De morbis internis, Lib. II

411쪽

DI MORB. INTERNI IDeinde linimentum sit huiusmodi.

ii eo dissoluti J.sassat odoratae 3.3. cum modica cera. t tus pro liene mane & vesperi.

Honorato Castellano Regio Medico, quem mira ac pene inimitabili dexteritate Medicinam factitantem nobis inuiderunt fata, & morte praematura sustulerunt, familiaris erat litus ex struthioc meli adipe,quo nullum essicacius remedium expertum se m illi de liene conquerenti amice dixit. Si inueterarit affectus, atque inceperit scirinus, quod ex renitentia partis,duriticipedum inflatione,& aliis eius generis signis dignosces, huic tempestiue occurrendum,metu cachexiae, hydrapis, sci rhi.Itaque incidentia magis,tenuantia, emollientia atque discutientia particularia aptari debent.

Post solum hoc cataplasma imponetur.

v.far.sem. lini & tanti graeci ana I. I. r.lupinor. J.f. puluer. radic. ireos & thamaricana 3.1. adi p. vitulini,&axung. cunicui. ana I.I. olei cappar. q.s cum magmate superioris decocti Leataplasma.

Quibus cataplasma displicebit, imperabitur ib

ireos ana Θ.2. cum pauc. cera. Vel emplastr. aut ceratum ex eiusdem ammoniaci emolliti in vino abbo I. f styrac. cal. 5.1. puluer. rad. ireos Flor.cyper re aristoloch.rotund.ana 5. 6.axung.anser. & OD a

412쪽

LIBERI. I83 mygdal.dulc.quantitate suffic.compingetur: & s, per alutam in formam linguae bubulae extendetur. Sed & quoniam huius visceris robur semper conseruandum,talis concinnabitur optata.

mat. rosana Θ.2.Mythridath veteris 3. . cum strupo de scolopendria, sopiata: de qua capiat magnitudinem sabat hora somni,& in exitu lecti.

His ita administratis si perseueret affectus, crebri iniicietur cir steres, maxime si inferna parte lienmagis intumeat. Fortioribus quoque purgationubus id visceris lacessemus,quod ait Gal.lib. . Method. hac duntaxat via lienis stuperflua vacuentur. Quod c0ntrouersia non caret. Nam & annotauit Hollertiis ex Hippocrate libr. de intern. affech s cundo iudicio lienem per urinas expurgari: & scripsit Gal. cap.r. libr.2. de arte cur. ad Glauc. lienem cum renibus per urinarios meatus vacuari. Novi ego religiosum virum, quo cum quotidie sambliariter versor, cui ter, aut quater in anno,maxime Vere & Autumno ineuntibus, intumescit lim: ac

dum pro minutus tumor instat, dolore hypocho diij infestatur,subliuidus toto fit corpore, sensimq;

deterius habet. Sed tandem nigricantibus urinis atramento simillimis,erumpentibus per I aut 7,dies, pristinam resumit incolumitatem, tumore & gr uitate hypochondrii vanescentibuS. Iam a ta. aut IS. annis repetito istiusmodi per interualla urinaruprofluuio detinetur, cum ante turgidas, sed minus apertas habuisset haemorrhoidas.Sed haec parerga.

413쪽

restino talomme habet,

simus. Cutius

Vius multiplex causa est.Ac primum de et phlegmatica dicendum. Itaque colligitur pituita crassa& frigida, atque aliquando

doloris mi l vitrea,otio, intemperante vita,obstructis viis,

ua I et pol quas bilis in infestinum defluit. Hinc dolor ex diagis, m citatur F quasi infixi pali, certoque loco insistitis ed

ia, tu, dis- Vt plurimum ad inguem sinistrum, & utrumq; re. morum acri' nem, sursumque aliquando reuoluitur, & locum M mutat, ut sunt fluxus coli intestini, quod relicto lim, ois, ah; tςstino recto in sinistram inguen diuertit. Ad sini talia iitrea strum renem ascendit,ubi angustius est.Qus angm intestino af stiae efficiunt aliquando, ut hac patre dolor 6 col, fixo stris cus grauis intendatur. Hinc ad filenem dc ventrimi lae . culum iam laxius extenditur, subitque hepar, haere potu, O re que aliquando cysti fellis. Postremo in dextrum fractuis Uu. ilium descendit, ubi desinit in coecum, quod ad re-4 Defidem' nem dextrum positum est.Dolor hic fixus,ut in an-- . gustiis, quae ad sinistrum renem sunt, nephriticum Liasgis, dolorem repraesentat,ut etiam peritos Medicos fab=ituita -- lat. Sed in nephritide urinae 3 tenues, albae, postea Mat*r, etiam cum aspero atque sabuloso sedimento. Do-bι r lor ad coxas extenditur Fometis & cataplasm δε ibbis misistis mitigatur : inde laxatis viis non comutat locum: assent. aut si commutat, perinaeum, & viae ureterum affi-ε ἐe simi' gluitur. In colico hoc dolore urinae tinctae & igni' bini 'ςOM toe,quaeriue biliosium falsi repraesentant. Impostu

C. i. r si quia bilis, quae ad intestinum defluebat, interutraparsas ceptis viis ad renes diuertit. Praeclusis viae sunt, ut Ac at r- neQue ructus, neque strepitus ventris exire possit. Goue. 8 Obliquo enim ductusecundum ilia ad pubem fertur.

