장음표시 사용
11쪽
practicum,ut declaratum est. CA d. a. dicen flum mpropter hanc rationem 2 sequentem Petrus aureoli in primo sententiarum, se scotus in primo Metas physicae dicere conantur etiam et logica sit magis discenda praetica, in speculativa. Sed manifestum est ipex diistis luis sunt. Non es enim inconueniens unus habitus speculatiuus ordinetur ad finem alteirius habitus, tanque ad finem remotum. Similiter resso licet logica ordinetur ad introductionem aliarum
smν ta*ad ultimii fine no in sp hoc debet dici pras cti ea. Tu pmo ua scia debet denotati practica vel speculatina a fine xximo. Tu. Σ. na dato q) finis ei' spaliseet introductio sciant, n5 tsi esset aliud finis eius que sciis Sed scire no facit habitu praelicti, sed speculatiuuevi pa. Σ. Μetaphy. Et no est intellistedii et Logi ea sit seia practica simpli usi ibi exemplificat. D. S. de scies iii, Logicalibus: sed bia Logica vies cos derata. s.fm,pplicatione ad alias scias est practi ea fila a dicte sumedo largo mo praxim.Et sic itelligit. D. s. in ymo Neta.&Pfi, in. 4. Meta. Lopaca vero doces stri pa seursam Io Logica est sim pr speculativa, 5c fm ad prastaea ut supius d cm est. vi et dicit. D. S. Σ. q. si .ar. Mud ultimu:ubi sic ait. In speeulati uis alia tonalis seia est diale Elica.q ordinat ad inasitione inuetiva,& alia est sesa dem ratiua ' est veritatis determinativa. Hate
stiti sunm opatioe extrinseca volutatis ebra practic'. No lsi opi m ille sit practicus a opa situ obm opatione intel 1 sicuti e logica . cvetuiti licet intelis opess, triti dem ratiuularticulare hunc. s. vel illu no tameopa,m p se opes eu in uniuersali. Uti ro no cocluditi ubi supra imptineterlahemio eiusde. Arti. III.
lis Oe no tonalis. VNa nihil est in aliquo pdica meto, nisi sit ens reale extra a Iam ex iis, ut patet p. D. S.in de Potentia. q. r. ar. s. sed hec scieti a Be qlibet alia ponte in plica meto qJitatis 1 n pma spei ergo haec scietia essseeudum
ens reale,&p pias scietia realis. rvtxterea ille effecta est realis cuius oes cax sunt reales rua effectus debet p
portionam sux cax. Sed huius scietis cax sunt reales. Na anima q est ca eius effectus finalis re materialis in qua huius ς cuiuslibet alterius seierix es reatis:ergo hae e scietia est reatis. No aut pi ee aliq ca foralis ipsius scientiae cu scietia sit forma,alias latinae esset forma. Praeterea illa scietia est realis cuius ohm est ens realerna scietix denominan ab ovis ea'. . de Anima.
Ned osm huius scietis est ens reale: ergo Oct. Probastio medis sa OBm eius est ens sed ens oc res conuerstunc ergo osm eius erit ens, Sc per pias erit en 1 reale. zPrperea, ab eo si res est, vel no est oro vera vel sal,
Qualis. D. S.3 stium huius scietix qη est sylti dem rativus, et oro dε. Syllogismus. n. est oro in q Abucia postis necesse est aliud p ea,si posita sunt euenire, ut p3 p P fimi mo Priopi:ergo ab eo. . res e vel no e, syllogismus demiatiti' di veru,vel sal sus. sed scientia denomina
vera vel falsa a veritate vel falsitate obi. Seu ergo cuhaec scientia denomina vera vel falsa a te: oc per pias sitim eius erit res qda. E Pixterea cuiuslibet relati ni, realis debet esse fundamem reale, ut p3 p P fim. s. Neta. re p. D. s. in de Pote. q. c. ar. vltimo ec penuistimo: sed tero scientis ad scibile e tela realis, ut concedit Ps subi supra: ergo fundamentit illius relationis
qd es ipsa scientia, debet esse reale: Bc p psi, hic taenitia est scietia realis. CSed in aris argui p. D. s. in i ncipio huius libri, a dicit et omnis discursus tonis piis mei ad Psiam fmocinale. Sed hxe scietia deseruit diuscursui ronas ut ibideibat: ergo ε scietia fimocinatas
Quintum. IPrsterea omnis,scietia directiva actuum ronis estronalis, ut supra phatia est. Sed lixe scietia est directisua actuu ronis, ut et supra probatu est sm. D. S. ergo haec scietia est scietia ronalis .cRiideo dic edti ιν scietia libri Poserio* est scietia tonatis,& no realis. Qd sic p .ENa umh sunt proprii tates, q cosequunc sciestia rone ovi: videlicet unitas, dignatas,distinctio, orido,& nome . Quaelibet ergo scietia denomina . s. vel realis, vel tonali ex suo suso. S ed suum huius sciens lix quod eti syllosismus dem ratiuus est ens ronis:ergo hic scietia est tonalis. CPrsterea omnis scietia reatis sm Pnm. 6. Aleta. aut e speculativa, aut activa,aut
factiva. Sed lixe se Aia no est activa, vel factiva, Aa qilibet east est practica: hic aut scietia non est practara, vi supra probatu est ergo no est activa vel factiva. sis militer nem est speculativa realis:aa omnis talis e vel Phica, vel Alathema. vel Meta. ut p3 p Γηm ibidem. Sed haec scietia tio est aliq illa*:ergo no est speculatitia realis:& p pias no est scietia realis. IPraeterea logi ea e scietia ronalis. ut pι p Augusinu de Ciuitate dei rubi vocat ea scientia ronaici ergo haec scientia est ronalis,cu scientia totius S ptis ad id e genus scientias plineat Ide et p3 p rones adductas pus in prium: q suι munia.D. S. in pma lectione huius pm Lutp3. CPro declaratione ergo pcedentiu aduertendu est et aliqua scientia pol dici realis dupliciter. Vno mo, ii prie. Et haec tripliciter. no m5,qa ipsa est ens reale,resie silibet scientia es realis: cu ei libet sit in pdi ea meto qualitatis. P Alio modo,quia est in subiecto reali. Et se etiam quaelibet scientia est realis: quia quaelibet scientia est in anima sublue,si e ens reale.Tertio mo,sa est ab aliq ea reali. Et sic et qlibet scietia es reali, tua anima est ca efficiens, finalis re et malis in q cuius, libet scientiae. TAlio mo aliq scientia pi dici realis oprie,euius. s.ca ovi ualis est realis, siue cuius oum estens reale extra anima extis,oc isto mo no qlibet scientia e realis. Sed aliq est reati re aliq r5nalis. Haec ip estientia habet onm,qd est ens ronis, videlicet syllogismu demiatiuu. Vii haec ina di ron alas proprie,oeno realis. C Adbmsi ergo dicendu q, aliud est scietis esse ens reale, di aliud in scietia esse scient a te aler se aliud est idelitate esse reale,re aliud est identitate essererone reale, ut p3 p. D. S. in de Pote. 'r. ar. vlti. Naalius e ide, vel smilis sibii ps reati, 'in talis idelitas,
vel similitudo,nsi es relatio realis: cu relatio realis recitat duo extrema realia realiter distincta:ut in. s. lib.
diu ins Phiae disputatu est. Et in hino sentetia list. 24. q. .ar.3. ad pinu ait, Vii dico τ neso ista in q sm
sto unitatis, io est nisi nego ronis tin. Omnis . n. res
spectus, et est entis ad negone, vel ad no ens,no est nisti ronas. Et ibi de ad. 1. se ait. Vnu no importat negone nisi in ronrivia te magis se het ad potes .cb multitudo, in qua importa realis nego: fm qua res a te disinguis. Haec ille. CEx Ab' o; et, ibi no accipi negoreali , si ipsa nego sit ens realercu nego si eris ronis. Sed aecipi sibi nego realis,lla est inter entia realia discens: hoc no est hoc Ia fm ea res a re distingui . Ipsa
in nego sis se e ens tonis. Similiter scietia ei libet estens reatrit si qlibet no in seletia realis. Cui' ro est uascientia accipit entitate a suo su inlissonis ὀe a suis Ois.Sed Qtit scientia realis hoc het proprie ab otito suo,qη est ens reale. Et ua otim huius scientiae no ea ens reale, sed es aliqd ens ronis, io di τ est ens reale de pdica meto qualita ivno lsi est scientia realis. Qiro de dili ter memoris comedadu est. CAd. dicens dum iri sile effectus es realis cuius omnes causae sunt
reati sed huius scientis no omnes causi sunt reales: quia
12쪽
quia causa obiectivalis eius non est ens reale. Vnde A ratio no sequitur. Vertita me bene concludit * harescientia est em reale: non tamen et si scientia realis.cAd. 3. dicendum negando minorem. Et ad probastione in dicendum Q ens in communi ut diuid mar inens reale,re ens rationis,non conuertitur cum re aut
aliis transcendentibus: sed solum ens reale, quod est commune deo re creaturis: aut etiam decem prςdica mentis. Licet ergo obiectu huius scientiae si em,a Ocipiendo ens, sin m est coe enta reali cte enta rationis, non in essens reale: vii n5 oportet m sit res qdax priecta. a rat' rata ratii. CAd. 4 dic edu et aliud denos minant ab aliquo reali dupli. TVno mo tal a ca res mota. Et iso mo non p; τ illud denominatii sit reale. Sicut genus &alis. 2. intentiones denominatura
suo fundameto remoto qd est res extra antina, ta aea remota: non in pphoeopa mpen'st ens reale. Et isoni 50llidem patiu' denominata re extra animaontrivii non op3 ς sit ens reale. Alio mo aliud de nomina ab aliquo reali laque a ca xxima: sicut sui priimae in tetiones. Et iso mo opι τ denominatu sit ensn reale. er Ad ultimo dic ed si es primo ad maiore et illibet scietia es ens reale, oc est relationis fundamentureale:licet non dicat scientia realis, via arguinctu prς supponat falsum. GDicidi7. Σ. ad minore o licet reto. scietiae realis ad scibile reale sit relatio realis, in relastio scientiae tonalis ad scibile qd est ens ronis, n5 Opsς sit relatio realis, ua ad hoc τ ahq rero sit realis opav heat extrema realia:&etia rea distincta. Cu ergo scibile huius scietiae q3 est sulti demrativus sit ens r5nis,oc non ens reale ideo relatio, quae est huius scientiis ad tale scibile non est relatio realis sed ronis .cVbi supra extra uaganti in proh emio eiusdem Articulus. IIII.
