장음표시 사용
451쪽
Expetebat Princeps, ut Brugarum exemplo, scida etiam Regem agnosceret, sed obstitit. Xor, quae tanta Pertinacia professioni suae haereticae adhaesit, Ut derelicto marito, manere apud Hollandos quam eumdem sequi maluerit. Praebuit se Princeps post reditum semper omnino Catholicum ac Regem suum debita fidelitate ac obsequio prosecutus est, prosequiturque hactenus, ut econtra etiam ex eumdem multis honoribus ac beneficiis decoravit Parmen is recepta
vacens ' ditione ad majora illa properans, misit Mondragonium, qui castellum γllo a parte Brabantiae ad ripam Schaidis situm, ab host e possessum caperet , sed non successit. umdem tamen iis in locis manere jussit, eodemque tempore Parmensis Marchion De Robata aliud castellum oppugnare jusserat, quod hostes in ipso aggere ad partem Flandriae e regione castelli sello, ij enshoec vulgo
dictum, extruxerant, quod successit feliciter : ac exinde summa se cura accinxit ad pontem in Schaidi construendum,qno tandem Antverpia subjugaretur. Erat res plena dissi- Cultatum, multorumque judico impossibilis, indefessis tamen Praefecti labores constantia militumque virtute bene successit, ut suo loco dicetur. Caeterum dum praeparantur quae ad tam arduam expeditionem erant neces arta 1 erram undam Civitatem non longe dictitam inde , natura Marte satis munitam oppugnavit. Restitere qui intus erant per aliquot dies, sed tandem Parmenis sese dedere coacti Periere in ea ob-sdione clopeto icti Petrus De Pae Hispanorum Praefectus, Petrus aspius , totius Xercitus tunc tempori quaesi orsupremus Hispanis Veedo generat fortes ambo viri, scientiaque militari clari. Caepit etiam Vistordam, pauloque post Gandavum, quibus successibus cum satis latum acquisivisset
agrum, unde aleretur exercitus, ad pontem locatus, aliaque
quae essent neces arta provideri possent, secunda Novembris
XXVI. Acciderat mense praecedenti occidi Auraicum in agγlo illo quod suae securitati elegerat ita nullus umquam mortalium horam fatalem a Deo constitutam effugere potuit. Balthasar Gerardi Burgundio , pago Visi an OriundUS, proscriptione anno octuagesimo contra Auriacum Maestrichii Publicata executionem proscriptioni tentare, firmiter secum
υum ςopit. Trucida tio Auis riaci in loco quem
sibi securitatis ergo elegerat.
452쪽
138 statuit, eumque in finem in Hollandiam profectus tanta arte ac sagacitate usus est, ni Delphii citra omnem suspicIonem non solum fuerit admissus, sed ita paulatim Auraici gratiam adeptus, ut ab eo tamquam ex fidis suis in Galliam ad Andegavelem ob quaedam seria sua negotia mitteretur. Unde reversus , inveniens Auraicum decima Iulii anno millesimo quingentesimo o tuagesimo quarto a prandio transeuntem ex uno cubiculo in alterum , tam dissimulanter clopetum binis globulis armatum corpor ejus adactum displosit, ut moribundus conciderit, subitoque Xpirarit. Successerat praeterea post facinus perpetratum tuto eum domo exire ac maenia attingere, sed tanta erat multitudo Prosequentium , ut non fuerit potens ultra progredi, ac fuga salutem quaerere. Cumque apprehenderetur, non magis se commovit quam si nihil deliquisset ductus postea ad supplicium, quod diversis ac exquisitis modis, immanique ac barbara crudelitate per complures dies quo tarditate cruciatus augeretur de eo fuit sumptum, tanta animi quiete constantia, vultus serenitate , ergaque Deum affectu ad finem usque populo sese spectandum praebuit, ut ipsos et Xecutores, totamque turbam ac multitudinem circumst antium haereticorum, in summam admirationem ac stuporem conjecerit. XXVII. Acciderat praeterea antea alius casus, quem consulio tardius pono, ut deinceps sine interruptione praecipuam
hujus libri materiam enarrem Obiit Osro Tyri ' Dux Ande
