장음표시 사용
131쪽
orem meum tecum obtinebo Lector Ac primum quidem aliquam tibi Auctoris imaginem CXprimam; tum, quid mihi judicii atque consilii fuerit in horum Com)nentiariurum editione, depromam praeter quae duo, non est quod agam. In Bibliotheca Belgica , quam auctiorem OVis typis anno I 39 emisit Ioannes Franciscus Appens ecclesiae nostra Metropolitanae ac primatialis tunc Poenitentiarius, nunc Archidiaconus, elogium Au
, Bruxellensis, S Rom. Imperii Liberiar ' Mi . ,2 ., litaris ordinis S Jacobi Eques accommendator ..' de los Santos in Hispania, inclytis parentibus, ortus Ioanne Baptisa de Taggis, Maxsemiliani is Caroli V. Caess. quondam ubiculario,, primo Cursorum, sive ut vocant Postarum per Ger- maniam ac Belgicam Praefecto , literis Caesaris, anno 1347 designatori, citharina obtenis dono , nobili apud Mechlinienses familia. Io- , anni Austriaco , dum in Belgio Pro Regem, aῖeret, a secretioribus fuit consiliis, Regum Catholicorum ad Reges Galliae Legatus nempe
is a Philippo ΙΙ. admenricum ΙΙΙ. a Philippo, ΙΙΙ. ad Henricum IV. Postremus autem, tanta
, eum Veneratione prosequebatur, Ut Patrem suum is vocitaret. Vir ubique magnUS, Um Uero Con'
, sitioin judicio summus Elegatione Gallica in Hispaniam redux Bellicique quod penes Re- , gem residebat Consilii senator, extremum diem Tom. L Par 2. obiit
132쪽
Belg. prim. edit. testatur se eamdem
obiit circa annum 61o ac Vallisoleti apud Augustiniat. os tumulo Comitum Villaemedianae ac Tassiorum illatus. Hloriam tumultuum Belgioc runn libris octo descripsit, usque ad annum 1598. quo pax inter praedictos Reges firmata fuit. Extitit manuscripta in bibliotnec Regia chorim lensi' ad S. Laurentium. Erat quoque apud Clariss. Lucam Torrium, Camerae Rationalis Insulis Flamdrorum assessorem, usque ad annum 16O9. deducta, teste Valerio Andrea. q. Nunc exstat quoque in Bibliotheca Eminentissimi D. Cardinalis de Alsatia, Archiepiscopi Mechliniensis. Hanc Bibliothecam, suam donatione inter Divos Capitulo suo transcripsidie IO Jul 1738. Addit S eertius in Athenis Belgicis cognatum suum Godefridum Hastentum, utriusque linguae peritissimum, Joanni Tasio ParbsitS oeconomum, stylum ejus utcumque rudem poetivisse, dolavisseque Et subjungit Inscriptionem magnificam huic illustri Familiae jam pridem positam in Eccesia B M. de Sabulone Bruxellis , quae Principum Turrianorum beneficiis cumula
is Originem, Virtutem, gloriam lege, Quisquis magna aut capi aut miraris., origo apud Bergomates, Ab antiquo illustris fuit., Virtus una urbe claudi nescia, Gloriam tota Europa peperit., Sic nati, evecti, inclyti,
is Austris Familiae annos jam C.
133쪽
, Apud Caesares Cursorummagistri, Quod munus' inveniendo, Sibi vindicarunt, o Et administrando magi meruerunt. , Honores item alios belli sagit, Nunc Legati ad Principes exteros: , Nunc a Consiliis Status ac Belli: Nunc copiis, nunc Provinciis Praefecti:, Alibi Comites, Hic liberi Barones S. Imperii. Sed ista origine, Virtute, gloria, Viros mori, , Hoc monumentum indicat.
Μ. D. C. XIV. 3. , Extatis in eadem Ecclesia Sabulonis, monumentum rapitaphium uxoris supradictio Ioannis Baptistae de assis. D. M. M.
, Matronae tam genere quam moribus
o Lectissimae Conjugi., Illustris D. Ioan Bapi de assis, , Eques ac ordinis D. Iacobi dest Espada, Commendator de los an hos, si Philippi ΙΙ. Hispaniarum Regis, Status per Belgium Consiliarius, , Philippi ΙΙΙ. Regis Catholicio Apud Henricum ΙV. Galliae Regemis Legatus, P. C., Inter Vivos esse desiit M. D. XCVULV In
134쪽
4. In principio Elogi dicitur auctor noster,
Sacri Romani Imperii liber aro, quod unde acceptum sit, ignoro. In superiore epitaphio dicitur Lib. 8 inques. In Commentariis hisce suis, saepe munia is LV titulos loquitur suos, ast hunc nullibi In tractv tu pacis Veroini a se conclusae, ejus doctorum legatorum nomina titulique efferuntur , sed hunc ibi frustra quaeras . Denique inmispana titulorum
G nfla HVS enuntiatione, quam habes in magno opere: u. Genealogico Familiae Turrianae, sic lego : uan- d. i. Ibu Boptigia de assis, Cavallere de la Orden de Mint 2DM ago, Commendor de os sanios, hyo de Dan-Baptisa 'S' ' ' de Tisis risina de Wachientionc , persona de grandes partes Lautoridad, como se monstro flando Embaxadorios Oeae en Francia, cerca et Re Christianissimo por las Catholicos Reyesion Phelippe smcundo teraero, de Constjo,' Dd en Flandes, de uerra a Madrid. Nullus hic liber Baro acri Romani Imperii. . Et in eodem Elogi scribitur, Bruxellenss. Recte quidem Bruxellis namque in lucem editus
fuit Attamen cum anno Ι 8O post reconciliatos Regi Walones mispani, eXterique smnes, invito quamvis Duce Parmensi, Belgio eXcedere compe, Lib si terentur, exire compulsu quoque fuit Tasaus, qui hanc in se exercitam crudelitatem amare deflet.