tia non sit iudieati :sed inuentula tra. a iudiciuminet ad sapientia. Sapientis. re est iudicare: ut pa per Phmptimo Metaphy. sed hxc scieria no est sapieti uasapieti aes donii spus sancti infusum: hic aut scioris a carit e no in sudis ut infra ibat Pris p Platone. secunda. ergo non est iudicati . CPraeterea sapietis est considerare altissimas cas:vt probat Phs pino metaphy.
e sed hae scicti a no cosiderat limas δc altissimas caseu visum. hocptinear ad pinu Plim: ergo haec scietia non es sapienti p ns non es iudicativa. er Praeterea iudi catiuu hieti certitudine scients: vi dieit Pssin Poli, taci re ut dicit. D. S. inrhemio huius:hic aut scietia
non est certa sed fallibilis ut patuit a dem ratione ZeQuartum. non is a voluit probare qdratura circuli multipli de ficies: lutcte. 2Praeterea ille bia iudicat,a omnia noti invi Phm primo Ethico sed ille, qui ha hanc
scientia, non omnia nouiti ergo n5 bii iudica re petans hse scietia non est iudicativa. cIn prium argui cn.D. S. n lectione dicete, Aliis ergo ptibus logicae plei missis ad psis intendendue circa ptem iudicatsua: rut tradit in lib. Posterio'1 Analeticov. CRndeo
c sti ,' elicitive in lectione prima. TNa cti iudiciu de re aliq AN non habeat nisi certitudine scientiae, certitudo at scientiae heri non possit nis p resolutione effectus in sua principia recas, seutur illa scientia erit indicastiua,q est resolutoria, siue q docet resoluere aliud in sua principia,& cas: sed hae seientia est huiusmodi, resoluit. n. necessitate psitis in sua principia, ut ps per
Hlibet demiatione sp ud: ua p ea demiat habitudo passionis ad subiectu ee vera a cam. s. a dissone iuviuerso h sc scientia es iudicativa. Ide vicit. 2. secitds. q.
s3.ar. 4cin corpore: ubi scat In spe latiuis demtaa otiua scientia dr iudicatiuar initum p resolutione in prima principia intelligibilia de veritate inusitorum
dijudica ch xc ille .cSed instabat discipulus:na libri Ditam
citas vinu dulce iudicat amast. Et in cossat et non rersoluit illud in sua cani: ergo insuffcienter ἡi istu est miudiciu hr cu certitudine ictetiae p resolutione ad pnaci pia . curaeterea iudiciu stinet ad voluntate cum iudicado aliqn us peccat: pctis aut in volutate est. Sed haec se lentia non est in volutate,sed in intellectu: R edo, si,
sit habitus intelleetivus,igi non es iudicativa. CDi iaccdu prunom duplex est iudiciu . pida es iudiciu rsalsum: sicut iudiciu Zenoni, de quadratura circuli.
7 Aliud est iudicium veω:& illud est iii ple, . rQdd, iudicium
est imperia iti: scut o vetula iudicat de pluuia. Et tale no nabe semper per cam sed p similitudine aut per coiectura aliqua. WAliud est Hem. Et tale habe res soluendo ad cas proximas. RAliud essectissim v. Et tale no pol haberi nisi p resorone usi ad primu primcipiu: hicat lo umur de iudicio vero placio. Iudiciua ut febricitatis est appens & no existens: via ro nulla. cDicendu . ατ iudiciti apphensionem toni, conse, Adiciamsturiad qd seatur volutas aliqn deliberata, aliqn ves Vro no delaberata. Et sic ipsum iudiciu stinet principaliter ad intellectu: sed p qida cocomitat iam stinet ad
voluntaterata. in actus voluntatis seatur iudiciu de .
re apphesi .cSed hic replicabat discipulus. CNai uictu est actus iustitis: ut probat. D. S. i 2. secitd s. q. o. a Liain corpe, sed iussitia essentialiter est an volun miti Diata tererso iudiciu es actus voluntatis. cDie ndu Φ 'pontio
iudiciti importat resta determinatione: via iudicium pol co siderari dupliciter. TVno mo fm propria im, positione nominis ut pro recta determinatione iustoria. lio mo coiter fim Φ translatu es ad significamdu recta determinatione in abuscunm rebus ta speculati uis m practicis. Primo mo accipi edo iudicru,tuc pol esse alicuius dupliciter. TVno mo transsi virtutis proferetis iudiciu . Et sic itinet ad rone: ua di nite, vel dicere,aut affirmati,stinet ad ronem. Et sic e act' prudentis. TAlio mo pol ee alicuius ta* virtutis dis sponentis aut inclinantis ad recta determinationes&iso mo est ipsius voluntatis, & est actus iustitiae. Sed accipiendo iudiciti ut dicit determinatione recta in rspeculabilibus sicut in propositor sic in ipsus tonis piat virtutis proserentis se Dabit uti intellectus tanGvirtutis disponentis re inclinantis. Hxe ola elicitive. D. S. n. Σ. secvdx ubi supra. Sic ergo iudicare de domosrabilibus plinet ad tone 5c ad hanc scientia: via relinatur et es iudicatiua .cAd primu ergo dicenduς contingat alique iudicare dupliciter: in dicit. D.S. in prima pie. q. i. ar. 6. Tvno in o p modu inclinatios nis:scut u ha habitu alicuius virtutis dato * no heat sciam de eo, bn in iudicat de his, qus ad illa vi mate a atinent. TAlio mo p modu cognitionis: scut u habet scietia virtutu,dato in no sit virtuosus, bene tame ius dicat de moralibus. Turimo ergo mo iudicare attinet et
ad sapientia:qest donuspus sancti. 7scdo vero moiudicare pol intelligi dupla. TVno mo uti de Oibus spatibus. Et se stinet ad Metaphy. WAlio mo spart. . de demostabilibus.Et sc ptinet ad hac scientiam. rex quo pa m haec scientia pol dici sapientis no sniliciter re vir sed in genere. l. demostrationu. CEt Poc patet soro ad. Σ.ua sapientis simpliciter es altissimas causas consderare. Τamen sapientis in genere est consderare eas in suo genere comphensas: ut p3 P
a. ut etia adductum est in primo Metaphy. q. .a
13쪽
ς notabili primo. CA d. i. dicendum rhaec scientia ecertissima. Et licet ille demostrator defecerit, hoc nosvitpp incertitudinem huius sei Elim sed sp mala ap plicatione I ncipio vad concluso ne ipsius dein ostratis. e Ad ultimi di dedit in ille, ciliet hac sesam no Oia nouit sit it re vli. Oia in regnoseit, q rearii ad veram demo stratione. Vnde n5 dicit ut uniuersaliter sapientia. sed in generem declaratum est. CVbi supra impertinenter in proh emici eiusdem.
AD Q INT VII si excedit. Vieth cina novilmum. O caeteris p tib ' novae loeticae dignior. zNa dignitas scis attedifex dignitate otii: vtoi hmo de Aia. S; Malibri Ptio iv lii nobili ut olim qi sola huius libri: ergo
scia prioristica e nobilior. RProbatio medip. a simpliciora sunt nobiliora. Sed oum sciae prioristicae qa est syllis in pse dictit, est simpli eius sella demiativos est sudin huius libri. svlti. n. dem ratiu'se ha ex ad ditione ad syllogasmum priori meum: quia includit neci stitatem cole quentiae re necessitate cosequetis. Syllogismus vero sim pri diastus includit necessitate Meudum. cosequetiae tua: igε pec. CPraeterea ubi cum est copa H ratio ibi est distinctio. Sed lixe ina nodistingui co tra alias pies logi es: ergo &e. Probatio medi sua Partes suti iux alicuius totius plinet ad eande sciam cu toto. Sed 'illi dem rativus. dialecticus,smpti dictus,oc sophisicus,sunt spes arsumetationis: vip3 hmo Torpicosu. Argum etatio aut cos dera in libro pomergooes p dii ii lxin stinent ad sesam prioristica. Et sic hcc scietia tio distingui ab illa.&pcoseqns no e dignior Tettium. ea .c Praeterea cocessu es supra τ tota logica est una scietia in spe,erto de ptib' logicae no sui diuersae scietiae:& p coseques haec scientia no est dignior scietiis alia N ptiu logicae. Alias ide esset dignius seipso .cS 3 in priu argui . Na illa scietia indignior q ex certiori hiis pcedit. Sed lice scieti axcedit ex certiorib',* scietis alia x partiti logicaetcsiscedat ex necessariis rei mConclusio mediatis: in Ae .cRi deo dicedu et scietia libri Pos 'robatio. seri οφ in dignior, Bd nobilior sciet iis aliam pitu no' uae loricae. id sic p3.7 Na una scietia dr dignior altera ppduo:v3 ro dignitate sunt, repp certitudine, ut D p Plam initiem io de Anima re in phemio ethico
tu . Sed lice seletia li; nobilius suum inter cxteras par tes nouae logicae: ua *liti dem radiu' ita ter caeteras partes argum etationis est nobilior, qd D ex eius fine: uagenerat vera scietia in nobis. Sylix aut dialectaeus gesnerat opinione. Et sylli sophisticus generat appente scietia syllogismus vero simpliciter dictus inclitumhmos abstrahit ab omnibus. CSimilitet hxc scietiaxcedit ex necessatijs q certissima sunt. Aliae vero exibabilibus,aut appenter ibabilibus: ergo &id tu ad nobilitate ovi Be chtu ad certitudine lixe scietia e dis Dubium. pnior caeteris p tibus nous logicae. CSed diceret alisus . maior ha et vetitate de dignitate scietia ν speculati uasv no aut de scietiis practicis. Logica aut est scies
Responso. tia practicari gr&e.cDicedit m minor est falsa: ut su raonsum est. Et dato et Q esset practica, adhuc lixe
cientia esset dimior caeteris plibus nouae logicae: gauna scieti Vracii ea dr nobilior alia, si ordina ad nothiliore fine: ut pa pino Ethicone, se ut adducit. D.S.
