장음표시 사용
21쪽
esse usi qesine naturx. Verumtamen duplax es orsdo natum. s. generationis re periectionis .. Omnis ergo causa actualis stili est efficiens, formalis des nailis piscedit suum effectum ordine nature i sectio s. N a te a vero ordine natum gnationis. Cum ergopinissae sint causae cognitionis ipsius conclusionis neqcesse es dicere Φ oe, pinisse Ac sem p pus na cognoscutur ipsa c5clus5e,ut infra patebit. I Ad primu Ggo dicendii Q relativa psit duplr considerari. TVno modo sub forma relationis. Et isto modo sit c noscun tur. TAlio motundamentati. Et sic relatiuu pus t pepol cognosci ii correlati uti: sicut pater inquantia pasrer e,no pol cognosci sine filio: nem ire, ni na . Sed ille qui est pater pol cognosci sine filio.7Sila in pro sosito. Maior propositio pol considerari, ut ilicit habitudine ad minore de coclusione:& ut vii ueti ro alitertiis. Et isto mo no potest prius cognosci ipsa conscius One. TAhomo pol considerari maliter. pro ibla vel illa uti propone fin se. Et sic pol cognosci priustpe: ut declaratu es. er Ad sedis dilin m maior absolute considerata intelligitur alio actu, G cocio. Nec insequicq) nunqua posset simul itelligi cu eo clusione: quia qu accipitur ut vim est ro alterius, tunc simul in telligitur cu conclusione re no cognoscis alio actur sed eo de actu, quo coclusio intelligi f. via. D S. i pinos maria diu. r. q. Σ.ar.3. sc ait. 7 In spem vel imagine tingit feri eo uermone dupli. Vel fin et est species talis rei. Et tunc eadem est couersio in spem rei, re te ipsam. P etfm mestres quaedam. Et sic non oportiet* ea de conuersione conuertatur quis p intellectu in spem rei rere. Haec ille.Et sic intestigi aliud, qd dicit in prima parte. q. a. g. l. fm. alio actu intellus in telligit lapide: S alio actu intelligit se intelligere. Et illud qιrdicit i primo Sniam diu. i. q. Σ.ar. i. ad fin eoae actu i melliqci intestigi his re intelligo me intelligere. Haec ille. De quibus et dcm est in . . Metaph.
ezContra haec replicabat discipulus. TNam illa, qus diuersis habiti huc spe distinctis cognoscuntur, non pnt cognosci unico actu. Sed pmisiae cum stat princi pia demonstrationis cognoscuntur intellectu: cocta vero cognoscitur scia. Scietia aut Oc intellectus, sunt duo habitus intellectuales ad inuicem specie dis in Oi: ut patet. 6 Et hic tu, igitur praemissa δe cocta nopiat cognosci unico actu. CDicendum et pinissae dei in onstrationis piat dupli considerari. no mo abi
solute, oc ut propones sin se eosderatae: fm. s. m nos du sunt applicatae ad coclusionenu& sic cognoscuncintellectu. Et hoc monon intelliguntur eodem actu cum conclusione ut d cm es: sed prius tre. Atho mo possunt considerari ut applicata sunt. Et se nihil rei Alia re p. fert τ cognoscantur unico actu,& hoc eodem habi tu, qui est s cietia, ut d r. ia. q. s r. ad fm. CVel dicedum nihil resert itellectum intelligere simul plura viii ιcoactu siti diuersos habitus quoru unus est ca, de mcognitionis alterius. Sicut et oculus unico actu videt pariete colore,&lumen: fm Q lumen est ratio videndi colore. Et color illuminatus est ratio videndi pa mete: Ut patet in . n. q. s r. ad fin .e Similiter hic sin Φintellectus principioru est ratio cognitionis scienti ncae ipsius conclusionis,fc scientia ad intellectu depe det principio tu, non est in conueniens v intellectus
cognoscat praeimila re conclusonem, simul unico actu,sin diuersos habitus, inquantii in conueniunt in uno medio:quod est intelligere plura per modum unius,ut in alio articulo sequenti expressus declara, butit. CAd tentu dinn D ca in actu non ut ro natu rae sed in ratione causae considerata,smul es cu suo effectu. Ets simia relative consideretur simul et intelligitur cum suo effectu. Sed causa in potentia non est simul cum suo effectu: nec econuerso. ndep misita nondum applicatae ad conclusoneni, sed ut pros ostiones quae ἡam secundum se consideratae, non
iunt eausae in actu congnitionis ipsius conclusionis. Vnde ratio non sequitur CEt licet effectus cogno scatur in sua causa virtualiter, re imperfecte : non tamen in propria forma. De qua cognitione ha c primcipaliter loquimur.
cu bi supra i doctore sco&Ps . CArticulus.II. AD SECUN D sic proceditur. vide
tiui non possiat simul tempore intelligi eum conclussione. CNam impossibile est iii tellectu in simul
ra intelligere: sicut impossibile ess parietem simul in algumen. formari pluribus figuris. Sed maior& minor ct con clusio sunt plura. Sum. n. tres propositiones: ergo nopossunt simul tempore cognosci. ε Sed dicebat urti,cet intellectus non possit plura simul intelligere per primam operatione in intellectus, pO: est in plura si mul intelligere per secundam de tertiam operatione eius. PContra. Intelligere plura est informari diu et Secundi . sis speciebus intelligibilib': vi patet ex. . de Anima. LSed impossibile est intellectum simul actu informari diuersis speciebus intelligibilibus: quia sicut plures species vel fornax eiusdem generis naturae non piat esse simul in eodem subiectorata nec plures species intelligibiles. Igitur intellectus etiam per secunda opes rationem eius non poteti simul plura intellistere. WPraeterea. Quicquid intellectus potest intelligere, Tertium. potes per vocem exprimere. Sed intes lectus non potest per vocem simul exprimere maiorem, mi norem, reconclusonem:quia maiore prolata profert minorem, repostea conclusionem rapitur Scc. CP terea Causa efficiens tempore praecedit suum effectum tua Quartum causa efficiens agit per transmutationem, quae non potest esse in insanti: sed pixmisis sunt causa efficies con lusonis,ut dicit Diis in. Σ. Phys cotum rergo cognitio pra missarum tre praecedit cognitione conclutionis. PSed contra es Dys in litera: dicens. Quo rusdam pri cognito tu sinui tempore es notitiam habesse:& illo O, quibus p cognoscuntur. c Respodeo daria,* cognitis maiori,&minori,debite sumpta in Heis ruri maiora, ct cognita debita sumptioe minoris, S applicatione utriusque ad conclusonem, necesse est simul cognoscere conclusionem tempore: non tamen λmul natura. THanc conclusonem pro prima parte probat Philosophus exemplo. TNam D in minori pro postione assumatur terminus de quo mamissu Ito,duri, si v contineatur sub uniuersali. i. maiori propositione, tunc patet veritas minoris propositiois. Et se na, tim habetur congnitio conclusonis: ut si sc demon, siret aliqui omnis trifigulus habet tres angulos Sed haec figura descripta in semicirculo eu triangustus, cognita hac minori cum subsumptione debita eius, satim cognoscitur m haec figura nabet tres anagulos ct c. cIdem potest ratione probari.Nam pos Asaptis, ta causa per se, naturali, propria, in actu sufficientim Milo. adaequata, se applicata & non impedita,de necenta te ponitur suus effectu, , ut habetur. 6. Aleta physi. Sed cognitio maioris re minoris in ratione minoris, se debitae subsumptionis minoris sub maiori, est causa per se efficiens cognitionis conclusonis: ereo possita cogniti e maioris 3c minoris re debita substiptione applicata ad conclusione siripe cognosci concla CSecunda
22쪽
veri rate dictae cocti. Notanda
ecunda pars conclusionis sic probatur.Nam omenis causa naturaliter prς cedit suum effectum, sed cor gnatio pinissast est causa cognitiois coctonis: ergo cognitio p missaria pcedit naturalli cognitione c5cronis. C Ex praedictis ergo pos Iunt elici quattuor conditiones: : quae requiruntur ad hoc, τ cognitis maiori ocminori, simul tempore cognoscatur coclusio. TQuarum prima es minor debet esse debite sumpta sub maiori .s Secunda est * cognoscatur illa debita sumσptio. TTertia esissi maior re minor sint debite appliscatae ad conclusionem. TQuarta est z cognoscatur illa debita applicatio, ut patet etia per . D. S. in primo Perihermemaste. 13.ubi sic ait. Quςdam enim ex necessitate'consequuntur ex principiis: ita. s. non possunt esse falsa principiis existentibus veris, sicut sunt
omnes conclusiones de in onstrationum. Et huiusmodi veris ex necessitate intellectus assentit: postquam percepit ordinem eorum ad principia , non autem
prius. Haec illae. Idem dicitii. q. 82. e. Et G. q. si . ad fm, re secundς. 2. q. si. 4.fm. El. 3. dist. a. q. .ar. z. q. 1. c.Si enim una istarum conditionum deficiat no erit
necesse cognoscere simul conclusionem. CAduerterdum est autem secundum Plini in litera Φ aliquoruaccipitur cognitio per stire non oportet ea cognoscere per aliud medium,quod sit ultimum. Quos potest dupliciter intelligi fm. D. S. in lectione. TVnomo visit sensus:* aliquoru est cognitio, quae no Oporaret cognoscere per aliquod aliud medium: quod ciuis dem medium sit ultimum in resolutione: qua mediasta ad immediata reducuntur. I Alio modo ut sit senssus T vltimum. i. extremum quod sub uti medio accipitur,no cognoscatur esse sub illo uri per aliqd aliud medium. Quae autem sint illa,quorum cognitio has
hetur per se. oc non per alia uod aliud medium manifestat Plius, dicens, phuiusmodi sunt singularia quaemon dicuntur de aliquo subiecto: cum inter singulas ria re ipsam speciem nullum medium possit tu enim. haec. D. S. in lectione. Od primum igitur d- ιν intellectus noti potest in ut actu intelligere plura permodii plurium: videlicet per diuersas species intelli xibiles.Omnes. n. species intelligibiles sunt eiusde teneris cognationis: licet illa, quae repraesentantur disinguantur aliquando genere naturae. Et licet ut finargumentu assumpsit, diuersae species eiusdem genes vis non possint simul esse in eodem subiecto, nam diuersae species constituuntur sub eodem genere natus ex oppositis differetiis si ergo diueris species eiusdem generis naturae essent i n eodem subiecto sinui, opposita essent simul actu in eodem,quod est inconsueniens. intellectus t si potest plura intelligere p mos dum unius sicut potest intelligere plures partes do mus simul, secundum T conuentu ni in una forma totius . t similiter proicatuin re subtemim propositionis secundum in conueniunt in unione proposistionis .Et sic de similibus. TSimiliter potest intelligere simul maiorem minorem conclusionem: secundare habent unionem in medio syllogismi. C Adsecu, dum a Numentum patet ibi. WAd tertium argis mens tum d diu τ intellectiis potest exprimere illa, quae instelligit, non in oportet v eodem modo, quo intelligit exprimat, nisi esset reum nomen impositum ad significandum omnia illa, quae intelligit, eode modo quo intelliginusi licet intelles 'simul intelligat plus ra per modum unius, non tamen oportet v simul illa
exprimat. EAd quattum d In Q licet eausa efficiens absolute eonsiderata tempore Dedat suum essedi tamen causa efficiens in actu proprio, per se suis ciis,
applicata ad suum effectum, B non impedita, simul Reii cum suo effectu: quia sic necessario agit in suum ei fectu nisi e II et ages pintellectum, ct voluntate, qa udem agit sicut intelligi &vult reno necessitate ni . rQuaestio septima deprccognitione coclusionis :&est lectio tertia. D. S.
