De morbis internis, Lib. II

51쪽

DE MORB. INTERNIS is ab obstru - malleoli incidito: ri perseuerante malo, ixumo '' 'nam frontis emporumquaeque post aures sita est, i Em ωὰ- apertio. Eam tamen eligito,in cuius regione dolorguitudine. incumbit magis. 32 In dolore Arteriotomia probatur in iis, qui ob inteperiem GV D'p anetiarum capite dolent, ac vertigine: atque Vbi

s... singius calidus & vaporosius dolorem facit. Elige-

feeauda , ρερ da in fronte,temporibus,aut post aures,quae micat, apbθ-68 b.6. magis calet & rubet, & ubi dolor acerbior est. Exa3 Osi se destiniti tuend.li .u.metholi. libr. de sang.

.s .f. Vacuato Iam corpore & contumaci II malo, I I Pra ara' sanguisugae extremo naso affiguntur, post aures,&b-tW b μ' venis,quae in caluaria eminent. Aliquando iis,qui ita Is assueti sint, & musti sint sanguini post ma-hi lib. ἀὲ . iora remedia sanguinem e naribus I6 irritamus. erarbitulu, Cucurbitulae primum leues occipitio,vel ceruicis hirudscaris initio,deinde cum scarificatione assiguntur.

sebo umbus Ante phlebotomia leui pharmaco, cuius vis limi siq- par non superet, sed tantum venter, mesentarium, ,sa abo. lim hop xi ,& intestina repurgetur: quale hoc eritis elisu=, ad cassi aut cathol. I. I. aut cassiae quadr,

prima regio- te I horae ante pastum.

crud/tat e Purgationis vices clyster persaepe supplet: qui in 2 ἡ ' doloribus capitis tali est momenti,ut deorsum ma- sequis. teri/m reuellendo plerunque repetitiones ipsas fimo latis. ri prohibeat. Vnde periodicis in doloribus, insta ij N. j. xς ςxjδm QSionς, commode iniicitur, totaque

52쪽

morbi historia repetitur. Clysteris communis haec

erit formula. I

olei violacet quar. i. e clyster. Dein post phlebotomiam, si quis humor vitiosus relictus est, & si quidem recens dolor est,materia sequax, & subtilis, & tenuis, nulla quoque Ob--Mis astructio est, leui pharmaco uteris, ut Cassia, Rh, pumbolis nobarb. I9 Manna, mollioribus atque diuitibus: et Θctario de succo rosarum, diapruno, hierae puluere, λὰ . Catholico in aliis. Qualessunt hae sermulae. est Deilis iis

. decoct. prunorum,tamarindorum,passul, bilem comi rum, trium florum, cardiacorum, quantum sufficit μυρ- ad dissolutionem I.I. mannae.

. Cassiae fistulae I. L mannae l. 1. distarie in supra dicta decoctione,vel sero lactis,uel aqua hocidei, ptisana. Pauperibus, loco mannae, penidia imperabis,vel cathol. drach. s. cassiae fistulae unc. g. aut cathol vel cassiae drach. s. diapruni g.2. Ex his omnibus cum saccharo fiat bolus: aut, ut supra dictum est, dissoluantur. Rhabarbarum aliquando per se, aliquando cum cassiaeimperabitur. Pueris 3. 2. Ain. infundutur in aqua endiuiae,cum modico cinam mi: masseribus, a S.I. ad 3.1.& semissem: viris, ad drach.3. Mollioribus, S quibus aluus facile commouetur, 3.3.ciuiae, & 9 1.rhab. satis esse possiti t. Ex his si bolus cum saccharo. Aliis cassiae fistulae 3 6. addimus 9. . aut circiter rhab. Pulvere hierae αo simplici Picrae silc utendum erit. Galeni

53쪽

. pul. hierae αφ picrae recentis drach. 2. excibpiantur modica conserua violarum, ad tollendum amaruerem. Aut hae pitulae sortiores erunt. . F. pul.aloes 5.I.mastic. cinamo .ana Θ.f.dacridij

gr. . sed eradicationem cum succo citri fiant pitvitae. In crassis & viscidis humoribus , magnis quo- 11 DObris que obstructionibus, grauior sere atque contum enim pρrt cior morbus est. In quibus & M phlebotomia, si aphioqiq caetera consentiunt, necessaria est,& potiones,qua a ,, materiam incidant & attenuent, a quibus purga- hiare co- tiones per D interualla, validique clysteres. Topuctionis gra ca ex iis,quae incidunt & attenuant. Errhina,Apo- έ, - σ phlegmatismi, Suffumigia, Gargarisinata, Fricti t tactu bis , Hes , Vincula, Cucurbitulae, Sinapisini, Setones, i, aderat, ferrum, Igni . . , materia ense Phlebotomia, ut prius, instituenda satis am--tiqv-- plo vulnere Oxymeliae, aut aliis descriptis,maiam, ieri praeparabitur, aut hac potione.

