De morbis internis, Lib. II

231쪽

DE MORB. INTERNII repetes ex s. cap. 43. Octaui Αet . Recentiores Medici iisdem etiam utuntur,vel his. . decoctionis rosarum sicc. I. ..cum diamoLI. Σ.Ex sorbis.cornis,moris rubi, aut alioqui immadii ris,e granatis acidis poterit exprimi succus; θ quar. taparte sacchari, aut mellis rosati dulcari. Diaduce & diamoron initio dissoluantur in duplo liquore adstringente, quales sint supradicti thcci. Decoctu rosarum , plantaginis, sorborum, cornorum, me spilorum, & similium adstringentium, vel in aquis inde distillatis. Conseruae fiunt Fronorum, sorborum, mespilorum, mororum immatutorum, qua 23 st 4 vim rum uncia in duplo liquore adstringente dissolista μη - μως reprimentem 3 gargarismum essicit. Et hic quo

fidet. Ux augetur morbus, ita repellentium D modus 2s Inquau. minuendus,& augendus resoluentium. Itaque plustitate, qualis mellis admiscemus: utimurque hydromelite, pia

Moisi Σ- rupq rosito, strupQ etiam de papauere, ubi fluxio poneri ratio. tenuior est. Vbi his remediis nihil proficimus,uen

bis libri, a. PςΠ inex- Hippocrates lib.3. de morbis venam qu*i quae. Incola- suo mammis est, inpara nanche, quae leuior δ - , angina,pertundita Ionnulli venas ceruicis.

l Miliai t. Π-ςις ς locis sub mammis constitutis, noxium.

232쪽

LIBER I. 9 esse atque putidum contra Hippocratem contendit. Ac noxium quidem, quod plurima oporteat corpora diuidi, cum neque facile sub visum vetae possint deuenire.Putidum,quia ulla sine difficultate, profundiore facto foramine, iusta sanguinis de tractio e venis humeralibus approbatur. Verum tutius est post uniuersalem vacuationem perseuerame malo cucurbitulas cum scarificatione ad initia ceruicis adfigere ,&c. Postea venas sub lingua, vel phlebotomo aperire, vel cultello scar,

Sanguisugae iisdem locis,quibus cucurbitulae,aς figi possinit: quae ubi detractae fuerin cucurbitul

inducuntur,perpetuo habita virium ratione. De cinere hyrundinum,humano stercore, cani

no, & aliis, quae melli mixta, aut aliter praeparata anginae conueniunt, lege postremos lib. Galen.de simplicita ut de agellis &aliisitemediis,commemtarios secundum locos. ι . . Lenies dolorem & asperitatem, gutturis aqua, in qua mica panis albissimi coxerit.i Aut 7 panis *7 'tita coctus vehementer exprimatur: colluatur suci p siis. Eodem modo e sursurum, tritici, pinguium 'MAH- cremore. Lac etiam per m mucago semin. cydin alabaa, GH-niorum, lini, althaeae, aut hic Sorani efficacisiimus cis

Uyrrhietae recenter rata & conquassatae T ET

5 3. mellis rotati I.1.aquae fontanae da. coquantur siliareo omnia ad crassitudine,e colatura fiat sargarismus,

Peridia quoque in lacte ditatura, elisanaeiuc , S, hordeatum ac amygdalarum dulcium similia

233쪽

D E MORB. INTERNI s p. scuum pinguium I.3. hyssopi Pa. fiat deco filo ad dimidias,colatura colluatur. In periculose focations. Anginosi saepissiime periculo suffocationis labo rant. Quod si periculum inde natum est,quia eru pit tumor, & sanies in pulmones & cor defiuxit,ia H ε ρε- desperatio est,nisi summo δὴ beneficio naturae aesctorato, aut iuuentur. Alioqui saepe fit, ut cum nimis increuerit Eri pror tumor, omninb intercipiat vias spiritales, γ' ubi fiaia celeta mors occurramus. Itaque extremo bElisfi,M. mRlO e trema remedia tentanda sunt. Repetendast, Impedi- sectio venarum sub lingua. Cucurbitula magna &tur enim cum 3 o multa flamma initio ceruicis affigenda est. ἐαρ, p*r 2 Collum & thorax onere leuanda sunt,atque inua- diem attrahe- Caput his attOIlendum est, ut probe sedeant.

di mim ba- Aer frigidus introducendus est. Locus sit lucidus beant τε G per iratus. Cucurbitula quoque in pulpis si δ' pularum, sub mento, in mento, & maxillis. Alij etiam in sutura coronali, & sub mammis coaptam Rhaetes etiam vesicante phoen1gmo utitur initio ceruicis, tumque gargarismis acrioribus utendum est,ut hydromelit in quo pugillus hyssopi,aut ob gani coxerit, aux radix gentianae, cucumeris Ur stis, iridis. Aut. ,.seminis sinapi 5.1. canquassentur, & in MON

cerrimo macerentur. Incorporentur cum modi

eo melle.Deinde dissoluantur in I.1.mulis, sex garismum. Quod si bis artibus nihil proficimns, utimp mxilio Asclepiadis. Vtendum est tum etiam omphbus rere medicamentis.