in prima Pte. q. i. ar. 4. Sed haec scietia, ut dictu est oridina ad nobiliore fine. s. ad genera du Psecta scietia: Noladii. s. ergo&c. C Aduertedsi e aut sanet sunt .pprietates proprieta. cosequete, scietia rone sui otii: videlicet unitas,dignites coliqn tas, distinctio, ordo de nome. pud. n. scietia sit una,
res scientia vel plures, hoc habet ab unitate vel pluralitate su atone opii. rum. Tinetia sit dignior,hoc habet a nobilatate ob
secti .rat etia illa scientiae si distincta ab aliis,cuiust
obiectum cia distinctum. TSimiliter illa scientia est obiccii
prior. cuius obiectu est prius. 7 Et eria ut in pluribus,
scientia accipit denominatione ab obiecto. TAliqntia denominatur a principaliori pie subiectiva. I Aliqn vero a passione vel ab aliquo limoi . EAdpri, mum ergo dicendum negado minore. Et ad*batio nem dicedum Φ no sem p priora sunt nobiliora. Sed illa,quae sunt priora, ct determinatoria illa sunt disgniora. Nam homo no est dignior, sit homo beatus. Similiter animal no e dignius, Φ ho. Sylti at sim predietus licet sit prior, θc stinplicior per abstracitionem,l syllogismus demonstrativus, quia . s. non est detersminatus,sue pictus ad aliqua materia, sed indifferens ter fit in omni materia, syllogismus at demostrativus fit determinatus ad materiam necessaria, tamen syllogismus demonstrativus est determinatior. V si argus
mentum non concludit. CSed dicebat discipulus Φ Discip. nullus est syllogismus,u non fiat ex propositionibus in materia aliqua existentibus:ergo syllogismus sim, pliciter dictus non abstrahit ab aliqua materia. CDi Responito. cendum * syllogismum aliquem abstrahi a qualibet materia potea intelligi dupliciter. TVno modo Upossit fieri extra id ni materia. Et si e no abstrahit. WAlio modo Q indifferet et fiat in qualibet materia, ita. s. ς possit seri non solum in materia contingena iati,sed etiam ex necessariis:& possit etiam fieri noti se, Dium ex necessariis,sed etia ex eontingentibus. Et se dicitur abs radius ab omna materia. CA d. a. . dicem
dum ad probationem minoris * totu, de ps possunt considerati dupliciter. TVno modo p comparatiosnem ad eandem passionem. Et sic utinent ad eadem scientiam Ur Alio modo p respeictum ad diuersas passiones.Et nc no planent ad eande scientia: verbi gia, Ens ocens mobile si considerent a respectium admos ohilitatem,sic ambo utinent ad scientiam naturalem. Si vero ens coecosideretur p comparationem ad rastionem enti tatis,fc ens mobile e respectum ad mobilitatem,se ptinent ad diuersas scientias. IAd. 3.dicedum s libri logici possunt considerari dupliciter. T V no modo fm s unus ordana ad alium, oc cognitio unius ad eognitionem alterius, se similiter coci visiones unius ad coclusi oes alterius, re se logica tota est una scientia specie: oc una simplex qlitas: ut supra concessum est. q. Σ.ar. i.ad primum. TAhomo possunt considerati absolute se per se, re nosmς unus Ordinatur ad alium. Et sedauerso N libroru logicae sunt diuersae scietit. Et scintelligitur dictum. D. S.
in . . secundae. q. si .ar. ad ultimum: ubi sic ait, ira
speculati uis alia rationalis scientia est diale tica, quae ordina ad inusitione inuetita, re alia scietia e demos ratiuarquae est veritatis determinativa. Haec ille. Et isto mo accipiendo ptes logics una e csteris dignioria C Vbi supta impertinenter in prohemio eiusdem. Attaculus. VI.
AD SEXTUM se proceditur. Videtur * hi
logismus demonserativus non sit subiectu huius scieriae. C Nam subiectum alicuius seientiae debet ee ps Prima M. conclusionis demonserandi ut infra patebit. Sed syl, logismus demonstrativus non est aliqua pars coclus solus: sed est totalis discursus, pmissas ct conclusio. Nem comprehendens: ergo non potest esse subiectti huius scientiae. CPraeterea de quolibet subiecto de, Secundum monstratur aliqua passio per diffinationem eius ivt infra patet. Sed de demonstratione non potest domo iurari p assior quia si demos rationis esset aliqua passio maxime esset hoc quod es generatiuu sciet x.
14쪽
Tettium. Quartum. Conclusio. Probatio.
sed hoc no scit dici. et a generare scientia es effectus re finis demostrationas: ergo no est pastio eius. IPrs terea in qualibet demos ratione sunt tria. s. diiunitio subiectu,& propria passio:ergo de mos ratio non est subiectu tui huius scietis. CPraeterea, subiectu unius scientiae no includit in se subiectu alterius scientis distinctae ab ea . Sed syllogismus demostrativus inclusdit syllogismu smplicitet dictum: u est subiectu libri
Prio φ. Nullus. n. est syllogismus demoti rativus, quino ines udat necessitate illationis, sue roseque tie: erapo Sc. csed in cotrarium sunt oes expostores hui' libri. Et patet tone TQuia illud est subiectum alicui ius scientiae, a quo illa scientia denominatur. Sed hse scientia denominatura syllogismo demonstrativo, Dicitur. n. scietiade demostrata one: igitur Sc. TRes
spondeo, dicedum q1 syllogismus demonstrativus e subiectum attributionis huius libri. Quod sic patet. C Quia illud est subiectum, qa Dcipaliter cos dera in aliqua scietis,& qa in eludit omnia pncipaliter cossiderata, re a qd illa scietia distingui ab alia,ut ex suspra dictis patet. Sed syllogismus demonstratiuns est id,qden inicipaliter cosideratum in hac scietia: pmonotum, adaequatum: ad qd omnia lint attributione in recto, vel in obliquo, ut patet discurret ip omnia: igitur rec. CPrxterea illud est subiectu alicuius sciettiae cuius pncipia partes, ct passiones qrimus: ut patet per Phm. 4. Μetaphy. Sed in hac scietia sitimus principia demostrationis,stes subiecti uas, re partes inter grates, re passiones eius, ut infra patebit : igitur Sc. C Sed innabat discipulus. RNI de subiecto rix laps. r. logismo Dubium.
subiectia ponitur ut est: ut insta dicit P fis. Sed de syllogis demonstrativo no prcsupponitur Ad est eius: sed in uestigatur. Dimnitur. n. lyllogismus de mos ratiuus Responsio. in hoc libro:ergo Sc.cDicendum * duplex es ud, .cud nominis,ct ud rei. De subiecto igitur debet ps supponi ud nominis: sed ud rei p5tinues istam, ut in ira declarabitur. PQuaerebat ulterius ide discipulus ad debeamus intelligere a partes alicuius subiecti: Nud p passiones. CDicedum fm. D. S. sup Boetho de
Trinitate. q. Σ. Ir. Σ. ad tertium, q) ptes subteisti in alia
qua scietia notatu sunt intelli pede partes subiectius vel integrales: sed paries subiecti dicuntur omnia ibla,quo tu cognitio reuritur ad cognitione subiecti: cuci omnia hmoi no tractetur in scietia nasi in altum lint Passionis. ordine ad subiectum. RPassiones et radiciantur quae, cum de aliquo probari possunt: siue negationes, siue habitudines ad aliquas tes . hec ille formaliter. CAd primu igitur dicendum ip syllogismus demo sitatiu' pol conderati dupliciter. TVno mo pro re significa
ta s illum terminum absolute. Et sic syllogismus de mostrativus est ud coplexum: nee est ut sic subiectum conclusionis. TAlio mo pol accipi pro illo termino syllogismus demouiativus finiti* fgnificat talem discursum. Et sc es ud in coplexum: re ut sc est subilectu in coclusionis. CAd fis patet solutio ex dictis: ualicet generare scietiae sit effectus ipsus syllogismi demostrativi, inpa hoc no seu et non sit eius passio, ua accipitur passio pro omni eo , qa de subiecto pro
Dari pot: ut adductum est CA d. . dicendum sicut ad primum. T A d. . dicendum et subiectum umus sciet ix bene includit subiectum alterius scientiae maiori aliter no aut sor maliter: i m. s. eande tone formater scut ens mobile', quod est subiectum in physica, inscludit ens, quod est subiectum in metaphy.cQuaestio quarta de acquisitione alicuius scientiae
in nobis ex praeexissenti cognitione.
CONSIDERATIS his, qtani pambulare
quiruntur ad hanc scientia, con sequenter considera P dum restat de consideratis in hae scientia CCirca qd duplex occurrit consideratio. CPrima itaque cons des ratio erit a necessitate syllogismi demostrativi. CSescunda erit de ipso syllogismo demos rativo. GEt uanecessitas cuiuilibet rei ex suo fine sumi f. re finis stirlogisma dei nostrativi e cognoscere sue scire, ideo circa primum duo consideranda sunt. TPram . n. conssiderandum est qualiter in nobis acuratur cognitio antellectiva. ecundo considerandum est de modo prscogimionis. C Circa promum qruntur duo. 7Primo v omnis nosita cognitio intellectiva fiat ex prexissenti cognitione sensitiva. TSecundo utv quslibet cognitio scientifica p iii diu oc exercit iu scutat. CSeutur in . D. S. ibi. Alias autem partibus, in pros hemio: & in lectione prima eiusdem. r Articulus primus.