DETERMINAT VII est superius de his Leci
quae precognoscuntur, anteqj sumatur cognitio de conclusione: nune considerandum restat qualiter eor lusio prscognoscatur, antequam sumatur de ea coagnitio per syllogismum vel inductionem. ECirca
quod quiruntur duo. Primo virum conclusio in prsmissis cognoscatur, antequam habeatur eius cosgnitio per demonstrationem: CSecuti do utrum contingat nos aliquid seire de nouos
C Sequit i Philosopho i. D. S. An at Q si Sc.
AD PRIM VII sic proceditur. Videtur Rconclusio non pure cognoscatur in proemissis, an rem cognoscatur per demolis rationem. TNam finis syl Primum logismi demolitatiui est scire: ut supra dixit. D. S. er go illius quod scitur cognitio acquiritur per demonsueationem. Non ergo concluso scitur in praemissis, ante demonstrationem. Alias demonstratio non essset nece stariae . Praeterea, si conclusio sciretur in prς missis, sequeretur Φ addisceremus id, quod iam scuri' sed consequens est inconueniens secundum Philosophum Oc Platonem: ergo occ. CPatet consequentia: quia per demonstrationem addiscimus conclusione. Si ergo conclusio p sciretur ante demonstrationem
in prs missis, sequeretur τ id, quod prcsciebamus, adisceremus. CPr terea, si pr cognosceremus eonclusionem in prs millis, aut de ea praecognosceremus quia est, aut quid est. Non enim sunt nisi du prs cognitiosnes: ut supra probatum est.Sed non praecognoscim' quid est:cum sit quid complexum. Complexorum autem non est dimnuio. Nec etiam quia est. Nam ad emon litationem inuestigatur quia est conclusionis. s. eius veritas: erso&e. CSed contra est Philosoph in litera dicens,Antecb quidem sit inducere, aut accipere syllogismum, quod a quidem modo fortasse dicendum est scire: modo autem alio non 8 e. zRe 5 Confusio. sio dicendum T antequam induc utar inductio, aut syllopismus demonstrativus. ad faciendu cognitiosne me aliqua conclusione: illa conclusio quodam os do scitur,re quodammodo ignoratur. i. conclusio aliqualiter cognoscitur in pr missis,& aliqualiter ignoratur. Simpliciter. n. ignoratur, Oc scitur secundum
uid . T cruod probat Philosophus exemplo. CN a siebeat demonstrari ista conclusio: triangulus habet
tres angulos ece. antequam demonstretur, ille,qui per demonstrationem accipit scientiam, eam nesciuit
prius simpliciter: alias addisceret id, quod sciuit sima pliciteri sed sciuit eam secundum quid. s. in potentia, unde eam quodammodo sciuin sed eam nesciuit simpliciter. cIdem probat. D. S. tali ratione. α Nampncipia se habent ad conclusiones in demonstrativis mcut causae activae in naturalibus ad suos effectus: vns
de in secundo Physi. propositiones syllogisini ponustur in genere cauis efficientis. Sed effectus naturales, antequam producantur in actum praeexistunt quidein causis virtute tantum,& non actu quod est simplis citer esse: ergo similiter antequam ex pricipiis de mos strationis educatur conclusio, in ipsis principiis eos gnoscitur conclusio virtute,& no actu: siue no in propria forma. Cu ergo oporteat pscire recipia c6cronuiestur g cocro quodamo pcognosci in pncipiis siue
23쪽
in primis istantessi cognitio eius habeat pdemostra
tonem. Sie ergo coclusopcognoscitur in s mim, se, cundum quid sed per demons ratioem cognoscitur
naturalis verius existit in sua causa essectiva, se in sex ipso: ut deducit. D.S.I veritate. q. 4 ar. 6. ergo veri' cognoscitur in sua causa. m in seipso. Cum ergo cons ' clusio comparatur ad sua spmissas sicut comparatur emetiis naturalis ad sua me im ut hic dicit. D. s. se Astur q)eonclusio verius cognoscatur in praemissis id
in se ipsa.Etscsmpla praecognoscitur in praemissis. Praeterea, illud quod cognoicitur per certiorem has hatum,certius cognoscitur. Sed conclusio in s missis cognoscitur per habitum itellectus,p dem rationem vero cognoscitur conem n habitum tax. Sed intelis est certior scientia, ut infra probat Phs: is concla verius cognoscitur in prx missis it per de moestatione.
s.sponso CD a primo τ effectu habere verius esse in sua ca. ad piimu invise ipse,pot intelligi dupli. no modo de cau
- si matera ali. Et sic non habet verius esse in sua ca que Iseipso .ua in es materiali het esse in potetia, issi: in seipso aut hei esse in actu. WAlio modo de ca effciente. zEt sic pol intelligi adhue dupli. WVno modo los m quendo de veritate essendi .Etheeffectus verius e m. il sua caemctiva:potissime si sit causa xquoca . VNio modo loquendo de veritate Dicationas. Et sic efferctus verius est in seipso in in sua ea: haec. D. S.in deveritate. q. a. a r. 6. in corpore,& i solutionibus argumento . Et quia cognitio scientifica non sequi esse extitis c5 lusonis in pmissisaed inlistentia passio nasin into,quxondis p veritate plicationis, i 5 cocta ve. rius cognoscitur in seipsa, que in pmissis,psertim cum
smissaerone terminora , 5 potentialitatis coparen cet ad conclusione scut principiu,vrere materiale: αnon sicuthncipiti. effecit uti proprie: nasi rone veritastis inserendi Na dem es supra et maior etia se fiet utvlis respectu minoris re coclusonis: via dicit. D. S. super. s. Aletaphy. lec. prima. propones dicuntee materia e 5 lusionis: non 'dem sinet, sub tali forma exissut vel f in virtute ea ii sic. n. magis se lint in rone casesscientis sed et tum ad termino ex quibus compos