234쪽

LIBER LI, C ' Ηiante ore lingua deprimatur : euiter ligneus

acutus indatur in guttur, ut tumor distumpatur. Tum prono capite sanies repurgetur. Vbran faucibus manifestus tumor est, vellicandus est unguibus, aut ferro aperiendus.

Alii u spongiae partem ad magnitudinem au eL 3I Nonnunianae tuspendunt e filo, de ita ab aegro deuorari imbent.Ιntumestit spongia, atque dum vi retrahitur, tumorem rumpit. Hoc alij bolo carnis salsae semi- bti,f. coctae ita suspenso & deuorato, tum vi retracto, moliuntur. Alioqui scarificandus locus est sub maxillis, sub mento, in collo, vitatis semper neruis arteriis. Sic enim aliquando sanies effuit. Alioqui cucurbitulae scarificatis locis apponendae sinit. E nido hyrundinis in aqua decocto, aut oleo communi, vel chamaemelmo emplastrum faciunt, quod inducunt collo. Alij e stercore humano re centi .Quidam, quod tolerabilius est,e lana succida insuccata in oleo communi, oleo liliorum,chamae-meli,aut simili,quorum consilium est, ut foras m

teriam euocent.

Anginae species quatuor a Paulo constituuntur,qui' st imi, in pbus quintam etiam recentiores addiderunt. Omnibus communis est inflammatio aliquando eum tumore, deis glutiendi djssicultas,impedita 1espiratio, dolor circa la--ia 4

CIum externis: in musculis internis laryngis: ἡ -υκι has in externis O uinta fit luxatis Vertebris ad Καθὰ υη- anteriora. In qua locus cauus apparet cum dolore, mu' - -άwicui*ram circumiacentium tumor, respiratio difficili*ὰ,..

235쪽

hiatus oris, lingua exerta, & a sua radice radia,solaquiint, firm veteribus Κονὰακ dicebatur, ut scribit Aetias. periculo. Tetrab. 2. sissima omnium, & quae eodem die iugulat, si neque incapA7. saucibus, neque in ceruice tumor aut rubor apparet, idolor vehemens, violenta inspiratio, cibi & potus re F lHipp. bbd. xias per nares, & similia ab Hippocrate scripta in pth, irrognast seu gnosticis. Distinguitur aperipneumonia & pleuritiit, l=ent .is. ω quia dolor in gutture maximus cum angustia, nullusia sequent bin. thorace. Vbi pulsus magnus & undosus, peripneumd-nia: durus & tensus,conuulso metuenda est. Imminem te suffocatione paucus & rarus: agεtibus animum, cre.

An neseri; ber & inaequalis apparet. Cuidam in musculis dextra διονο histor. partis laryngis cum orta esset inflammatio, neque aflpareret, sed tactu duntaxat externo dolorem prae se setiret, mors subita tribus horis a missione sanguinis con sequuta est. Alius iussit sibi gurgulionis finem amputa,ri absente Medico, cum inde lataearetur, & seruatus est. Quod mirum certe videri non debet.Nam & Αnto nius Iuni uenius medieus eruditissimus de Nicolao Rota angina laborante idem sermὸ eo memorat. Hic cum opportunis praesidiis nihil leuatus esset, & arescete cor pore, pallente facie, ac vertentibus oeulis spes salutis 'dempta foret omnis, ne aeger Deo& naturae incus id δimitteretur,ad insolitum, utile tamen, auxilium visum

est coniugere. Loeum iussit altioribus plagis sub ipse maxillis acetiam supra collum scarificari demus cum sanies multa prorupisset, adeo morbus se/atus est, 'faucibus ipsis spiritum simul & eibum captantibus,sesi lis dein ad bona valetudinem aegro ipsi data sit regῖς, fio. Post febrem repentὸ inuadens, & non appareat, 'ς thalis. Si ad pulmonem eonuertitur, septem diabu i*

terimit.