AD PRIAIVM se proceditur. Videtur
non Omnis nostra cognitio intellectiva habeat ortii Ptim are. a cognitione sensitiva. PNa alia cognitio non habet Ortum ab aliquo, quae eti nobis naturalis:ua illud dinaturale alicui, qd inest ei a natura , sed cognitio instellectiva primo' princ apio' est nobis naturalis, ira possibile est. n. non assent ire primas principiis: ergo seu tur ili non om nis nostra cognitio intellectiva sit ex praeexi senti cognitione. Et raeterea, nos hemus cognati one intelleci tua de angelis:& de deo. Sed coistat w de angelis re de deo non habemus cognitionesen sitiua, cu non cadant sub sensu: igitur ide qd pus.cPraeterea, si nostra cognitio intellectiva ortu haberet a sensu, sequeretur Q illud, qdsentitur,esset illud, quod intelligitur. Sed cosequens est talsum:ua inteis lectus est uniuersaltu,sensus vero singulatium: igitur cvraeterea, Adam fuit eius e conditionis ii doc caeteri homines: sicut anima Ade fuit creata, ita Se anima cuius bet hominis. Sed scientia,qus fuit in anima Adae non habuit ortum a cognitione senstasua: ergo α CPraeterea, si cognitio intellectiva care Quintuatur a senstiua,vel hoe esset in tenere causae materiastis, vel formalis, vel effcienti vel finalis. NA primurua scientia no habet materia ex qua fiat, O si forma accidentalis. Neque ei. a. ua fornis no est forma. Nem. 3. aut . a. sa causa emeres,ct finalis semp sunt dignios
res suo effectu, sed cognitio senstiva no est nobilio e FG intellectilia: ergo Se. PSed est Pss in ita dicens
ς omnis doctrina, re omnis disciplina intellectiva ex pexissenti fit cognitione:&c. cRespondeo daces dum Omnis nostra cognitio intellectiva fit ex prsi existenti cognitione. s. sensitiva. 7 Qd sc probat Diis sin mente. D. S. p an ductione. Na omnes mathemasticae scientiae procedunt ex prsexistenti cognation etua fiunt a demonstratione. Demonstratio aute fit expcognatis. Similiter omnes dialecticae scientiae utuntur syllogismo, vel inductione: quo N vir B proces datur ex aliquo scognito. Na in syllogismo accipienotitia alicuius uniuersalis conclusi ab alijs uniuersalibus notis. In inductione vero concluditur uniuerstile ex singularibus, q sunt manifesta ad sensum. Si militer rhetoricae scientis procedunt ex prscognitis. Na procedunt per enthymema, aut a exemplum: in quorum viro h proceditur ab aliquo prccognito, uaenthymema eu syllogismus,licet truncatus: exeni plum es inductio,iicet imperfecta. In syllogismo at& in inductionercedit ab aliquo pcognito, ut dictu es: igitur,in enthymemate, α exemplo procedit ex aliquo prccognito. Et sc scientiae mathematicae sue
demonstati uota dialecticae, si rhetoricae ed ut ex
15쪽
Docte navel disei p. dupliciter.
pexi steti cognitione , 5e sic de aliis scietiis & artibus,
ergo miris doctifim Sc latetia procedit, vel fit ex prex siti cogniti 5e. zCosideradu est aut pmo fm. D. S. in lectione * no omnis cognitio ex pexistenti cognisti ne depe det. Esset. n. abire in infinitu . Sed bia ominis disciplinς acceptio fit ex pexnti cognitione. Nos me Et doctris Se disciplins ad inusitione cognitior sptinet. Na do trina est a tio eius, s aliud cognosces re facit. Disciplina aute est receptio cognitionis ab aliquo. Haec ille..er Aduertendum est et si eundueundem ibidem et non accipitur hic doctrina, δc dic plina. Fin Q se lint ad institionem scientis tm: sed ad inusitionem cognitionis cuiuscum intellectivae.
Quod patet s hoc ιν Plis manifestat hanc proponem
etia in dialecticis re in rhetoricis disputationibus quas non a curi scietia. Dropter qis et non dicit ex paexisteti scientia vel intellectu sed vir ex eosnatione. CAddit etia Plis intellectiva ad excludedu acceptionem cognitionis sensitiuae uti immaginatiuae. Nam ex uno in aliudxcedere ronis est tm. Haec ille. C Exubus primo elici c*doctrina siue disciplina potest accipi dupla. Tvno mo coiter pro quacunque cognt stioe intellectiva. Et sic accipitur hic. TAlio mo proprie. s. pro scientia acusita perdem nutatione. Et seno accipitur hic Elicitur etia. TSecii do m triplex est cognita . s. sensitiua,im maginativa.&intellectaua. cc sideradu est vitemus. 3. m eunde ibidem et thertoricae psuasiones fiunt p enthymema,ct p exemptu,
no aut p syllogismii, Ac inductione copletam,pp inscertitudinem materiae,circa qua vecaturi scirca act'
singulares hominu: in sbus ures .ppones no possunt assumi verae. Et ideo rhetor utitur loco simili,in quo necesse est esse aliqua urem,aliquo enthymemate. Et siti loco inductionis in qua ure cocluditur, utitur alis quo excpio,in quo proceditur a singulari no ad uni uersale sed ad singulare. Vn patet Q sicut enthymestna est syllogismus trucatus, ita exemptu est inductio impse ei a. Haec ille formaliter. 4rex cibus elicitur . duplex est inductio. P Quaeda est implecta, in qua raceditur a singularibus no sufficienter enumeratis adule, ut dicendo. Sor. currit, Plato currit, ergo ors hocurrit. Ita est inductio psecti, in qua proceditur a singulatibus sufficienter enumeratis cum ill apti custa, k se de alijs,vel re non ς iura. ad uniuersale, ut sic dicendo , Sor. currit, Plato currit, Oc sic de aliis, ergo omnis ho currit. ISimiliter duplex es syllogismus.7 Quida est imp seditis,inquo. s. n5 ponitur nisi una pmissa 1 eusscire altera subintelligitur, ut se dicen do,oe animal currit,ergo omnis ho currit. TAlius est syllogismus plectus in quo .ccotines formaliter& expresse duae pmissae. s. maior, oc minor: ut dicem do,omnis ho currit,Sor. est homo,ergo Sor. currit. CSed dicebat discipulus scietia est de uniuersalibus coclusonibus . vii dat Pss infra. Si ergo rhetor non utatur proponibus uniuersalibus veris,seutur m thestorica no erit scietia, qts est cotta. D. S. in Pina lectio, ne hui', ubi thetorica sub rationali phia collocauit. TDicendu et rhetorica sicut etia dictum est de diale, lica,pot conderari dupliciter. Tvno inop respectit ad suas causas & passiones,& principia. s. rin q, e do cens. Et sc est scietia .Et formantur ita ea uniuersales propones cte necessaris. V Alio mo sol cosiderari qua tu ad usum,sue qitum ad modii suu procededi. Et seno utitur proponabus uniuersalibus. Sic aut no e scietia:sed ma is modus sciendi. I xtebat insuper discipulus qliter ex prediista coclusione ondi pol necessitas syllogismi demolitatiui, αqlis in eius necesta
tas. CDicendii m necessitas syllogismi dem 5strati uino est necessitas absoluta iaci necessias coactionis. Sed e necessitas ex suppone finis. Supposito. n. Q vellimus aliud scire, necesse ess lire syllogismia demon stativit. Quae ude necessitas ex praemiisa coclusone. sc deducitur. Na omnis nostra cognitio intellectiva fit ex praeexisteta cognitione,ergo cotingit nos aliud scire de nouo. Sedito possumus aliud scire de nouonis heamus Wirin demostrativit: cu sylli demo si ratiuus solus si ille a facit scire, ergo necesse e tire sylis demositati uti, si volumus habere scientia de nouo. CQuaerebat insuper ide discipulus de Ordine cognititionii, q illa N. s. oritur ab alia, oc q non, re in qua corpnitione est status. CDicedit Q duplex ea cognitio. RQuaeda est infusa. Et talis no habet ortu ab aliqua alia cognitione existente in intellectu cognoscentis. Et de ilia noest ad propositu. TAlia est cognitio ac usita. CEt talis est dup lex. TQiixdam est senstitia. 2Et haec est duplex. s. exterior, qua aliud cognosci tur p sensus oleriores,vt p visum, occ. rat interior qua . s. si ad cognoscitur psensus interiores. TAlia est cognitio intellectiva. REt talis etiam est duplex. TQuaeda est cognitio terminost. lia est cognitio proponii. CEt ista est duplex. RQuaeda est cognitio prs missa*,sue principio φ. RAlia es cognitro contclusio nu. CVn inter nas cognitiones talis est ordo. Naomnis cognitio intellectiva conclusonii fit ex in existenti cognitione intellectiva pmissa 3t. Cognitio aut intellecti uapinissau fit ex prsexisteti cognitione intellectiva termino Sed cognitio intellectiva teriminos fit ex pexistenti cognitione sensitiva interios m. Et cognitio sensitiva interior fit ex prae existeti coignitione sensitiva exteriori,& ibi est statu, .e Ad primu igitur dicendu ς aliud dr nobis naturale dupliciter. Tvnomo ua totaliter inest nobis a natura. Et sccognitio primo ν principio* no est nobis naturalis. TAlio in O sa 1 ntes lect' naturaliter ei assentit cognittis terminis. Et sic cognitio primo' principio' est
Respon M. Cognitio Insula. Aequisita Sensitiva.
duplieitere Termino tum propositorium d plieiter.
