장음표시 사용
471쪽
Commentariorum de Tumustibiis Belgicis
I. probavit Philippus unionem vulgo Ligam Inulla
fi conclusam, nulla ejus parte mutata, excepto quod volebat certum taxui tempus, quo ea de quibus contra Antonium secreto erat conventum, executioni mandarentur. Remisit itaque festinanter Moreum, qui una cum Ta si denuo profectus est ad Guisum, quem cum fratre a clinati invenere hemis. Cumque uisus placitis Philippi libenter assensisset, datis Morta litteris ad Ducem Mercuris, Proregem Britannis , ubi tunc temporis agebat Antonius,sne cujus opera non poterat apprehendi vehique in Hispaniam, tradita fuit Guis unionis confirmatio Philippi, numerataque insuper in Comitatu Burgundiae 23 aureorum millia, nec non ad fines Cantabriae reliqua O millia procurator Margarit se Nadarrae, quam vocabant, Reginae ut tacite erat Conventum. Quibus rebus peractis Moreus bene instructus, ac viro quodam idoneo ei a Guis dato comitatus, Britanniam versus profectus est. TU'pus vero Sampsonium
rediit, ubi jussu Philippi in praesentia mansit. ΙΙ. Assensis Regi Guisus quoad praefixum tempus, eique scripto novo sese astrinxit, promisitque bilippus etiam scripto, .
nil in Antonii vitam tentaturum, vel tentari consensurum. Quibus rebus ita constitutis, continuo uisus arma arripuit. Caeterum incredibile dictu, quanto fervore, vel potius furia maxima nobilitatis copia , innumeraeque civitates per totum Regnum eaeque e praecipuis in ejusdem finem ac tutelam aperte se dediderint. Accurrebant tamquam ad sacram anchoram omnes ; extollitur Guisus ad caelum, ab.
omnibus praedicatur Religio servata, totiusque Regni malo Mm 3 ejus,
472쪽
nay. Rex Franciet impara tuS, Nec Talens vi
illisfacit sub con ditionibus sequenti
ejusdem virtute occursum, ac spe certa apud complures, rediturum aureum saeculum. Estque Xtra dubium, hosce motus ex majoribus extitisse , quos umquam Gallia passa fuit. Itaque facillimum fuit ei construere quantum Veliet Xercitum, Cum nulla propemodum esset ProVincia, quae ejusdem partes non sequeretur. Benricus ero , qui, etiamsi aliquid de his futuris motibus praesensisset, nunquam tamen eo adduci potuerat, uti crederet, eum qui ibi esset Vasallus, tantum tamque generale Regni conflare posse incendium, imparatus ad defensionem armorum via , ad Politicam animum Vertit. Venit illico Mater , Venere una aliquot Consiliarii Regii Espernerem , quod est parvulum oppidulum quatuor milliaribus Rhemis illans, tantaque instantia ac sollicitudine inde per internuntios cum confoederatis egere , Ut tandem ne rebelles Viderentur, eo profecti fuerint Cardinalis Borbonius, Guisus, adque alii, auditum quid Vellent. Quo cum veniusent, diserte ipsis dietum, non displicere Regi eorum intentionem ; ultum esse quod petebant extirpare haereses, ac praecavere ne Regnum ad haereticos deferatur, eo etiami plani inclinare Regem, inque animo habere efficere semetipsum caput unionis quam contraXerant, dummodo tales sese exhiberent, ac gererent, uti in ipsa contracta unione protestati erant. Brevi enim ad demulcendos mitigandos ac alliciendos eorum animos facere poterat, nequaquam missum. Nil ibi tamen quam pacis acta fundamenta, rediitque Mater ad filium inlaetare , sed postea continuata per idoneos viros tractatione , tandem res eo rediit, ut cum Rege convenerint, paXque inter cos Nemurcia fuerit conclusa, cujus his tenor subjicitur. III. Artictili ac conditiones conclusi nomine Regis Gallie inter Reginam Matrem ex una parte S Dominos Cardinulas Lorbonasco Guisae, Duces Guisse 'Nayen Dae, tam eorum quam aliorum Principum Parium GaIliae, Jcialium corone, Dominorum nobilium nomine, aliorumque quieoram partes secuti sunt, praesente Domnino Duce Lotharingiae.