II. 1 nuntur. Nam ex terminis p missa tu componitur conclusio. i. ex maiori re minori extremitate. Haec ille. .
Adserata CDMn. iam caeteris paribus illa,q cognoscun peetitiore habitis,certi' cognoscunc sed iii si v nil penno, I scatur u certiore habitu in virtute aut in potentia tinde aliud p incertiore habitum in propria forma, tunc illud q er certiore habitu cognosci no certius eos Mosci Sic es in propos torquia cocta ut d cni est cognoscit in pmissis in potentia. v smud: p demtatio Disei p. ne veto smpti se inrpria forma cSed contra prima H solutione instabat discipul us. a cognoscere aliquid in us es cognoscere psectiori m5,m cognoscet in pticulari. Inde est cx primus an selus plectius cognosci tria cognoscit p spes vliores,m inferior angelus: ut doucit. D. S. in de veritate. q. 8.ar. o. i. de
Dum ergo cocluso cognoscatur in pmissis in v ti, Ocin potentia vi m perfectiuscognoscatur in pmissis, ii
in seipsa Et sic sola nul la .cUdiu in aliud cognosce, Resporta re in via pol itelligi dupli. TVno modo ex parte mesCognosce. di i cognoscendi. Et sc cognoscere aliquid in uri. i. are in vii medium vi4us est psectius cognoscere, in cognoscere scieri in particulari. i. p mediu rticularerquod no ita ad plura S sngra propria se extendit ut argumentii voluit. V Alio modo ex parte rei cognitae .Et sic cognoscere
aliquid in innon est persectius cognoscere. Q in particulari: quia cognoscere isto modo siquid in uri est
eognoscere aliquid sm quid&c5susQsed eo gno sedire aliquid in particulari est cognoscere aliquiti simpliciter re in propria forma. Et haec est scientia D. S. inde Veritate: i mmediate supra. Et et aa. smam. di. 3.q.2.ar. 2. a deterrium ubi sic ait. CCognitio pera secta non habetur per mediu ure: quia non est emcax ad cognitione omnium proprioris. Si autem per modium ure milia propria est caciter cognoscerentur,
esset persectissima cognitiorquia *to aliquid est in gis vitu, A simplex,est virtuosus re nobilius. Et hoemo dicimus in angeli superiores sum cienter per forimas uniuersales cognoscunt res: sicut deus per essen tiam suam perfecte cognoscit omnia. WAd duas igis prunas rationes patet loturio ex iam dictis: quia nihil aliud concludunt,q1 cocluso non totaliter,5 sm pliciter,cognoscitur in pinissis, quod cocedamus. C5. clusionem. n. adiscimus' sinpti per demons ratione Sc ina pria forma, qu3 psciuimus im quid: quod non est inc5 uenies WAd ultimu ddin Q de coctane pcor gnoscimus Aa est. .ca vera est:ipetieiste time an potella.5 in uniuersali: sed non sinplicitet, ὀc perfectere in propria forina, ut dictum es.c Sequit in Philosopho, re in . II S. Tertio ibi, csi
AD SECUNDUM se proceditur Vides Primum
v non contingat aliquid nos scire de nouo .cNam argv. dans formam,dat etiam omnia consequentia ad sors. Lmam: sed scientia es proprietas consequens animam . rationalem, scut perfecto sequitur suum pfectibile, ergo qui dat animam,dat etiam scientiam. sed an ma est a deo per creationem,ergo & scientia est a deo per creationem.Et se nullus de nouo acepit scienti iam. PPraetere animadum separatura corpore coi dec ira pnoscit multas coclusones,quarum prius no habuit utentiam acquisitam: ergo scientia illarum conclussonum fuit animae concreata. sed eadem ratione,
Omnes scientiae aliarum conclusonum cocreantnrin anima: igitur omnes scientiae sunt innatae, Ac non
acquisitae. Et se nihil contingit scire de nouo. EPraeterea,eorum quae sunt eiusdem naturae oc speciei, vis detur esse una conditio naturali sed in anima Adaequs fuit eiusdem naturae tu caeteris animabus fuerat Omnes scientiae concreatarierto 5c in nobis. Et seidem, quod prius. IPHterea,ti anima aliquid adisce mittaniaret de nouo,sequeretur u anima esset alterabilis de contrario in contrarium. s. de ignorantia ad scientis :,
am, sed hoc est falsum: quia quicquid est alterabile. M taesi corruptibile, ut patet per Philosophum in Irimo
de Coelo. Aia aute rationalis est incorruptibilis: ut tipatet. de. Anima, igitur Oec. CPraeterea, si aliquis mutum a discit aliquam conclusionem puta. a. vel ergo adiastens prius agnouit illam couclusonem, vel non. Si primum, sequitur nihil adiscit de nouo. Si vero secus dum, sequitur Q nunqua apprehendet eam. TQuod
uidem sc patet. Nam voluntas non mouet intelles c tum, nisi in aliquid iam cognitum .si ergo itellectus non cognoscit illam conclusionem ipsa voluntas nomouebit intellectum ad apprehensonem eiusdem. et ed contra est Philosoptius in litera: ibi, Si vero noninenonis ambiguitas contingit. Aut non adiis scit, aut quae noui nece. Si ergo tecundum Philo, sophum ambiguum est cicere re nihil contingit scire
de nouo. tui espondeo dicendum * Plato in torra menonis sc in titulato sue appellato nomine sui dii ob se ' ilscipuli,concludit re homo aut nihil a discit de novo, aut adiscit ea,qui sciuit. Et sc cocludere vult, et nihil 'contingit scire de nouoat pro roboratione ,suae possitionis
24쪽
Cotta odia Platonis. secundo Notanduptimum Notanduseeundu
stionis inducit hic. D. s. quendam hominem omιnino imperitum artis geometrix interogatum ordis
nate de principijs geometriae ex quibus qusdam geometrica concla concluditur,incipiendo a pncipias pse notis. Qui quidem discipulus ignarus ad ola ordis nate quod verum est rii ditUEt si r deducendo qones, ad coctanem, per singula verum respondit: ergo illi,
qui videntur imperit an aliis scientiis, antem interiet gentur,& instruantur earum hiat notitiam. Et sesequiturgi homo, vel nihil a discit. vel adiscit ea, quae
prius nouit. ISed haec opinio destructa est per ea qs, supra probauit Nam sylti demonstrativi necesssitas est,ut aliud de nouo sciamus: cum finis sylti de monstrativi in facere scire,si ergo nihil possemus scure de nouo fructra poneretur scia de sylla demo sita
liuo. TI'raeterea scientia coclusionis demonstratae e
cognitio intellectiva, sed ois cognitio intellectiva fit ex pexnti cognitioncivi probauit Phs in pma proposne huius libri: ergo oli cognitio intellectiva conclusonis acarit de novo,videlicet per aliam cognitione sex fite .cConsiderandum est aut pro solane dubita tionis Platonis fm Phm in pnti lec. in dubitatio Plastonis vitari no pol nisi supponatur pdeterminata vestitas. cocla,quam As a discit p demonstrationem. vel induistionem:prius erit nota in pmissis no sinpti sed fim ud. i in virtute. s. in suas principiis: de quibus
ignarus scientiae interrogatus, veritatem respondere
potest. Sed supposita picta determinatione veritatis lacile est soluere Platonis dubitationem:sicut in pces denti articulo declaratum est. CNam illud quod alis
ruis adiscit,nihil prohibet quod i modo scire:& quo
amodo ignorare. Non est. n. in conueniens ut dicitvns in litera, fm m deducit II S. in lectione. si alias quodamodo psciat illud quod a discit. Sed esset in eis emens si hoc modo pcognoscat,fm Φ a discit. Nam a discere proprie est scientiam in aliquo gnari. Quod
Qui gnatur,ante non fuit oino ens: sed quodamo ens ed quodam odo non ens .Ens quidem in potentia, noens veto in actu. Et hoc in pnari. i. reduci de potetia in actu. Via nec id, qs ad scit, erat Dino notu pus,
it Plato posuit, nec cino ignotum: sed erat notum insolentia, stire in virtute,siue in principiis vribus prae cognitis: ignotum autem actu de in propria forma. s.fmiptia cognitione. Et hoc est adiicere: scilicet reduci de cognitione potentiali, siue virtuali aut uri. I cci gnitione ria,& actualem: hsc.D.S. in prssenti levi
circi finem. TConsiderandii est ulterius sm Psm in literas alia voletes soluere Idictam dubitationem
Platonis,dicebant g concluno anteque demonstretur vel quocunt modo addisceretur, nullo mo erat cos ita. t cum eis obuciebatur fm dubitatione Plastonis hoc modo Si quis interrogaretur ab aliquo pes Tito, nunquid tu scis Φ ois dualitas est par Et concesdente eo te scire, oc ultra asserat quandam dualitat ε, qua ille interrogatus non opinare esse, puta illa duas litate, quae es pars tertia senarii dicendo, sed hic duas litas est dualitas, concluderetur imediate ς sciret teritiam parte senatii esse numera pate, quod erat ei inacognitu, sed Der demonstrationem adductam a discit: seatur vel π ho adiscit id,quod prius scivit. vel homon a discit,quia cognoscendo oem dualitatem esse sarem , cognouit hac dualitatem esse parem. ad hoei fidebant, dicentis ς ille, qui interrogatus respondit, se seire * ors dualitas est par,non dixit se scire omne dualitatem simpla: sed illain, quam sciuit esse dualita tem: unde cum ista dualitas, quae est allata ab eo, laet
est numerus par.Et se sequitur m apud cognoscente iis,
principia nullo nabdb conclusio sit praecognita: nec limpiti nec secundum quid .c Sed D fis hanc responssionem siue cauillationem remouet per talem rone.
TNam hoc modo aliquid scitur, de quo demonstrastio habetur. Sed a discentes non accipiunt demostrastionem de omni dualitate quam sciunt, sed de omni simpli.Et similiter de omni numero re de omni trispulo:ergo non in verum . sciant de omni numero, quem sciunt esse numerum: aut de Oi dualitate,quam sciunt esse dualitatem: sed de omni simplici ter . . vlr. TMinorem probat tali r5ne. Nam ni nil debet poni in conclusione, quod non assumebatur in prae nussis: quia concluso conuenit in terminis cum p missis, ut patet primo Ptilorum. Nam sul m,S pdicatu conclusionis sunt maior,ex minor extremitas in pmissis: sed in pmissis non accipitur aliqua propo de numero aut de dualitate cum hac additione qua tu nosti, vel qua
ego scio: sed simpli de omni,ergo concluso demonssitationis non debet esse cum additione prsdicti sed simpliciter de omni .c Ad prunum ergo dicendu . dupliciter aliquid consequitur forma aliqu5. Tvno modo per se sue in primo modo dicendi per se sue in secundo modo.Et isto modo dans formam dat et per se consequentia ad formam. R Alio modo ali od Econsequitur formam: non per se sed per accidens . Etitio modo dans formam non dat omnia consequens tia ad formamlixe autem est praedicatio per accidis&accidentalis,homo est sciens, re non per se .cEt quando dicitur m bonitatis diuinae est, creando anis
mam ereare eam cum suis perfectionibus, hoc verum
est de perfectionibus essentialibus:& non de accidentalibus. Ad secundum dicendum Q anima separata
habet cognitionem multorum quorum notitiam nohabebat quando erat coniuncta eorpori, non quidera hoc ς scientiam talium habuit per creatione: sed quia nouas species influxas a radio diuini lumini, da
est separata recipinqua tu in dum coniuncta erat, non erat capax, naturaliter loquendo, unde ratio non seu
tur. TAd tertium dicendum * eorum,quae sunt eiuldem speciei,est una conditio, quantum ad accidentia consequentia speciem: ut dicit. D. S. in prima parte.
q. oo. ar. i. non autem ovantu ad accidentia, qtas consequuta indiuidusi. Inde est τ pueri in statu innocen Iliae non fuissent nati piacti in scia, sicut Ads, ut ibi de patetIer. D. S. Sesa aut est accidens consequens indis Fui duii 5c no natura Decifica. Alias cuilibet idiuiduo
speciei conuenirensicut risibile conuenit omni hormini. Et ideo argumentum nos sequitur. R Quare CurAd ira autem Adam fuerit creatus in scietia perfecta omniunaturalium, ii cest ratio,quia suit prunus homo, qui habuit instruere oc gubernare totu genus humanu.