Li' 8. Sed quomodo expulere Belgio Belgam y Rationem attulit ipsie: Non erat originarius Belga ; Pater enim ejus Italus Bergaminatus id est Bergomaso Venerat in Belgium adventitius, inserviendo dom sic Carolo Quinto Caesari. Itaque apud Belgas habebatur ItalUS. 6. E patria excedens accurrit ad Regem Phulippum II a quo mox in Galliani mittitur ad Hemricum
135쪽
ricum IIL Ubi deinde anni 1584. I583. regio Lib. 9.nomine conclusit famosissimum illud laeduS, Ligam Lax. dictum , cum Cardinale orbonio ' Ducibusque Guisiae, 'Aumale, 'Elboeus, demercoeur, de Never cujus historiam accurate descripsit Ludovicus Maimbourg. 7. Anno IS94. in Consilium Status rerum Bel hib gicarum Bruxellis aggregatumfuit. XYIV. 8. Anno 1398. pace inter Galliam mi*ωniam Vervini firmata maximilianus Urientius
Ad triumOiros pacis Belgicae, Joannem Richardotum praesidem
Ioannem axium Ord Militaris D Jacobi Coimmendatorem
Ludovicum Verreychen Audientiarium. Dote bona pacis nil toto est dulcius orbe: Dote, iobardote, PaX ea parta tua est. Accessit, posito ferali germine, Taxus, Et visa est oleam moX peperisse noUam. Ardua quam solido complectens robore Quercus, Promisit stabilem Pacis in orbe moram. Arrisit reduci tellus, arrisit & aether, Et signum a laevo Iuppiter axe dedit. Ille sua in Quercu, Pallas ea Taxo in- oliva Dotis amans Pacis dote hilarata, Venus. 9. Anno 16 confecta tertia legatione, none Belgio ut scribit auctor libri Marques chonneu pag. 1sta.
de la Mason de assis sed e Gallia inmispaniam
rediit, ubi anno uno in aula Xacto, ac frustra petita licentia secedendi in Commendariam de lassau Lib. g. tos, e tribus ultimam quibus donatus fuerat ab Hi N LIII. spaniarum regibus, jussu est in senatum Venire, in qui rebus bescis praeest. Memum legimus et con .'h n. G ces D S.
136쪽
cessam anno 16 9 semestrem mansionem in dicta Commendaria, ubi Commentarios hosce suos dicognoVit ac non multo post antuam Carpentanorum reversus, diem ibi clausit extremum. Hactenus de auctore, de quo scriberem plura , si noscerem. Nunc pauca accipe de Opere.
1 o Tegius hunc suum laborem obtulit Reri Philippo III qui, quod non Videretur per id temporis evulgandus, forte quod non consideratius circumspectius scripsit de Duce Albano ac de Cono, Iio Turbarum , quod, sanguinis appellatum est, eum reponi jussit in Bibliothecam palatii Schorialem sis Fertur Humberium Guillelmum a Precipiano, Archiepiscopum echliniensem, dum ante Episcopatum assideret Consilio Status rerum Belgicarum Madriti, regnante Carolo II eum describi curasse, secumque asportasse in Belgium ex quo tempore in bibliothecam Archiepiscopalem illatus sit, ut ejus libri omnes, quos moriens reliquit. Ut ut est, a me ibi inventus est. Descriptus est in folio; scriptura est Hispanica notae marginibus adjectae sunt in diomate Hispanico.