- IV. Publicabitur edictum perpetuum &irrevocabile, quo, inlib
473쪽
, , inhibebitur quodvis exercitium OVae Religionis, decerne I 8riis turque nullum posthac in hoc Regno Xercitium fore, quam is Religionis Catholicae Apollolicae, Romanae., V. Omnes novae Religionis minittrii quos vocant intra mensem a publicatione hujus edicti in supremis Senatibus, D Xcedent ex hoc dicto Regno. , VI. Omnes subditi Sua Majestatis tenebuntur vivere se. cundum normam legesque dictae Religionis Catholicae, Apostolicae Romanae , eamdemque profiteri infra sex, menses a publicatione ejusdem edicti qui secus faxint, cogentur discedere a dicto Regno , sub plena confiscatio, ni Corporis bonorumque , Xcepto tamen , ut ejusmodi , , liceat Xtra Regnum eliis entibus, vendere sua mobilia
, immobilia, de iisque disponere ad suam qique Voluntatem. VII. Haeretici cujuscumque gradus ac conditionis, de- , clarantur nidonei administrandis beneficiis ecclesiasticis, , muneribus publicis, officiis, statibus, dignitatibus. o VIII. Idem edictum publicabituris inscribetur actis ac, Registris D. D. supremorum Senatorum hujus Regni, sine, Ulla exceptione vel limitatione; 4 publicatione facta in , supremo Senatu Parisens, Sua Majestas expresse declara, bit in eodem Senatu, praesentibus Paribus Galliae, Regni, que ossiciariis, sese iselle .cupere illud perpetuo acis inviolate servari. IX. Cujus edisti observatio jurejurando confirmabitur, etiam a Principibus Paribus Galliae , misciariis Regni, , , Equitibus Sancti Spiritus. Senatoribus consilii Status, o Gubernatoribus, Hocum tenentibus Generalibus suarum, , Provinciarum, Praesidentibus d Consiliariis Supremarum, Curiarum, Baillivis, Senechalcis, aliisque Regni sui ossi- ciariis, a Matris , quos Vocant, cicabinis, Orporibus, sis b, Communitatibus ciUitatum, quae juramenta, acta, Proces reuiser, susque verbales notabuntur, inscribenturque Registris Gra clar, phiariorum earumdem Curiarum, ut ad ea recurratur ubi σε li ἔ-
o . Declarabitur per idem edictum Majestatem Suam de inus.
, cernerein statuere, ut ciVitates, Oppidaque, quorum cu-
, stodia commissa fuit praetexentibus Religionem Reforma, tam seu vocant ad sui securitatem, statim publicato
474쪽
I 58S eodem aedicto asserenturi in clibertatem praesidiisque
Suaque Maiestas itidem edicto inseri curabit, auto expediri litteras in debita ornia a quibus edicetur , decla- , rabiturqUe. Uod certo cognovit, ea quae acta gestaque, sunt per Principes S administros hujus Regni Praelatos, , Dominos, aliosque suos ossiciarios, Civitates mommuni, late , eosque omnes qui eorum partes secuti sunt, iisque is adhaeserunt, atque faVerunt', novaque sunt moliti, tam in se arripiendis armis quam capiendis, Occupandisque civitati, bus, castellis , Pecuniis receptuum generalium , particu- , lariUmque aliorum commeatuum , conficiendis , usurpan-
, disque tormentis bellicis , pulvere bombardico , globis, aliisque munitionibus bellicis . machinationibus , conscri, bendi militem, X torquendi exastiones, ac hostilia quaeque, tentandi, generaliter quaecumque hactenus intra atque, extra Regnum facta, tractataque sunt ad causas supradictas, , etiamsi hic particulariter non sim expressa, ex solo&mero, gelo, affectu conservandae tuendaeque Religionis Catho, licte Apostolicae S Romana esse profecta, Suamque Ma- ,, estatem ea tamquam grata approbare, belle eos omni, Prorsus culpa vacare ac liberari, atque impos erum ab omni, inquisitione eximi eosque similiter qui suppeditaruntis dispensaruntque dictas pecunias Regias , commeatus ac
, XII Camerae eiusdem edicti posthac supprimentur. , XIII. Si quae judicia criminalia pronuntiata fuerint in
, aliquos , qui a Contrariis partibus stetere praeteritarum, rerum cauti , irrita erunt, dc quasi numquam pronuntia, ta fuerint. o XIV. Provinciarum Gubernatores, ac eorum locum, tenentes Generales, Eliique Omnes Gubernatores particu- , lares, Praefectique civitatum, oppidorum , arcium , alii, que officiarii cujuscumque gradus ac conditionis , qui, eorumdem Principum partes secuti sunt, stabilentur cis confirmabuntur , in suis Gubernationibus, dignitatibus , statibus, officiisque. IV. Omnes praeterea ciUitates locaque quae OrUmpar- , te secuta sunt, restituentur in statum quo erant ante dictos
475쪽
, , limulius, nec occasione rerum praeteritarum Sua Majestas, IS8 S., ea praesidiis onerabit, nec male sine tractari, eorumque se praefecti a Gubernatores redintegrabuntur in suis ossiciis., quibus ut ante fruentur exceptis ciVitatibus lociso ue ouae, causa securitatis dabuntur c. Maziera ubi mane, bunt viginti. XVI. In securitatem Domini Cardinalis orboma, ei, concesssum Sue sonium ri cum praesidio custodiaque cor, poris sexaginta militum, ac triginta selopetariorum equitum. , XVII. D. Cardinali Guis tri inta equites clopetarii., XVIII. D. Mercurae, Dinan Coneum 3 cum prae- sidiis ordinariis, vel quae necessitas postulabit, quoad, locum tenentes, Nanti ejusque praesidium, quibus dictae, arcis anti cura commissa est , ibi remanebunt uti in, Praesentia.
