장음표시 사용
161쪽
iis lifinga, sera inuas tam ParVO apparatu oppugnare 13 2. consultum non erat hosti relictum. ceterum classi longe '
aliter evenit, cum enim statum post expositum militem nullo modo ibi posset consistere, jamque in reditu esset erathius classem reducturus, cursum longe diVersum ab eo, quo venerat , tenuit , e consillio, ut hostilem falleret: sed cum summo mane Schouae ' in qua est tricZea appropinquaret, hostem invenit; quo Viso haud ignarus, quam illi viribus
numeroque naVium impar esset, ac Scho Uam amicam etiam putans in eam naVe reducere animo conceperat, misi in
eam Insulam, qui an hoc secure liceret, exploraret sed ibi , ut ubique locorum, Omnium animi ad mutationes vergebant. Itaqde sinistro accepto responso, dum quid ageret haesitaret, ab hoste circumventus totam classem perdidit. Ipse, paucique in Insulam, quae est SchoVae omnino vicina,
quam natando attingere Contigit, aegre Uasere.
XXIX. Aibanus ab initio harum OUarum turbarum Enchusi extrui curarat clas em viginti navium per Latoum finianciarum, Ut Ocant Ommis um, qui hoc quanta potuit celeritate perfecit, deductisque in altum navibus, ad Albanum rediturus, Enchusum reliquit. Manserat eo ipse die cum sua tantum in portu navi sis ius , qui erat designatus vice Admiratius, vir maritima scientia Clarus acciditque cum hic navem versus iret, Ut alias jam in alto existentes sequeretur, oriri senescitur sponte ne an cases inter eum ,
quemdam civem stercationem , a eum civem ab Loshuso percuti, qua occasione perfidi quidam , O rem duxere , ut Boshtisus comprehensus conjiceretur in Carcere iam plebs vero in navem irruerit, eamque direptam intra Uros reduxerit,
Latoumque in diversorio frustra quesierit brevi tota civitate
ad arma concursum, eoque res ducta , Ut coegerint Bouehusium nuntium mittere cum litteris , quibus totam classem , ad se
redire jussit, quod etiam aliqui ex praefectis fecere , cumque suis
Schoumen. Enchula. AEnc huysen. Albertus an Lo. Lege Bositusius, ut in Consequentibus. Is est Francisous B chuysen maris Nord-hollandici pro-praefectus. V. Van LeeE- en fol. 88 I. Videndus quoque Borrilis lib. 6. Ol. 269. 47O. qui rem hanc Paullo aliter narrat.
162쪽
15 a. suis navibus eo rediere. Fuit calus clii rebus regiis valde periculosus cum esset jam occupata lissinga, S Brita, si Enchusio insuper potiretur Auriacus , Cum demum totius maris imperium adeptus , merito timendus Oret; quod cum satis compertum haberet C res de Bois , statim, ubi ex hisce motibus certior esset factus, nulla interposita mora Amsterodamum advolavit, vocatisque ad se ex Enchula praecipuis aliquot, cum iis de sedanda re agere cepit , spe quidem bona, exitu Vero pessima: Quamvis enim ii aliique complures avitae religionis, Regi dediti, ad hoc negotium non
tantummodo operas sua Promitterent, Verum etiam nec de Rebelli successu bono dubitarent, cum tamen eo eptum esset, ut
quid possent experirentur, apparuere maleVoli, iumero
' ae audacia longe superiores , qui illis in carcerem conjectis, accersitis ex Brita militibus Auriaco civitatem tradidere. 15 2 XXX. Accidit hoc eodem anno septuagesimo secundo vigesima secundam i, biduo non amplius antequam Ludo
dilaus Auriaci frater mis o Donrin de avid, ut mutuo consensu, auxilioque plurimorum civium Valentianam caperet, Montium, quod est munitiissimum, ac praecipuum Hannoniae Oppidum, paucis comitatus equitibus mira fallicitate summo mane occupavit. Egerat Ludovicus diu ante cum a paro de Coi ny , Admiratio, summo Duce Hugonottorum, cujus artificiis , auxiliis ' Valentiani monti secretas societates praeparaverat, in finibus Vero Galliae copias paratas habebat, quae cum Celeriter secutae, CiUes inopinato casu perculsos, ac perterritos facile ad quietem, obsequium G duXgre Fertur quod pictor ob non solutum ab Albano opus, tanti incaepti praecipuus fuerit auctor iudovicusque cum videret militem auxiliarium , quem exspectabat non adventare, metu e civitate egressu S, sed Pentio socio, qui cum auxiliis aderat obviam facto iterum intravit, atque ita maximo civium dedecore, quod tanta occasione libertatem clau- L get is portis non vindicassent, instituto potitus es . Famanis Fama etiam Valentianam cepit, sed cum arx esset Hispanico prae-im i ς' si di munita, quam occupare non potuit , paucos post dies
ἡ diligentia Albani , ac per Baianis de Mendopa illustris Hi- ait stip. ' spani,
Valencenis Montibus Hannoniae.
