De morbis internis, Lib. II

241쪽

maticos.

rubrorum: in

DE MORB. INTERNI sAnimaduertenduin quoque hoc loco liquidio ribus potius utendum esse, quam crassis & solidi, medicamentis, ubi repurgandi consilium est. Con tra vero selidis,ubi coquendum. Deinde etiam non utendum esse viscosis, nisi habeant 77 aliquid de tersonis,ubi exasperata arteria est. Conueniunt vi sco a sine mordicatione, quale est tragacanthum, gummi arabicum,oui luteum sorbile, butyru,muci ago sem. cydoniorum, lac per se, mel passi ilatum, succus ivtubarum, ficuum, lactylorum Velemna,no recentium recentes enim exasperant) hordeatum, lac amygdal. dulcium , penidia, saccharum violarum, alphenia ex dulci oleo,medulla Articaulis vulgo dicti cum butyro, pineol. amygdat cum butir. Vbi coquendum est, aliquid croci,thuris, myrrhae,& eorum quae leniunt, medicamentis adiiciendum est, ut semen itionis,urticae. Detergent mel & saccharum. Desiccant aromata, sed non nisi liquore aliquo diluta, imperanda sunt. Plura remedia capite de asthmate & pleuritide. Suffumigia initio quidem, si modica fluxio est, nec est capitis plenitudo. 4n fine vero, roborand capiti & thoraci. ' Senes tussiculos, ex x de victus ratione in m0r bis acutis, potu vini dulcis tepido, butyro reced , addito saccharo,dulcoramentis,condimeris, atqης interim decocto ι8 caulium, leuibusque reimuis curandi frunt.. Narcoticis aliquando utimur ubi tussis molesti est, & perpetuae fere vigiliae. Illicitur ergo sJri qde papauere cum decocto palmularum, aut pjissigde Unoglossio,pondere scrupuli semistis. Aut bii

242쪽

castorei gr.6. Opij in sapa macerati gr. . Omnia excip1antur melle, fiantque paruae pilabe pondo p. I.

teneat in Ore.

Tutior est usus narcoticorum iam purgato corpore, & thorace non ita pleno. Vehementer commendant syrupum myrtillorum sedandae tussi. Calidae quidem, cum ivl o rosato: frigidae, cum decocto passularum aromatigato modica spica. Adhaec voci laesae a frigido diatreos Salomonis: a calido diapenidion & diatragacanthum frigidum

cum strupo violaceo utiliter accommodatur. Optimum contra tussim siccam,exasperatam a

teriam, & raucedinem istud est electarium. .penidiaru,succi glycyrrhiet. an. I.I.amygdal.

purgatar. nucleor. pini,passul.enucleat.tragacanth. ana I, 1. rhodo mel. q.sse electar. Datur ad O.3. Comparatur etiam antidotum, quod ad tussim ita confert, ut unica potione liberet aegrotantem. Quale est.2 . castorei, an. I. . succi baccar. lauri, ci-namom. spicae succi mandragorae, cardamomi ana 3.2. croci, cassiae lign. davc.an. 5. LI. costi,myrrhae,

galbani,piperis alb. ana 3. I mellis q s. Dato ad magnitudinem castaneae cum tepida. Idem pleuritucos & empyicos maxime iuuat. Diapente asthmaticis, tui sientibus,& omnibus affectionibus pectoris & pulmonis instituitur. rac. optim. bdellij, tragacanthae, galbani, Oph ana 3 6.olei nardini q.scdetur in modum auel lanae. Sed δc ad siccam tussim sequens formula multum proderit.

243쪽

DE MORB. INTERNI stur hor .r . in mellis optim.d. I. aceti d. covisi. tur lento igne ad crassitudinem: dein linteolo ita fundes. Dabis cochlear unum, vel duo, per se, vel cum decocto passes. mundatar. Idem e decori

scenugr. saepius loti, & reiecta aqua, addito melles quadruplo, vel inde facto syrupo.