, XIX. D. Guisa, Verdunκm, Thoula, si Diale cum, praesidiis ordinariis, praeterque tres dictas civitates, Chalis lons s sed sine praesidio quinque tantum conceduntur, satellites vulgo Hallebardures. 40, XX. D. Ma3ennae arx Diuionis civitas arxque, Beauni cum sexaginta militibus praesidio dictarum, arcium imponendis., XXI. D. Aumati S. Spiritus tuae 9 cum quadraginta, militibus, quorum Viginti quinque erunt equites , quibus, in custodia corporis uti poterit., XXII. D. De Beust conferetur Gubernatio praefectura, que Provinciae De Bourbonnois ob mortemque D. De Risses; in corporis custodiam, habebit viginti equites clo, Petarios., XXIII. Concessi etiam in corporis custodiam . ., Mercuroe mulsem, layenme, unicuique triginta equites. , Stipendia dictorum Praesidiariorum solventur ex sub-
476쪽
1585. sidiis Provinciarum , ditionumque Gubernatoris i. D.
o Principum. o XXV. Quoad civitates, loca, arces, castellaque attio et, quae d. d. D. D. Principibus committentur, iidem D. D. Principes, dictique Domini promittent astringentque suam, fidei honorem, sub obligatione omnium suorum bono, rum, simul de seorsim unusquisque, quod ea restituent in is manus Suae Majestatis, vel eorum quibus ipsi visum fuerit, id negotii injungere, idque intra quinquennium sine ulla, dilatione , excusatione, mora, aut dissicultate, praetextuis cujuscumque causae aut rei Praeterea renuntiarunt,
nuntiantque nunc Omnibus S quibuscumque cederibus. o pactisque tam intra quam extra Regnum , si quae initiuis contractaque fuerint.
o XXVI. Decreta Domino De Bri ac IO summa Cooo., millium librarum ratione compensationis status Colonelli, solvenda terminis, conditionibusque super eo se atuendis., XXVII. Dicta insuper D. Regina, Regis mater, pollicita, est seseque astrinxit, esseeturam ut D. D. c. antro
si XXVIII. Quod ad extraneos attinet S. M. vult militem, Germanum peditem jam nunc mitti ad Regni confinia,
is ut ibi exauthoretur, Regnoque X cedat, equitesque Geris mani etiam ad Regni limites relegandi , ubi Rex deceris et statuetque uti eorum auxiliis adversus vim externam, eorum, qui profitentur Religionem falso praetexu resoris malam, si Regnum hoc velint invadere. Quoad stipendia is D equestris pedestrisque milites Germani d. d. D. D. Prin- , cipes reserent in tabulas quidquid illis fuerit solutum praeis que-mandatum, quod Regi mutuo sunt daturi sub sponis sione D. Ducis Lotharingiae illis infra annum solutum iri., XXIX. Quidquid praeterea inventum fuerit deberim. is pediti Germano, solvetur ei, habita immunitate d. d. D. D. is Principum Generali, cui eum in finem d. d. D. D. Prinis cipes omne sunt praestituri subsidium.
477쪽
, XXX. Et quod ad continuanda stipendia d. d.'oquitum 158S., attinet, . . ei rei providebit, Curabitque omnes novum, praestare juramentum, quo sese astringant bona fide mili, laturos Suae dictae Majestat , contra omnes inuosibet, , ejus hostes, aliisque omnibus conditionibus ac juramentis, quibus aliquo modo sese subjecerint, astrinxerintque , idque ea conditione, ut novum illud juramentum nullam, , tempori innoVationem adferat. se XXXI. Omnes Captivi occasione praesentium motuum se relaxandi e una atque altera Parte , absque aliquo re- , , demptionis Pretio. o XXXII. Quod ad consectionem exercitus D. D. Do- , mini Principes ea de re una ac conjunctim cum dicta, , M. S. consilia conferent., XXXIII. De hisce articulis ut supra dictum convenit., inter . Dominam Reginam Regi nomine ex una parte, o dictosque D. D. Cardinales Borbonis tuisae, Duces Guiis sa S Mnennae, tam suo quam aliorum Principum Parium, Galliae ossiciariorumque Regni hobilium, aliorumque quiis eorum partes secuti sunt Omine, e altera parte.
