장음표시 사용
391쪽
DE MORB. INTERNI Inus, Paulus Albucasis, Mesu us in ascite pungui ad latera umbilici, qua parte illa vacua & inania sunt,& propemodum excarnes musculi. Alii quidem dextra parte,si hen :sinistra,s hepar in vitio est. Alii vero ex eadem parte, qua viscus est, a quo
malum primum ortum est. Si vero intestina in cau
sassent, quatuor digitis sub umbilico, sed paululum
reducto phlebotomo in latus. Hippocrates inte curaneos pueros incidit libro de locis in homine.
Aurelianus consensu veterum in intercute magis, quam ascite,paracentesim probauit. In aqua intercute Asclepiades quatuor digitis supra talii tibiam
compungit interiori parte ea, profunditate,qua Vena inciditur.Qui locus compunctus si parum aquq reddit, femora, scrotum, pudenda, si quidem intumuerint , loca etiam supra manum, articulos, incidenda sunt ex Leonide & Hippocrate. Formulam vero punctionis ex lib. 6. Pauli & aliis collige. Tempestiua autem est punctio,priusquam in ca-chexiam morbus abierit, firmis viribus,corpore i uenili,si atra bilis hydrωpem non contraxit, si validus stomachus , si aeger non febrit, aut si febrit,r missionis tempore. Haec omnia prouidenda sunt priusquam de paracetesi 8ecernas. Alioqui temeraria est via. Quae etiam si adsunt,praemonedi tamen amici aegri quanto cum periculo remedium tent tur. Tentarique debet, ubi aliis remediis nihil profectum est.
. Yθ q. tumor est, vel totius corporis ab humore, vel Ventris tu ab humore,tum a flatu. In toto corrore & Ve Ανασαρκα. ni , dici- tur. In jentre aqua collecta,no tamen penitus sine flatu,
392쪽
cus nominatur. In omnibus causa antecedens, calor est,
Vel frigus. Coniuncta vero semper est frigus. Refrigera- θ' p tur enim hepar, sanguificatio deprauatur, siue proprio μ' ipsius iecoris vitio, ut phlegmone, scirrho, hydatidibus, 4ζ'tei oetu temperie: siue per consensum, ut solliculi sellis, lienis, M. ventriculi refrigerati,inensenterij, intestinotu graciliu, ieiuni,pulmonis, renud pti transuersi.Ex his enim omnibus malu comunicatur hepati. Vt s splen ob scirrhu mno purget sanguinem, renes obstructi, aut imbecillioresseru non trahant,aut emulgentes, menses suppressi sint, aut immodice fluant, aut haemorrhoides, cor non dicte Pur.In immodica enim vacuatione, spiritu cum sanguine exhausto calor extinguitur: in suppressione, sanguis vel excrementa refluunt in hepar, unde suffocatur. Albquando contactu chyli frigidioris laeditur,ut aquae frigidae potu a calore & exercitio.Sic intemperie hepati a pulmone,aut alia parte communicata, Phthisiei & Hedit ei hydrωpe magna ex parte corripiuntur, nisi rentris fluxu intereant. Eodem modo asthmatici, aqua in spatio thoracis collecta , & in ventrem tandem effusa. Comitatur febricula, assidua, lenta, cum pulsu paruo, sitis, humore circum viscera torpescente, salsedinemq; & putredinem
c lligente,spiradi dissicultas a cibo etiam pauco, ob plenitudinem,& venarum distentione, tumor, grauitas,color vitiosius cibi fastidium. Ex retentione urinae si verus
hydrtips dici debeat subito fit,& repente.Saepe enim pus
vel crassamentum utina quod meiebatur,retentu,specie
quanda hydrlapis adfert,quae apertis viis, & prioribus v-rinis crassis euntib' sanatur. In caeteris sesim generatur. Anasarca fit ex humore aquoso partim a iecinore,pa Uarcatim a tota carne corporis, veluti in aquam resoluta, sae .fμt, mpius post morbos diuturnos & febres pituitosas. Sym- qttae siviri os prcimata,tumor non ex aequo in toto corpore,sed parti- θ mmatabus inferioribus magis ob humoris grauitate, &partiufrigus, corpus laxum,pallidu, emortuo simile. Initio dignoscitur partium extremarum perpetuo frigore, facie Intumescente post maciem, palpebris & pedibus crassioribus & calidioribus. Si fluxus immoderatus prscesserit,