gaze is decima unii, fuitque mors illa unum ea accidentibus, quae uisum extra metam quietis trahere poterant. Erat enim ob eandem morte Henriclis , adarrae Re haereticus, primus Princeps Galliae ac Regni haeres necessarius, si Regem absque liberis decedere Contingeret, quorum nulla jam erat spes, nec etiam Ob enervatas corpori vires longevae viis indicia. Et quamvis aliter evenire posset, summi tamen existimabatur apud Gasios plurimos Catholicos periculi, quod successio illa am ad haereticum legitimo titulo se devoluta. Estque adeo tritum omni re proVerbium , magis adorari Solam orientem quam occidentem, ut non dubitaretur, quin si Nadarrus aliquanto tempore pacifice uti posset praerogativa illa quam morte Andegavens acquisierat, tantum bellum is Catholicorum munerum ad se es se attracturum, ac in tantum
453쪽
sdem ac jus successionis corroboraturum, ut ad Teniente Regis morte, nulla lassiciens Opponi Posse com radietio, quominus, quamvis invitis quam plurimis, ad Regnum admitteretur Quod cum a Glusis, aliisque Catholicis Xacte pon-oeraretur, necessarium ipsis visum legitime debere judicatum fuit, tam evidenti Religionis Periculo quoquo modo tempestive occurri. Unde tumultus, qui ante hanc oblatam occasionem , nullo alio niti Potuissent fundamento, quam Regis immoderatis excessibus, eoque solo, justitiae satis ad evitandum rebellionis nota quam abhorrebat Guisius' habituri non fuissent. Hoc ille nactus Religionis fundamentum ad cujus conservationem nihil esse credebat quod moliri non liceret animum ejusdem ad arripienda arma componere caepit. Accessit denique ad hoc, quod Rex, qui nihil magis appetebat quam citra omne obstaculum in deliciis agere, videns jam necessario sibi fore haeredem supremum Hugono t- torum Ducem, qui eosdem in UaVis occasione ad quidvis
tentandum paratos hahebat, metuens ne tandem nactus praerogativam, novi aliquid armorum via, quod regni quietem turbaret , moliretur, uti multoties fecerat, magnifica legatione ac magnae amicitiae, laetitiaeque demonstratione ob tantae successionis jus ad eum devolutum, ObViam ei ire ac congratulari decreverit, ut sic si forsitan turbidum quid ac hostile animo volutare coepisset, deponeret, se Cumque mutuo amicitis firmique faederis vinculo seu decebat connecteretur. Destinatus ad hanc legationem Duae 'pernonius unus ex intimis illis ab Rege nuper in altum Vectus, qui maximo nobilium comitatu sumptuque splendidissimo ad Navarrum venit, Cujus legationis vix fama es divulgata, cum subito a Gui sis illisque qui Religionis periculo etiamsi forsitan remoto occursum volebant, judicatum fuit , Regem certo decrevisse. Navarrum tamquam haeredem colere, eique tempestive viam quietae successionis praeparare quod demum Guis animum prorsus ad arma sumenda, ad Religionis Regnique incommoda ac pericula praeCavenda, accendit Itaque exinde nihil nisi de viis modisque cogitatum, ac tandem expedire Visum , certis conditionibus foedus cum Philippo inire, in eum finem , ut Nadarrus jam tum impediretur, ne
454쪽
158 taque potentia caeteris Catholicis Provinciis, vel potius to iorbi Christiano sese metuendum reddere. Philippus ni justae causae non deerant, ob injurias ac invasiones Galliae cum contra ad Conservationem beneficiumque Gallic imperii ipse Regem auxiliis juvisset contra se tentatas, uti supra dictum, Nulla quidvis contra eum machinandi ' haud etiam ignarus, quod hy uegina Mater statim post obitum filii, palam sibi Cameracum hὸ iis vindj casset, ipsosque Belgii rebelles fovere non dei steret, in re unde majora oriri potuissent incommoda, nisi illis tempesti-Ve occurreretur quin etiam considerans, ea quae proponebantur, bonum publicum Religioni concernere, consultiunque ducens , siquidem bellum gerendum esset, illud in Gal- hae visceribus, quam in suis Regnis geri . Gustis, aliisque Gallis Catholicis, qui ab eorum partibus stabant, as ociare
