장음표시 사용
21쪽
6, DE SENSIBUS. possimus. Quaeritur ergo communis ratio sensus, non quod detur Vnus sensus in communi
distininis a particularibus , cui primo illa ratio
competat: Sed sic assisnauit Arist. prius communem, animae, sensius rationem,ucuti con
sideratur ratio figurae, cuius natura , dc si nulla sit per se subsistens, absque particularibus figu
ris, Puta circulo, triangulo, quadrangulo , dcc. Definitur tamen ut sit, quae linea, vel lineis, clauditur; quaeratio non est alicui praedictarum particularium propria λ Sic,communis ratio sensus indagatur, quae nulli particulari,puta Vi- sui, auditui, dc alijs sit propria: illi tamen competat, qui non reperiatur distinctiit a dictis ian particularibus sensibus squae si1 perfecte colliga tur, sensus nil aliud erit, nisi facultas animae organica quae alteratione quadam intercedente,sensibilibus assimilatur,ipsaque,& iudicare, &discernere potest. 11,a i , Dicitur primo sensum esse facultatem annmae, pro cuius particular declaratione, videndum est, num animae facultas sit eiusderi, sebi stantiae cum anima,an ab eius substantia realiter distincta, ct accidens.
22쪽
e ima faces ales esse eiusdem seu antra cum
I v infer grauissimos Auctores antesignanos, agitata est in philosophialiscquaestio; Num potentis animae sint accidentia ab eius substantia realiter distincta, are potius eiusdemisubstantiar. Diuus Thomas vi rem hanc succincte, Sc breuiter
declarem omissis tot opinionibus aliorum grauissimorum visorum quae circa hanc maletiam adduci solent sint Ic par. q. lxΣvii. quem sequuntur alij excellentissimi viri; tenet potentias animae realiter distingui ab essentia animae, & in A Pter se, cuius rationes fundamentales sunt duae t i praecipua . tu ama ad idem genus debet referri se, 'b hipotentia, ceaetus , ut habetuc να Arist. ip met. distingRRR' xii xumi igitur , ctoperatio animae sit aeei; erim r dens, ergo potentia,quae est ad illum actum,non . potest esse substanitia: operatjohem enim esse, ratio p xς
siibstan tiam potentiae operantis, est tantumlinoe P.M ILcompetens I in quo opera sol se potentia , quae est operationis p i icipiuiti esti ipse Dei, essentia r
ergo in animaseum operatio sit accidens, dc p tentia etiandi erit accidens, vita .iab animae essentia realiter disti . . Secunda ratio, EC
23쪽
g D E s Eis set B V g. praesupponit quod anima secundum suam essentiam est actus, dc si non operetur per potentiam tanquam principium realiter distinctum abes.sentia sua, tunc operatio immediate proueniret ab essentia animae, de sic cum anima semper es set actus corporis, semper Operaretur, quia operatio procederet ab essentia animς Nunc autem non semper operatur,quia potentia sua, est re
liter distincta ab eius es sentia, de sic stat quod ipsa anima secundum suam essentiam, est for ma, Sc terminus, generationis , pCr quam se per actuat, dc est corporis forma, non sempen tamen operatur, quia veratur per potentiam p '' quae est accidens , dc principium operationum' realiter distinctum ab ipsa anima, tindigeni ini cius operatione, objecto crininseco quod i an potentiani reduciti ad octum seriint,in i Alij ' - rationibus, sequaces Dinonis muriatunc ' probare eandem opinion enat aquas bpeuitati, causa omitto,&praecipue, iquiae omnes, quoq&- i quot sermo circa hanc: trinam ; effidia. oerim, estnios sancti Noctii quod quando alim quam opinibilem deterim nat lias rationes a'O
ducit. qu fanda n talis sunt , vi ad ipsas quid r quid dici enam nando
24쪽
PARs PRIMA. 9 nando rationes Diui Thomae, illasq. soluendo
Omnes aliae labuntur. Et antequam ad peripa- . teticam, quam puto, Opinionem deueniam, oportet primo considerare, quod rationes Diui Thomae non concludunt, & contra primam, sequeretur potentiam animae, esse in genere actionis, dc passionis, in quo genere est operatio, quod nullo pacto concederet. D. Thomas. Amplius quod habet Arist. in s. metaph. quod iactus, & potentia sunt in eodem genere, si loquamur de potentia pro principio produs hiuo,
seu receptiuo, est falsa propositio: nam principium productivum, seu receptiuum quantitatis, non est quantitas. Actus autem, Sc potentia Astus,&ν6 sunt in eodem genere si1 considerentur, ut spe- α ''
cies illius generis: sed ut principium producen- Σ di illud genus, non ponitur in eodem genere: enam accidens immediate recipitur in substan- ε'