Iniquorum fidem supradictae conditiones , articulio subscripti sunt propria manu in Civitate Nemurci domini- septima Iulii 1383. VXXXIV. Iudicatum illico fuit a multis, in revera erat admiratione dignum, quod id quod tales tantique viri, super
re tam ardua, matur considerati omnibus, tandem decreverant, tam cito nulla fortUna tentata, eorum ipsorum opera Rationes
dissolutum in nihilumque redactum fuerit. Sed excusavit usi des postea ea de re anon inepte Guistis . viderat enim tam que fβ copiosum fuisse primo impetu undique assuentium concursum
ut non ordinata animorum Viriumque conjunctio, sed magnum tib potius videretur esse chaos, quod diu subsistere non possiet, ceptus considerabat etiam sese suique sequaces, cum Rex sese astrin f : μ' geret ea Xequi, quorum causa unionem contraxerant, nempe T, uti bellum Hugonottis inserretur, diu stare non posse , quin
justo titulo a Rege legitimo perduelles declarentur. si
XXXV. Praeterea tanta apud suas valebat authoritate ac p thri gratia, ut certo sibi persuaderet, nil sibi hanc pacem ea in tusse ta- parte detracturum, cum jam reditus Regi tremendus, in so lic .i- Nn et dubi
478쪽
158s. dubitatum esset arma Regia solo suo arbitrio statura , ut nec ei quidquam detraxit Accidebat ad haec , quod opponentes Rege unioni, dissicile admodum fuisset bellum aut finire, aut ii protrahere cum quod contribuebat Philippus adsumptus, non lassiceret incertum esset, quidnam essent facturi conscederati, saepius promptiores animi liberalitate, quam pecunia in cujus locum suscipiente bellum ipso Rege,
construebatur exercitus ad uis nutum, nullaque manebat eum alia cura , quam instare ut id fieret, atque ipse exercitum duceret quibus considerationibus permotus judicarat,
nihil sibi ac Meipublicae Christ ianae aptius commodiusque accidere potuis e quam pacem cum Rege consecisse. Eratque procul dubio Whoc omnino verum nihil enim Guiso honestius, quam armis sui Regis legitime contra Hugonottas belligerare, nihilque Philippo convenientius, quam sine suis
sumptibus tam occupatam habere totam Galliam, ut rebus suis nocere non posset, si modo deinceps animo firmiter impressisset uti debent ii qui Dominum in similibus offendunt
Regem id quod pollicebatur , non e affectione, nec ex zelo Religionis promittere: nihil enim minus cogitabat quam Navarrum est ruere sed ut natum incendium quamprimum extingueret, atque exinde paulatim eo artificiose tenderet, ut de Guis aliisque ejusdem farinae, tantae temeritatis laud cipe condignas aenas sumeret, sicut aut ob oblitam amuso aut neglectam hujusmodi Regis occultam intentionem aut
simultatem, tandem accidit, aliquando accidere erat ceditum, cum numquam aut saltem perraro, supremi Domini,
quantopere dissimulent, subditis remittant offensas, quas in ipsorum imperium commiserunt. Quidquid tamen inter eos convenerat, plene observatum; milites haud necessarii utrimque dimissi nihilque amplius eo ac sequenti anno in re bellica a Rege actum, quam consultare, quo potissimum modo Hugonottis deinceps noceri quiret, quaque ratione Guisum
caeterosque unionis fautores placare, allicere, atque ad novam sui confidentiam posset attrahere.