Vt in sternutatione cerebrum, in vomitu ventriclitet quod noxium est, concitato quodam naturae impetu er- pellere conantur, ita in tum, partes thoracis simul in i. λ surgunt,concutianturque inusculi,ut vel quae earni suae se q ' molesta sunt, in pulmonum arterias expellant: vel quae ς titμr in aspera arteria praeter natu tam continentur, foras eii 'ciant, non per contractionem,sed confertim emisi opereius interiores ductus plurimo spiritu, haud secus ac siquis,quae in fistulae cauitate haeret,afflatione vehementi A expurgare velit. Causa est,uel humor, vel corpusculam aliquod, vel inaequalitas ab inteperie liberum spirituum it -- exitum prohibens, vel compressio diaphragmatis a tu more . Humor est aliquando viscidus & lentus, siue sit infarctus pulmonib', meatus expilationis & inspiratio nis opplens: siue defluat a capite in asperam arteri m, ut in catarrho, pituita: siue e thorace educatur. AliqRudo vero tenuis defluxio subst antiae, quae cum aspirix comprehedi non possit, saepius repetitur tussis,ut qdgφserosa humiditas in hydriape, & tenuis quaeda matexi aut sanies in pulmonu inflamatione praesertim in pyi' cipiol vel pleuritide vel tabe resudat in asperam artii 'Potest in meatu illius panis aut potus portlucula, aliqy3, illapsa contineri, vel tuberculum, vel Vleus, vel cem 4ς fluxio diutius restiterit, in pulmonibus crassior reddi1 quasi lapidescere, ut expurgari non possit,uel, ut id git. . bQui QRbςrculum in spina quod si non ita durum sili ir

Leoment. 'uid deladet in arteriam. Potest nasci materia e cerς,φη 1 in libr.6. In spinam delapsa per tussim aut inde augeri. Inteipy

d .sen' mes Vel frigida est, quae sola interdum, si leuis fueri ,sis'. rent. 24. ritu. cohibitiove,ore 2 naribus clausis supprimit 'q

244쪽

LIBER L sy

scea, ut in hecticis, aut cum columella exesa est,uel diuisa. Opprimitur diaphragma tumore, ut hepatis, in eiusdem inflammatione qua sequitur tussicula,vel tussisseea:quae in scirrho non ita apparet, fortasse quia nulla fit resudatio. Cognoscitur tensione ac duritie hypocho driorum, & signis ex recrementis. Tollenda causa per contraria. Remedia sunt,sputum prouocantia, inspissantia, attenuantia, detergentia, pi-lulae, strupi, lohol, vel eclegmata. bechica, tabellae, trochisci,narcotica,suffumigia. Sed in his, qnae sistendis fluxionibus e capite in asperam arteriam & stomaehu imperantur, videndum, ne tam naribus hauriantur, quamore. Non enim viam naturalem,qua diuerti debet, praecludere oportet aut adstringere: sed qua descedunt,per palatum nimiru, nisi maior noxa suppressa, quam pro

cedente materia, metuatur.

ANTO. VALETII EXERCIT. XXIIII. CE inas e capite in pectus Jc pulmones destilla-Γ tiones sepe sequitur tussis, nonnunquam aliquam intemperiem. Calidam quidem, ut in febri bus : frigidam,ut Aquilonia tempestate, eaque ma-s gis est sicca. Aliis quoque morbis, quibus coincudit, tussis symptoma essicitur, ut pleuritidi, hepa-

tities , labi. Si ὶ simplici sit intemperie, facile suo

. contrario oppugnatur.

Si coniunctam habeat materiam, uti frequentius habet, ea fluere parata conuenienter apparabitur: crassa & frigida tenuantibus: incidentibus & te gentibus lenta: calida frigidis atque incrassantibus: moV purgabitur, ut in capite de catarrho. Quibus autem praesidiis concepta pulmonibus materia ex

puifacilis reddi possit, in pleuritide dicetur.

245쪽

mate aut a Vnde anhelitus molestissimis, magisque νηλβο ε s iacentibus,quam sedentibus. Affectus senibus

, Maia; is familiaris,& iis,qui metalla, 7 hydrargyrum,do at

Esata mi mo- rhenicum, & alia eiusmodi tractant. Hyeme ma tricem cere- g etiam extrema, & phlegmatica conditione enhro et ceruico citari selet. curatio. Dipddi Superiore coenaculo,loco ' lucido, & calore dii collM, Io plusquam temperato,altioribus, II mollibusque 'l' 'φς stragulis.capite & thorace subleuato, multo etiam magis,cum dormiunt collocare oportet. 3uz hi I, Frugalis φη vita, potus Is vini tenuis, & veteris I eale iis cery dulciusculi, mellita IJ alimenta,vel condita I iis rebro bHHL bus, quae leniunt,incidunt, I 7 tergent citra manise

G έι , eum suorem Iam liberalior potus esse debet, cum

d fluesit. repurgandi consilium est. Omnino abstinendum Quibis frigidis,adstringentibus,minusque calfacientibus aer feeipimr Vitanda asthmaticis,ex comm. 3. th. 6. Epid. a Ith. . ., Vt allium:hspepta, ut bubula, ouilla, suilla, 0 1 Is ιὲ, denique cacochymia, ut & ea, quae tenso pulmoni, eo- nem facere sunt nata, qualia flatuosa. Nec missi

pressione. 6 Non enim senes'ma habet latera ad materia,e μισωρέ tos,exclusione:quia cerebro sunt humidiore, xcrementitio seriore temper to,in pulmones inbis infirmiore calore languet. 7 Quod meumata meto a apulmones ρο πιm cerebri motricem, atque eeraleatiis nervorsi reseruo Ad mitandum Aeumatismu. ' Vt foco luculento,uere tenui,non eat si Admisdificada materiam frigida,qua eo marite= brenobiis pulmonμm . se rescit. II o residendo cubet, notaceat. Iz Qua deducitodi alie pars ci i suens sic euchmi. M Neque era=,neque austeri: nam tale meat tercipit. I4 Idemmpiamones recreabit male inctos, is pulmons expli '