163쪽
1pani, equitumque levis armaturae summi praesecti, ejectus, aspa. nihil aliud civitati, quam direptionem attulit. XXXI. Pos casum Enchusianum, quotquot Hollandiae i- ὸhblis, vitates praesidiis carebant, praeter Amsterodamum ac Schon iniurhovium, Auriaco se dedere Mechlinia etiam, Hispano mili-fer m te non admisso, sinistra suspicione notata est Comes Dan dei isti it Bergh , Auriaco cognatus, collecto milite utphaniam occupavit. In transnfulana Regione, Phrissa complures civitates Auriaco adherere, brevi ubique locorum, tam immensum in Albanum odium exarsum est, ut vi esset, qui debit ossicii, ac delitatis erga Regem non Oblivisceretur. XXXII. Dux Medinte Celio quem in Albani locum designatum supra diximus, classi in Laridi i portu constructa, multis ibi diebus ob contrarias tempestates, aliaque incommoda, haerere coactus, tandem solvens, apparuit in finibus maritimis 3 ut.
Comitatus Flandriae, prope alatum quod volunt multi 'Fς' dictum olim portum ecium' medio fere mense Junu ejusdem diu
anni, mansitque ibi biduum , expectans, an aliquid sibi ab e Me Albano nuntiaretur de statu in quo erant res Belgicae , UOV lam. Cum classe esset eundum cumque nihil inaudiret, movit AR :ς, Dunquerkam versus, quae est in eodem Comitatu portus tis exiguus, ubi inventis per mare Plurimis schaphis, quibus eundum piscabantur Incolae, duodecim aut circiter, maritimi Flandrici inter Am-Cursus Perito nactus est, quorum ductu prope lusam quae hos hi
est alius Flandriae portus haud ignobilis h faeliciter cum tota j,
classe stetit. . Cumque nec ibi quidquam de Aloiano acciperet, et Vide sciens jam aliunde, quid in Valeria accidisset, pro p Sanderi parente hoste cum bis denis navibus, tandem commissa classe laη Ioanni sorio lika Hispano, viro nobili ac sorti, assumptis ii*s h secum uliano Romero, aliisque aliquot Viri praecipuis, quo asci nome edit Nisi Ioannes a Cerda Navarrae proreae maViS Forte, Lerida in Catalaunia, aut Lerice, portus Ericis in x sile' Italia, in sῖnibus Genuensium. um lege.
ι Negligens, demissusque stylus Puto legendum: Et cum V* cpparerentis te cum bis denis navibus c.
tum Delum legere, Iccium Ant. Matthaeus Analect. o. I. pag. 233. OUae edit in A. ait Calais , Caletum est Ortus Iccius, ut putant. Et haec posterior lectio est veros semilior ACaleto namque Dunkerkam descenditur. Ab Axella si Dux Medinae Caeli Dun-xerxam movisset, retrogressus, ab Albano remotior fuisset.