Idiv.aph. Remedia sunt sangsinis missio e eephallea dextra, x io. lib. 1, pellentia intro sumpta, gargarismata, sectio ren3xRφsub lingua, clysteres ad reuulsionem, inunctiones, νὴ guςnxa, strupi, potiones, loliot. Mulier quaedam styG RitIole butyrum mense Maio asseruabat, & colligi tribus diebus rogationum, viris e lacte vaccae, qη Iem peperisset,mulieribus quae sceminam. Urgente Nylo Inungebat collo, ceruici partibus vicinis,sa ξψ

236쪽

.e A me hac ratione non paucos sanitati

taeodion, ubi somnus conciliandus, M

tenuis fluxio. Vbi educendum,magis cum melle. Potest

addi drcyrrhieta, interdum sapa,& mel.

ANTO. VALETII EXERCIT. XXIII. ωkii affectio Latinis angina dicta, muscu- ω lib. ii. notum guttis tu internorum, seu fauciu est in- Metb. flammatio, in qua nullo existente in thorace, vel pulmone vitio, dissicilis redditur spiratio. Anginaehpecies ex differentiis symptomatum, partium laborantium natura, causae duplicis distinctione, periculo maiori aut minori petitas, videre est apud Hippocratem sent.16. II. & sequentib. lib.3. Prognostician: & apud Gal.cap. . lib. q. de loc. mal. affect. & comment. in aph. q. lib. . Acutissimus est hic morbus, primo, secundosiertio interdum die iugulans, ob interceptam respira-tionem. Quocirca quum primum respirationis & 'de utitionis difficultas obrepit,venae sectio in cu bito subducta prius blando clystere aluo, praesenta- Paut aeg.

neum est remedium. Verum sanguis non subito ac semel , sed pluribus interpositis vicibus, euaciundus: ne, cumulata, semelque facta vacuatione, anima aegro deficiente, suffocationis periculum superueniat,dum materia in affectam panem collectim prorumpit. Altero a venae sectione die lenis purgatio exhibeatur: quam si sumere aeger nequierit, in crior clyster iniicietur. Mox, fluxio si penitus coinstiterit, vena sub lingua pertundatur. Quinetiam in ipso anginae principio, Vt & inflam-m rionum reliquarum, indicatur affluentis humo-

237쪽

DE MORB. INTERNI stis repulsio. Haec perficitur repellentibus: non soli, adhibitis, siquidem materia intro regerenda lida est, sed ore tantum contentis gargarismis,quales ab

Hollerio parantur multi. Hic omnium instares lpoterit. l

granator. ana J. I. g. li.

Huius partem ore continebit teger ad leuiorengargarizatum. Vehementior enim partes affectas mouet,quibus incalescentibus augetur fluxio. Vigente, aut inclinante morbo & laryngi ii Dctam materiam concoquere,& dissipare oportebit.

Itaque ad gargarismu parabitur decoctum ex inbturantibus & discutientibus, ut ex beton. hyssop. origan. florib. chamaem. melilol. seminib. lini, fise nugri cum glycyrrhia. & passiit mund. la quo dissoluetur mellis rosacet, aut syci ros quantitas pro portioni decocti rej5dens. Extrinsecus vero eiusmodi applicabitur cataplasina.

Fit etiam emplastrum e medulla cassiae cum et comuni, Vel chamaem. adiecta portione dialthzgi vel emplastri de mucagin'. vel de meliloto. y Ga a ti. . denique Usui erit topicum ex sterc.canino albo m

dicamentum Musae, quos Artius nullum noui se Atriis, HRς in δngina, neque in magna tonsillatum id O eq. 13. βδmm xkΠς , aut iis, quibus ex glandulis sustis vlibf. io. d. oni. periculum immineret, Galenus ingenuo pil ρι--. fessus est p

238쪽

LIBER I, M

ri sensus,ut lumbricis,vel humore acri,stoma-αὰ . mchum infestantibus, & quod inpe fit, a ce- δε-

rebro defluxio, alias calida, alias frigida, tum etiam ad exclusibu8 humor in pulmonibus conceptus,alias crassus, alias materia, quatenuis, interim viscidus, nonnunqua etiam asperi-- Tettas' arteriae. Vt recte cures,causa cognoscenda est. 'r. νώ. Intemperies s stigida,quod saepe fit,hyeme rL 1 Frigida sita gente,domicilium calidum, animae retentio,vini 7 licet. .endulcis & calidi potus, partium pectoralium muni minio lib.2tio ex linteis calentibus, δ pedum citor dc capitis, sufficienti remedio esse possunt. Ovetrievit'. Defluxio tenuis,maxime si copiosior est,retinen- vel uig alia da est incrassantibus: multo magis, si acris est. Idr Hi quod intelliges ex oculorum & faciei rubore, titil 'si