414쪽

Stercora sine Arco, plena fluibus, similia bubulis, 'i di

quae iniecta aquae insistant,ueque in fandum dς--ἡ.ιώ-

Curatio. Aita Causa mali humor ille fiigidus affixus sstino. Symptωma vero dolor, qui si urget vehe- ibmentitis, prius quidem,' leniendus est, quam affe- nis aqu/D-ctui constulas. eis infimum At quς doloris gratia imperantur, ea prodesse solent vel quia intemperiem corrigunx, Vςl QRV 3 A. fibrisam auferunt, vel leniunt atque contemperant, aut ti Pariεm stupefaciunt. bumorem Narcoticorum usus in hoc genere colici doloris uii 41 alita- omnino suspectus Ix Graecis, permissus Arabibus. ' Optimum genus est, quod simul & causam I tob H aulit,& dolorem attemperat.Secundum,quod solum Philonium temperat. prestribunt. Remedia vero multiplicia.14 Phlebotomia,puta 'gatio, balnea, exterius is admota medicamenta,cm tempora-ucurbitulae,potiones, amuleta, quael proprietate tum partis quadam colicos curant. σ babitum Phlebotomia i7 omnibus fere relicta est. Octa. uius approbat. Et nostra I 3 memoria efficaci ad- 2ώἡa , modum remedio interim Vsurpatur: multo magis, excitet ant si dolor grauius urit:si bene carnossem corpus est:si cedentem, si Vises,aetas, & caetera permittunt. Remissionis tem- th Umqvφpore e basilica dextra,mersionis grati angusto B

assu incan

duerint. Is Qua dolorem leniane atus discutiant,materiam coquant. Irit intestinum ivinum. II Quod nibιl eonferreposse videatur, neqse ad offeritum, ueque ad Ommmatis correctionem , praesertim cum materia sit πιtrea pιtuita. 18 Cum doloris acerbitas cause magnιtudinem superatis ς' cessitque cavi coniuncta autecedentis serenuis si xio m vitio aliqκε.

415쪽

DE MORB. INTERNI Iramine,& modica vacuatione, nisi sebris adsit, Tu enim multo liberius,atque etiam copiosius,sanguis

depleri potest.

Quod ad purgationem a itinet,quia materia co-tumax est, incidentibus primum, concoquentibus 13 atque detergentibus utendum est: tum I ' rationaemii φη vitae,ium iis quae clysteribus iniiciutur,atque etiam is ... I. eZῖςrius admouentur. Conuentutergo origanum,mohi abuto metha,pulegium,marrubium, hyssispus,thymum, dantia qua- maiorana,ammt,beta, rosmarinus,enula,radix poe-que tenu isii oniae,scordion,sesel ruta, lybistichum, anetu, cli H ς 1-s mae melum,asparagus,anisviri, carui, & dauci semibna, vinum teuue, Odoriserum, Zedoaria, galanga,castoreum, gallia, aromaticum rosiatum, puluis ducis, mythridatium, theriaca, confectio de baccis lauri, mel anthosatum. Secunda classis. Centaurea maior, urticae sim en, asarum, betae succus, mercurialis,

sal. ulphur, ius galli antiqui ficus siccae, carthamus. Sed haec classis posterior simplicium deterget magis. Iisdem quoque scopis hieram,polypodium,&

serapinum commiscemus. 6 olium olea conueniunt anethinum, rutaceum, et Q &esiam nucs. in quibus superiora coxerint. Fortius est αῖ pςlao-ir risto G leum,oleum de castoreo,euphorbio, piperibu's. Ῥhilis h. PQqVς gummim oleo dissoluimus, ut galbanum, σι . ierapinum, quale hoc est.2φ. galbani R dissolue in olei rutacet. I. 3. aut circiter .Aliquado etiam & moschum, & algaliam,& ciuetam, sed minori modo,in oleo dissoluimus, Quale hoc est. 'δ .ciuetae Gr. . aut 6. dissolue in oleo ruraceo. Inunge. Vel fit illitus e pipere longo & vitello oui. Sunt