164쪽
1572. ex Hispania adduxerat, per Canalem , quo ex lusa rugas
versus navigatur, eo se contulit. Venerat cum Duce vir quidam dictus lingua Teutonica au en Ευertzen qui magni cujusdam onerarii navigii Vlistingensis, Hul vulgo dicti
praefectus erat. Hic Rebellibus omnino addictus, tam secreto tamen, ut ne minimam quidem eo usque sui suspicionem dederit. Cumque esset navigandi peritissimus, Du magni eum faciebat, multumque ei deferebat. Facile itaque Duci persuasit, ut omnes sabra quae est apud Hispanos parvum, portibus non usque adeo profundis accommodatum navigii genus una secum uberet proficisci. Cumque jam paululum essent profectae, complures Xtra profundum ad latus maris
vado inserere ' curavit, ubi postea defluxo mari hostis eas plurimis schaphis aggressus in potestatem redegit, militibunque Hispanis in iis inventis, in mare conjectis, accensisque labris variis mercibus onustis, ad suos se recipiens, virum illum secum abduxit, qui postea in praemium facinoris Vice- admiratius apud illos creatus est idque munus subiit, functusque est, donec Bombarda ictus, tandem periit. XXXIII. Manserant in alto extra portum lusae anchoris
retentae tredecim magnae naVes, expectantes, quid sibi h Duce mandaretur sed ea ipsa nocte ita mare inhorruit, tantaque orta est tempestas, ut hinc inde agitatae tres dies, ac noctes,
prope jam desperata salute , nihil nisi naufragium expectarent quarto tandem die, nonnihil pacato mari, cum viderent tempestatem, magnam anchorarum, lanium, rudentumque partem, consumpsisse, nullamque sibi spem salutis superesse, si ibi haererent, haud ignari nihil jam in Valeria esie , quod Regi pareret, per tractum lissingensem , quamvis inimicum ictibusque tormentorum bellicorum obnoxium Ant- verpiam petere decreVere, ac saltem ea Via, favore aggerum in canali Antverpiens ex utraque parte existentium, si eo usque salvos provehi contingeret, milites, nautasque quantum in ipsis esset conservare . Accidit illis praeterea aliud novum e dum enim itineri se praepararent, comparuere Procul in Borrius lib. 6. DI 286. hunc appellat Bouctenn E oliuet, hanc rem alio modo loquitur. Lego inhaerere.
165쪽
in alto bis denae magnae naves, quae recto itinere ad ipse 1s r. contendebant. Commovit eos aliquantulum inopinatus ille navium conspectus, suspicantes hostes esse; sed cum propius
accessissent cognovere naves esse Hollandicas onerarias, quae mercibus nulla ex Lusithania adventabant. Dixere Ductores incertum unde rescirento iddelburgum, Ramnam, etiamnum pro Rege stare finxeruntquein sese Antverpiam una cum Hispanis Velle proficisci Assenses Hispani primaque in navigando praefectura, Admiratio Hollandiae data; sequebatur Admiratia Hispanica, aliaeque deinceps sese alternatim insequentes , navigabant, cumque Vliffingae appropinquarent atque inde aliquot Bombardarum globi in navigantes, torquerentur, Admiratia Hollandiae mansiit cum Ormnibus suis tamquam in amico solo, Hispanica autem cognita proditione, quo potuit ulterius progressa, tandem in portum,
qui est prope arcem Rammeckin celiciter, uti, caeterae delata est, sola Vice admiratia excepta, quae eXtra profundum provecta arenis insedit. Praefectus Rammechi , visa classe Hispanica , Vexillum, in quo erat depicta Crux Bu gundica rubet coloris extulit, ut ex hoc signo scirent, qui appulerant, se jam in tuto esse, quod quia praeter spem acciderat, non mediocrem illis laetitiam attulit Beaumosius etiam, qui jam ex Middelburgo ad littus venerat , misit continuo
senas naves, quae Vice admiratiam exonerarent, XOneratamque remuleo in portum traherent, quod ita confectum est, servatique inter alia viginti quinque Hispanici equi. Caeterum Hollandicae illae bis denae onerariae aves , quae lislisgae remanserant, cum essent onustae uit1 magni praetii mercibus , rebus Auriaci parum stabilitis , incredibile dictu, quam to illi ad ulteriora, quae meditabatur fuerint emolumento. XXXIV. Sanctus Davita, mominus de Bria, soluta obsidione Middelburgensi, receptaque Ramna, relicto ibi milite, quem adduXerant, AntVerpiam ingeniose, atque industrie reversi sunt. Dux etiam Medinae coeli, ad Albanum profectns est, qui quamvis tam variis, tamque periculosis bellorum jactatum se videret fluctibus, magna tamen laudes constantia, summaque Caeleritate, ac vigilantia, rebus cadentibus fortiter se opposuit, ingentibus tam equitum , quam peditum comparatis copiis, eam praecipue ob causam, quod metue- a reta
166쪽
Hollam diam exarmat, in quo graviter errauit.