Quod qde non potuisset facere, si non habuisset per
creatione omnium n5lisi scientia tu infusam: omniudicti eoru quae requirebatur ad regi me re instructio ne mis humani ut deducit. D. S. in prima parte. q. 1 o. ar.3.cAd quartud In . duplex est alteratio.
RQuaeda est pfectivaequae. s. est line obiectione alis .' ' cuius plictionis. Et sc aia ronalis bene altera . s. de pignorantia ad scientia,quae nori dr proprie alteratio. Q Alia est corruptiua: quae.ces cum lectione alis cuius formae naturalis siue perfectionis in sutilo alto rabili. Et iso modo anima ronalis no est alterabilis, alias esset corruptibilis: ut voluit argumentu. 2Ad ultimu patet solutio ex dictis. Nam a discens cognosuit illa conclusione inplaste,ct fm gd: qd sufficit ad Qxoc s voluntas tedat in ovm,ec ut mouet intellium
25쪽
CON si DERAT A necessitate sylsi demons ratiui. considerandum restat de ipso sylla demo stativo .c Circa quod duplex oceurrit cons de ratio. VPrima erit de ipso Riro de mons rativo. TSecunda erit de medio ex quo sellas demostrativus procedit. Et hoc in . ib. ibis inne, sunt squale, numero. Q Quantum ad primu duo consideranda sunt. VPri ino considerandum est de sylla demonstrativo ab slute. TSecundo per comparationem unius demsationis ad aliam demonstrationei ubi de uri re particus lari demonstratione agitur: ibi. e Cum autem dem stratio si alia quidem uniuersalis &e TCirca prismum duplex Oecurrit consideratio. R Prima erit de
his qu:e cocernunt demonstrationem absolute. TSecunda erit qualiter in demonstationibus non es pcedere in infinitum: ibi, Est autem omnis hirs p tres terminos cte. Quantum ad primum duo considearand a occurrunt. I Primo considerandum est de hi H logismo demonstrativo:per quem acquirimus scientiam. TSecundo de syllo per que acquirimus aliqua ignorantiam:ibi,fIgnorantia vero non fm negationem Sc. TCirca primu I triplex occurrit conderatio. rima erit de qui dilitate lytri' demonstrativi. VSecnuda erit de materia eius: ex quibus. s. re qlibus
est:ibi, Qui asit impossibile est M. Tertia erit de Drma ei': iqua. s figura habet fieri: ibi. ζ Figura aut magis faciens scire Sc. IcQuantum ad primu tria
consderanda sunt. RPrimo enim eonsderandum ede dimitibus de mons rationis. TSecundo de princito immediato tibi. Est autem principium demons rationis proposito immediata reci I RTertio de erroribus qui possunt continpere circa demonstratios
nem: ibi, Quibusdam quidem igitur xe. Et quia
scire est finis demonstrationis, ratio autem mediora
ad finem ex fine sumitur, ideo circa primum duplex occurrit cons deratio. rima erit de dissone ipsus scire. p secunda de duabus dimnitionibus demon,
si rationis: ibi e D scimus autem scire &c. cCirca primum quaeruntur irra. rimo virum scire, quod
es finis demonstrationis, possit diiuniri. 7scdla vittidiffinitio, ipsus scire si conuenienter a Pho tradita. I Gertio utrum una causa magis faciat scire alia. Sequi in Pso, Sin. D. S. scire at opinamur,erArticulus primus.
AD PRIMUM se proceditur. Videtur seire,quod est finis demonstrationis, non pomi dissi,
Ptimum. nari. CEt primo arguit contra suppostum. Nam sciι re est finis intellectus: cum verum, quod scitur,stodite istum intellectus: ergo scire non est effectus demonstationis sue finis eius, patet consequentia: quia dis
uersorum edistinctorum sunt diuers fines re ope,
rationes. raeterea, scire est finis omnium scientias Secundiξ. rum speculatiuarum: ut patet. Σ. Metaphy. sicut etiaconcessum est superius: ergo scire non est proprius mTettium. nis demonstrationis .c Dr:eterea es finis demostra tionis:ergo non est causa demonstratiois, cum idem non si eiusdem causa re effectus: reser consequens non est finis demonstrationis, cum finis si causa. Quartum CPraeterea arxuitur secundo cotra proposita. Nam
de illo, quod diffinitur, potest aliquid demonstari psuam diis nitionem: scut de homine demostratur iis sibile per eius disinitionem. Si ergo scientia vel ii, in scire posset diis uri, sequaeretur Q de scientia posset demonstrari aliqua passio per illam diis nitio em . Et
se ipsus scientiae esset scientia: cum scientia si effecta
demonstrationis quod est in conueniensi ergo scire Rno potest diis niti. ci taeterea, effectus habet diis ni oula iuriri p cam suam:cum ab ea dependeat in esse. Sed scire mes effectu, demostrationis: ergo si scire posset di Enim,oporteret diffiniret per demons ratione.Et se syllius demonstativus poneretur in diffinitione Fius scire,quod est falsum, quia scire ponitur in dissonedem Ostrationis, ut infra patebit igitur SccSed costra est Diis in itera: qui dissilit ipsum scire,ut patebit inseo uenti articulo:ergo scire potes diiuniri. CROso, dicendum-duplex es diis nitio. qui ditatiua Distrila & descriptiua. TPrima es duplex. Nam quaedam plexes simpliciter dicta: quae solius es subsanti:e. Alla Quadrati, est data per additamentum: quae potest esse ipsus acr uadum.
cidentis: ut patet. . Aletaphy. utral tamen dat p vesrum genus ει veram differentiam: vela aliud per qd circuloquimur differentiam. TDescriptiua vero dis Desertilis. finitio datur per aliqua accidentia propria aut comus Quid no/nia:quae sunt notiora diis nitio. ertia etiam e dis minis.
finitio ouid nominis: quae est notior diffinito quo Concluso ad nos .Et is a potest esse tam entis, siue non entis: ut supra dictum est. CScire igitur potest diis niti non solum dissone quid nominis: sed etiam diffinitione qui L. ditatiua re descriptiua. πQuod quidem se patet. Na Prim
illud quod ponitur in determinato genere per illud h umhenus re per driam constituentem ipsum, s snt nosis nominata vel per aliquid per quod ei crum loquimur driam illam potest diffiniri. Sed scire ponit in determinato genere. Nam s accipiatur scire pro actu scientis, sc ponitur in gne actionis. Si vero accipiae pro ipsa scientia, se ponitur in prima specie qualitastis: euo scire potest distiniri. CPraeterea omnas esses secunda.ctus potest distiniri per suam cam:Sed scire est effect' rei scibilis loquedo de scire speculatiuo: ergo potestiuis niti dissone qua datativa data per addita metum vel formaliter vel circulocutive CSed insabat disci Disci p. pulus.Nam ens ronis non ponitur in aliquo generer sed scire est ens rationis ὀd intellectus: ergo non posnitur in aliquo genere. taeterea absit actum es eo Secunda cretum ponuntur in eodem praedicamento. Sed Mare ipsum scire se habetit sicut abstactum re coctetur
ergo ponuntur in eodem praedicamento, sed scia noponitur in praedica meto actionis: ergo nec ipsu scire. ΜcPraeterea, scientia ponitur in pdicamento relatio, TUi
nis cum fgnificet relatione realem de genere ad aliis quid: ergo non ponatur in praedicamento qualitatis, quia diuersorum generum diuersae sunt species et differentiae. C Dicendum primo'tripliciter aliud por u ten dici ens rationis. TVno modo. s. quia est a tone solum re fundamentaliter solum in ratioe: scut chy ' mera. TAlio modo quia fit a ratione: sed i A non so
lum est in ratione,sed habet fundamentum an re res motum scut secundae intentiones, scut genus, spescies Sc. TTertio modo aliquid daci potest imprope ens rationis: videlicet omne illud, quod est in tone, siue in intellectu: vel sicut accidens in subiecto, vel sis cui effectus in sua causa. Illud igitur quod es ens rationis duobus primis modis non ponitur an praedicamelo,sed bene tertio modo. Scire autem dicitur ens
rationis tertio modo: ergo potest poni in gne. CDis Ads eddacendum secundo re scire ct scientia non se nabent si,
cui concretum re abstractum. Nam scietia est abstra,ctum de genere qualitatis: re eius concretum non ea nominatum, sed ipsum circumloquimur per hueteraminum scies. Vnde aliquis denominatur scies a sciestia, scut albus ab albedine. Similiter scire est conacretum de penere actio :& eius abstractum no ea
26쪽
ropis nominatum sed ipsum communiter per sciens tiam circsloquimur. PDicendum tertio negado amtecedens. scientia enim iaci ponitur in prςdicamento relationis, sed qualitatis.Et licet scientia importet re Iationem de eo notato, non in de principali lignifica,to fgnificat relationem: sed qualitatem tm. ii vocatur relativum fm dici. Nomina enim ponuntur in i dicamento fin eorum significatum Principale,de nosm c5 notata vel sm eonsequentia eorum. Alias alb' posset poni in fidicamento susae. Vis scientiae nomepraeter relationem,ex qua dicitur scientia ad scibile: dat intelligere rem quandam principaliter significa, tam per ipsum: licet ex consequenti importet relane. sicut etiam dicit. D. S. in primo latarnm .dist i8. q. . ar. 24 ad tertiti de hoc nomine donu: ubi sic ait, Hoenomen donum vel datum praeter relationem,ex qua dicitur donum, vel datum dat intelligere rem quamdam: quae datur quavis sorte non sicut partem signis scationis nominis quia subiectum no includitur insgnificatione nominis significantis accidens cocreti
uero dieit Compiator quinto Aletaphy.*uis Aui. contrariu senserit. sed ad rationem dati vel doni ni hil referrivirum illa res data sit in hoc gne vel in illo. Haec illae. LVerum in aliqui dicere volunt Q scientlia potest accipi dupliciter. TVno modo fim et fgni ficat habitum. Et seponitur in praedicamen ro qualitatis. 7Alio modo fin*sgnificat resone. Et scpoenitur in praedicamento relationis . Non enim fmeos est in conueniens: et unum 5e idem nomen ponatur in diuers sprsdicamentis:fm diuersas rati Oes eos
sideratrum. TSed lixc diffinitio nulla est .dia hoc nos men scientia,s signifiearet speciem qualitatis,& speio em relationis iram esset in potentia ad significaduqualitatem .cte relationem , aut ergo aequaliter illa duo sgnificaret, aut in squaliter. Si primum sequitur v aliquid erit uni uocatum 5e aequaliter praedicatum de diuersis praedicamentis.Si secundum sequitur maliquod analogum vel aequivocum aequivocans posnitur in prsdicamento: quod es contra omnes expostores logi exoc metaphvs . TLicet enim canis est canis latrabilis ponat ut in praedicamento, nunqj
tamen conceditur et canis in communi, ut aequi uos cum aequi uocans,causas ponatur in praedicamento.