ctionis, aut putissima ad Mart. 3. In expressione colata dissol melancholio ue mellis communis, aut mellis albi, vel sacchari

albissimi ib. g. plus minusve. Fiat syrupus, utatur ῖ, .estas P ieiunus, duabus horis ante coenam, dosi trium umciarum. Haec potio putredinem arcet, extenuat, deterget, roborat non solum cerebrum, sed viscera omnia, & corpus, laudata Graecis & Arabibus. Aqua,vsus esse potest syrupi de stoechade incompleti, id est,sine aromatibus, detracto croco . Atque hinc bsyriapi completi,id est, cum speciebus. Eodem modo ex acoro, omnibud morbis a deluxione eonfert,

buta ad pingio & taniculi radice, oxymel parari potest, atque hinc hydrome

54쪽

I I B E R I. 4 Calidiores sympi suspecti sunt, ubi plethora,

bris, cruditas in ptimis venis. Hinc enim augentur febres, liquefacta cruditas trahitur in corpus, fusa plenitudo apoplexias,febres, tabes, & alia mala inuehit. Hic quθque conqueranὸum anni temptu, regis, agri teperatura in Purgationes *j fiunt ex hie--χi. sis.

radiacolocynthidos, agarico,& aliis,qualis haec est. more, eae toto pul. hierae diacolo.3. Ragatici tro. 9. 2. ma- corpore dis

stich. bdelliana B. g. nucis m liatae Gr. viii. α succo absynt iij formentur piluisse. Delicatiori-bus naturis poterunt excipi pulveres in modico cΟ- ris 6. ante α- seruae anthos. Solent autem parare s)rupos, quibus , mr. Ut bor. interuallis utendumst, quos ita conficies, ut in decocto delccibantur quae attenuent, concoquant, pilala. periant,roborent,& conuenienter purgent,qua-1 Ne xentis hic est. iri ι vim

polypodh querni I. s. aga.trocist. I.I. g.soliorum sennae orientalcnosra nullisissere est momenti.)mud torum,& in fine decoctionis positorum I. 1. fiat decoctio in aqua purissima ad la.1. In col dissol facch. ia sunt ρε- albissimi q.1. Fiat strupus mediocriter coctu utatur pbali , O singulis hebdomadibus I.1.g.cum I.1. hydromeli Vrq τ μ

tiS,aut ptisanae. Erit autem calidior cum hydrome- lite, rigidior vero cum ptisana. Fortior. boprag. 'F polypodij quernt,rad. acori reossem. carth, bulus. mi ana I.I.f.sem. anis,foenicus,cusculae ana drach. a .sebesten N.11. Cetheraci scolopendrii, betonicae, summitatum lupuli, agrimoniae ana P.I. stoechad.

55쪽

Zi I, lis. torum,& in fine decoctionis positorum I Α, agata

liaris aegri

natura, temporis.

iluisias it e bal , quibus praeparata

materia ra-

36 In quo prius infusa

dicta. 37 Remedia partibmpropria, IMAE

sumuntur ex iudicatione portuis

38 Topicano semper adhil bentur a

missa ratius

eorporis πα- euatione, πρ

riam subtilem vacuaret, elisi a crassa)ana Θ.Ι.Infunde omnia in vino albo, fiat leuis seruor super calidos cineres,deinde fortis expressio .Expressae mat riae adde pul .hierae diacol. drach. 3. pul. hierae picrae 9. . malaxentur cum vino 3 6 expressionis, fiat - fa,capiat drach.I.in singulas doseis. Post purgationes imperari solent, quae confirmant ventriculum & viscera, quale hoc est. . mythridatij veteris, conseruae bu ossi & Dcori ana drach.1.Capiat mane diei sequentis. 2 . specierum electari, di ambrae. 5. I. pleres a 'chonticae,& aromatici rosati ana 3. g. excipiantur inmodico coseruae anthos, vel cum syrupo de cortucibus citri, aut de stoechade,fiat trochiscus. 37 Topica. Repellentibus 38 statim initio utendum est. Sed in dolore calido,magis refrigerantibus,ut & in corporibus durioribus,aestate, gione calidiore,iuuen- . tute. Contra Vero temperanda res est in contraria conditione,quale hoc est,quod vehementer repellit & refrigerat.

