italicam, quas limguas omnes magistri peculiares a demici docere debent. Opus etiam est artium magistris, quibus

corpus exercetur, firmatur, menS exhilaratur. Horum magistrorum instructissimorum copia, et quod utilia iucundis tam arcto pulchroque vinculo coniuncta sint, Gottingensi academiae primarium locum dedit, professores omnium scientiarum doctissimos habenti. P. I 4. Studiis nullo modo vis facienda est, nec bene excogitata edicta principum sunt, quibus, ut in patria tantum uniuersiais literis studiosi incumbant, praecipitur, modo perfecte eodem, quo vetitis interdicto peregrinis mercibus, indigenae tantum praecipiuntur. Lege potius statuendum est, vi nemini in patria urbe medicinae studore liceat. Studiorum enim commoditas parcique, quos hodin casu requirunt, sumtus facile essiciunt, ut plures medicinam tractent, qui agro colendo magis idonei fuissent, aegrique in infinita doctorum medicorum copia ne unum sere quidem probe doctum medicum inueniant. opus est verbo, ut pretiosa studia

omnia sint, ne in commune vituperium incidant. Scientiae autem in uniuersitatibus literariis docendae sunt medicae, anatomia, bolantea, Chemia,

physiologia, hygiene, pathologia, therapia genera--lis, materia medica, medicinae historia, ciuilis et iudicialis medicina, chirurgia in uniuerso suo ambitu et denique practica medicina. His omnibus medicinae partibus pauci prosus ros sussciunt, dum modo uo ERHAAVII et HALLERI sed admodum raro

exemplo in laboribus stiis assidui sunt. Omnibus medicinas diseiplinis septem prosessores omni modo sussiciunt. Primus anatomen, alter chemiam, tertius botanicam, quartus physiologiam et pathologiam, quintus therapiam generalem