393쪽
a quae frigidissimae potio, pedes intumuerint non i viet ise,. . . Di p MU0ne,nocturna statione. Si cauitas rem, γ, neat impresto altius digito.A causa calida difficilior euarosa cauda ratio,quia calidis ducitur aqua, siccatur, natus absumunc rat d/D' tur. In ascite humor aquosus,vel potius serum inter pe- cibor cursit. ritonaeum&intestina colligitur tanquam in utre, unde pira ger morbo nome. Spiritus aliquid admisicetur. Causa,maius ueratio , cau frigus, quam in Tympani te, succedit cach extae, morbissa, ω θ - hepatis calidis, obstructionibus, morbis lumborum, re
piamata, nuin,vesicae. Sympilamata,tumor ventris, reliqui corporis alimentum non sentientis consumptio, inualesce te morbo tumor ad femora,pedes, scrotum,sensim quasi euniculis factis, maxime post inambulationem humore defluente. Aliquando thoracem occupat. Exudat serume iecore,intestinis,omεto, & similibus. Initio fieri intelligemus, si multum urinae generetur,& reddatur, paulo post in venis remaneat: sitiunt, corpus contabescit. Si- Ascitae si- gnum certissimum si cum e latere in latus mouetur,per-gnum renis cipiatur sonus aquae defluentis. Vitioe hepatis ortum cosmum. gnoscimus ex dolore & distentione partis,& s. nullus ex morbis superius enumeratis praecesserit. Tympanita . In tympani te abdomen distenditur flatu. Causa, mi- Cassa. nor caloris mutatio. Succedit eruditatibus,statibus ventris non discussis,distentioni renaru,dolori circa umbi licsi, qui nullis medicamentis cesserit. Inito veluti infla-- tio. Hinc flatus spissiores effecti in nubem,tandem in aquam,ut pluuiam,c6ncrescunt aucti, frigore: vel aqua evenis in spatiu ventris,ueluti per diapedesim effuit. Cognoscitur, quia venter tympani modo nat. Facies minus recedit a naturali habitu,maior ventris distentio. Non admodum formidabilis est aqua intercus, quae nullo antecedente morbo:deinde quae longo: omnium periculosissima,quae ex acuto nascitur. Α scirrho confirmato,no curatur lx a resiccato nimis hepate: ab hyda-D an M tidibus maxime. Signum pessimu,ubi vacuata,vel sponsenumpeῖ- te, Vel arte,materia, malum redit. Causa enim pertinax.mis. . Ergo quod scribitur Aph. I . libri sexti, Hydrope corre pio, si aqua e venis in ventrem defluxerit, morbum so lui, non est perpetuum . Multis enim sponte vel arrecommoto renire, & aquosis multis inde . expurgatis,
394쪽
LIBER I. II non superfuit salus, quo modo sectis mors contingit,
siue aqua fuerit in ventre,siue in thorace. Hoc in thorace annotauit Hipp. lib. de morbis, quod & experientia confirmat. Nam etiamsi expurgetur aqua naturae sponte vel arte,si viscera vel corrupta, vel sorderata, celerius moriuntur. Multos obseruauimus, qui ex alui profluuio melius habuerunt, sed paulo post manente causa morbus rediens interitum attulit. Aliquando etiam in