Naturale nobis du/pliciter. nobis naturali, AI. s. nis acqritur talis cognitio a destis ad ductioni syllogistica. D edet ina cognitione termiis ho noν, re a cognitione sensitiva. GAdpm dicendui mdupliciter alicid pol cadere sub sensu. se. Et sic substatiae i m materiales no cadun Vnomos muni sub sensu. V Alio mo v suos effectus .aa. s. effectus ei' cadui sub sensu. Et illo mo substatiae immateriales cadunt sub sensu. Inde est * no habemus cognitione de angelis, rede deo, a pom p cam: sed solii aIosteriori p suos etifectiss. Ad. . dicendu negando coliquetiam: ila licet illud, qa intelligit ut cadat sub sensu, no in fin eandero ne formale cadit sub sensu, re sub intellectu: unde cosequentia no v let. GAd. 4.dicedu ui scietia Adae fuit infusa,& no acu sita, de qua est hic ad rpositum. CAd ultimii dicendu si1 cognitio sensitiva, ut dicit
D. S.in prima pie. q. 34. ar. 6. no est totalis, &perfocta causa cognitionis intellectituae: sed magis est masteria cati R. Vsi non oportet op sit nobilior, S eognistio intellectiva, no enim oe,qd cocurrit ad causalitas te alicuius,e nobilius eo: sed solii causa principaliter agens. C Qualiter aut e causetur cognitio intellectu ua a cognitione sensiit tua posterius scrutandu erit. CVbi supra in . D. S. in pro hemim eiusdem. Articulus. II.
CAD SECUN D VΜ sic proceditur.Videtur
cv nulla cognitio scientifica acquiratur per exercitiuare studium. CNam illud, quod est per se notum, non acquiritur per exercitium: α stumum. Sed prxmiisccuiuslibet aemonstrationis, per qiram habetur sciet M
16쪽
tia. sunt per se notς, ergo praemissae non acquiruntur per exercitium, re nudiu mimo ut dictum est cognistis termitiis immediate cognoscuntur. Sed conclusio sentit tempore cognoscitur cum praemissis, ut infra dicit Dns: ergo nulla cognitio scietifica acquiritur e exercitium.& studium, quod habet fieri in longo te
pore. clytaeteraqlibet potentia naturaliter fertur in suum obiectum, sicut voluntas in ultimum finem. N visus in colorem. Sed verum e obiectum intellectus: et go intellectus naturaliter fertur in vertim. Et sic cognitio veri non trabe per sudium. CPraeterea eo gnitio primorum principiorum non acquiritur per exercitium studi re o nec coῖri illo eorum. qus constinetur in primis principiis. Qin. n. cognoscit homi nem,cognoscit omnia praedicata inclusa in homine videlicet animal corpus: substantiam,2 ens: θc sic de aliis. Sed omnia scibilia continentur in pra rnas pranscipi jsDgitur θ c. CSed in contrarium arguatur: quia omnis cognitio nostra intellectiva fit ex pixexissenati cognitione, ut patet per p dictam superius propositionem Dhylosophi. Sed illa cognitio, que causae
emptaeexistenti cognitione acquiritur per exercitata,
resudiuiti, ergo oce. 4PRespondeo dicendum m alii
qua cognitio scientifica acquiritur per exercitium, et
sudium. TNam illa cognitio qus a caritur per demos rationem acqritur per exercitium,S sudium . Sed aliqua cognitio scientifica est. quae acaritur p demo strationem. Alias nulla esset ne cellitas ponendi θυlogismum de mons ratiuum, cuius finis est facere sci, r ergo xc c Praeterea,si nulla scientia a careretur pexercitium,S sudium, sequemurq, nulla cognitio
esset acustar sed quς libet esset innata, aut infusa , qaeucotta Phylosophum, ergo Se cEt si dicatur om
ms scientia inest nobis a natura, ergo nulla scientia eper exercitium, re nuda umantecedens probatur rastione Platonis ua qui quaerit aliquid scire aut potestinuenire scitum uniuersale,aut no: si non, frustra est inquisitio: si autem poten inuenite, aut ergo quod in uenit scit per aliud te inuenisse, quando inuenit, aut
nescit se inuenisse, s secundum, tunc nunc8 cessabit ab inquistione, si primum, eum nunque aliquid scias tur,nis per simile,oportet .simile ei, quod inuenit,ia intus habeat, ergo omnium, quς inueniri possunt, is antea intus similes habitus sunt, duo autem habitus per omnia smiles,&eiusdem speciei, qualitatis, reformae existentes, non possunt sin idem, in eodem fieri. Cum ergo in anima st smilis habitus cum qupsto per studium, nihil generatur de nouo in anima, sed per talia excitatur anima ad reminiscendum ea, Responso. quae prius nouit a natura. Dicendum et nulla scio O inest nobis a naturar sed per inuentionem,uel aes
quisitionem, nisi sorte loquendo de scientia infusa Et quando homo per exercitium, re studium, inues nil aliquid,scit se illud inuenisse: ut etiam infra dicestur. q. 2.ar. Σ. 7ssit pruno scit virtute intelle ictus agentis S possibilis. TSecundo virtute re ratione scientie quae preexistebat imperfecte in animar in potetia. Lec in una uersali,ct in virtute. Non autem formaliter: ut voluit Albertus nem perfecte. Et talis habitus imperfecte exissens in anima ct in potentia, habet smi
litudinem ad scientiam eonsderatam fm eius esse pa ectum, unde non oportet ponere omnes scietias existere in anima a natura, ut etiam dictum es supra. q. ar. i. ad. Pro am*llori autem huius consideras Non re eorum, quae sequuntur, considerandum est
duplex est cognitio. IrQuaedam es antuiti ua.& q i abstractaua. ITCognitio autem Intumua, quae est
notitia de praesenti, es duplex. Qusdam incomple: distri
xa, re quaedam complexa. pcognitio intuitiua inco eplexa,est qua aliquis apprehendit terminum in coma plexum per primam operationem intelle ictus. TCos plexa vero qua aliquis apprehendit rem presentem componendo vel diuidendo per secundam operatione intellectus. TSimiliter cognitio abs ractiva qua Abstracti aliquis apprehendit rem absentem, est duplex. Vides ua duplex. licet incomplexaequa aliquis apprehedit rem absens tem per primam operationem intellectus. REt coma plexa: qua aliquis apprehendit rem absentem persecundam operationem intelleius . CCons derati, Notan . a.dum est vitemus. 1. V qlibet praedictarum cognitio, intulit ,
num potest esse duplex. TNam quidam est eognitio Abuta
com prehensua: qua. s. aliquis cognoscit rem aliqua citu/Omnibus modis, quibus est cognoscibilis. ralia est pis cognitio apprehensua, re tal is est duplex. TN a quaesdam est imperfecti aequa. s. aliquis assentit alicui cum formidine de opposito. Et talis cognitio vocatur opinio. lia est persedia qua . s. aliquis assentit rei instellectae sine formidine de opposito. Et talis cognis tio vocatur scientia siue cognitio scientifica extenso . ς nomine scientiae. CAduertendum est ulterius. 3. si, cognitio apprehensiva persecta, fm Linconiensem in primo huius,est quadruplex. s. communis,a,pria,'
oc magis propria.' propriissima. C Cognitio perso I. pu
cta communis est cuiuslibet rei apprehensio. Et se possumus scire non solum necessaria: sed etiam com Pibuit tingentes propositiones, ut Sortem currere. 7 Sed co rgnitio perfecta propria est cuiuslibet rei frequenter apprehenso. Et se non solum dicimur scire necessasma: sed etiam ea quae frequenter vera sint,licet non sint necessaria: scut naues,& gradines esse in hyeme.
Cognitio vero persecta magis propria est cuiusliubet rei necessa mi apprehenso. Et isto modo non sos prem tilum habemus scientiam de conclusionibus necessas riti: sed et de principiis demonstrationum. TCognis Propitissi, tio aut psecta propriissima es cuiuslibet veri necessas ma. ibi Irii dem strati a preissas necessarias apprehensio. Et se solu habemus scientia de coclusonibus demostrationisAE' de his, lin concluso ne ponunt. Et isto moaccipi edo scientia, ipsa vocat cognitio scietis ea prosprie loquedo: q p studiu, ct exercitiu accitis in ara:o clarius. q. .ar. Σ infra declara hic TAd pmti. ergo di Predusm. D. S.lnpm apte. q. Mat. i. aliud di plano tu ee dupli. Vno modo fm natura: re quo ad nos.
lio mo im natura tin. Illud ergo qd es a se notia pmomo no a caris p sudiu & exercitiu: sed cognitis
terminis Imediate cognoscis. Cognitio vero illius, . Mud est p se notu scdo mo, bu pol acuri p exercitiu patet de istarpone, deus est. Non et sp p missae si ripe cognoscunt coclusione: sed solu qn lunt debite applicatae: ut infra declarabi c. et Ad sin dicedu ς licet
inteus naturali sera in v t,no lsi naturati fere i qd libet v di si ro non sea . Licet. n.Itelli naturali cos gnoscat veritate eLno in naturali cognoscit hae, vel Illa veritate ee. zAd ultimu dicedui 3 oia c5tine in ymis pncipiis virtuali, repotetiati,no at formati. 5c in actu. ii ucum cogno Icit pmahncipia cognoscit iola,q cotinens in eis Leoteria,& in uri, qd est cosno scere sophistico mo: no at formar re in actu. Hoasit cottinet actu,& formati,oia pescata supiora. Ideo coagnito hola cognosci aiat,&sur,a,cte. Aial aut c5ti In et holem in potetia. Via cognito alati no sp commscit ho actualiteri sed in uri,ci in potentia tantum. CQuaestio quinta: Et est lectio secuda. D. S. De modo praeco tionis, quatum ad cognitionem ipsam.
17쪽
EDEINDE considerandum est de modo prsco
gnitionis. CCirca quod dupliciter occurrit conside est de principijs, re quia est de subiecto CDicend ciratio. TPrima et it de modo precognitionis quas Lad illa, quae oportet praecognoscere. TSecunda e
de modo praecognitionis ipsius conclusionis: cuius scientia per demonstrationem quaeriturii bl. Ante bautem 5 .c Quantum ad primum duo consideram da sunt. 7 Primo considerandum est de modo p rςco Initionis quantum ad cognitionem ipsam. 7 Secunso quantum ad cognitionis ordinem: ibi. Est autem Gc.s Circa primum quaeruntur duo. TPrimo virutantum sint dux praecognitiones. TSecundo virum de subiecto praecognoscere oporteat quid est, et quia est: de passione, quia est: re de dignitate, quia est.