tia, dc ab ipsa producitur, ut constat per Philosophum in 7. meto ubi habet,quod substatia non producitur , nisi ab alia substantia in actu, acci- Aee- ω dens autem produci potest a substantia, &nisii sutia, & ab accidens immediate esset in substantia, & ab ipsa produceretur,daretur processus in infinitum, tnam accidens, si non esset immediate in sub- - αἰ stantia: sed mediante alio accidente producere-
25쪽
ratio accudens. Potentiam esse animae essentiam snon solum
cere essen-gialem ordine sed ide-titatem aDE SENSIBVS.tur, eadem esset ratio huius medi j accidentis , & sic in infinitum procederetur. Et tanto magis , quia anima recipit immediate potetias,quq sunt accidentia, ergo manifeste patet potentiam pro principio productivo, non esse in eodem genere cum suo producto; conssiimile ergo dicendum est de potentia animae, & eius operatione, potest enim potentia esse substantia, & operatio accidens. Nec valet euasio Thom istarum
quod propositio assumpta a D. Thoma intelli
gatur de potentia, quae necessario ex sui natura essentialiter ordinatur ad actum, sicuti est pote-tia visitua ad actum videndi,cum non sic substantia essentialiter ordinetur ad accidens: Primo enim essentialiter ordinatur ad productionem substantiar, & deinde accidentis; similiter anima essentialiter ordinatur , dc primo ad esse actum corporis; quam ad productionem potentiarum resultantium ex ipsa. Haec inquam eua
sio nulla est: quia ipsiis incumbebat, primo pro
bare animam, potentiam non esse essentialiter ordinatas, immo qui dicit potentiam csse animae essentiam, non solum dicit essentialem ordinem: sed identitatem realem, de ex consequenti sicut animam actum, sic,& potentiam: est enim anima actus primus corporis, potetia
26쪽
autem dicitur respectu operationis, ut infra dicetur, quod potest ex Philos comprobari; qui
in a. de anina. dicit, si oculus esset animal, visus esset eius anima: & securis sitne acutie, Ec potentia incidendi, esset aequivoce securis;&sic Thomissio, vel assumunt quod intendunt probare, vel falsum dicunt. Adhuc secundum ipsos , anim/ .est immediatum principium reci ptiuum potentiarum, quae sunt accidentia, ergo sicut potentia , quae est accidens potest immediate produci ab essentia animae , sic operatio, quae est accidens, ab estentia animae, seu ab ipsius potentia, quae identificattri cum essentia; Et quando dicitur ex Arist. xij. men quod actus, Ec potentia sunt in eodem genere, intelligitur
, quod illud quod est in actu, prius fuit in poten:
tia, ut colligitur ex illis Verbis, homo, Caro, vi num, quae fuerunt potentia, sunt modo in actui ct hoc nulluminat; immo non solum siundineodem genere: sed in eadem specie, ct in eodem numero, sic hec propositio non sumitur ad propositum, sequi ea utitur aequivoce utitur. Nec valet secundat ratio, tunc .enim concluderit, quando ita eodem genere cauis se haberet respectu e Te vivi, &respectu operationis, respectu ei im viventis, ammaese habet in genere
27쪽
o E s E N s UB V S. caust formalis, &propterea dum est in materia ridi Teia per dat esse; respectu vero operationis, see uis eff- habet lin senere causae efficientis: & ideo non
ad: R semper producit operationem, quia eius ope non semper ratio dependet ab obiecto, quod multis rhodis
operatur . . . . L. n Ym. . A . t . . l I
xi me impediri pote1t. His ita conititutis recentiores
solertissimi ingeni j cum videant rationes taΤhornae non ita probabiles,nituntur probabilio . ribus hanc opinionem probare, quae meo iudibcio sunt solutu faciliores, quarum omnium unumanipulum faciam, ad hoc, ut unica solutione dissoluam ; Sc primo arguunt ex auctoritate Mrist.in I. deanima,ubi ponit animam esse unan, secundum substantiam, Sc multiplicari secundum potentias, Sc in 3. de anim. clare vult sensum differne valde ab intellectu, ac intellectum. immixtum esse , dc in organicum, quod non coapetit sensui: Prsterea in Ethicis varijs potetiis, vatis habitus applicat. Amplius probant rationibus Et prima est ista , ab uno in quantum Vnum non possunt immediate plura procedere, ergo ab una anima non possent plures operationes procedere, nisi per plures potentias realiter distinctaS. Insuper potentiarum hic est ordo, ac ea est
28쪽
conditio, ut una possit ab at ter a separari, Sc esse sine altera, ut visus sine auditu, de auditus sine
visus similiter de alijs quod noli potat esse,nisi
ad inuice realiten differrent. l IIl L .. .