nimia effusione humoris una spiritus effunditur, quod Hipp. monet in iis,qui secantur & uruntur. Ob idque o- Η ocrates portet integris viribus, & priusquam viscera corrum- apb. 27ui s. pantur, remediis uti primum purgantibus, deinde aliis. Libro de Iud. In hydrispe detento, si aqua ad ventrem, aut vesica fluat,solutio, In leucophlegmatia alui profluuium vehemens, lutio. Sed in Praedictionibus robusta viscera esse vult, siquis liberetur. Ex quo loco vidςndum, antequam curationem aggrediamur, an si spes salutis, necne. Addit Oribasius tussim signum esse moditis in hydrespicis. Et Aphdy. libr. 6. Aqua intercino labo--Ddmrantibus tussis superueniens,malum. Sed hoc distinctio--per e- ne quoque eget. Si videlicet id fiat ab aucto morbo, A niens seminaquae ratione, quae iam pulmonum arterias asperas oc- permiaa. cupet, unde tussis. Nam si ala unde,non ita mala. Ex os . seruationibus nostris hae non videntur praetereundae. Ioanni Blanche negotiatori Parisiensi in Angliam Fro- I--σfecto Hyeme tumor cum miraculo quodam subsedit, Blambe mi uanuitque morbus, nec rediit. An quod integro, aut risibter, non ita laeso viscere aqua partim calore natiuo excit, drHe bl into, partim aere marino resoluta fuerita cuidam per ratu .dores sponte excitatos & quasi distillantem aquam . curatio. Alteri mors,cum multo alui profluuio tumor subsedisset , redeunte morbo . Hospiti leonis argentei in vico D. Iacobi inuenta sunt syderata intestina, & omnino corrupta, quasi sugillata, humor plurimus cruentus, & loturae earnium saturatae sanguine similis: Cuidam ad viuum resectis unguibus pedum exercitio & fria 'dropi 'ctionibus paulatim humor illuc defluxit, conualuit. rsi historis. Domino Charon Abbati Sancti Petri, cum antea de renibus non coqueroretur, febricula, infirmitas virtu, inclinante ad exitum morbo , venter uti inque inflatus,
395쪽
dolens,obtigit. Urina duos ante mortem dies supprimitur. Disiecto cadauereren sinister totus absumptus repertus est, vomica plenus, quae cruentam saniem reddi dit. Dexter vero ren calculo uretere obstruete obsessus Remedia sunt strupi,optatae,clysteres, admota,pulue-Ies,phaenigmi,vesicatoria,cautelia,punctio, scarificatio cutis ad apon euroses musculorum,diaeta,digeretia,epist pastica, eataplasmata, ungueta,pitulae, diu retica, apoZemata, aquae distillatae ob tenuitatem utiliores, decocta herbarum conuenientium , sanguinis missio suppressis mensibus aut haemorrhoidibus, victus ratio exsiccans, abstinentia a iustulis , potu, stulit bus, exceptis passulis. In leucophlegmatia, resolutis partibus in pituitam, purgantia, vomitus, errhi ina,masticatoria & similia. In ascute aquam ducentia. Illigandus lino venter, & ita quotidie metiri conueniet,vtintelligatur,quid medicamenta profecerint.Cochleaisi usus, theriaca, iris siluestris, sobdanella, unguentum arthanitae lillitum enim aquas per ventrem purgat, & digerit) em plastrum ceroneum au- tactum sulphure , sucei ireos & ebuit erudi potius, quam eocti, aquae sulphuratae, oleum de sulphure, decoctumguaiaci cum aqua terebinthin ,rasura pergameni quae ratione aluminis & calcis in lixivio ex rebus discut1entibus comparato coquitur, ventri afligitur ad modum
cataplasmatis, cui & alia permisceri possuntὶ piloseIla quet maxime obstructa aperiti aqua distillationis lima-co .Cεlsu eum gestu/inum, cum alia materia. Sed mirum In modum'.zai, L potus abstinentia,ut & in ventriculo humidiore. Celsus laudat potum medium, qui vitam sustineat, & vrinas moueat. Metrodorus Epicuri discipulus coactus siti, bibere solebat, deinde vomere. Notanda historia Celsi. Apud Antigonum regem ex duobus Medescis unus quedam eo morbo mediocr1ter implicitum negauit posse sanari. Alter se sanaturum pollicitus est Prior respondit
se respicere ad animum, alterum vero aὰ morbum aegri. Neque res sesellit. Cum enim posset optima victus ratione servata curari,ob intemperantiam periit.