se a conjungere decrevit, pollicitusque mittere quo essent, qui cum ipsis suo nomine ea de re convenirent, uisus cum fratre De Ia1ne, cum jam plane eo animum induxissent, praetextu negotiorum privatorum Penuitam quae estius adfines Lolliaringiae in Campania oppidum sese contulere, ibi quem Philippus mitteret exspectaturi. . Nec diu moram traxere quin adventaret Moreus, nuntiatum e Venturum Bernardinum De Mendoca aut siptum Ille per aliquot tempus legati Hispaniarum munus apud Reginam Angliae obierat, sed postea ipsa aestate, nescio qua de causa, a Regina intra dies quindecim Regno excedere jus us Itaque prosectus ornacum ad Parmensem, paucosque ibi dies moratus, relidi a Gradelingae, familia, cum paucis Lutetiam Pari orum profectus est, io prJetextu publico, quod vellet ibi mandata Philippi superdisces u suo ex Anglia, opportunius expestare. Postea Dmen satis apparuit longe aliam ejus adventum habuisse causam assectabat enim legationem Galliae, neque id tam occulte, quin ornaci Parmenses, animum ejus intellexit ut nec
postea ipsimet ejus famuli id celare potuere, cum apud Taspium
diverteretur, qui eum simul atque advenerat, domum suam deduxerat, perque tota sex hebdomadas, quo poterat honore ac munificentia tractarat. aeterum media quibus utebatur, erant Reginam Matrem mulsum separatim saepius. ConVenire, amborumque benevolentiam multis promissis ad
illius briusque institutua servientibus, captare, qua tandem
455쪽
industria eo res evasit, ut inter se conVenerint, uti Bernardinus per celeres equos Vulgo postam quam posset celerrime Philippum versus proficisceretur , ac quo securius id feri posset, daret Regina cursorem regium, qui ad fines Galliae usque Bernardinui comitaretur, prout fecit . Itaque cum ad Philippum venisset, facile et ejusque ministris persuasit, neminem melius se, quidquid utrimque agendum foret, ad optatum finem perducere posse. Tassius cognita mente Bernardi
ni, ut Regi de ea quoque innotesceret tempestive curarat. Praeterea cum jam annos quatuor eam legationem sine Legati titulo obiisset, eum sibi dari per litteras sollicitarat, addita hac conditione, quando id fieri nequiret, malle potius a Legatione summoveri, quam diutius inservire qua
utentes occasione complures qui Bernardino summopere favebant, facile ejusdem coepta duxere quo expetebat Quocirca e vestigio per celeres equos in Galliam est remissus Tassioque mandatum , domo sua ut ante illum exciperet. Reginae , Iatri nil asserebat praeter speciosa, bonamque spem prae- se ferentia verba, quibus cum bene animum mulieris demussisset, finxit neces e sibi es te, ob privatum quoddam Flandri-Cum negotium, in Belgium quam celerrime se transferre, verum brevi rediturum, habebatque in mandatis, cum Belgium attigisset, quam simulanter pos et en ullam ' contendere, atque inde confecto cum uisis tractatu Dederis , Lutetiam reverti ac legationem Gallicam administrare. Sed accidit cum jam esset in itinere, Moreum missum a Guilianis ex Penuita ad Philippum, eo adventare paulo post discessum Bernardini, qui cum statim a Rege interrogaretur quemnam revera Glisanis magis gratum ad foederis hujus tractatum bene conficiendum Crederet futurum, ipseque dixisset assium, continuo id Regis propositum immutatum jussumque Bernardino tradere aspro Icripta monimenta, quae eum in finem secum ex Hispania attulerat, assio vero uti ea ab ipso acciperet , a quam citissime posset Regibus valediceret, ac Barnardino legationem traderet, Cuti moris quando legati mutantur ac Penuitam transferret, eamque Provinciam in se susciperet quae Ber-