ret, Gallos tam idoneam occasionem minime neglecturos, ubi fuisset perfacile , cum jam tunc Carolus nonus immemor beneficiorum praeteritorum, inst igatione, ac impulsu, Admiralii, nec non suo-pote ingenio latis ad bellum propensum haberet animum, ni reVi postea generalis illa, divi Bartholo- me quam ex die vocant in Hugonottos, ipsumque Admiralium accidis et animadversio, quo casu se continuit. XXXV. Itaque in primis Montium obsidere consstituit .mis o eum in finem Frederis filio, ut nulla interposita mora,
cum copiis , quae resto erant, auxiliarios, quos ex Galliae Ludovicus expectabat, excluderet, donec plures militum copiae conscriberentur , ac pararentur tormenta bellica, aliaque, quae ad tantam X peditionem es en necesssaria. Decreverat enim ipsemet huic Xpeditioni interesse, quidquid alibi facto opus esset, Praefectis Provinciarum committere Uzdum ipse Montium oppugnat, illi rebus sibi creditis, numero aliquo militum, quem per illos confici curarat, quantum fieri pos et providerent. Extracto itaque undequaque omni fere Hispano veterano milite, Beauvolsum Middelburgi, cum Walonis , paucisque Hispanis in praesens manere jussit. Rot-terodamum, quidquid in Hollandia per legionem om- bardicam in ossicio continebatur , imprudenter hosti sciens
reliquit, eo etiam cum mandatori ut omnes incolae, qui Regiesssent dediti una exirent. Res vero magna digna admiratione, cum loci natura jam tum satis doceret, Regionem illam semel amissam, dissicillime in posterum recuperatam trici ac vir bonos exstrahere nihil aliud essset, quam solis perduellibus relicta Provincia dissiciliorem aliquando sibi ipsi recuperationem construere. Interim complures ex ncolis postposita multa commoditate , prompte cum uxoribus, S liberis Regis causa, natale solum summa cum laude deserere non
recusarunt. In itinere Ferinandus Toletanus septem vellilla hostium fudit. XXXVI. Lumaγα vero simul atque de Hispanorum discessu cognovit, advolans, ubique locorum admissius es , exinde per totam Hollandiam victor gras ari coepit multaque insuper dira, a horrenda in Religionem paravit, Religiosos trucidavit, Phana incendit, nihilque omisit, quod immanem ac serum hominem deceret utque primum potuit Amsteror
167쪽
damum obsidione cinxit , nec prius destitit, quam Boisuus 13 a. civitati auxiliares copias ex Trajecto adduxit , ob cujus adventum de successu desperans , incensis castris, noctu discessit, postea quoque Scholahovium invasit, Deliciterque cepit, cum Boi uus addusto milite, ut obsessis Opem ferret nihil profecistet. Hic etiam Ouderi ater quae est oppidulum Hollandite prope Gaudam situm paulo ante OPPugnarat, sed id etiam frustra , cum enim bina tantummodo tormenta bellica adduxisset, aliis rebus bellicis necessariis destitueretur brevi constantia hostium, insein re , Trajestum repetere
XXXVII. Albanus, quamvis ad obsidionem Montensem
summo studio animum applicaret, nihilque ea in re curae, CVigilantiae obmitteret, non tamen tam celeriter omnia Praeparari potuere, quin antea sentius cum Xercitu, quo Ludovico opem ferre decreVerat, adveniret. Quibus rebus cognitis Fredericus , ipse castra moVit, ductoque exercitu per
sanctum Gisienum, quod est vicinum Montio Hannoniae oppidulum hosti appropinquanti fortiter se opposuit. Accidit