Celsus ibid. PararentesisJ Erasistratus apud Celsum reprobat se'ctionem hydropicoru,quia semel essuia aqua, & inecto hepate,postea regeneratur.Si tamen priusquam putrea
396쪽
materia,& vires concidant, grauiusque affectum hepat,& partes aliae fuerint, adhibeatur, optime nutrito prius aegro,& coarmato nihil peccatur. Sed extremum remedium est,& non nisi urgente necessitate usurpandum, Acum magna Medici prudentia. Hippocrates non solum Paraeenissparacentesim,seu sectionem,sed 'stionem etiam probat, uou us υν- puto vel pulmone affecto , ut in suppuratis, Vel ut pare' gente ne situr via scalpello, quemaὁmodum deinceps docebimus. late summa In eo igitur libro,cuius initium est, o si m τλάμονος msurpanda. ρυ, suppuratos, qua parte pus se prodit, in dorso &pectore urit aut secat, alioqui enutritos prius lacte. In Ninoe.lib. hydropicis vero venas in scroto crassissimas secat: paulo delatενφανα post in eodem scroto, femoribus, ac tibiis stequentia af tibus. vlcuscula scalpello incutit. Deinde qua parte magis stoectuat aqua, aut tertiam costam ab ultima ad os, ex quo
terebra caua Uvaανω perserat, donec exeat
aliquid aquae, ex quo linamentum indit e lino crudo, spongiamque mollem alligat, ne excidat linamentum.
Quotidie semel aliquid expurgat ad dies duodecii 1Lq.
die reliquum aquae emittitur, via relinquitur, utquod supernascitur,eiuuat,venter cibis resiccatur. Si semul 3c scrotum intumuerint, vulnusculis audacter configito. Saepe hepate maximo, & prius lacte nutrito aegro, noumetallo, sed alia materia nurit octo inde crustis factis. Nonnulli id faciendum censent buxeis fusis seruenti oleo tinctis. Libro de locis in homine tenuissimis fert
mentis circa umbilicum 'rit, ac tantum aquae quotidie trahit, quantum vires ferant. Hoc semper obseruato urendum aut secandum prius, quam pituita corrumpo tur,viscera grauius laedantur,& vires concidant Deinde
vacuationem paulatim,id est, I 2. diebus,ut prius,facie dam. Galenus paracentesim in hydrope laudat, ustionε in suppuratis, duplicemque affert rationem, cur peric tota sit uniuersa vacuatio in hydropicis. Extinctionem, scilicet,caloris natiui simul cum humore essi uente spiria tu, & pondus visceris: quod cum non amplius sustentatur ab aqua, septum, & reliqua thoracis viscera trahit deorsum . plura sunt apud Albucasim, Aurelianu, Paulum lib. s.cap. .Recentiores tutius progrediuntur. Via
parant cauterio potctiali, inde actuali. Hinc scalpello
397쪽
perforant,& cannula caua comodiore,quam linum er dum Hippocratis,sensim educunt aquam. Aculeato scalpello utuntur, ut minor fiat perforatio,iscumq; eligunt ubi aqua deorsum in imum ventrem tendit,relicto hepa- te & hypochondriis, in medio musculorum obliquo tu epig&strij. partem materiae medicamentis purgant, topi. eis discutiunt,siccante victu absumunt, vires diligenter fovent. Minus metuunt a peritonaeo perforato, quam aqua dilige-'membrana succingente costas. Diligenter cavent, ne eer cauenda, pungatur intestina, ne facultas sepatis sit emortua,scit-υρ legitime rho, aut splenis tumore, aut Vlcere pulmonis, aut infir-fat paracem mis viribus, aut aetate senili aeger laboret. His demptis tests, ma- minus esse periculi, cum natura saepe viam aquae moliaeueti tur per xmbilicum, & quibus vulneratus est venter, nisi vulnus ad gracilia intestina penetret, omnes evadant. Longe tamen tutior scarificatio cutis totius ventris ad apon euroses musculorum, paruis scissuris, quibus per
A D frigidam iecinoris intemperiem hydropes Lauconsequuntur, labefactata scilicet hamaat, si,
drvum & toto corpore refrigerato. Vnde vel pituitosus &generatio'. serosus humor inter peritonaeum, epiploon & in in ' testina , transiens per mesaraicas venas, quae ad evdem intestina terminantur, colligitur, tumore ab ingrauescente malo ad semora progrediente imulque in ventre, velut in utre, fluctuationibus excitatis, dc hinc ascites: vel eadem ventris loca spirita flatuoso replentur, & cum flatu, ait Aetius, quasi nebulosus est humor,unde tympanias: vel fit aquosi sanguinis plurimi in uniuerso corpore collectio, in qua corporis habitus spongiae instar intumescit, &fit anas arca. Ascites & tympanias a minore sunt H-gore , quam anas irca. Hydrωpum cause fusissime
398쪽
Pronogst. Signis vix opus est aliis, ut discernantur:
sed maxime spectandum, utrum hydrupisis sit ab
hepate per se, an ab aliis partibus per consensviri. Quando per se tussis leuissiccaque molesta est,h pate mole sua pulmonem in angustiam trahente. Deiectiones paucae & aridae sunt, quia rapitur alio aquosius humor, & illae in intestinis resides torre tur , praecipue vero si inflammatio accesserit. At cum aliae primum laborant partes, suis propriis imternoscuntur signis. Curatio in humorum pr paratione,Vacuatione,& affectarum partium confirmatione est posita. Humores parabit id apogema.
apoZem. clar.& conditum, ut decet, pro dosib. 3.