56쪽

aqua frigidissima putei,aut niue,pro frotali. Aliud. y olei viol. & ros. ana Ia. aceti albi, succi agrestae ana drach. 1. Diuitibus adde caphurae g. . Limteolum insuccatur postea frigida, vel in succis sem- pervici,centinodiae,plantag. polygΘn. granatorum acidiorum,umbilici vener.portulacae,lactucs,psith, rosarum, malorum granatorum, capreoloru Vitis, omphacis, mesipiti, cucurbitulae, cucumeris. Ex his simplicibus nonnulla interdum tandiu teruntur affusa rosacea, donec fiat crassitudo aliqua: & populeo, olessiquedi succis couenientibus additis, fronti& temporibus adhibentur. Flores ros violar. nympheae,papaueris, per se,vel cum aliis tuto quoq; applicantur : conseruae recentes rosarum & violarum: nodulus e rosis aceto madefactis,& naries inditus instar capulpurgit. Si nimium dolor & vigiliae v geant, lac muliebre cum tantillo caphurae 3copii proderit. Fasciae dc anacollematae gossipio carpto circumligantur capiti, a fionte ad occipitis verticem ductis capitibus, & his imbuuntur medicamentis. Videndum tamen ne quid in os & oculos defluat. Parabilia remedia sunt: oportet autem haec subinde

Ienouari,quia statim incalescunt. Secund- ordo stuο-

lacae, aut simili I Σ. illinatur fronti, & superponan- cturas. tur solia salicis. I Extra mucag sem. psilii, I mucag. sem, altheae, &cydonioru ana drach. 6. agitetur cum modico aceti.

57쪽

DE MORB. INTERNI s olei rosati & cham.ana I I.aceti drach 3Iyeme pueris,eunuchis, Jc mulieribus conuenit:in qu bus nimia refrigeratio periculosa est. Iam progresso morbo, olei cham. anethini, liliacet aliqu1d adi

ciendum.

frigidam cephalastiam.

2 . dialth ae i. I. agitetur in mortario, primum . quidem cum oleo rosaceo,deinde,ut procedit morbus, cum ol. de mastiche, de cydoniis, de spica. Et L Nisi et' diuitibus addi possimi x Gr. a. moschi. Olea con- re, si ueniunt cham. aneth in declinatione. uia odoratu)g ' M lilio, lautinum, mastibi linum, de spica,de costo: in quibus serpillum,mentha, thymu,orig. rossinarinus,maiorana, calendula, pulegium, ben, nux mo-schata caryophyllum,cinamomum coxerint.

v.ispilli M. I. coquatur in qr.3. olei cham.&di. g. vini rubri Fiat decoctio ad consumptionem vini in vase duplici : deinde fortis expressio: seru

derasum, ad in J J . . . . . . T

isaiopa ,im coniumptionem Vini in Vale duplici, ut pr1us,lento exestandam. igne,ac sime fumo.

.terebinth. d.I. mastich. cin. nucis moschzκana 3.1. caryophyl. galangae, Zedoari ladani an. I. 1. L succi ebuli, succi cucumeris asinini ana I. I. Pulverisatis pulueris andis,in alembico distilletur oleum secundum artem. Laudant & oleum sambucinum, iasminum. Paulin Nec omittendu est remediu mulieris apud Pam fg 3, lum,quo in hemicranicis usa, miradum in modum es se inclaruit.

58쪽

LIBERI. 6 Radices itaque cucumeris asinini concides in taleolas, & cust synthii coma hydrelio incoques. Fouebis partem hydrelao, materiam vero modo

emplastri impones. . a

Adhaec raro fit frigidae materiae ad caput raptus,

sed illic paulatim colligi consueuit.

Medico ad aegrum accedenti primum pars afrecta inuestiganda,deindeaffectus: postremo ex visisq; ineunda curatio.Partes affectet in capitis doloribus ita distingum Panium ea tur. Si digito pressa cute doloris sensus acerbior,pili ere- sitis assecta-ctati oculorum radices,vel partes internet molestia non ru=ndjtio. sentiunt,cutis, vel ricraniu laborat: sed pericrantium a ctio. frigore frequentius ob similitudinem, cutis ab a tu,sesedibus,multis capitis integumentis,ut in mulieribus& similibus .dolorq; in pericraneo ad oculi palpebrasIsque