XXXVI. assius intellestis quae a Guisio acta essent, ne &haec Galliae interni motus nova forma inopinate aliquando uti prima Vanesceret, atque ita opera pecunia perdita,
mi Regi suo superesset, quam Henricum ac Matrem irritasse, legiti-
479쪽
Iegitimamque tum demum dedisse occasionem res suas lacescendi, tamsi contineret initum faedus, debere manere constantes omnes in collimando ejus scopum, quamvis Contingeret conjungi Henricum unioni, tamen nihilominus considerans, apud Gallos, quo constantia novo hoc pacis tractatu
niteretur, nihil solidi esse fundament , jamque Philippi juxta initi cederis praescriptum a subsidio pecuniae liberatum esse, Rhemos profectus est, uisio persuasurus, ne ob ce-dus cum Rege confectum, ab unione cum Philippo inita discederent, amicitiamque ejus semper secreto coleret, sibique promitteret brevi unionem nominis subscriptione renovare. Promisitque assius 3OOOO millia aureorum annue, ut esset quo melius praecipuos suos sequaces in fide cimicitia contineret, idque jussu Philippi, qui de futura pace dubitans, tempestive antidotum illud excogitarat, quo tali in casu strictius sibi obligaret. Haec vero unionis renOUAti eo inscio fuit facta, longum enim inter utriusque capiἱ regni intervallum, in tam subita necessitate, diuturnam consultationem non patiebatur. Verumtamen postea approbavit Bernardinus legatus Parisiis agens, moreus qui tunc temporis ibi erat Paucis post diebus & ipsi denuo cum Guiso super ejusdem in amicitia cum Philippo Constantia, agere scripto , majoremque Verbo quam Talsus addixerat, annuam pensionem polliciti sunt. Nihil enim utilius, nihil magis Philippo commodum, quam parvo impendio suos intra I e-gnum conservare , uti ius utilissimum , ac securitatis plena res, Philippum sibi habere secreto conjunctum, ad sui defensionem in quavis occasione Paratzm , Hon minus
XXXVII. Jussit postea a sit Rex , ut Parmensem adiret,
eumque de omnibus quae eousque acta essent, plene certiorem faceret, quod ante ejusdem jussum non fecerat Obediit illi ut decebat Parmensem attigit ad pontem , quem in Schaldi obsidendae Antverpis causa construxerat, expositisque quae in mandatis habebat Namurcum rediit. Volebat quidem Philippus eum ' ad Galliae fines paratum ess e communicandis secretis consiliis cum Guiso, reliquisque foederatis , iisque de rebus quae indies nasci atque occurrere possent. Sed tandem Venit Moreus cum Regio mandato , quod deinceps Rex
scripto. Veι age re coepe runt
480쪽
dius Ber Iaim nistius. D. Haulintepennius
B cum ducis dein fendit ab invasione Comitis Iacbii.
Galliae omnino Parmens incumberent, ejusque arbitrio administrarentur Moreus vero esset illi qui quocumque necessa esset accurreret, a Citia muneri suo Quaestoris supremi, vacare inciperet, ea conditione ut idc semper communicarentur ea, quae in rebus Gallicis agerentur. Itaque sub finem anni So6. Bruxellam ad 'arniensis aulam sese contulit. XXXVIII. Linis hisce annis 3I3. Ἀδού. 'in quibus Gallicarum rerum supra saeta fuit mentio , musta memoriatu non indigna , ctiam in Belgio accidere in cima nona anuarii 1583. Comes Hollachius cum bona militum manu , ac summa industria Bustoducum inopinate invasit, oppidumque ad forum usque occupavit. Forte fortuna erat ibi eo die Hault ennius t ob privata negotia , qui protinus conspedio hoste cives alacriter animans , fortissime resistere cepit. Cives autem ejus exemplo tam strenuo sese gessere , ut A lachium occisiis quam plurimis e civitate decerint. Felix
procul dubio successus, rebusque Regiis Cum primis opportunus. Est enim civitas situ muniti ima, quaeque semel ab hostibus occupata, difficillime recuperari potuisset, maximumque Brabantiae attulisset incommodum. Parmen is captam vorda, jusserat ibi consistere Ambrosium Landrianum cum bono
peditum equitumque numer , ut continuis eXcursibus ac viarum vexatione omni annonae inVestione Brugellam privaret, ac tandem necessitate ad deditionem cogeret, Ut tam accidit Misere enim, cum nihil amplius superesset unde alerentur, ad Parmensem legatos rogatum antiquae Principum Regumque sed parceret, quod ab eo aequis conditionibus facile impetrarunt 1 o Martii ejusdem anni. XXXIX. Possidebant rebelles Ostendam ad mare Flandricum, quatuor tantum miliaribus ruga distans oppidum parvum quidem, sed maXimi momenti, Unde per continuas excursiones hostium, tota Flandriae Provincia supra modum infest abatur , maximisque assiciebatur incommodis. Lamot-tius ι ad id occupandum diu ante animum secreto adverterat. Cumque essent parata quae ad eam Xpeditionem erant necessaria, fortiter antiquam, quam Vocant . civitatem invasit a caepit, positis in ea binis peditum millibus ex variis nationibus. Non poterat eadem facilitate capi nova quae vocata civitas magis munita eratque necesse addEci tor