nardino commissa fuerat. Utque non ingrate Videretur actum
456쪽
ratem tmdrici exercitu vulgo Inedor General commendam ampliorem ea quam habebat. Qua munificentia, etiamsi longe majora ab Rege sibi deberi intelligeret justis
parens, tandem Lutetiam reliquit sexta Decembris octuagesim quarti atque ad urcem Samson, quae prope amurcum sita est, se transtulit , ac inde statim post festum nativitatis Christi asonium est profectus, ibi exspectans Moreum ut erat OnVentum , qui ubi advenit, simul en ullam profecti sunt, ubi quod sequitur confectum est foedus decima sexta die Januarii, octua gelim quinti, etiamsi instrumentum Calendis ipsis asserat confectum. XXVIII. AdstrinXere sese praeterea Guisius ac Dux a1nius peculiari scripto Antonium duci curaturos aliquem in locum Regii Dominii, atque ibi tradituros cui Philippus vellet, dummodo promitteret a stur, nihil in ejus Vitam, vel a Rege vel alio quoquam Regis nomine, intentatum iri Cardinalis etiam Boi bonius suo confoederatorumque m nrum nomine gratitudinis ergo, scripto alio particulari pollicitus est, quantum in se esset essecturum, ut Philippus potiretur iis regionibus quae sub Regis Nazarrae erant imperio non subditae Galliae regno, prout tenebat reliquam Nazarra partem si eas armis vellet occupare, ipsi auxilio futurum quibuscumque posset viis ac modis quae duo peculiaria instrumenta, ut nihil lectorem lateat, ii subjiciuntur.
, XXIX. I nomine Domini Omnipotentis omnibus praelis sentes litteras Inspecturis. Cum nihil sit in hoc orbis Christiani theatro quod magis devinciat Reges, Principes, atque omnes Christianam Religionem profitentes,ac ea quae spectant & pertinent ad Dei cultum, atque tuitionem, ac conservationem divinae Legis, sectaeque ac Hae reses a multis jam annis per Christianum orbem dispersae,
tantum incrementum secerint, ut maxima ejus pars vitium contraxerit, ac penitus sit infecta , adeo ut in plurimis
praecipuisque ejus Provinciis ac Regionibus videre 1 Religionem Catholicam Apostolicamin Romanam summopere en afflictam, haereticosque omni vi moliri, illam 'orsus
457쪽
, extirpare atque X indere; cumque authore atque minio I 8a. citri earumdem sectarum atque haereseon oditesque dies crueri advigilent , quibuscumque possent artibus ac modis tam , clandestinis quam publicis trallere in eamdem perniciem,
is quod adhuc divina gratia sanum atque integrum est, , cumque inter Principes Christianos didit sectari atque haeretici, debeant haberi at tu tractari tamquam commu-o nes Reipublicae Christianae hostes, e parte tamen Galliae, , Gallisque quibusdam iidem auxiliis, stipendiis, pensionia, busque adjuti fuerint, atque adhuc adjuventur in inseriori Germania, ut a MaXimo, Excellentissimo atque PotentiJ1 mo Principe ac Rege Catholico eorum Domino castigar,
pro eorum meritis ad ossiciumque reduci nequiverint. Qua is rum rerum caulam infrascripti Catholici dictae Galliae esse asserunt, mala perversaque conssilia quorumdam hominum, privata potius sua commoda quam Dei honorem, Regis obsequium communisque patriae salutem Uaerentium eosque constet in eo proposito adhuc PerseVerare atque per, sistere in praesentia, magisque quam antehac eli hortationi, bus pollicitationibusque accendere, quibus eo magis ob stinatos ac pertinaces reddant in eorum perVersa senae n- tia, adeo ut Catholici Regni Galli querantur de imporis tunitate blasphemiae quam nominant libertatem conscien- , tiae ips1 concessa. Aliaque ex parte urbes, Opta id a castella, is suas domos, familias, atque adeo totas Provincias populos, si te expositos esse libidini, dominationique Haereticorum, , quam ob causam praeterquam quod reditus Gallia hoc, modo dissip. ntur atque exhauriuntur, tot haereticis eXtruun- , tur castra a Propugnacula quibus facilius Catholicisis Oceant , incona Alodentque Et quamvis laisce de rebus, mulioties conquestum fuit apud Maximum, Egcellentissi-