mi militer licet ens quod est substantia in pdicamento susx. ponas ec em qd est *titas ponatur in pdi ea amento sititatis,&sc de aliis nun id tamen concedi et ens in communi ponatur in plicamento TSi mire licet corpus quod est trina demenso, natur in praedicamento mittatis,5 eorpus quod es substatia cor porea ponatur in praedicamento substantiae . non tracorpus in communi acceptum ponitur in irςdicameto,dii ergo scientia significaret illa duo analogiis,no posset poni in praedicamento. CSed dicebat praediae iis ea uillator ip scientia,quae est habitus ponitur in
praedicamento qualitatis:& scientia, quae est relatio, ponitur in praedicamento resonis,& non scientia incommuni. TContra .in terminis specialibus nunq3
tib sttactum verificatur de concretor nec econuerso.
Ista enim est salsa. Albedo est alba vel econuerso. Cuergo scientia si relatiuum ista est falsa: scientia est re latio, scut est falsa,pater es paternitas: vel filius est Gliatio, loquendo de resonibus,quae ponuntur in Oe d aliquid. Secus in in relationibus diuinis .via fabsum est dicere,q1 scientia, qus est relatio, ponatur in praedicamento ad aliquid: cum haec sit falsa. scientia est reaatio .c Praeterea ,sdicta responso repugnat dictis. D.S.Nam si hoc nomen scientia esset liti postii
ad significandum relationem,tune esset relatiuum se Dcundu esse, quia ut dicit. D. s. in de potentia. q. I. aris en ultimo, relati ua sin esse dicunt L r. quando nomisna imposita sunt ad fgnificandum ipsas remnes. Sed consequens est contra ipsum ibidem:ut dicit,s scientia est relativum fm dici ergo i dicta resposio nulla. IAd primum igitur principale dicendiam negando consequentiani quia licet diuersorum penitus dispes
ratorum, sint diuersi fines proximi, tamen diuersorusub ordinato tu in potes est evntis finis proprius. Instelle ictus autem. 8d scientix speculativae, ec sellus dei monstrativus sub ordinantur: ita et unum est propter alterum, videlicet demonstatio propter scientias:&scientiae propter intellectum cum snt persecti Oes ipιsus intellectus. Vnde non en in conueniens iv oia ibia ordinetur ad scare tanq3 ad finem. erat per hoc pastet solutio ad secundum. CAd tertium dicendum Φidem potest esse causa re effectus respectu eiusdem in
diuersis tamen generibus ea utar ut patet. Physico.
oc quinto Metad hiscae: Sin hoc primo Posteriov.
Vnde scire est causa demonstrationis in genere ea vita finalis. Sod . st effectus de mons rationis an gne cas Eeis cientis. c d quattum dicendum. scientia potconsiderata dupliciter. TVno modo inquantum est dupli quaedam species de genere qualitatis. Et isto modo de ea potest aliquid demonstrara etiam demonstrastione propter quid . Erasto modo de scientia potest
haberi scientia. Nec tamen est procedere in infinitur quia de hae,vel illa scientia isto modo cosderat nohabetur scie ntia: sed de scientia in communi cu scicitia sit uniuersalium x non singulamum per se primo ut inha patebit. IrAlio modo potes cons derari sciotia in ratione scientiae: fm si est actus coclusionis de
monstabilis. Et iso modo de scientia non potest haberi scientia. TAd ultimum dicendum qi syllogissinus demonstrativus non est causa principalis ec reastis ipsus scietis aut causa intrinseca quod requiritur ad dissonem, ut insta patebit. Sed est solum causa inas tumentalis: qui nci habet poni in diis natione. Vna de non oportet et syllogismus demonstrativus ponatur in damnitione ipsus scire.
CVbi supra 1 Philosopho ct .D. s. cArticulus.II. πAD SECUNDUM scproceditur.Vides tur q, dita ipsius scire non si sufficienter a Pso tradita. In qua dicitur. Scire est rei causam Le. 4tNasisti, Primum re est rei causam cognoscere: sequitur'erit procedes re in infinitum,aut v nihil contingit scire. Sed consequens est inconuenien Mergo occimates consequentia. Nam s debeamus scire causam,ad hoe m sciamus rem ipsam, n5 poterimus illam causam scire, nisi ad huc coenoscamus erus causam:vt patet per diffinitionem ipsius scire.Et iterum non poterimus scire illam causam,nisi per causam: Θc sic in infinitum. Et sic erit procedere in infinitum. Vel oportebit dicere op constingit aliquid scire,ec non per causam. PPraeterea, AOmnis de mons ratio facit scire.Alias non esset dei dς umonstratio. Sed aliqua demonstatio procedit ab effectibus ad suas causa ut inlia deducit Phs:ergo sciare est rem per essectum aliquando copnoscere: oc nosemper per causam. eLPrs terea, s si sequeretur de T litati his, quae non habent causam, non possumus habere 'scientiam. Sed consequens est salsum. Nam de eo tuaditur scientia: videlicet metaphy.3c scietia sacrς scri ιptum: ergo occ.cPraetere si sic sequeress de ente Quatium rationis non posset esse scientia. Nam ens rationis, ut videtur,n5 habet causam propter quam est. Sed hoe
est falsum cum Plis tradat logicamquς-de emeras
27쪽
sonis. CPraeterea. si di Tnitio esset bene data iseques retur Φ de naturalibus non esset scientia, quia natus talia rosunt aliter se habere. Sed consequens est eontra D nilo phti in sua psi ea,&. s. Aleta. ergo re CSed contra est Philosophus in litera dicens.
CSeire a sit opinamur sim pyr unumquod*: sed no sophistico modo. siue smaccidens: cu
causam arbitramur cognoscere dic. cIRe ondeo dicendum et dimnitio ipsut scire esthene data. In qua dicitur scire est eam rei cognosces re Pp quam res es,& qm illius est causa: D non cotin spit hoc aliter se habere. pQuam quidem dimnitione
notificat Pss a signo.Nam tam scientes. m non scientes,existimantes se aliquid scire: hoc modo accipiunt scire: sicut in dissone dicitur. Nam non scientes, qui se existimant scire, opinantur scire:cum causas existis
mant cognoscere. scientes autem non opinantur soslum,sed realiter sciunt. cum causas cognoscunt: ergo signum est.* scire est rei causam cognoscere, propter quam A c. zEx qua dimnitione infert Pss quoddaeorrelarium: videlicet Q illud de quo est scietia oportet esse necessarium. et non contingit aliter se habes re C Eadem vero di nitionem notificat. D. s. per singulas particula, Nam scire aliquid est perfecte cos gnoscere ipsum. Persecte autem cognoscere rem .est persecte apprehedere veritate ipsius. sed eadem sunt principia esse rei re veritatis ipsius:vt dieitur. Σ. Alesta phy. Cum ergo causa sit principium esse rei, re cos sequens veritatis eius, oportet scientem si est perfecte cognosces,cognoscere causam rei propter quam res est. Sed qui cognoscit causam latum, non cognoscit
effectum inaei quod est smpli scire: sed virtute tantum, quod est seire sis quid:& per eonsequens per accidens. Cum ergo hie dimniatur scire simpli, ut dicit Pss,oportet scietem, ut simpli sciat, etiam tognosces re applicationem cauta ad emistrum. Vnde dr in prs dicta dissinitione. Et qm illius est causa.Et quia scientia est certa cognitio rei, sed quod contingit aliter se
habere, nullus potest per certitudinem cognoscere.