hoc mense Iulio anno septuagesimo secundo. Cumque ad manus ventum esset, Gallique primum more suo ingenti impetu irruerent, non minus fortiter ab Hispanis levis armaturae equitibus, facile in fugam Versi omnem exercitum perdidere. Magna caedes facta, qui nostis beneficio effugerant postea undique a rusticis , partim trucidati , partim capti, inter quos enitus , ita ut pauci in Galliam re Uerterentur :. fuitque tanta omnium trepidatio, ut fama sit, mulierem complures fugientes eo redigisse , ut sese ipsi dederint, captivosque ad castra duci passi sint. XXXVIII. Fredericus re bene gesta continuo ad obsidionem reversus est. Foelix hic magnusque successsus, incredibile
quantum rebus labentibus profuerit: cum enim accensi omnium animi, eo audaciae proveherentur , ut non immerito verendum esset, civitates undequaque exemplo earum quae jam desciverant, ad mutationem inclinaturas. Praesertim , cum jam omnibus innotesceret Auraicum etiam alibi non contemnendum conficere exercitum, qui adventans, si sese cum
Pentii copiis conjunxisset facile suos conservaturos Videbatur. IIoc uno proelio unusquisque iterum de exitu rerum dubitans,
168쪽
as72. nihil aliud sibi tentandum ratus, in debito ossicio se continuit, ulteriusque nihil in gratiam ' aggredi ausus est quo
stimulo Albanus tanto magis sibi properandum existimans quam celerrime potuit triginta quinque tormenta bellica quaequae ad eorum usum necessaria erant, montium versus vehi curavit cumque aliunde cognovisset, adventasi jam complures Germanos, aliamque equitum peditumqUe manum, ita ut esset eXercitus satis copiosus, tandem relicto Bruxellae Duce Arscholano, qui in politicis rebus suas gereret vices, ipse ad exercitum profectus est, unaque Dux Medine caeli. XXX lX. Imperarat ante discessum Antverpiae construi classem, seX navium magnarum, duodecim mediocrium, quas vocant Crommesedens, aliquotque minorum naVigiorum, vulgo Dem, quibus , quam prirnum fieri posset, rebus maritimis, non minus, quam terrestribus, subVeniri Volebat praefeci,
que classi Sanctum Davitam , Comitem praeterea de sis , qui Amsterodamum adduci curarat reliquias illius classis, quae arato o Enchuli constructa fuerat, cujusque partem ob in fortunium Vice- admiratii, in manus hostium venisse, supra demonstratum est, jussit instaurare has reliquias, iisque addi
alias novas naUes, Volebatque eum, cum altera classe in Zelandiam contendere sed ille , aut quod non posset, aut quod rebus Hollandicis minime hoc convenire intelligeret, numquam eo Trofectus est. XL. Auraicus, ubi mutationem Reipublicae, quam praeteritis annis varia arte summaque diligentia affectarat, exortam esse vidit, tantosque jam rumores, bellique tumultus sua causa conflatos, dignum se, ac necesse putans suis non
deesse, cum nihil esset, primum lapidem jecisse, ni incaeptum prosequeretur , exercitum construere, & cum eo in Belgium se conferre statuit, spe certa voto potiundi, cum videret maris dominium, in quo maxima erat illi fiducia, prorsas esse in sua potestate , inque locis mediterraneis, complures civitates, easque Tecipuas, jam suas est e, omnemque populum Albano omnino infensum, sibi favere tum quoque ex
Gallia vires haud contemnendas praesto esse , quibus fundamentis tam magnis quidvis videbatur sibi posse promittere
Subaudi principis Auriaci veI Ludovici Nassovit.