mum, Potentissimumque Regem ac Principem Christianin, simum Dominum eorum tum In con Ventibus Statuum, Generalium, tum per humiles libellos supplices, ac comis motiones ' plurimorum Principum , aliorumque virorum Lego: , summae fidei atque authoritatis, ea tamen Omnia nec ado commC- missa nec exaudita fuere, artificiis hominum nimis aman - λψῖς -- tum sui commodi, ut supra dictum idque in articulo, summi discriminis. Namque post obitum Jllustrissimi Prin-υ cipia
458쪽
2584. 4 cipis ac Domini Ducis Andega densis, Princeps Regii sanis uinis , qui omni tempore etiamque in Praesens et caputo Haereticorum, sumitque sibi primum gradum successionis Regni Galliae, novo jurejurando juravit&confirmavit, sese, fore assertorem, protectoremque Hereticorum, non obstante, tam certo Praesentique periculo, jam pridem illi plurim o rum urbium, oppidorumque inaugurationes sunt concessae., quae injuste Possidet haud secus ac si studio dataque opera reservandus, destinandusque sit hostili illo animo in veram, religionem successioni Regni Galliae, si sine prole mascula, Regem Christianissimum discedere contingat, quo paulatim, haud dubium Ecclesiae Dei praeparatur excidium. Et quanI- , vis sit in ejus divina manu dare Regi Christianissiimo pro- , lem, quandocumque ipsi visum fuerit , credibile tamen etiam est eum posse decedere sine ea , tum sero cogi, tandum esset de remediis quae adhibenda forent certissimis
Periculis quae praesens rerum status minatur, non Galliae is tantum , verum etiam universo orbi Christiano, quod jam , nunc omnibus manifestum se incipit hasce ob causas:
mos PRILIPPU Divina gratia secundus hujus nominis, Rex Castellae, Leonis, Arragoniae, Portugalliae, Navarrae, , Neapolis, Siciliae , Hierosolymae, Majoricae, Sardiniae,
is Insularum Indiae , ac terrae continentis maris Oceani &c,
o Archidux Austriae . Dux Burgundis , Lotharingiae Brais antiae Limburgi, Luxemburgi, Geldriae, Mediolani, &is Comes Habsburgi, Flandriae , Arthesiae, Burgundiae, Pa- latinatus &Hannoniae, Hollandiae Velandiae Namurci, utphaniae , irinceps Suevide, Marchio Sancti Imperii, is Dominus Frisiae, Salinae, Mech liniae, civitatis oppidi is territorii Ultrajectensis, Transinsulanae S Groeningae, si Dominator in Asia, Africa ta cupientes quantum in is nobis est, summo praesentique Religionis Catholicae periis culo subvenire. Et nos Carolus Cardinalis Barboniae, priis mus Princeps Regii sanguinis in Gallia , legatus Sacro, sanctae sedis Apostolicae in Comitatu Aventonensi, Prima-
rius Normanniae, Archi- episcopus Rotomagensis c. conis siderantes quam arcto vinculo devincti simus primus, Princeps Regii sanguinis . legitimusque successor Regni Galliae cupimus Occurrere, nosque opponere periculis D
459쪽
is fictae Religionis ac manifesto instantique dicti Regni ex 4584. cidio; ut Linus Cardinalis uisita, Arctaiepiscopus&Duxis Rhemensis . Primus Par Galliae r Henricus Lotharingus, Dux uisi se heureuse, Dominus Castelli Regnauit ac, territorii, ultra citraque flumen Mosam inde dependentis, Princeps onvitae, Comes D'Eu, Baro de Lamhesk, Orgon, , ct fgariters, Par magnus Magister Galliae Guber, nator Praesectus Generalis Regis Christianissimi Provina, clarum Campaniae, Briae . Carolus Lotharingus Dux, Mayenne, Par Magnusque ubicularius Galliae Guberna, tor ac Praefectus Generalis Majestatis Christianissimae, Pro- , vinciae , Ducatusque Burgundiae Carolusiotharingus, Dux, Aumalae, Par Magnusque Venator Galliae Caro DLotha- ingus, Dux