Sequitur in Phylosopho N in. D. S. ibi.
Deinde, cum dicit, Dupliciter autem C ArticuluS primus. CAD PRIMVΜ se proceditur. Videtur
non sint tantum duae praecognitiones. s. quid est, Ocquia est. WNam tria sunt praecognita. s. dignitas pa sfm. D. S. in lectione . quod ut patet n. . metaphy. complexorum non esse diffinitio. Hominis. n. albino est aliqua diis nitio: Oc multo minus alicuius ensis Nationis. TVnde,cum principita sit enuntiatio qu
dam, de ipso no potest praecognosci qbid sitreum noli abeat quid, sed solum quia est: hoc es, quia verum est. me passione autem potest sciri quid sit: quia ut in eodem lib. . ostenditur, accidentia quaedam mos do diffinitionem habent. Sed quia passionis esse, sccuiuslibet accidentis,est inesse subiecto, quod quide
De pallio ne quia. demonst ratione olienditur de passione ergo no pro cognoscitur quia est: sed quid est. TSubiectum aute, oculifinitionem habet,ct eius esse a passione non dependet: sed suum esse proprium preiritelligitur ipsi esse passionis in eo. Et ideo de subiecto oportet praecos De suston ,et quia. gnoscere, quia est, re quid est: praesertim cum lx dissi, nitione subiecit sc passionis sumatur mediti demoretiosio,ci subiectum: ut dicitur in textu eryo tres sunt incognitiones, patet consequentia: quia ae quolibet ira Cortelatui
Secundum cognito primo cognoscitur aliquid. CPrsterea sunt quatuor qu stiones vere scibiles. si est, quid est, ua, a sui oc propter quid: ut pater. huius, ergo sunt etia quatuor praecognitiones: quia non videtur maior ratio, quare debeat esse quatuor quaestiones vere scibiles, Q quatuor praecognitiones. CPraeterea, quia est, x quid est sunt quaestione ergo non sunt pr cognitio nes. Antecedes patet per Pnylosophum. Σ. huius,c5 sequentia patet . quia idem non potest esse prscognis tum, S quaesitum. CPraeterea, una est praecognitior α una non est plures, ergo non sunt is . Assumptii patet: quia una est prscognitio,& una est una Oc non strationis: haec ille formaliter. CEx quo patet w praecognitio quia est de principij re de subiectinest una prςcognitio in genere, non tamen in specie: quia prς cognoscere quia est de principiis, est praecognoscere, quia vera sunt: cum sint quid complexum re non uasunt in rerum natura p se. Sed praecognoscere qui aede subiectio est praecognoscere, quia ipsum est in rorum natura per se: oc non quia verum est,cum termisnus simplex no significet verum vel falsum. CPatet. trilla. etiam ex praedietas Aa non possumus praecognoscere de principiis quid sunt: quia sunt complexa. Et de passionibus qionibus quia sunt:quia esse earum demostratur. RSed instabat discipulus. Nam ut concessum est, uaes, per demonstratione quaeritur, ergo non est praercogi utio: quia idem non est praecognitum,ct inuesti plures, erdo una est praecognitio Sc n5 plures. Sed contra est Phylosophus inliteradicens. Ugatum . emicendum v licet quia est passionis inues
autem necessarium est pcognoscere. Dupliciter Alia nam quia sunt prius opinari necesse est. Alia vero quid est , qa Iugere. Quaedam autem utracp. zResp5 Piobatio.Π
deo dicendum ,* tantum sunt dus praecognitiones in genere: videlicet quid est ,& quia est. TQuod sic probat Phylosophus f m. D. S. TNam tantum sunt tria praemenitar videlicet, dignitas, passim L subiesctum. Sed de istis tribus soluin habemus duplicem praecognitionem. Nam de principijs demonstratio ligetur per demonstrationem, quia per demonstrastionem concluditur Oc ostenditur m passio inest subsiecto, tamen quia est subiecti,& principii, non inuerstigatur, sed prs supponitur. Vnde argumentum lashorabat in squi uoco. mons derandum est ulterius* de prae ctis tribus. s. de dignitate latio,ec passo, ne, exeplificat Plis in ira. Dedignitate quidem, ut de quolibet est affirmatio, vel negatio vera, est quaeda: dignitas: immo, cum sit primum omnium principio
rum , est dignitas dignitatum, re per consequens est iupri. nis, quae dicuntur dignitates , praecognoscimus quia sentide passionibus aum sitio verissima. De passione vero. Ut tria gula .
Maxima dignitatu. DisciP., autem quid sum, ec de subiecto, quia est,ild es,ergo tui sunt dus p r cognitiones. s. si est,& quid est. EPro declaratione ergo maioris, adsuertendum in m. D. S. in lemone * id, cuius sciensti a per demons rationem quaer tur, est conclusio ali qua in qua propria passio de subiecto aliquo praedis Quae quidem conclusio ex aliquibus princis piis infertur. Et quia cognitio terminorum simplicis Secundat
cium praecedit cognitionem complexorum, necesse est * antequam habeatur cognitio conclusionis, prς cognoscatur aliquo modo subiectum,& passio. Et similiter oportet * prscognoscatur principium ex quo conclusio infertur: cum excognxtione principi conclusio innotescat. Haec ille. CEx quo habenitur . tria sunt psicognita in qualibet demonstratio ne. s dignitas subieetu, re propria passio. C sed pro declaratione minoris quaerebat discipulus. Quia est precornoscere quia e de principiiss& quia est de subirectoi Et quare non polium iis praecognoscere quid de principiis syt virum sit eadem prccumuo, quia quod. Aliud est subiectum in respectu non quidem
simpliciter, sed in respectu alicuius alterius accidens
ris,quod vocatur subiectura quo. Illud igitur, quod
subiecto autem,ut unitas. TSed instabat discipus lus. Nam triangulus est subiectum in illa demon lirastione, qua demonstratur Φ anguli trianguli aequilas teri sunt quales, ut patet primo Lucta dis.de per Phνlosophum in. s. Metaph ut probatum est ibidem. q. taper. D. N. lecti .i2. ergo triangulus non potest esse passio. Patet consequentia, quia quod uni est sub satia. nulli est accidens, ut patet in primo Physico. CPiperea unitas est accidens de genere quantitatis et :cum sit principium numeri, principi si autem &principiatum sunt eiusdem generis, ergo unitas non portuit esse subiectum alicuius accidentis: cum sub Misi praebeat stabilimentum essendi accidentibus, quo non competit alicui accidentium. Alias accidens vst subsisteret, dc per conseques esset substantia: dc rio accidens, quod implicat. CDicendum primo sim Responsi ID.S. in lectione ς duplex est subiectum. Quoddaest subiectum simpliciter,cx proprie dictu m, quod evera substatia, quod vocatur communiter sudieci ii
18쪽
A est suum primonio non potesse, accias nec econuersso: ut argumetu voluit, quia quod uni est vera talia, nulli potest esse veru accidens. Sed cu acclitia ordine quodam reseratur ad subam, illud, qiiod est a cens in respectu ad aliquid. s. ad subam, potest esse subiectu respectu alterius acciatis, Reconuerso: sicut lapsi ies est proprium subiectum coloris, re in eli accias sutiae. Triangulus ergo est subiectum. mo: unde nihil res
quarti est sub in aliqua silva, illud quod est sui, rn, n uis fert m sit pallio vera, oc* heat modu subae respectu alterius. Ex quo patet ut infert. D. S.* in illis sciet iis Io modo pol esse passio: sicuri est in prima phia . ct inscia naturali, q est de substatia mobili. Sed in illis sciet iis, i sunt de aliubus acclitibus tanqj de subiecto. nihil prohibet illud quod accipitur ut subiectum respectu alicuius passiois, accipi et ut passo respectu arimo Adsecula ris subiectit. I se ille. PDdin similiter ad fin. s. cy illae, qa est acciis, non pol esse subiectu primonio acceptused bsi secundo m5. Et licet unitas sit acciis respectu lasae, in in scientiis matb. q sunt de ita tale, non potaccipi ut passio: sed ut sutimim: in hoc genere nun hil habeat primu Semper. n. pallio psupponat suum subiectum. TSed contra ea, qdicta sunt in prima sol Dis M. Iutione inliabat discipulus dupla. I rimo, si id, qudii P est suum respectu alicui' passiois posset accipi ut passio respectu alitioris subiecti, sequerec* esset rc dei
rei innium in limitiusmodi a cceptionibus: quia non videtur maior ratio τ esset status in uno accidete, man alio. Sed consequens est in conueniens, ergo re id, ex quo sequitur. CSecundo quia . D. S. hic exprxsse Secundo innuit, psuha est subiecitam in prima phia, ut pate p eoepta tua: dii excplificat de pina phia, re scia nili. Sed prii si teneti sua metaphy. ubi vult cu Plio, g ens inlatim prams psiae,& no suva. Manifestu est aut τρο - n ens si esse accris' alias nulluens esset accias,qa est mas,3 in nifeste falsum,cladua primo negando piitia. Na, ut φῆψGV hie dicit. D.S. est deuenire ad aliql primu in qlibet
bauit assumptu: quia illa sut pcognita, q pc Postu tur. Sed quia est,& ad est pcognoscunt: ergo sunt pcognita. El In φ pcognitu accipi dupla.Vno modo
pro eo, qd p cognoscitur,sicut id, quod cognoscituri siue pro eo, qlterminat cognitione: Oc isto mo quid est, re quia est,no sunt pcognita. Et isto mo no loquis tur hic Phs de pcognitis. TAlio mo accipitur pcognitu coiter. 14 oi eo,qopraecognoscituri siue ut qd siue ut quo, siue et sit terminus cogniti 5is,sive medita. Et isto modo posset concedi pm quid est,& quia est sunt pcognita: vii inii antia laborat in eo uoco. CAdsm dcin m licet sint qttuor qones verae scibiles in speciali,in oes reducuntur ad duas in tenere. Na qO A re propter ad , coincidunt. Et qo si est,re quia rivi patebit in secundo huius. CVel dim negando coseqntia: quia licet ide eo de mo sumptisi,& fm voce, oc finrem, non possit esseqo,ocpcognitio: tatne id ξ fm voce, diuersum iii fm significatu pol esse qo,dc pcogni tio: vfi ad es,oc quia est, aequi uoce dicuntur Rones, ct pcognitiones. In tii. n. ignoramus de re ad e, aut an sit in rerum natura per se existens, tunc quid est, ec quia est, dicuntur qones. Qia vero pcognoscimus quid per nomen rei significas, aut ς est in retia natura per se existens, aut ς aliquid verum sit: tunc dictatur praecognitiones. Et per hoc patet solutio ad tertium. e Ad quartum dicendum et sta propositio, una estp cognitio ,α non plures nabet duplicem sensum. Nampc glutio potest accipi dupliciter. no modeterminatae. Lpro hac praecognitione, vel illa, ut sit sensus,haec precognitio. Lpricognitio quid est,eVna o non plures. Et sic propositio est vera. Sed non Dastur conclusio dum sic intertur:ergo non sunt duae ps Ignitiones, nisi accipiatur praecognitio eodem moriat sensus, ergo praecognitio quid est,non sunt duc scia, qdita accipi ut su5m, quod nullo mo pt accipi ut passio, ut patet de mathematicis scientiis q sunt de
intitate continua,vel discreta. Supponunc. n. in his