246쪽

LIBERI. Ionis encis animi perturbationes, motus vehemens, clamor,ira,& similia. Phlebotomia concedi poteli aetatibus mediis, si nihil est in scopis uniuersalibust, Ag hisis,

mittendi sanguinis,quod epugnet. conferet οἴ- Si vehemens malum est, si suppressi menses, aut haemorrho1des: alioqui inedia,aut Vita parcissim/ -hil , aliquot diebus imperada est, & clysterum Ueque. taesieratum, usius utilissimus. Leuiter mollienda aluus est. Impus de Materia in thorace concepta, incidenda,abster- DFσρgenda, I diluenda, repurganda tum pharmacis catharticis, tum iis, quae sputa ducunt. Materia re- iblia purgata, desiccantibus utendum est. Roborandae My. rv. sant partes Peregrinatio, nauigatio 2o in mari, ve- smiacae fctatio e curru, aer maritimus, alia quoque eius nota sv qumqt-di, quae calfaciut & siccant,sunt praecipienda. Cly- steres primum molles sint, ex remollientium deco- Viatu= tacto cum cassiar 5.6. in ea dissolutis. Aliqua vero ex Iobot. p rte praeparata & purgata materia dissolvemus se- . O mi munciam diaphoenici, 3. 3. hilarae diacolocyn. 5.6. benedictae,in pectorali decoctione; MI e =Leuiter aluum remollies I.I. casisiae, & I.f. peni- pus. Vide ta- dioxum,dissolutis in hac decoctione. meui tabi- - glycyrrhietae. passiil enucleatarum ana 3.3.1u- si g

iubarum Abesten, an a N.6 .ssorum anthos & bo ἡraginis an a P. I.spicae S. r. fiat decoctio. Incol dissol. inducit, qui Qcc. Vt casisiae, penidiorum, & caec Laudatur meli- Rium hoc modo paratum. id est ei, cui

N iiij

247쪽

DE MORB. INTERNI svel ex herbarum succo extracto, aquis additis, lamelle albo.

Laudatur quoque ius galli decrepiti, tum quia

morbo conuenit, tum etiam quia ventrem leuitet subducit.

Oribasius hoc modo incoquiti Gallum rusum dc decrepitum infarcit sale: tum incoquit cum potiro,anetho multo, & oleo. Loco olei, butyro utitor, aut oleo pingui. Potest & concoqui cum polypodio,semine carthami, cumino, anisio, hyssopo, thymo,satureia,& aliis eiusmodi. Decoctio quoq; poterit dulcari melle albo, aut saccharo. Per interualla quoque fortioribus purgationibus utendum est, ut

p .factis ex pul hierae picrae,& agarici trochisci anas Σ aut pitulis eleelian nis , mastichinis, de hiera, assaieret,cocciis,& similibus. Massa earum pilularu9. 2. cum 2.9. agarici. Ex oxymelite scyllitico sese mentur in pilulas. Pulveris quoque hierae diacol. 9. r. agarici trochiscati 5.g. coniungitur ex syr o de hyssopo

Alioqui.

. catholici 3. 6. diaphce. 3.1. cum infusionο9.2. agarici,modico spicae, & hydro melite suffcie ti fiat potus. Iam bene purgato corpore, thorax repurgamdus est,cui rei materia conuenit ex lenientibus, in cidentibus, detergentibus , postremo etiam siccan tibus. In vistida enim materia & crassa tenuare adstringere,in tumoribus tenuia siccare expedit Passulae, ficus, sebesten ivtubae, glycyrrhu , penidia,saccharum, Alphenia semen altheae,lini, umilia leniunt. τ

248쪽

Incidunt vero & terget aristolochiae radix, genti nae,enula, centaurij, semen melanthii, scyllae, irionis,urticae,bombacis,origanum,thymum, satureia, calam&hum,pulegium,brassica,abjnthium,abrotonum,hyssopus,allium, porrum,piper,castoreum, gutta ammoniaca, serapinum, & a proprietate, , Eli,vermes serici, pulmo vulpis &erinach, stercus lacertae, vermes subiecti urticis, interiora oculi Phulomelae cremata, & in puluere redacta, Gualacum

quoq; , siue lignum sanctum manifesta ratione hic

conuenit.