416쪽

LIBERI. I 8s Sunt qui addant oleum anethinum.Diuitibus mo-schu&algalia eodem modo distatuantur. Eiusinu. di olea vel cum clysteribus iniiciuntur, aliquan- H Ex δε ι- do quidem per se,aliquando cum decoctione con- cto rerum mώuenienti: iisdem ea pars, in qua dolor est, inun demum, '

L A tenuantium, ,

gitur. detergetium Caeterum oportet hoc In primis ammaduerte 13 Prasserere,ut & incidamus, & concoquamus citra calorem tim eiseum

Vehementem, & iis quae minime instant. Calidio- mbilicum, Ia vero conuenient iam purgata materia , ut inde 'relicta intemperies corrigatur. Melicrata ex supra i' dicta materia comparari possunt. E t hae potiones plurimum laudantur. .summitatum absynthii vulg. P.I.sem. cum,ni.3.2.seruefiant in vino tenui odorifero; expressio bibatur.Aliud. quarum cordialium I. 2. aquae nepetae I.I. Deae

In quibus dissoluetheriac aut myttiridatij 9 1.Vel. .menthar viridis M. Cesteruescat in vino albo Phoζιώ

tenui,aut vino mulso. Per tres dies bibitum omni 'no liberat.Item & marrubij decoctum. Aliud .vini maluatici.3.2.calami aromatici. 3.g.croci GL .ferueant leuiter in calidis cineribus: colat ra bibatur. Similiter ex galangae & cumini ana 3 1. seruefacti cum vino albo tenui. Vinum absynthites ab Aetio plurimum comm edatur: aluum enim roborat, bilem repurgat, eius generationem prohibet, leterge ventos propellit, discutit, auertit, irit 'defaecat. Alij,& recte quidem,adiiciut cumini momentum,ut 5.Lquae feruefiat in eo vino. Probatum quoque & istud est certissimo e perimento remedium. Cortex aurend9rum in vL

417쪽

DE MORB. INTERNIS Roalbo coquitur ad tertias. Vinum quotidie ieiuno bibitur. Valet & ad praecautionem, & ad curatiu-Πem. Suimant alii,succi herbs veronicae & vini al&

pocratico bibantur. 2s Ad re*- Cucurbitula ampla, & cum multo igne medio tuedom inte' 2s umbilico affigi debet. Coquit enim. Sed vijlior, abi. ἐῶ ν xi Qid. seturus est, si prius impleatur vino calido, imihistari. q, Q aliiquid ex supra dicta materia coxerit &ita Sed tamὶ,- calida affigatur. Vtile quoq; fuerit alliorum succo, cur tuti no aut re simili inungere parte interiori. η - πη V bi materia iam attenuata, & ex parte cocta,

, Iubpa. pariam clysteribus, partim pue catharticis subducen

16 S.d ciui da est. In clysteribus ex supradictaraateria 27 comto magis ob- paratis mellis anthosatis. I. olei conuenientis, ut

si si V anethini,vel rutacet. I. s. dissolui debent. Aliquid iis iis h. quoquς si lis, Vt 5.2., potiuS quam nitrum, quod

cum, du ibi, Ventrem subuerrit,dissoluere oportet vim mal - , Procedente etiam malo. 5. 23. aut . pul hiem

iri ara.'Rςη picrae,aut I. I. vet. 5.6. hiem, diaphoenici quoq; I LM aut tantundem terebinthina: adiici potest. Veteres .. clysteres imperabant crassiore substantia, ex dolo hierae piera interim oleo, modumque faciebant ad heminas tantundem, duas,id est,ad duas libras,aut nostro more ad quar-fψt 0' taria sex . Puegatio per os leuis esse debet, quales es , Hu h. x x lix piluis stςqRςΠ' 'E - . -

auro, spu .hierae pic . 5 fi ctim vino albo tenui forme- vere ridior' tur tres pilulae coopertae αδ foliis auri.Paulo fortio-Giet e. - G- res, si tantum addas rhabarbari,oportetque a leui ru enim Vera rs ad fortiores progredi

this sit Tς binthina quoque plurimum laudatur. Da-

418쪽

LIBER I. tur ab I. g. ad I. I.inuoluta nebulis, ut fian quod aiunt,morselli. Nonnunquam terebinthinae α' dimidium 3. hierae,aut rhabarbari incorporatur, ut sint terebin- rebintb A.