ideo oportet millul,quod scitur, non possit aliter se babete. Vnde additur in prsdicta dimnitione. Et noest contingere aliter se habere. RPosset etiam proba ri per conditiones bonae dissinitionis: quae sibi consueniunt. Nam illa damnitio conuenit omni contenato sub dimnito. 5 nulli alteri,st facit ipsum di finitudifferre a quolibet alio re euacuat tota naturam damniti a prima potentia usin ad ultimum a tum: ergo ebene assignata. CCons derandum est autem primo
diceremur scire venietem, vel sciit effectus instra eat sicut scientes praemissas fin se diceremur scire coclus sonem,uel quocunm alio modo. Et hoc est scire per accus:quia. s. scito aliquo per se dii dicimur scire, idqa 'accidit ei quocunm modo. Et tale scire dicitur etiam scire sophistico modo: quia sophistics vlutur tali modo arguedi. Cognosco Coris , Cotiscus est venies,
ergo cognosco venientem. TConsiderandum est ins Notandu perfm. D. S. ibidem q)manifestatio praediista Phi tertium. ditanis ipsius scire a fgno est recta 5c conuenies masnifestatiorNam diffinitio e ratio ouam significat nosmen: ut habetur. 4. Metaphy. Sed sonificatio nominis accipienda est ab eo, quod intendunt communister loquentes per illud nomen significare. Vnde m. Topicorum dicitur,m nominibus utendum est ut plures. Vndes tam scientes, d non scientes, intens
dunt significate per hoc nomen scire hoc. s. quod est causam rei cognoscere, sequitur m praedicta manifessatio est sufficiens de resta. CAduertendum est etia remandusin. D. S. ibidem praediista diffinitio magis est dissi quartum nitio dices quid nominis, d quid rei. Nam si quis recte consideret: illa notificatione seu diffinitione masgis ostenditur quid significet nomen,in et directe aliquid significetur.Nam Pns non notificat scientiam
m. D. S.in lec. q, ratio quare hie Pss ponit ipsius scire dimnitionem,est ista. RNa in omnibus, quae sunt Iropter finem, diffinitio, quae datur per causam fina
em,est ratio diffinitionis, quae datur per causam masterialem,re medium probans ipsam: propter hoc. n.
oportet et domus si ex lapidibus re lignis,quia e operimentum prohibens nos a frigore re aestu. Quia is P fis voluit ponere duas diffinitiones demonstratios nis, quarum una sumitur ex fine demonstrationis, uest sacere scire.qui quidem finis ponitur in diffinitio ne eiusti deo pini sit diffinitionem ipsius scire, anteqi poneret diffinitionem demonstrationis. CAduerte dum est ulterius f m. D. S. in praesenti lec.& GPImeliciti ire dupirali ad dicimur scire. TVno modosmpla qsi scimus aliquidcin seipso. lio modo discimur aliquid scire in alio in quo est vel scut pars in toto,sicut s scientes domum diceremur scire pariete,
vel scut accides in subiecto, scut si sciente, Coti sta
e qua proprie posset damnitio haberi, cu sit species
alicuius generis: sed notificat ipsum scire. Vnde etiaa principio dixit: Seire opinamur. Et non dixit scire est aliquid tale vel tale. Hucus'.D. S. in lec. quas de . verbo ad verbum. PSed istud ultimum videtur pu .gnare his,quae determinata sunt in praecedenti arti, Uubam. culo.Nam ibi dictum est Q scite potest diffiniti prosprie: 5 Q erat species alicuius generis .Hic autem un. D. S.aliter innuere. Videtur. n. velle op scientia,qus
est alicuius generi possit proprie diffiniri,& non ipssum scire. CDdin s licet praediista diffinitio si dita Respontanitio dicens quid nominis,lii non propter hoc sequitur m non possi dati diffinitio quia rei ipsus scire. TVerum in scire potest dupli. TVno modo im me
effectus demonstrationis: vi. s. nominat actuale mos
tum ronis discurrentis a prxmisss ad cones usonenti Et isto modo proprie non est spes alicuius gnis: sciat nec aliquis alius motus. TAlio modo accipitur ab talute sm . s. re est actus intelligentis in an 1 ma existens. Et iso modo potest diffinituetia in diffinitione pro prie di es species alicuius gnis: vi supra concessum est. Primo aute modo accipitur hac a. L . S.CCo Notandusderandum est insuper m scire dicitur multis modis. uinxu RVno enim modo accipitur pro quacun cognatione sue persecta sue imperfecta. Erasto modo no so, clupini; lum scire est per causam: sed etiam per effectum, vesaliquo alio modo. V Alio modo accipitur ,ut es ide cognoscere aliquid per causam quan cunm sue illa causa si necessaria sue non. Et iso modo dicimur scire etiam contingentia. TTertio modo accipitiat scis re,ut idem est et cognoscere aliquid per causam necet . isariam qualitercunq;: sue illa causa fit applicata siue non. TQuarto modo dicitur scire ut idem ess co gnoscere aliquid per causam necessariam applicatam ad effectum. Et iso modo proprie aliquid scitur nerdemonstrationem propter quid. Et se accipitur Dis scire quod est proprie re perfecte scire. Vn.D. S. da νcit antee. contingit aliquid scire per e sium, ut infra patebit:& contingit etiam scire prima pncipia ins 'demonstrabilia, quorum non est accipere eam. sed proprius re perfectus modus ipsus scire es vltimus cui pradictus est. Ex quo patet,scire accipitur quas
crupli.Communissime, communius, coiter, Oc pro prie,
28쪽
iamplicis intelliget irini abstra. Compte Apprehen
sera quia eSerapa quid subaliet
Iriciscut etiam supra tactum ecl. CAduertendum eis super quadrupli aliquid dicimur scire proprie. TVno modo dicimur scire proprie, id cui intellect' dissentit per demonstrationem. Et isto modo conclussio demonstrabitis proprie scitur. TAlio modo dicismur proprie scire, illud, quod significatur per conesusionem cui intellectus assentit: licui significatum lius ius e nclusionis homo est risibilis proprie scimus. VTertio modo dicimur scire proprie, id, quod est s5 sectum vel pdicatum illius conclusionis demonstrastae. TQuarto modo dicimur scire proprie id quod si xitificatur per tale sit 5m vel praedicatum cAduertecum est ulterius et scietia accipitur dupla. TVno modo ut distinguitur contra intellectum. Et isto modo scientia est solum conclusionum re nonIrincipioν. lio modo accipitur scientia ut se ex tedit ad intel iectum. Et iso modo dicimur habere scientiam de psmissis oc principiis demons rationis. Et talis non semper habetur per cam: ut d citi est. CAduertendum est ulterius pro ampliori declaratione praedictoria re eos rum quae inferius dicenda sunt,et scientiarum plures reperiuntur diuisiones in diuertis locis doctrins. D. s. Nam scientiarum quaedam est scientia visionis requisam est scientia simplicis intelligentiae, ut patet
per.D.s .an primo Marum .di. 38. q. i. ar. 4. Et in deveritate. q. a .ar. . ad se dum. Et in prima parte. q. x ar.s. re cientia autem visionis est qua aliquis coagnoscit res actu existentes. Et dicitur visionis ad similitudinem visus corporalis: qui intuetur res extra ipssum existentes. Et hec vocatur alio nomine: scientia
intum ua. TSed scientia simplicis intelligentiae e qua aliquis cognoscit ea quς possunt esse: quae in no sunt existentia actu. Et talis alio nomine vocatur cognitio abstractiva. Hi autem duo modi scientiae non tacitit diuersitatem ex parte scientis: sed ex parte rei scitae ut dicit. D. S. in de veritate ubi supra. cItem metiara quaedam est apprehensiva. Alia est comprehensua: ut patet per. D. S.in prima parte. q. Mar. . Er. q. 4.ar. 3. Et i ri multis aliis locis. Iraci a autem coprelie sonis es qua cognoscitur aliquid ita 'erfecte. sicut e cognoscibile: sicut conclusio demonstrabilis scit sciacomprehensiva, qti scit ut per demonstrationem: noautem qn cognoscitur per aliquam rationem proba hilem,ut ibidem. D. s. dici Sed scientia apprehcsio nis est qua cognoscatur res non in Omnibus modis qhus cognosci ilis est: sciit quando cognoscitur ahqeonclusio demonstrabilis, non isi per demonstratiosnem,sed per aliquam rationem probabilem: puta si hoe quod est triangulum habere tres angulos aequa res duobus rectis aliquis sciat per demons rationem comprehendit illud: si vero aliquis eius opinionem accipiat per hoc et a sanientibus vel pluribus ita dirmon comprehendet ipsum,quia non pertingit ad illuperfectum modum cognitionis quo cognoscibile et sed solum cognoscet ipsum scientia apprehensionis. cItem scientiarum quaedam est scientia quia est, de
quaedam est scientia propter quid es: ut patet p Pnmin psti libro . TScientia quia est, dρ habitus coclusonis aequisitiis per demonstrationem,quia est. 7 Sed scientia propter quid, dicitur habitus coclusionis aequisitus per demonstrationem ps quid: ut infra osse citur. cItem scientiatum quaedam est scientia subal, ternata, ct quaedam subalternans,ut insenus ouedit PM. TScientia sub alternata est quc accipit sua principia a scientia subalternante. 7Sed scientia subaltetinam est quae habet probare re regulare principia insterioris scientia sub alternata: ut clarius infra pates