169쪽
nec immerito quamvis enim Albanus Valde copiosum com 1edia. parasset exercitum, non tamen usque adeo timendus est e videbatur, praesertim cum ipsi tam Variae , tamque ingentes
dissicultates simul objicerentur, quin merito dubitari posset, an Provincias saltem maritimas, quibus invadendis clas escidi nautae quibus ambobus hosti longe impar erat requirebantur, ille retinere, recuperare aliquando posset. Aurai cus itaque, quamvis enti casus, non parVum rebus suis attulisset detrimentum, constanter tamen in ins ituto permansit, ac fratri auxiliaturus, qua potuit celeritate copias in campis Geldriacis collegit indeque Mosam trajecturus, ut ibi haberet locum securum ad reditum Remundam , cui praeerat FA3omus t ex artemontana familia , una cum cohorte a-lonorum, non tam Vi quam multorum civium auxilio, qui schalis, quibus muros ascenderent, emissis, FDFonium turpiter prodidere, cepit inque Ecclesiasticos pro more crudeliter saevit, relictoque praesidio, inde ieriam, quae est oppidulum Campaniae, Comitum Hornensium sedes, Venit. XLI. Erat ibi Domini egregia Domus Xtructa in morem arcis, cui praeerat custodis . causa Gabriel de Coas Hispanus, qui cum octo dies Araico oppugnanti fortiter restitis et, tandem ille haud ignarus, quam celerem profectionem Montensis flagitaret obsidio, ubi frater non parum periclitabatur, re insecta Lovanium versus movit, missis primum Mech niam aliquot copiis, quae a suae factionis hominibus introductae civitatem, antea sola suspitione notatam, palam suam fecere A Lovaniensibus, author praecipue, Doctore ut fertur Elaert Leonin Juris-consulto insigni, intromissus est, sexdecimque millia florenorum impetravit. Illi sese postea ob loci imbecillitatem purgavere Nivellam inde ac Binchium praeteriens, tandem non longe ab Albani castris, castra metatus est postero Vero die obsessis subventurus, ins rustis ad pugnam copiis, egregie, sed frustra id tentavit. Curaverat Albanus arcem opportuno in loco extrui, eamque militibus, ac aliquot tormentis bellicis munierat, quod unum
' Florus t onus Caroli Comitis artemonii filius. q. Melius: Custodiae.
170쪽
maximum incommodum Auraici rebus attulit. Praeterea tam opportune omnibus in locis dispositae erant reliquae Regiae Copiae, ut nullo modo quidquam potuerit exequi , fuitque
procul dubio Albano dies ille admodum illustris; vidit enim
exercitum decem millium equitum, peditum decem, Ω- num millium, nihil non , quod viros fortes deceret armis tentantem hostem alia e parte civitate fortiter erumpentem, seseque interea hinc inde fulmineis bombardarum ictibus ' ipse tamen utrique fortissime restitit, murosque civitatis assidue magis , quam antea quati jussit , donec tandem altero intra moenia compulso alterum re insecta cedere coegit, ita ut nihil ulterius, quam de reditu cogitaret. Consedit nocte illa araicus in Pago Bossu atque altera die qui est Pagus in via minc hix exercitum duXit ubi eum Albanus per noctem Duce uliano Romero Sicaeae legionis Praefecto viro fortissimo, cum binis millibus Hispannorum indusii is supra arma positis quod genus invadendi Hispani Camisadum vocant inopinate egressus, tanti l hosti terrorem incussit , ut nil exinde e profectione remiserit quod i Mechliniam attingeret, ubi amicissime, summoque populi applausu exceptu est; obsessis omnem salutis spem auferens , quod illi cum Vidissent, continuo de deditione
cogitare , atque agere coepere, a qua cum Albanum non alienum invenirent Volebat enim Prudenter quoquo modo civitate cito potiri, ut reliquam aestatis partem aliis rebus
quae multae, dissicillimae adhuc supererant, conficiendis insumeri brevi per idoneos hinc inde homines res eo deducta est, ut civitas, Albano redderetur, civibus nil indigni accideret, Galli ad suos limites, Ludovicus cum suis ultra Mosam, secure duceretur in quo egregie fides servata. XLII. Dum haec circa Montium geruntur, hostis maritimis Flandriae Comitatum excursionibus haud semel vexare tentavit ac tandem collectis in Valeria satis magnis copiis, trajecit in Insulam Vulgo dictam Tergoes, quae satis magna est, agrique fertilis, partesque sequebatur regias, civitatemque in ea primam ejusdemque nominis obsidione cinxit, omnique vi, a qua Potuit cura oppugnare cepit. Erat Praefectus regius Suppis peti l Lege tantum l laesi donec.