scient ijs ea, q su ne prima in gite qjri tatis sicut unitas, Oc linea de stiplici es, re alia limbi rubus suppositis perdem ratione strunc alia, sicut triangulus. eulaterus, de qdratu, Oc alia limoi in geonti tricis. Quibus supposistis p dem patione qruncqda disq ade denarati oesqis o patiuae dicunc Sicut est illud principiu, Sup recti is C linea data cotingit triagulu collocare. Quo ad inuet rursus de eo passiones aliqrbanc. s. τ eius anguli suixqles: vel aliud hinoi .Ex quo patet ς triagulus i prismo mo demraticiis se habet ut passio. In secudo vero se liet ut suum vii Plis hic ex lificat de triangulo, vis i. est passio:& no ut est suum. haec ille formaliter. CDi Ad secuta cendu se cudo τ duplex est suum in aliqua scia: prout adopesitu susticit. TVidelicet principale, qa est principali orps subiectiva subiecti attributisiis. CAliud est subm coe: qa alio note dr subi Rum attributiois, i Substantia igitur dr subiectu principale prims pnis. Tns vero est subiectu coe, siue ad qua tu siue attribus . . tionis:vt in prima phia disputatu est,ecetdciti est si pra. q. t. ar. 3. in ultimo notabili. In pisiti ergo passu lostur. D.S. de subiecto primo modicio: in metaphy. - , o vero de subiecto secudo mo accepto.WAd primu igi, ou tur pricipale dctam sicut sunt triapcognita, ita sunt tres p comitiones in spati: sunt in im duae in generaliquia pcognitiones coincidunt in quid est,re quia est D ip. vi ex dictis patet .med dicebat discipulia Quia est,
ec quid est sunt pcognita: ergo no pcognitiones. PrQpraecognationes. Et sic totum conceditur. lio moaccipitur praecognitio indissinite. Lpro utra' p cognatione, ut sit sensus, praecognito quia est, re quid, est una,&non plures.Et sie illa propositio est talis, unde patet . maior primi syllogi sint,oc maior prorbationis, laborant in aequi uoco: oc est similis mos dust puer illis arguendi, ac si argueretur, unus est homo, scilicet Sortes, re unus non est plures: ergo non sunt plures homines, lunus . Non valet consequentiailicet bene sequatur ergo Sortes, qui est unus,non est plures. CVerumtamen Albertus de Saxonia propter praeductum argumentum cocludit de virule sermonis esse concedendum * una est pricognitio,oc non plures,oc τ sunt duae praecogniti nebre non plures,oc ς sunt tres: Ac non plures . Et illatos qui suum argumentum soluere volunt, asinos appellat. C Sed ut ex praediistis patet deceptus est per fallaciam aequi uocationis ex variatione acceptionis terminorum . Nem in hoc mirum est, quia etiam sapiente ut dicit Philosophus primo Elenchorum per fallaciam aequi uocationis decipiuntur. Nam sis gnificata vocabulorum ig norantes de facili paratogizantur: ut ibidem dicit.
CVbi supra in Philosopho, Sc in Doctore Sancto.
AD SECUNDUM sic proceditur. Videstur m de subiecto no oporteat praecognoscere quid est re quia esure de dignitate quia est tantum, ec de passione quid est tantum .e Nam idem non est quae litum siue inuestigatum,oc praecognatum. Sed quid est subiecti in pluribus scientiis inuestigaturis cui patet de quid est ipsius animae in secundo de Anima: ergo non est necesse praecognoscere quid est subiecti. Polle. Arist. Du
19쪽
. cPraeterea, prxcognoscere de aliquo ua est, est pcos gnoscere et a veris eli stetit patet de principiis demonis rationii:de quibus pcognoscitur quia sunt. .sa vesra sunt. Sed latim conclusionis non sgnificat verum cum sit terminus simplex: ut patet per P fim in libro Praedicamentorum in primo Peri hermenias: sit stiter re in . s. Metaphy: igitur de sullo non Oporter picognosceresa es. CPraeterea,principii immediati edisto.ut patet per Phin infra qui di sinit principium Imediatu: ergo de i,ncipiis,& dignitatibus, possumus praecognoscere quid sunt. CPraeterea, quia quid est psupponat qonem an est: ut dicit hic D. S. in lecti . De quocun
est: ut dicet in secundo huius. Et in . r. Metaphy. dicis tur* non entium no sunt dissones: sed an dem ratio, ne non cognoscitur esse passionis. Ergo nec quid e i. Consequentia patet cum maiori. C Et minor proba quo cuiam ergo cognoscitur Ad eae oportet * cor scatur esse Mus cum qo an eu, pcedat qonem Ad tripliciter. TDrimo quia hic dicit P fis .et de passione non pcognoscitur,ua est. s. esse eius: sed quid est tm. TSecundo. quia . eius quia est concludit in dem ratiosndi, ne, ut patebit in secundo huius.7 Tertio,ila inhaerearia palmonis ad latim etiam concluditur per demonss rationem: sed esse passionis est inhaerentia ipsi uvad subiectum. quia acclitis esse est inesse dicitur. . metaphv. Si ergo de passione prscognoscimus quid est, neceste est praecognoscere, an sit,sive quia est: sa
in. r. Μetaphy. Si ergo passio demonstratur de subiecto diffo passionis poterit demonstari de subiecto, Oe sic disso sitie quid passionis non semper praecognoscitur: sed potessqucti ec demonstrati. CSed contra est Plis in litera: ut ex prccedenti articulo patet. TRejondeo daen q, necesse est praecognoscere desubi escio quid,& ua, de dignitate vero quia,& no quid: Bede passione quid re non quia . Quod se probat fin. D. S. S Psin elicitive ex psiti lectionc. TNam in demonstatione nihil aliud hi Q τ per eam passio ostesd itur no habere esse per se: sed esse in subiecto. Et si e
per demonstrationem quatitur, quia est passionis:kper consequens non praecognoscitur,quia idem non est pcogilitum, A quaesitum.Sed non potest ostendi inlis rentia: siue quia est passionis in subiecto: nis prico gnoscatur quid per nomen passionis significatur: quae de inostratur de subo:& quid significatur per nomen subiecti de quo demo stat illa Iassi o, ergo oporstet praecognoscere. quid passionis & quid subiecti. cSimilitet si non praecognoscatur quod sui; m e in rerum natura, quod est prccognoscere quia est de in lecto,no poterit demonstrari passio de eo dem ratiosne scientifica:ergo in demonstratione oportet pricognoscere. i. psupponete, quia est subiecti. s.* ipsum statim sit in rerum natura per se. Et quia veru non potdemons rari nisi ex veris, ut infra probat Phus, licet ex falsis possit syllogizati veru,ideo oportet, de pinis sis demonstrationis praeeognoscere. .psupponere Psunt vers: quod est pcognoscere de ipss quia sunt, ut dictum est,ergo in omni demonstrati Oe oportet fico gnoscere quia sunt de praemissis,& quid est tm de passione: ct quid,& quia simul de subiecto . Solum 'autein demonstratione, quia es passionis. s. inhaeretia ei' in sit in uestigas. αSed instat discipulus Nil unitas est su5m alicuius conclusonis: vi patet per exemplavsi. Sed constat et de ea non precognoicitur quia ercum si acclis,ergo de lauto non sema praecognoscit
quia est: vel pcognoscere de sunto quia e st. no est scopnoscere ς sit in retu natiira C Praeterea h c e coctati abilis vacuum non es: ut patet. 4. Phys Sed cosat
et de illo susto non pcognoscitur quia est cum non heat esse in rem natura: igitur idem qa prius. C Pliterea, hsc est etia coclusio scibilis sm Astrologos, Eclypsis solis erit. Et tu de subiecto non pcognoscitur saesi:posito et eclypsis non si ipsit, sed solii in fututorigi ecc. CDrsterea,qrebat discipulus ron diuersiaitis harus cognitioni , qre. s. de olbs pcognitis no Oiapcognoscuntra ut quare pcognita non eode mo p cognoscuntur. CD In primo et scognoscere de sunto quia est. s. qui apse existit in rerum natura, hic potintelligi dupli. TVnomos a. s. existit per se sinprr: ita nullo mo exis at in alio sciat acciis in subiecto . Et
isto m6 peognoscere quia est, solii competit subiectis quae sunt de glie su5ς. R Alio m 5 quia existit p se ii sismpsti sed quia non habet suu existere a passione, qdem ratur de eo:& sic pcognoscere quia est. i. quia euo se in rerum natura .competit oibus subiectis de quibus aflirmative aliud pol demonstrari. CDdin se sciit dicit Albertus de Saxonia. in an notitia illi 'c5sclusionis, vacuu non est psupponissa est de illis, per quς cocipitur vacuit. s. de loco re corpore. Et hoc iusncit. LVel dinn est re scit san melius et dein P si itebligendum est de conclusionibus asstrinatiuis in qbus pdicatu on dis inesse sunto: S non cocmnibus negatiuis in quib' aliqd remoueri subiecto. CDam tertio v cognoscere de susto quia est. noe i cognoscere sap se actu existat actuali extitia: sed sum cit pco 'nosces re,quia pol p se actu existere, aut potuit in plerit . Et scintelliguncea, id icta sunt in pati qone. Alias vasteret piati a. s. ho est risibilis ergo ho est qlude ischola.D. s. no cocedi CDam Arto ad dubiu discipuli scut dicit hic. D. S. ex Ps elicitius *ro huius diuerssitatis est, quia non es silas modus inani se stationis psdicto . principii,subiecti,de passionis. O. n. e eas de ro cognitionis in ipsis. Na principia cognosciitur P actus intellectus coponentis, & diuidentis. Sed insiectu & passio p actu intellectus apprehendetis quod
rid est,q de non siti copetitsuhtore passioni,cunx susin dimnia absolute quia in eius dissone no ponitur aliud, qu sit extra es entia eius. Passio aut di imme depedentia adsuti quod in dissone eius Ionicvn ex quo no eode mo cognoscunt, no e marii, si eos tu si diuersapcognitio. hse ills formarii fine lectio
nis .cAd primu igε principale dom et duplex est ud,
ut elicit ex Pso R. D. S. in psiti lectione: videlicet udnois,& Adrei. 7 Quid nois est id,qsp nome iportas. vii disso ud noli, est to eviteat tua nois p aliquod,a quo nomen imponicia si ilip principia essentialia ocipria rei: ut issio pedis respebu lapidis:& tale ad no manis psupponit. Et hoc innuit. D. S. superius, qsi dixit,Lt ua cognitio termino tu simpliciu pcedit cognitione coplexorii: necesse e*antem habe ac cognitio coctams,pcognoscat aliquo mo sunm,ec passio. hse ille. Nota aliquo mo,5 no phncipia rentialia. TSed distinitio O rei est,qus dicit ud rei per principia propria 5c essentialia rei:& ud noli est,cte. Et est ta eritis Q non enti se tam enitis realis, Q entis rationis: tam complexorum, d incomplexorum: tam substantiae in accidentis. Sed quid rei es proprium signifieatum di finitionis essentialis. Et est solum entis realis amcomplexi uni voci: 5 proprie est sol ti ipsius substam ii per additamentum vero est ipsus accidenti sit, cet ergo quid rei de subiecto possit in uestigari, ut ara
victu volvantilla ad nominis pserponi de sutilo in qualibet
Quarto. Responso ad primudis dip. De iusio quia est. Dupli.