hit. cItem scientiarum alia est uris, alia particularis, alia in potentia,alaa in habitu,& alia in actu:vt patet per. D. S. in primo latarum .di. 3s. q. t. ar. vlti .RScientia uniuersalis di qua aliquis cognoscit aliquid p medium uniuersale: siue per rationem una uersale, sicuturi etaphys p Scientia vero particularis est qua alius cognoscit aliquid per rationem propriam re particus larem. Di autem scientia particularis ut ibidem dicit .D. S. quia est per medium cognoscendi particularea re accepta. RSed sciet a in potentia est qua aliquis aptus natus est aliquid cognoscere: quod tamen non cognoscit. cientia vero in habitu e qua aliquis cos gnoscit aliquid quod considerare potest cum vult qatii actu non considerat TSed scientia in actu est qua aliquis considerat actu rem ipsam. cItem scientiam quaedam est donum spus sancti: alia est habitus con clusionis aequisitus. Tscientia qus est donum est cos gnitio uua aliquis iudicat de re per modum inclinastionis: sicut qui habet habitum virtutis, recte iudicat de his, quae sunt fm virtutem agenda: in quantum ad illa facilius facienda inclinatur voti Ethicis dici q3 virtus est mensurare regula humanorum actuum. VScientia vero quae es habitus conclusionis acqui litus, est qua aliquis iudicat de re per modum cognittionis,sicut aliquis infructus in scientia morali posset iudicare de actibus virtutis etiam si habitum illavnon haberet rut patet per. D. S. in prima parte. q. . ar. 6. ad ultimum elicitive. cItem scientiarum quaeidam es humana re qusdam diuina: ut patet pir Phs. A. D. S. in primo It etaphy. cientia humana proprie dicitur illa qus es humanitus inuenta. 7Sed scietia diuina est illa quae est diuinitus inspirata: sicut scietia saetae theologiae. Vel quae solum 'a deo habetur: si eut scientia ipsius dei quar est sua essentia. cIte sciescarum quasdam est rationalis quae. s. est de ente ratio Nis: sicut logica . TQilavdam vero est realis: q. s. en de ente reati. TEt talis e triplex. pQusda e actitia: sic scietia moralis. TQ ii aedam desectiva: sicut scientiae me chanicae. Et quaedam theorica .Et illa est triplex. n. s. phica, quae est de coniunctis materiae sensibili com muni secundu rectrationem. TAlia est mathematis ea quae est de coniunctis secundum rem materiae senssibili R de separatis secundum rationem. lia est metaphysica quae est de separatis a materia secundurem re secundum rationem. cItem scientiarum alia est practica, alia speculativa, ut patet. a. Aletaphys. TScientia practica es quae ordinatur ad opus: modo. supra exposito. RSed scientia speculativa, est q ordis natur ad scire siue ad operationem intellectus. Vel et ad operationem volun talis: non ut operatio est: sed ut scibili, est vel disini bilis. cItem scientiarum. rQuaeda est naturaliter indita:sicut scientia primostrum principiorum cognitis terminis. TQmedam vesro est infusa per gram sicut declarat. D. S. i prima parte. q. a. ar. vltimo. ZAlia vero est acquisita per studi, tim re excreatium. cItem scientiarum alia es infinita, sicut scietia dei: ut dicit. D. s. in prima parte. q. 14.ar, 1 2. TAlia vero finita,sicut scientia cui umbet crea turae. Idem innuit. D. s. in primo istarum .di.33. q. i.
ar. viti. scientia infinita di cognitio qua aliod cognoscitur per medium infinitum Sed scientia linita 1ici tur illa qua aliquid cognoscitu er medium finitum siue per rationem cognoscendi n minimcItem scientiatum quaedam est simplex:α quaedam est discursi, tiar ut patet per.D. S. in prima pλrte q. 4.ar. . in cors pore. 7Scientia simplex dicitur illa qua cognoscitur
liquid sine plocessu unius ad aliud. TSej scientia
Rallancilla Realia itiplex Actina Factiva. Theotica triplex
Speculat . Naturali indita. Insula.
29쪽
triplex Meeesce Calitate. Re pone. Sela una
discursu a est triplex. RQuaedam est discursiua sinsuccessionem tm: qna AEdu cognoscimus aliquid in actu conuertimus nos ad cognoscendii aliud. TAlia est discursiua fm calitatem .s qua principiis cognitis discurrimus ad sciendu coclusione. VTertia ε cliscursuasm resolutione qua . s. resoluimus effectus I suas causas:&ibi cessat inquisitio. EItem scaenii aru quesdam est una, ct quaeda plures: ut Hicitur ex. 2. S. 3.de Anima. CScientia una dρ illa qui est de uno otio formaliter suiupto: sicut scientia psicalis. T scientia verro plures dicitur illa quae est diuersis obiectis forma liter sumpti, specificem cui phia realis in comum est plures simpliciter, licet sit unum genere gnatissimo. CEx pdiciis ergo patent modi scientia tu pro maiori parte is eis adiungantur modi cognitionum:positi supra. q. a. ar. vlti. Qili si memoriae diligenter commendentur ad ea qus infra dicenda sunt maxima adduc civ tilitate .c Ad primu igitur dicendu iv qia scimus coclusione a cam non oportet m ite tu sciamus illa camper alia in cam: quia de tali ca. s. prima non habe sciestia propria sed magis intelle ius qui est principio tu
Natutalia dupli. a propria sed magis intellectus ill dcm est: via non est procedete in infinitum. c Adsecundu re territi patet solutio per ea, quae dicta sunt.
WAd quartu dilin m aliqui volunt sp hoc argumens tu dicere ς logica non est scientia proprie dicta. Sed
isti non volunt uti terminis ut plures, quod est constra Phm in lib. 2. Topico tu: θc cotta. D. S. in pnti te. Na illi qui loquuntur de scire,volunt per hoc nomescire significare hoc. sal: qua propone necessaria cingnoscereJer causam applicata: ut iam expositu e, edmanifestu est * alique propositiones formantur a los gica necessimae quae demonstant ut redemonstratio nepp quid: videlicet per dissonem subii. v. g. haec cor clusio est necessaria re pet se,omne uties p dicabile: quae demonstratur sic. oe illud quod aptu natum est esse in multis est plicabile, sed oe vre est huiusmodi: ergo dcc .cIiem haec sola est 3e contra omnes expostitores qui diuidunt phiam in pniam sermocinalem ocrealem. IItem si non esset scientia proprie dicta non esset habitus de e qualitatis: quod est cotra omnes usos re logicos, cte contra. D. s. in principio, huius libri: ubi vult m requiratur quaedam ina ronalis, quae habeat dirigere rationem in suis actibus: quod no fa ceret si non esset quid reale in aliquo genere. CVns
de dra est s logica est scientia proprie dicta. Vetu
tamen si accipiatur scientia proprie sue ut pauci accipiunt:videlicet pro habitu reali, quae est de ente realire per dissonem proprie dictam oc quid ita titiam: sede sola substantia es scientia. Et isto modo logica noeti scientia. s. propriissime restrictissime suinpta: sed hoc nihil ad propositu. CDicendii est ergo i ens rorunis potest hadere cana sus necessitatis: unde probatio consequentis falsi assumitur. zAd ultimum daeti Φnaturalia possunt dupri considerari. TVno modo in particulari quantum adesse exissentix. Et sic sunt coringentia .Et isto modo de eis non est scientia. WAlio modo possunt considerari in uri iutum ad esse essen tiae per respectum ad suas passiones ex praedicata esse ii alia. Et sc sunt incorruptibilia .Et itio modo de eis Oscietia. CVel posset dici glicet res naturales snt
corruptabile in habitudo passionis ad latim, quam fgnificat concluso demonstrabilis, est necessaria ocperpetua. Proprie. n. 5 p se primo de cocione e scia. et hi supra i Philosopno,oci. D. S. Articulus. III.
AD TERTIVM sic proceditur. Videtur .
Guta extrinsecae. videlicet causa final oceffcie, ma
rtimum. gi, faciam scire t causae intrinseca qui sunt materia
x forma. CNam illa ca magis facit scire quae necessistat omnes alias causas:& quae est maxima causarum. Sed fini . est huiusmodi cum sit ca causarum: ut patet. 2. Physi. Sprimo.&. s. Metaphy. ergo finis maxie facit scire. 7 Probatio maioris, quia scire est cam rei cognoscere ut diictum est: ergo maxime scire est maximam causam rei cognoscere, quia sicut se habet smapliciter ad simplicite ra se habet magis ad magis,&maximum ad maximum: vi patet per maxima Topicam. CPraeterea, illa causa in axiane facit scire,qus na fecitddit.bet regulare omnes alias causas. Sed causa finalis est huiusmodi: quia ut dicit Lynconiensis secundu exis gentiam finis necesse est omnia moderari:ergo idem quod pri'. CPraeterea, illa causa facit maxime scire,p Teiilum. quam fit de mons ratio potissam a. Sed demonstratioqus datur per causam finalem,dicitur potissima tharvi probaturi ergo &c.cPraeterea,illa causa maxime facit scire a qua maxime dependet effectas in esse: est eadem snt principia essendi x cognoscendi, ut habe, tur. 2. Aletaphy. Sed causa em ciens est huiusmodi:
quia disponit materiam re introducit formam, consseruat etiam effectum in esse maxime pratnu essici est ergo causa essiciens maxime facit scire .cSed in constrarium arguitur. Nam illa causa maxime facit scire, perquam materiale disti guttur ab immateriali: quia Leadem sunt principia essendi re distinguendi, de per
consequens cognoscendi. Sed causa materialis est huiusmodi, ut de se notum est: ergo causa materialis maxime facit scire, re non causae extrinsecae . Prsterea,pillud maxime aliquid scitur per quod habetur ec stinpliciter. Sed forma est huiusmodi: ergo forma mavis me facit scire oc non causae extrinsecs. IRespondeo Responso dicendum qi cauli possunt duplicitet considerari. Causae do Tuno modo metaphy. csmearii naturam. TAlio pliciter.