11. Duo priores libri non sunt nisi quaedam Velut summaria historica rerum gestarum, ubi confiis multa, etiam non distinctis annis. In proemio libri tertii profitetur se attigisse aianum a quo hisoriam promiserat, nempe millesimum quingentesimum septuagesimum septimum, id est a morte Re- qu senii Libro octavo. magna parte septimi, fuse prosequitur recGallicas, sive Ligae contramenr, cum IV. quod illae legationis suae successus complectantur. Ceterum non nisi res bellicas enarrat, a politicis prorsus abstinens. Varia compendio tradit, ab aliis prolixius adducta. A multis abstinet, quod
137쪽
quod a se visa non sint aut non satis comperta Sed haec qualiacumque damna compensat, dum adfert plura, quae apud editos scriptore non legas Mira est hominis sinceritas, aperte loquitur , CX animo, candide unde multa quae ad turbati, scissique Belgi Historiam attinent, egregie ConfirmeS. De methodo Vero ac compositione, ordinationeque narrationis, ac de tota sermonis structura non est quod instituas querelam , dum jam audisti, aliena uni opera usum. 8 fuerit Godefridus Hastentus , qui etiam dicitur, utriusque lingua peritissimus. Ego vero pronuntio, nisi in altera meliora praestiterit, quam in Latina , eum epitheto superlativo ornari minime debuisse Verum apposuit manum alius quoque minu illo peritus, praecipue in libro octavo, ubi videtur quisquis ille est egregiam operam dedisse, ut soloecismis assuescere discam nisi credere maviS, assum ipsum militari licentia usume proprio penu deprompsisse. 12. Superest ut de codice nostro loquar. Iam dixi, hos me Commentario non cautographo publicare. Verisimile est illud latitare in E curiali, nisi forte igne absumptum sit in conflagratione anni 16 1. Quem descriptum habemus, ut dictum, i Sup. n. vitiosus est a capite usque ad calcem. Descriptoris Q hanc esse culpam statuo : neque enim utriusque linguae peritissimo Hastento eam ausim tribuere. Quamvis enim stylus non sit sublimis sed potius demissus non sit satis LatinuS saepe mutiluS, crebro imperfectus ac mancus frequenter desint nunc verba, nunc adjectiva, tum praepositiones; quod insint sensus hiulci ac patentes hi, inquam, defectus , auctori non sunt imputandi Correxi quae Potui, non tamen in textu, quem intactum exhibeo;
138쪽
beo ; sed emendatione meas ad oras paginarum adnotaVi Saepe saepius in sermone nec Caput nec pe apparet, quem tamen ita reliqui, ut partem taedii mecum ipse devores. Eduntur igitur ni commentarii quales sunt in codice quem dixi. Excit, bitur fortassis aliquis per hunc nostrum conatum, atque inspecta horum utilitate, qui autographum si supersit, fideliter edat, quamvis id optare fac, lius sit, quam sperare. Ceterum non sunt haec tanti,
ut ab illis edendis abstineri debuerit. 13. Sunt hi quidem, octo in libros distincti, sed cum libri ipsi continuo sermone , sine ulla sectione aut articulorum subdivisione producti sint,
illorum seu argumenta seu summaria desint, e que commodein quanta oporteret cum perspicuitate confici non pos int, visum fuit adjicere notas numericaS Romanas , qualibus Vitam Vllii dis imximus , ut faciliorem intelligendi rationem lector habeat, quae subinde a nobis citanda erunt, leviore negoti reperiat.14. Porro que Hastentus, aut forte assius ipse , ad marginem apposuit scholia in lingua Hispanica, ea maluimus Latina dare fideliter,in quam
potuimus exactisnme. 13. Breves addidimus ac paucas explicationes nominum, quae aut male enuntiata aut obsoleta,
aut prorsus incognita erant quas ab ipsis scholiis facile distinguaS. 16. Non omnes ejus dictiones sunt reprehendendae. Et id observabunt viri docti Saepe imsnitivum ponit pro praeterito perfecto imperfecto, quod Livianum es Salusianum quamvis id non se e quadret.
139쪽
Una aliquando legerem Lector Amice hisoriam, tiam Hus Crispus Salusius nobis scriptam reliquit de conjuratione Catilinae, in ejusdemque exo dio consederarem, quid de aliquid
agendo omnibus confulat, ne videamur tamquam caetera animantia, quae natura prona, ac
ventri obedientia snxit, citam flentio transegisse: denique, id prae oculis occurreret, quod de utit, tale soriae audivi saepius, sciremque ipse memorias
rerum praeteritarum ad res gerendas prodes maxime, nec non prudentiae multum interes, habere, quod de praeteritis legat, ut iis consederatis, praesentibusque cognitis, exactius, atque melius judicet de futuris. Etiam diu me deterruisset in hoc operis genere tenue talentum, tandem eo me traxit Crispi consitum, demeriumque consulendi aliis, quod inter humanos in primis magnum intemgo se incit munus, ut tandem decreverim, in his bis quatuor Commentariis, multa, γ varia, quae in Belgio ac Gallia, dum vivo, acta sunt, ea metiori methodo, qua potui coli ere dico quae vidi, quibusque mustis ipsemet interfui, aliquid ponitur ex auditu, id non minus , quam illa pro veris habeo. Non lmeum aliquem laedere interim procul dubio extrema fuit is Belgarum haeretica heratio, habuitque authorem natum adsimha, adjutoresque mustos,
140쪽
13o in scientia euertendi Rempublicam baculo eligio nis doctissimos. Tu si aliquando talia videris ritio, pia, qualia hist , die Principi, ut consederando naturam subditorum, situm lici, vicinasque amicitias, provideat rebus , prudenterque citissime, ne dra infans non amputata necet , dum creverit, prout in Belgio accidit. Quod ulterius et , si ut excuses doctrinae in scripto defectum non enim nec etiam antiquitus semper omnibus contigit adire Corinthum. Res , quod primum es, inspice; agritudini vero styli quod secundum tu i benevolantid condona libenter.