Fortioribus purgationibus utendum non eli, , O nisi ubi contumacius malum est. Tumque Uti l ce, eumvebolis bit 5.i pulueris hierae diacolo .coacta in ollulas.Al exbibendM.

quando etiam adiici possunt dacrydhGr. 3.plus m

Laudantur purgationes,quae praeterquam quod purgant,etiam dolorem stupefaciut. Quibus utem dum erit nimium taviente malo,quales sunt. .pul.hierae picrae.9. . opst, croci ana Gra.Vel 2. pro viribus aegri. Cogantur pilulae cum vino. sumiliter supradictis catharticis 9.I. philonii commustebis. Post purgationes clysteribus, fomentis, balneis

utendum est,sisque maxime,quae dolorem leniant, qualia sunt chamaemetum, melilotum, anethum, althaea,semen lint,lanugraeci. Tuneque utendum erit amuletis, quae a tota substantia conueniunt. Intestinum lupi siccatu,tritum datum S.I. pondere aut. 9. A. cum vino albo tenui, in quo chamaemeli flos, vel anethi efferbuerit. Utuntur varie pelle lupi. Alij cubilium stragulas , contra hoc malum inde comparant. Alij cingulum gestant, aut partem pellis ventri admouent. Non- Ex Gale nulli stercus lupinum album tritum ex vino albo lib. Io. Si 'tenui propinant. Meliora putant,si ossa in stercore pli 'inventa, Una conterantur. Idem stercus nucula includunt perserata,suspensit e collo,ut ad ventrem

419쪽

DE MORB. INTERNII perueniat. Atque in id utuntur ligula e corio cer- uino,aut filo lana: ouillae,quae a lupo interfecta fit, vel,ut alij volunt,quae a lupo euaserit. Laudant & anguillae sanguinem. Alaudae genus cristatum quod Galerita dicitur) vstum aut elixum

cum iure salli. Stercus gallinae, quae exercetur&nutritur sicciore pabulo ex oxycrato. In capite lumacum , qui colore sunt cineritio, pellucidus lapis inuenitur:qui tritus,& ex vino,vel aquis couentemtibus propinatus mirabile contra colicum dolorem remedium praestat. Tunicae interiores ventriculi mrinacei,malculi quidem,in vitis: heminae, in mulieribus, adiecta tertia parte eorum,quae incidunt, detergent, & alioqui colicae conueniunt. Haec probantur Graecis Arabibus. Placadis doloribus imternis,post omnia tentata remedia, utimur decocto chamae meli, aut aqua destillationis eius arte chymica facta, & in potu data. Acerbius vero vexant malo, neque cedente aliis remediis, narcotica permittunt Arabes mixta pharmacis, ut prius, velat V mel pq ter. primum quidem in clysteribus ex leniente materia capita papaueris concoquemus, quibus si nihil essicitur temur flocculi qualis hic est.

iab fac ste, &ineo madefac flocculum lanae , quem e nisfi t Opii , - suspendes : suspensum impelles in sedem, ac simul; atque aquieuerit dolor, 'I retrahexvel clystere ute, indu- ris,cuiuisodi est veterum. eat. nilonii. Vol. rutaceim.1. Oph, castoreian. 9. I. Sed p dfriptis o stetitas Medicoru oleo admiscet castorei 5. 6 Opati s iv q- G-Per os vero conuenit philoni fim a ,

420쪽

LIBER L a v.piperis,ameos,soliorum rutae siccorum,men-thastri, castorei, baccarum lauri, cumini an a S.I. Opsi, mandragorae, seminis albi hyostyami ana 3. mellis. I.I.in quo caetera incorporenture datur. 5. I. Quod si catharticum voles efficere, adiicies dacry- dij 9. 1. Secretum Albucasis ex alliis distillatis cum opto. . capita alliorum n.6. Opij I.3. fiat distillatio iualembim,detur modicum eius aquae. Aliud A ndromachi admirabile, lib.9. de comp. med. Η ' -πους. Upiperis albi 3.i.opii 3. f. croci Gr.i8. seminis hyoscyami albi GLIs.spicae nardi, pyrethri,castorei, euphorbii ana Θ.i.vel 5. g. excipe melle cocto. Dosis est 3.1. aut dimidium 3. cum aqua frigida. Ad eundem stopum facit maxime Castii medicamen, Celso cap.I .libr. . -nt, dictum, quod & p tui datum prodest,& impositum quoque extrinsecus, digereclo spiritum,dolorem leuat. costumis ii Maa castorei an.3.I. petros 3. L piper.longi, rotundi,myr- potest est cirrhae,nardi ana Θ.I.excipiantur melle. iici ἀρω- . Curatio colis aluosae. Gquide fin

tus suas i in

Eadem fere curatio doloris colici nati e statibus. humoribus Nam non alia re dissert, quam quod in primo ge binei habeat

nere, plus est materiae, ventorum minus. Hic Vero intestina plurimis flatibus conturbantur, & Vel 3 rise,imona nulla,vel exigua materia est. Hatι ueco-Propterea minor grauitas, distentio maior, vi cto filom taaliquando parte aliqua venter in gibbum extub I AH ἴreti Singulare remediu hic est, Cucurbitula ampla GiὸHi ἁ- imbuta, ut prius dictum est, 33 medicamentis, quae ii M.