modo possunt considerati logicae fm. s.cv eadunt in apprehensione nostra. Si ergo loquamur de causis pamo modo, une manifestu in est v eausae extrinsecae
non faciunt mari me scire : sed causae intrinsecr. Q asc patet. TNam diiunitio sgnificans quod ouid est
rei, e mediu in demons ratione propter quid, cuius est facere maxime sciretergo illae caula,quae includutur in essentia rei & qus ponutur in dimnitione res, maxime faciunt scire.Sed eausae intrinsecs pertinent ad di finitionem re essentiam rei realiter loquendor 8c non causs extrinsecs. Finis enim S effciens, non
sunt partes essentis rei nisi forte finis gnatiois qui es
ipsa forma rei, non tamen finis rei genera is est pars essentis reuut patet per . D. S. m. 1. Pnys.lec. vltima, & per Commentatorem ibidem: ergo causi intrinses cs maxime faciunt scire. TQ. autem caust intransecς
non pertineant ad quod quid est metaphysicς loque do licet bene logice loquendo, patet per. D. S in nne septimi Metaphysicae se cuduni ista in Aristo. ibidevdi sic ait. Nam logicus considerat modum pdi cadi. 5e non essentiam riuun quicquid respondetur ad ququid est,sive illud sit intrinsecuiti, ut materia Oc sor
nia,sue extrinsecum,ut finis S essiciens,dicitur persitinere ad quod quid est,ta hoc logice loquendo Sed .ineta physicus, qui essentiam rerum quatit,finem vel causam emeientem cum sint quoa in extrinseca non
comprehendit sub quod quid erat esse. Vnde s dica
mus ς domus est aliquid prohibens a frigore, ionc
loquendo sgnificatur quod quid est, non autem imconsderati Oem phicam .Hecillς formaliter. Tria etsgo metaphysic realiter loquendo,caust extrinse conon pertinent ad quod quid es,nem ponuntur in difflutione quiditatiuate1vdeo non maxime faciut
30쪽
scire: cum ut se non possint esse medium demons rationis propter quid. Isi vero causs considerentur secundo modo: sic inter omnes causas, causa finalis maxime facit scire: ut voluerunt tra a pruna argumcta ante in contrariu adducta. TEt pollent etiam sic corros horari. Nam illa causa ultra quam non contangit visterius quaerere,& qua habita cessat omnis questio, verae scibilis olla maxime facit seire: sed causa finalis est huiusmodi, ut in. Σ. huius dicetur: ergo causa finalis maxime facit scire. e Ad tria igitur priana argumensia patet solutio ex dictis: quia probant m causa finalis logics loqndo maxime facit scire non ant loquendo realiter&p icervi dictit in est. et Ad quartum donicilla causa, quae est intrinseca a qua essentialiter resependet inesti: facit maxime scire realiter loquenado. s. causi formalis: sed illa quae est prima in ptae casti illa facit scire simpliciter. s.ca finalis logics loquAdo. Vnde causa em ciens cum non sirprima causarii. cum etiam non sit ca intrinseca non facit maxime scire: stiis logicae siue metaphysicae, loquamur.ezQuaestio . . Dedi Tnitione syllogismi dem ratiui. DEINDE considera dum testat de syllogismo demonstrativo quantii ad quod quid est. de diiunt.
tionibus eius. ICirca quod quaeruntur quattuor.
zPrimo virum prima dira demonsitationis sit hsi data seculo virum secuda ditia eiusdem sit lassici ens. 7Tertio utrum demonstrata o propter quid de heat procedere ex prioribus re notioribus secundunaturam ct quoad nos. c Quarto vim illa quae sunt propinquiora singularibus sint nobis notiora. CSeqimur in Pso,M. in. D. S.Deinde, in dicit.
cDicimus autem scire. CArticulus prHNus.
AD DRIM VII se procedi videtur cyprima dissinitio demonstrationis non sit bene assignasta. In qua dicitur op syllogismus demonstativus est syllogismus faelem scire C Nani intelle ius ages ocolim intelligibile faciunt scire. Obuc tu. n. cuiuslibet scientie est principium scienduergo praeditata dimni tio conuenit aliis a dissinitoδε per consequens non est bona. LPraeterea , si demonstratio faceret scire,
aut faceret scire dia est, aut dii non est. Non potest di secunduim quia qd non est,est nihil .Sed nihil: nofacit aliquid. Neque et potest dici primum: quia seq retur g lcire fieret dum essetiquod est falsum: sa quest non fit. Patet sequela quia dum demonstratio est, ipsum scite est. Si ergo demons ratio dum es, sacit scire: seu tur et, ipsum scire fet dum est,qd fuit probadu. Q Praeterea, scire est rei causam cogno seere, vi dictura eluum sed sylli demonstativus non est causa rei, cum sitens rationas: ergo is c. TPraeterea,illa quae ponuntur
in diiunitione alicuius debet pNdicari in recto cte in quid de dissilitio: ut patet per Ps m. r. Metaphy. Sed scire non potes plicari de syllogismo demolitati uoin recto nec inquid. Haec enim pdicatio es falsa. Domonstratio est lcire . Istitur diiunitio illa vi insuta ciens. CSed contra est Plis in litera dicens. icim' autem scire re per demonstationem intelligere. Sercundum nomen autem dico stirin ano dicticon. i. stico, iusi, laminia faciente scire.C sed apodici eon dico se
que in habitudo ipsum scimus. CResponsio dam cpsyllas demonstrativus conuenieret di finitur per scure dum dicitur. Syllas demonstrativus est syllogism'
Piobatio. faciens scire. TQuod sic probatur per PhmR: hoe in
pnti lectione elacitaue. N4 in omnibus quae sunt pst fine ro suine da est ex ipso fine. Sed syllogismus de mos stativus est propter aliquem finem, ut supra osensueu:ergo ratio caua ex fine sumenda est. Finis aut sylti
demonstrativi est scire: quia scire nihil aliud esse vide Dtur, que per demonstrat ionem intelligere,ut dicit hiculis in I itera: ergo syllogismus demonstativus constie menter damnatur per iroc quod est facere scire. CSed quatiebat discipulus primo, qualis esset pdicta in c. odisto, videlicet an sit materiali, vel formulis No qui, dem potest esse materialis: cum no detur per causam mater alem. Nem etiam ut et sit formala s: cum no detur per causam formalem.OIs aut disso vel est mates malis vel formalis .c Dicedum fm. D. s. in . .hu uslec. g. US s demonstretur aliquid per causam essicae tem S finaleiti: dira eritu, semper ea superior se helut formalis respectu inferioris. Hscille. idem dicItur veri,q. 14. s. c. via data potest,* omnis 44sso vel est formalis vel materialis: pdieta autem dimnitio e forma
lis de non materialis. C sed sciendum m aliqua disso Notandupotest dici formalis dupliciter. CVno modo ua das primum perveram causam formalem. Et sic praedicia diiunt, Disto sorotio no est formalis. Neque isto modo omnis dimnitio malis d. est vel matematis vel formalis: cu quoedam detur per pliciter. causam em cientem is finalem logics loquendo,ut supra di tum est. Alio modo aliqua diiunitio dicac sor malis: quia datur per aliquid quod habet modia sortius. TDe ratione. n. forius est s sit actus. Illud ergo, quod habet ratioem actus habet modum fornas. Cor vsat autem Q finis cum sit causa causaN, est actus quia
mouet ipsum essiciens ad agendum. Nihil. n. mouetitis rin qd habet rationem actus. Similiter ipsum emciens,cum agat,habet rationem actus, Ac forma es ipse a tus: unde manifestim est et, iso modo, disso quς datur per causam finalem de em cientem,formalis di ιci potest. Cu ergo prsdusta disso detur per causam fisnalem, sequatur ιδ, si formalis .cConliderandum est Nolandutamen et aliqua clim nitio potest diei formalis dupli. s. etio dii TVno modo sini prcn Alio modo in respectu. Tini Dissciscitola aut diiunitio dicitur formalis smpti, qus dat p cau malis du/sam finalem quia causa finalis non habet causam pos plicitet. rem respectu: cuius possit habere rationem potentis
p Illa vero disso di formalis in respectu,quae datur scam formale vel efficiente: quaa ca emciens di hi e to ne aistus respeetia fornis 5 materis S forma respe istumateris. Quia in em ciens respectu finis habet ronem potentiae, de forma respectu effetentis de fini suo dis finitiones limoi da is dictitur formales,in respeetu et materiales in respectu. Et hsc e lata. D. S. m. 4. Smas Tu circa principis. cQustebat insuper discipulus an Diselp. idtista disso sit qui ditatiua .r Et videba sibi ς no, satinis non pertinent ad qui ditatem rei: pdicta aut dis finitio datur per finem: ergo occ. p In contrarium vis debatur gasi quia peream respondetur ad interros FRationem faciam per quid: ut si quiratur quid es syllogismus demonstrativus conuenienter respondes
ς est sylli facies scire:ergo ut et si qui ditativa CDi, Responsocendum m sopicae loqndo pdtista dita potest dici quiditatiua ut voluit argumentu in c5trarati, quia logics
loqndo,oli illa dita pol dici oditatiua,per qua rodesti potest ad interrogatione facta p quid c teris tribus eo ditioib'obniatis supius adductis. Sed metaphystilo quedo ipsa no est uditati ua: sed ut sic est quaeda dea iscriptio quia vidcan est, finis non pertinet ad quid iarate rei, cu sit ca extrinseca. E Ad primu igitddhi ς β
sta disso non eo uenit intellei tui, neque eius OBO:ua genus diffiniti, qd est syllas,eis no conuenit. Non. mintellectus ect sellas,nem olim intelligibile es hi Qvii dato antecedete neganda est cotio uentia. Vettitii
intelli obiectit intelligibile, non faciunt eode inciscit sicut syllidemGraiiuus. Hsceni Oia. s. sensus,