Aduerte autem si febris adfuerit , ut plerunque esse solet, aut si hydrops calidam hepatis intempetiem consequatur, admisceri oportere frigidas hembas hepaticas, item que semina frigida maiora &minora, quae alia contemperent. Si purgans esse volueris, in huius decoctila. I. colata infundantur l. sennae mund I.r. agarici I.I.cinam. Vel puluer. electar. trias antat vel gingiberis S.I. In expressione dissoluentur succ. ireos 5.1.syrup.laxatiui ros pallid. I.a. sacch.q.sfiet syr.persecte coctus: de quo cap.
399쪽
DE MORB. INTERNI saeger I. 2. ex cochleati, vel cum aqua cusculae, aut absynthij, aut cum decocto cicer. rubro. semel in
hebdomade. Vel purgans medicamentum per se post sumptas apogematis superioris doses sic prae-
1cribitur. rad. gram. petros & scenic. passul. mund. gyycyrrh.
Iatura a4 dosim. In qua infunde rhei elect 3. l .agar troc. p. .cinam. 3.s In expressione dissol.syr. capiti. ven.& ros. pallid. laxatiui an . I. sy.e potio Pauperibus diacarthamu, diaphoenicum , folia sentiae imperantur: vel pilui. a Gsaieret,elephag.de rhab.agar.succis ludragogis excepK, duobus, aut tribus elateria granis additis, si frigidior &humidior coeli constitutio permittat.
Saluberrimus erit clysteru usus, qui modo leues erunt, modo acriores ex discutietibus flatus parati: in quibus dissolu. diaphcentc. benedict. laxat.melaninosol aneth. Saepe vero ac sensim dum purgatur,hepar rotarari debet,ne factum debilius,aquas denuo generet. Itaque tale electarium praecipiatur, cuius tabella una dimidia hora ante pastu sumatur.
Atque supperiora haec remedia omni conuentuts a ιι, hydru pi: praeter quae S sua sunt cuique peculiaria. ἡ a. ias. Cum enim tympanites & ascites nunquam sectio-
in acut. ne Venae profligentur, ea tamen anasarca incipies,
integris adhuc viribus, & hepate non usqueadeo perstigerato, iuuatur, quod naturam leuet humorum copia grauatam, maxime si talis hydrops a. suppressis
400쪽
suppressis mectus,aut haemorrhoidibus sal.Qua distinctio maximὶ obseruanda. Nam alia sit subsit causa, vitanda phlebotome, siquidem sanguinem mittat laudabiliorem: prauum vero, qui in primis
venis circa mesenterium & iecur congeritur,in corpus rapiat uniuersum. Sic etiam in ascitae remediissiiustitui debent qualitate maiore,quae status discu- sunt. His autem artibus postquam toti prosipectu est corpori, topica,quae robur hepati & Ventriculo concilient, materiamque resoluant, qualia sunt fomenta desitus,vsurpantur.
In tympanite utiliora sunc cataplasinata ex far,nis diaphoreticis, orobi, lupinor. Renu gr.lolij, &calid. herbis ac seminib.in vino,aut urina pueri dococtis, adiecta portione emplastri de baccis lauri, vel ungu. Agrippae,vel Martiati.Η sic faciet emplastrum de bacc. laur.& de meliloto cum succo rutae, aut simili,& pauca aqua vitae emollitu: vel emplast. e stercore vaccino,caprino,aut colubinosulphure, baccis lauri, farin. lupinorum, axungia gallinae de
duo : qui bulliant in aq.& vino albo pro fotu . Hunc sequitur litus. olei rut.& irini an a J.I. puluer. radic.ir. 3. 2.cum pauco emplastro de melilol. linim.