latione, aut et1am mordicatione oris intarioris, sa' ompti isti-pore,urinis multum coloratis,tum etiam anteced. in μει

tibus causis. Haec enim tussis, etiamsi initio leuis sis' est, ' tabem denuntiat. drope. Itaque statim initio medicamentis utendum est, quae inspissent & obtundant materia. Conueniunt tua existit. itaque aqua hordei, syrupus violatus, de papauere, s CHMR' muSag. psi ij,se. cydoniorum, decoctum papauerit, adiectar apa,ut & soninum concilies, & fluxionem zz Eisa incrassatam cohibeas,nec attenues. Melitismis pluμ ι etsίνη,

239쪽

DE MORB. INTERNI srimum utuntur Medici in tussi, quibus tamen ab stinendum est,ubi fluxio est tenuis ' Mel enim alisnuat. Sed loco mellis uti oportet vocato melle pausulato, ficato, quod syraeum nonnnulli vocant,suc co glycyrrhitae, aut prunorum. Haec autem ita coparabis. Passulas, ficus, pruna,iuiubas, sebesten,ho. rum aliquot in aqua coques ad putrilaginem: illo vehementi expreisone percolabis , & item coquese i ad mellis crassitudinem. Hic etiam utimur mucagine gummi tragacanthii ' gummi arabici extracta in aqua rosaru,& incolo. rata in aliquo succoru praedictoru.Vt gratia ex li.,6 f,- .a v muc/g gummi tragacanthi extractae in aquasi*eudum fes Nisum 5 6. incorporentur in mellis passulati, sic νιmim eataν- et glycyrrhigae, aut similis Quod si vigiliae queinum hoc pρ' gent, & dolor maior est, misce pitularum de cys0rt glosso S. Σ. & affunde aliquid syrupide papasses bis Σύ. . yril Ii, aut rosau. Finge pitulas pondo unius stam fi ι eis qua- puli , quas contineat Iss in ore. Atque ubi mai rd pia insu, fluxio est, secta H cephalica diuertenda erit, scia' lF3M IJ de etiam purgatione e cassia fistula, manna, p;

aut 1.exeipia ap. cassiae 3. I. penidiorum 3 6. dissoluantur iatin eoebleare aqua hordei, passularum decocto,aut drcyrrhi Πς 'ummavit Saepe utendum est hordeato cum saccharo Visu, nis i I quoque colli & thoracis, si incaluerint,

quantum suff. fiat linime, steria auεν-- Nimi Vrgente maloKauteriis etiam viedum est - eonfert. cum injncipite, tum eum in ceruice & scapri in et Mulu

240쪽

LIBER I. 97Multa repetenda ex capite de Catarrho In materia frigida neque phlebotomi , nςρος id. . pursatione utendum est, nisi corpus admodum p=,stibuῆd, plenum sit, tumque cassia, addita terebinthina, ut phragmam, uni cassice drach.& terebinthinae drach. 3. fiat bolus cum saccharo, vel dissoluentur in ficuum decocto vel simisi. 13 Vta .aga Possumus quoque uti is agarico, inde pitulis riti tra . formatis cum rhab. cum pul. hierae picrae, hieraeibra electi, diacoloc. cum elephang. pil.aut etiam fortioribus. Sed melius fuerit uti prius I melicrato,in quo , hi us aquis vel hyssopum, vel thymum, Vel marrubium, aut hessopi in-- aliquid tale incoxeris. Alioqui uti is sympo capit. Onis agarisi

purgato corpore incidendum, detergendum,sicca- . ' . . dum. Sed in desiccantibus cautio est, ut ne nimisi MI. eoqua- calfaciant, qualia sunt acria, diuretica, inimicissima iuri, tribus asi expuitionibus e thorace.Nec statim initio uten- bb-θη ρν' dum est, maxime si materia crassa, aut viscida est. Praeterea utimur semine aph,Vrticae, nasturth, scylm distae Oblae, erysimi, raphani, taniculi, & torrefiunt, atque lis I fmeli-

in puluerem rediguntur: tum horum 3.χ. commis- ς tum

centur 3.6. mellis despumati. '' ILaudant, ut per interualla bis aut ter in hebdo- 'puis. O p.

mada mythridates ut theriaca ad magnitudinem eaput. vems uel lanae ex vino albo exhibeatur. δε DUUMV-

Ambarum ex c5uenienti decocto datum, utpo- I. α', Θ

te passul. mund. aut simit tussis a tenaciore materiasulartim σnueteratae praestantissimum erit remedium. Iborrhii , i f. ius --