D'ElbeusF, Par idem , permoti et Reli- , gionis Catholicae, uti Principes Christianos decet, haud, detrectantes adesse saluti communis Patriae tamquam prae- cipua ejusdem membra , praesertim in tam Xtrema atque, insigni necessitate, ubi agitur de honore cultuque Dei, Conis servatione suae Ecclesiae, ac populi sui salute, cum nostrae, preces atque admonitione toties repetitae nil profecerint, is omnes unanimiter impulsi puro ac Vero gloriae ac honoris, stimulo, atque implorantes pro felici successu tam sanctiis coepti Sacrosanctae Deiparae Virginis omniumque Sanctois rum suffragia, unanimi Consensu tractaVimus , conclusi- mus, ac statuimus, traditamus, concludimus, statuimusque, hisce praesentibus, unionem ac foedus offensivum ac de- , sensivum, perpetuumque semper duraturum nobis nostrinis que successoribus, ad uitionem tantummodo ac consero vantiam Religionis Catholicae & Apostolicae Romanae, ejus, que instaurationem, Omniumque sediarum atque haeresumis totius Gallis inferiorisque Germaniae extirpationem, is idque legibus ac conditionibus subsequentibus. o XXX. Primum dicti Principes foederati curabunt nomi- nari successorem Regni Galliae supranominatum Cardina-- lem Borhoniae , ut si ex Christianissimus discesserit sine, legitima prole mascula , ipse constituatur Rex legitimus, Regni Galliae, tamquam Princeps Catholicus, primus exis sanguine Regio , cui competit jure ista success o exclusis, in perpetuum omnibus Principibus Regii sanguinis in prae-TOG. II. Pars 2. LU , sentia
460쪽
84 sentia haereticis atque relapsis, ex caeteris autem Principio bus ejusdem Domus ijs tantum quos manifesto ac palamo constat esse haereticos aliis non item, ita ut nulli haeretico is fas sit regnare, neVelassat, qui Regio sceptro potietur, o publicam haereticis impunitatem concedere, quibus Prin is cipibus haereticis ad Regnum aspirantibus, omnibusque, eorum machinationibus , Omnibus Viribus , quantumque, in ipsis erit, atque etiam armis si opus fuerit, sese ip-
ponent. Et si contigerit egeri Christianissimum jam re, gnantem quod Deus Vertat, eumque conservet dece-
is dere, di tusque Dominus Cardinalis Borboniae Galliae Re-
num adeptus Uerit , rela OVandus, confirmandusque erito inter dictum Regem Catholicum , ij dlumque Dominum, Cardinalem, aut inter eorum successsores respectu causa, mortis, tractatus Pacis ultimae inter ambo regna initae anno is millessimo quingentesimo quinquagesimo nono in Casellas Cli1 Cambre in ut ea a tanto sit firmior ac diuturnior. teau se XXXI. Exterminabuntur publicis edictis aliisque qui-C mbre , buscumque lodis toto Regno Galliae, nullo ejus angulo, e X cepto, Omnia sectarum atque haeresum exercitia, nulla, quae alia Praeterquam Verae Religionis Catholicae Aposto, licae Momanae permittenda. Nullae civitates oppidave a se reticorum fidei, sestariorumque committenda quique, eorum senion voluerint resipiscere , seseque obedientiae o Ecclesiae Catholicae , Apostolicae , Romanae submittere, se omni rigore persequendi ac prorsUs e medio tollendi sunt.
XXXII. Utque sancta Religio ab omni oppressione a
se servetur ac Vindicetur, non solum quod ad haereses, verum, etiam ad abusus S malos mores attinet, praedicti Princio pes Galliae faederati juXta desiderium quod eos jam duo dum sollicitos habet, humilesque preces quas saepis imo
se Regi Christianissimo obtulere, inviolate curabunt observare, sanctas Consi itutiones Canonesque decretos a Sanctio Con- , cilio secumenico, generali ridentino. o XXX lII. Renutiabunt prorsus dictus D. Cardinalis aut, ejus successbr, atque etiam Principes faederati, amicitiis, faederibusque initis atque contractis cum Turca , neque, posthac poterunt cum eo ejusque successsoribus inire alia