Desiccatit sulphur vivum, & arrhenicum ru

brum.

His autem sic uti oportet.Name radicibus,heris bis, seminibus decoctis melicratum parari debet: deinde reliquorum, quae a proprietate iuuant, in puluerem redactorum Θ.2.plus,minusve, melicrativncire inspergi debent. Alioqui ex aliis succus expressus melli commuscetur,aut horum puluerum 5.2. mellis I.2.commiscentur,quale hoc erit.

v. hyssopi M. i. ficus 6. fiat decoctio addi. g. in qua distat.mellis I.3. aut η. aut a. fiat mellcratu, cui insperge pulueris facti e pulmone vulpis 3. 3. pro duabus dosibus. Aliud.

, pus gentianae, mulae, aliptae moschatae, diati Os 5.2.mellis quantum sufficit. Optimum est uti melle scyllitico per se, ut cum decoctione pectorali,melictato hytapi,aut sinit h. Per interualla quoque theriacae aut mythrida xij S. I. per se aut cum modico aquae scabiose, ungulae caballinae, vino albo tenui, veteri, plurimum

249쪽

conuenit.

. styracis pinguis,terebintbinae ana Θ q. spica

Θ.I. cum melle despumato fiat electarium. Sed in terim dum hetc fiunt,thorax fricandus est,atque imungendus oleo amygdalarum dulcium, chas a me lino, anethino,de heiri,iasmino, de lilio,laurino,iti no, stino, de spica,Ordine ducto a leuioribus. Alit poterit ex his linimentum fieri cum aequali parte mucaginis seminis lini, althaeae, tanugraeci & carrae quantum sussicit. Gratia exempli. Fol.iasmini J I. g. mucag. seminis althaeae II. mucag. seminis tanug. extractae in aqua scabiosae cum caer. qualitati. sufficiet,Fiat linimetum pro thorace. Pqst unctionem lana molli, gossipio, aut lana sordida thorax contegendus est. In periculo sitffocationis,& nimis oppressb spiritu, cucurbitulae scapulis asegendae & cruribus. Dandaque, Ut ore contineat, aquae hordei rasa

oxymelius I isalis ammoniaci Θ. I. croci Gr. . v.falis ammoniaci, sem. nasturtij, pulmonis Vulbpis an. 5. I. croci Gr. . dissol in ivlli violati I. pro duabus dosibus. Turnque frictiones & vincula extremitatu conmueniunt,& ea, quae in angina iam dicta sunt. Desiccandum iam bene purgato corpore Sthorace hoc modo.

.styracis, mastichi terebinthinae,arrhenici rubriana Θ. . incorporentur in vitello oui. Deinde cum

hoc medicamento frustula ligni iuniperi illinantur postea siccentur:ex siccatis fiat staffumigium, qu0 per tubulum ore excipiat. Similiter fiat ex sulphin'

250쪽

ris vivi & arrhenici rubri pari pondere. In debilioribus arrhenico abstinendum est, φtemurque solo selphure incorporato in terebinthu

Iam bene procedente morbo, cucurbitulis sub mammis, sed breui mora utendum est, ut tantum attrahant,non etiam distutiant. SimiliterDropaces,sinapisimi,Phoenigmi,exubcerantia, thoraci aptanda sunt. Extremum est, cauteriu in medio pectore. Crudelius est auxilium ustionis, quod ab Aetio describitur, cap.37. Sermonis quart.Tetrabibl. 2. In vigiliis dabis 5. g. philonq, quod etiam anhelitum iuuabit. . iIn siti vehementi , aqua hordei,cum saccham, utendum item tulepo violato, glycyrrhigae siicco, sed ore contineatur tantum,non etiam deglutiatur. Adhaec in absces m triticea farina in marrubii decocto coquitur, & inde pectus fouetur salutatiasthmatici auxilio.Et illud quoque parabitur. . scabios, M. I. iuiubar.ficuum,dactyl. an .ns . ycyrrhig. 1. bull. in aqu. s in colatura dissoluemellis optimi I. 1.penidiania. oxymelit. sinapi I.Lcν diasteos Salomonis 5.1.incorporentur in I. 2. butyr.lou cum aqua scabios cardvj,&c.

Asthma difficultas respirationis, qualis iis,qui diu eu- currerunt. Ex quo in ανε ν, anhelare, quod a cu fu, &vehementi exercitio commouetur. Angustia quoque fit peripneumonicis, suppuratis & . lexand. Pleuriticis, sed cum febre. Hic autem eam spuandi dissi- Trass.cq.4. ustatem, quae cum respiratione densa, & sine febre est, lib. I.