tantum peruenit. Intra crantu dolor obtusus, arteriaru,

venarum x substantiae cerebri affectione indicat, quod sensu sint imbecilliore: punctorius meningu & neruorum. Sed in neruis co municatur parti, cui inseruntur: in arteriis pulsus percipitur cotundens, & profundus in membranis ossium haeret Sic deprehensa parto affecta ad affectus distinctionem & curationem primo videndum,an cum febre,an sine febre. Si cum febre ince tit& permaneat,internam partem affici significat, & fututum delirium portedit. In acutis post tertium aut qua tum diem superueniens, sanguinis fluxus indicium est,

modo caetera eonsentiant, atque hic nullo modo curandus, ne crisis impediatur.In ea tamen, quq per Vomitum

futura est , admoueri medicamenta possunt ad dolorem leniendum,nullo naturae impedimento. Quod si sine febre lauiat, vel in parte est, dextra,sinistra, superiore,inferiore: vel in toto.Dolor siepius pecu rrens,statisq; temporibus & alterutram partem occupans ad suturam Vs lie. que,hemicrania est: in anteriore parte cephalalgia: post multum tempus , cephalaea. Siccitas vel mentem

59쪽

DE MORB. INTERNIS

4 lqrem non infert, quia non fit cosertim: nec proinde melancholia, nisi a bile flava adusta, vel bise mixta, vel GaI. libr. 2. spiritu distendente. Neq; humiditas,nisi ob copia, ut pi- decoros. mi tuitae frigidae,quae noctu potissimum infestat, facileque dic m. propriis signis pituita significantibus discernitur. Dii DTVM s. tio cum grauitate & pulsu,sanguinis copia:sine grauitate bilem demonstrat, caeteris tamen perpensis, ut victu

praecedente,tDeramento,regione,aetate,anni costitutio-

Capiti Oh- ne. A calore vehemetissimi sunt dolores, sed breuiores: res lire a frigore miniis subiti & diuturniores: ab ossis carie ver-τΦ eti*- mibus,scorpione, subiecto pure, angusto loco coprehe-ini: a frigor duntur. Postrema consideratio, an per consensum fiat. V. diuturnio- Cuius b c sunt signauniuersia.Si nulla evides causa anta νεs. gressa suerit: si frequenter repetat:si cum alterius partis voliris eo; affectu invalescat, & eo sublato leuetucideniq; si vel to-eu ter eossem tius corporis plenitudo &cacochymia sit, vel partis ali-

sum signa τ' cuius vitium praecesserit. Modus autem fiuius comunicaniuersa. tionis, siue cosensus duplex. Na partes inferiores vel advolaris est caput aliquid transmittunt,ut vaporem aut humore: vel per eou- sola connexioner, &quasi contagione quadam cerebrus esuri modus assieiunt. Ex ventriculi tunicis externis ac sinu, fumi es- duplex. feruntur ad caput per heruorum rectitudinem, & peroesophagsi.Huius signa sunt,cruditas antecedens,ebri tas,cibi corruptela,dolor,nausea,Oris amaritudo.Αb utero fit post mεsium retentionem, aut seminis putrescentis,aut si qua sit illic humorsi perturbatio.Tunc dolor in occipite percipitur, vel illic incipit, praesertim nulla materiae transsatione facta, propter consensum uteri cum cerebro per spinale medullam, cui robustis vinculis co- hectitur. Α iecore magis per venam gauam : a liene per arteriam magnam sit materiς ad caput transsatio.Sed ana bile in dextrum latus, melacholia in sinistrum dolor

decumbat,controuersum estruum & vena caua & arteria magna a iugulo in utrumque latus traducant ramos, ut nulla ratio adferri queat,praeter rectitudine, cur in hanc potius, quam in alteram partem dolor inuadat, cum Iambli, rapisi, mon rectitudo parum momenti habeat in iis, quae per

se fridum i S communes transferuntur. Sed dolor frequentius

60쪽

sertim, ac materia omnis seu vapor eo peruenit, suturae rare,crantu tentiissimu,& fistulosumitenuiam vasoru copia Vnde sit,ut semper fere illle inci piat sudor. Atq; b eis uniuersum dicta sint de causis de signis doloris capitis.

in curatur eouis trariis alter

Alationex tantinui digerentibus xtenuantibus,dA, scutientibus,taxantibus, fome- tis, cataplasma s, potionibus, 2 e eribus jucurbitulis. rasiis salse cucurbitulis , attenuantibu j fidis bum c euacua;;tibu , leuiter primum. d inde iugis digerentibus , mentis, eas Ialmatis, potioni-- bus,classeribus. mi*tis primum adstringen λ. bus eum digerentibus, dein solis digerentibus paulatim in dies aucἱis ,sedato prins dolore