20쪽
A in qualibet scientia,& in qualibet demonstratione.
Vnde P fis in litera non dicit,et de sunto praecognoscatur quid simpliciter. Sed dicit ut innuit hic. D. S. v est quid dicitur. i. quod fgnificatur per nomen rua antequam sciatur de aliquo an sit, non potest proprie. sciti de eo quid si inquia non entium non sunt distini
tiones. Vnde quaestio an est praecedit quaestionem
quid est,sed non potest ostendi de aliquo an sit, nisi
prius intelligatur quid synificatur per nomen: prospter quod etiam Ph s. a. Metaphy. in disputatioe costra negates principa a, docet incipere a synificatione Diseip. . nominum Haec illae . C Sed instabat discipulus pro bando et non sufficit praecognoscere quid nominis: sed et oporteat prscognoscere quid rei. Nam in om ni demonstratione oportet praecognoscere medium demonstrationis, quod es causa inhaerentiae passois in subiecto: sed medium demonstrationis est quid rei, videlicet, propria diis nitio subiecti: ergo opor ut praecognoicere quid rei de subiecto, k non lotti Responsio quid nominis .cDicendum sad terminandu quaessionem si est,re quid est subiecti, lassicit praecognosscere quid nominis. Sed ad terminandum quaesionen quia est passonis,& propter quid, subdistinguenduest: quia vel terminantur illae quaestiones per demon' stationean, quia est,quae est per effectum vel per cauisam remotam. Et sc suis cit praecognoscere quid nos minis de subiecto.Vel terminantur per demonstra
tionem Vopter quid: cuius medium est propria diis nitio subiecti. Et sc non sufficit pcognoscere de sub
tecto quid nominis: sed oportet etiam praecognoscertere praesupponere quid ret,ut argumentum voluit. CEt per hoc patet concordantia inter. D. s. re aduersarios eius de medio demonstrationis. CAd secun
dum dicendum qi licet praecognoscere quia est de lincipio demonstrationis, si praecognoscere quia veruest, tamen praecognoscere de subiecto quia est,no est praecognoscere, quia verum est: sed quia habet esse in rerum natura per se, modo exposto, ut ex supra di res patet. Ad tertium,dicendum et principium immediatum potest dupliciter considerari. Vno mo do primae intentionaliter absolute videlicet, pro illita propositione, quae est proposito immediata. Et isto modo est praemissa demonstrationis. Et sic non
diffinitur diffinitione quid rei, cum si quid comple,
xum . TAlio modo pro termino secundae intentio
nis: non quidem absolute, sed secundum in s gnificatrem subiectam illi intentioni. Et se cum sit quid in complexum potest diffiniri diffinitione descriptiua. hi se non est principium demonstrationis formalis
ter eam ingredies .c Ad quartum dicendum qi licet quid rei praesupponaturan est,tamen Ouid nominis pracedit quaestionem an esi: ut exprxdactis patet.
C Ad ultimum die endum m licet diffinitio passio nis possit demonstrati de subiecto inquantum potest
poni in concluso ne loco passionis, tamen non postest demonstrari diffinitio passionis in eo et, diffiniario sue in eo quod quid est: vi patebit secundo hui'.
rQuaestio. 6. De modo praecognitionis quantu ad
D EIN D E considerandum est de modo pr os
grationis quantum ad cognitionis ordinem. Dosque cons derandum est de modo praecognitionis quans tum ad ipsam cognitionem. CCarca quod quxrunatur duo Turimo virum maior propositio syllogismi demonstrativi prius tempore cognoscatur, Gxonclusio. TSecundo utrum cognitis maiori & mis
nori, simul tempore cognoscatur ipsa conclusio. cSequit in I hoocin. D. S. ibi, Deidem dicit,Estat . . cognoscere. In te tione secunda. CArticulus. I.
AD PRIMVΜ se proceditur. Videtur Tmaior propositio syllogismi demonstrativi non polist intelligi prius tempore minore& conclusione. VNam relativa smul tempore cognoscuntur, ita in Ptimum relatiuum non potest intelligi sine eo trelativo. Sed principium demonstrationis relative meitur ad pran . cipiatum. s. ad conclusionem. Videtur ergo pro missae quae sunt principia conclusonis,simul tempos
recognoscantur cum conelusione. 4PPraeterea aut secunda. maior unico actu cognoscit ut cum conclusone: aut
alio actu. Non potest diei secundum. Alias nunquamaior posset simul intelligi cum conclusone. tu i inspossibile si esse plures actus in intellectu simul, cum etiam si contra Psm in prcsenti capro. Oportet ergo
dicere primum: videlicet et maior vitico actu coenoscitur cum conclusone, A per consequens s LEPrae Tettium terea unu in quodin scut senabet ad esse, ita x ad cos
gnosci. Sed causa re effectu, sin ut sunt Be non sunt, ut patet. 2. Phys. A probatu e i summa Diuinae psis Eergo causa 5e effectus smul cognoscuntur. Sed proeι - - missae sunt cauta conclusioni 1: ut patet. Σ. Phys. αs. Aletaphy. igitur prs missae simul tepore cte non pus
cognoscuntur conclusione. ISed cotta est Pssin iis tera dicens,τ aliqua contingit cognoscere aliquem
cognoscentem ea prius tempore Se . C Respondeos Cciuili d a et maior propositio syllogismi demo sitatiui se
cundu se absolute considerata, aliquando prius topore cognoscitur coclusone. Quod probat I fis ex epi .cdiam cia ad conclusione inferenda duc pi opoι Prob ii sitiones requiruntur. s. maior& minor, cognitam astori, adhuc non habetur cognitio conclusionis , ut salio uis assumeretad d emonstrandum omnis,triangulus nabet tres angulos aequales duobus tectis, ista maiori cognata, nondum habetur cognitio coetu sonis
inferendx: ergo maior proposito cognoscitur prius tempore conclusione. Quod potest se probari tone. cmam illa qui sic se habent,s unum potest cognosses altero ignorato, unum prius ure pol cognosci que . aliud. Sed maior proposito&eoncluso se se habet μς maior potest cognosti conclusione non cognituri per exemplum Fia additum est: ipitur 5 c. Et prospter eandem rationem maior potest cognosci prius
tempore ipsa minori. I similiter minor prius temspore potest cognosci ipsa conclusone. Quod etiam probat Philosophus per exemplum. CNam si in minori propositione sumatur aliquid eontentum sub uniuersali propositione. s. sub maiori de quo manifestum non sit ili sub hoc uniuersati contineatur,nodu Fhabetur coclusonis cognitio: quia nondum erit cersta veritas minoris propostionis,scut si non esset manifestum et haec figura in semicirculo descripta esset, triangulus, nondum statim in sumptione qua sub suam itur se,omnis triangulus habet tres oce. Sed hic figura descripta in semicirculo est triangulus, sciretur concluso, ted oporteret ulterius aliud medium quorere per quod demons raretur q, haec figura esset tria gulus. Vnde minor propositio potest etiam prius tempore cognosci ipsa conclusione . Quod etiam probari potest per rationem iam assignatam ut pastet. CAduertendum est autem secundum .D. s. in No and i. latera, aliquid dicitur prius altero, ut ad propo, stum sufficit, dupliciter . Tvno modo secundum p . tempus: sicut man epcedit meridiem. TAlio modo ordinem naturς scut quslibet ca praecedit suum