His, Sisimilibus rationibus conantur doctis simi viri D. Thom. opinionem fulcire; quibus non obstantibus magis Peripatetice sentiendo ;dicimus potentias animae non esse accidentia, nec distingui realitex ab ipsa, dc hoc multis cO- probari potest, de auctoritatibus, de rationibus
tias, subd it his enim desinita est anima, ex quo Videtur ivelle potentias Me de essendia Amplius appellat potentias pahtes an imae Ipars autem Qbstantiae substantia est;& aIibi diuit animam esse principium quo vivimus , sentimus, intelligimus : ergo idem est anima cum potz, tia, cum proprie principium, quo , rapetrandi attribuatur potentiae, de hoc dicit Philos esse animam: ergo idem est anima, dc potentia, secundum Arist. aliter improprie loqueretur; eX quo aliud sequitur, formam stilicet secundum Peripateticos, esse immediatum prinhipia operationis, quod si Pen pbtentiam, dicimus sormam operari, ipsam tamen non nisi ratione
a forma seiungi . nam quatenus perfectio , dc
. a νm . Animae pomtentias non esse aecidint , nee ab ea realitet
Potentia animae est parsanime. Potetia est principium cluO OPeLa Forma est immediata principium operationis Forma , &potetia roedistingvu . Duiligo q
29쪽
Porma sine potentia , aequivoch
Het acciden .id sui deperditione a 3 aequivoch den
r D Ε S 'E N S I BIV S. actus est, forma dicitur: quatenus vero eadem forma est principium operationis, potentia appellatur : lic enim ut dictum est supra ) anima,
dc potentiam, principium quo vivimus, sentiamus, Ec intelligimus est edixit,&in a. de anima securim sine potentia incidendi, aequivoce securim appellat; quod non esset, si potentia esset accidens, quia accidentis ablatione, forma non aequivoce appellatur, ea enim Iarquivoce dicuntur , quorum diuersa est essentia; Si ergo securis ad deperditionem potentiar, aequi uoce dicitur securis,signum euidens est,quod poter tia illa deperdita, eris essentia securis, Echon accidens; Sc ut dictum est supral si1 oculus esset animal, visus esset eius anima, ergo potentia est forma, ct non accidens, Ec eiusdem essentis
cum anima; de si aliquando dicat Philosophus ut in lib. de seni &seris ignis agit non ut ignis, sed in Obotum calidus,tiocintelligentiam est,
ut exponit Alex. ignis qui dicit rem copositam ex materia, Sc forma, non agit nisi per suam forinam i praecaliditas est; unde qua MoesimuAuor: .phys soluens dubium: quare AcissemDix demotistrauisti;rad animi potentias , non :cise motum; iuri quia s. phys ostensum est, ad sub- statiam non esse motum: Ex quo clarii hilertur
30쪽
. EP, A R S PRIMA. Is potentias animae esse substantias. Et tandem hoc videtur Arist. determinare in z. de anim. ubi concludit contra Platonem animae poten
tias a tione, Sc non subiecto differre. Quibus
verbis clard patet potentias animae, non differre realiter inter se, de s1 ratione disserant: necesse accidentia, cum realiter differrent ab ipsa essentia animae, si accidentia forent.O si GAd rationes autem recentiorum, simul δc ad
auctoritates philos faciliter responderi potest: Si praesupponatur primo ut melius infra de
clarabitur) animae principatum esse in corde, praecipue sensiitiuae, quae Unitur numerali miO- ne cum spiritu animali, ex quo eadem generatione generatur cum ipso spiritu , dc eadem
corruptione, corrumpitur, qui continuo in
fluit ad vivificandum totum corpus, Sc ad producendum in diuersis partibus corporis diuersas operationes, &haec dicitur facultas regen ,& dominans. Secundo praesupponitur dari alias facultates in nosmo corpore,quae sunt famulantes, dc seruientes,&haec sunt distinctae diuersis organis,
a quibus spiritus animalis, qui est uniformis
diuersas recipit nomenclaturas, ut hic dicatur visiuus, ille auditiuus, alter motivus, Ec suntlia.
&-tealiter differre. Si potentiae animet esset aecidentia, realiter disseirent ab anima. Anima seu
sitiua numetali unione unitur cum spiritu ani
tes,& dominantes,quida, amul tes , & seruientes. Facultate simulantes sunt diuet sis organis
dii linciae. Spiritus animalis, & animi facultates famulates ab O ganis nomeesaturas dis uersasaccis piunt.