장음표시 사용
671쪽
metallis imperfectis diuiditur per piutrefaetionem di subli-
inatio irem simplicis unitatis. Ex alibi: Si fixas per aquam corporis imperseisti, incera cum oleo Solis vel Lunae, ut facias item perfectum & Lunam. Sed si fixas per aquam corporis perfecti, sufficit ut modo fundatur: et si vis leuioris fusionis, incera cum oleo corporis persecti. Quibus verbis bullius non solum ex imperfectis metallis aquam siue spiritum educi scribit, sicut ex perfectis, sed manifestam viroru-que differentiam tam in resolutione quam coagulatione eorum in terram, &incta ationem diuersam docet. Geber De inu etiam aquarum Iouis Sc Saturni, Veneris, & Martis pr parationes tradit ; quod λperuacuam esset, nisi spiritus iste ex omnibus metallis educi posset. Quinimo libro for-Macum cap. 17. expresse affirmat spiritum hunc sive Mercurium ex omnibus metallis peti posse. Ex hoc magnum elicias secretum,quod Mercurius atque sulphur extrahi pos . sint tam a perfectis quam ab imperfectis corporibus debite praeparatis. Sunt haec adminicula spiritus purificati Scmedia mineralia. Quomodo autem corpora metalli cadis. soluenda sint, quoniam dictum est cap. r. hic repetendum non putaui. Praeparatio huius spiritus est ipsius subtiliatio quae per spiritu, multiplices destillationes perficitur, donec splendorem dc praepar crystallinam consequutus sit serenitatem. Auctor Scalae. Aquae depurantur multum ab illarum sordibus cum destillationibus, &sabtiliando vertuntur in naturam aeris per levigationem. Et Lullius. Aqua destillatur ad per sectae ab- in eois lutionis signum, quod est splendor transparens ,&fulgenS cd. vi crystalli serenitas. Qui ad hoc signum peruenerit, Mercurium habet philosophorum omnia corpora soluentem, praecipue Solis & Lunae, ob naturae vicinitatem; qua de causa subtilitas spiritus illorum densitatem facilius penetrat, intima corporum subiens illa emollit, & tandem in Mercurium currentem conuertit putrefactione conueienti praemissa.
Reliquum est, ut excutiamus an in alijs rebus hic spiri- otus inueniri possit. Philosophi lapidem suum animalem di- quoi dacant,vegetabilem & minerale. ratio eos mouenS alibi decla- reprob
672쪽
in animalem dici, siue vegetabilem,siue mineralem, atq; ita tres lapides constituunt.Animalem, si hic spiritus ex anim Jibus depromatur, videlicet, si lac, sanguis humanus, urina, vel mel varijs destillationum circulationumque modis suo-tilietur, donec aurum & argentum Q luat , & in liquorem det lucat. Vegetabilem vero, si spiritus iste ex vese talibus sumatur, qualem existimant, quintam vini essenti
arra, chelidoniae, lunariae maioris, radicis frumenti, maluar& Mercurialis, caeterarumque herbarum, fruticum , vel amborum, quae natura calidae sunt vel hiamidae. Mineralem autem , si aurum argendumve per Mercurium in Mercurium deducatur. Sed quoniam argentum vivum deleteriae esse natu cie, & venenum perniciosissimum, aurumque per illud dissolutum venenatis eiusdem qualitatibus imbui existimant, studentes potius incolumitati corporis humani,
quam vilium metallorum in aurum argentumque Metamorphos, conati sunt ex animalibus aut vegetabilibus Gquas elicere, quibus aurum argentumve in liquorem re luerent, eodemque metali imperfecta transmutarent. Quod
quam absurdum sit & a veritate alienum, ex supradictis quilibet colligere potest, cum ostensum sit nihil elixir intrare posse, quod non sit de metallorum natura & substantia,& quod corpora metallorum penetrare ac peruadcre, atque argentum vivum illorum sitia affinitate retinere & ignea vi transmutare nequeat. Liquorem quidem saluberrimum cum quibusdam supradictorum, vel forte etiam alijs, addito auro vel eius tinctura componi, & purum etiam
in liquorem redigi posse post calcinationem cum similibus
concedo , quando auro eximiae facultates sanitatis conserta uandae, lictitia inducendae, melancholiae minuendae &tem. perandorum quor I cumque corporis humorum a natu
ra collatae sint, tamen eo niquore chrysopoeiam vel argyropoeiam compleri, vanum est credere. Atqui concedamus Mercurium toxici naturam in se habere: nemo philosophorum unquam asseruit Mercurium Iblum absque auro vel a gento metallorum impuritatem tollere, & ea in aurum argentumve mutare: imo axioma philosephorum generale est, nihil ignobilitatem metallorum posse tollere, nisi prius fuerit a trum vel argentum. Mercurius etiani ες sulphurca ni sint lapidis e ctrema absina parte, in elixir completum
673쪽
quod est aliud extremum conuerti non possunt, nisi per sita
media, media autem sunt ipsa metalla. Cum igitur Mercu- Mercuriis rius supra terra per artem , in mineris autem per naturam in pζx di argentum aurumque contiertatur, qualitates proprias exuit
quas ante concoctionem habuit, inducendo alienas, quas quaπε per digestionem acquisiuit, videlicet, primo argenti, deinde eguit. auri, & postremo Elixiris, quod auro IO OO OO. salubrius de perfectius est. Unde nulla Mercuri j venenata qualitas amplius timenda est cum in aurum &elixir conuersus sit, quod infirmitatem corporum tam humanoru quam metallorum tollitInsuper cum Philosophorum testimonijs, corpus, spi- sritus, & anima misceri debeant per minima, unumque fit id fieri ante elixiris complem erum, quomodo hic spiritus sice oportet exanimalib. sitie vegetabilib. desiimptus corpori &animae, Vniri in o- quae e metallis petenda ipsi met confitentur, miscebitur per minima, cum diuersarum plane sint naturarum, nec sub uno enere comprehendantur Z quin imo cum spiritus huiusmo-i ne vel minimum quidem ignem serat quin a copore sepa .retur Z quo euascente , & animam a corpore separari necesse. est, cum per spiritum anima penetret, & in terram ingres
sum habeat. Nec obstat quod Philosophi animam lapidis siue tincti iram comparent tincturae tinctorum , cum dicunt,
animam deportari in spiritu , sicut portatur tinctorum tinctura per aquam super pannum, aquam recedere, & rema nere tinctura in panno fixam, propter oleaginitatem. Nori stophra enim ijs verbis demonstrare voluerunt philosophi spiritus e- tio animae: uaporationem a corpore, sed quomodo spiritus vehiculum lap. cumst animae, & quomodo auxilio spiritus anima in corpus reducatur. Quod manifeste colligere licet ex verbis Arnaldi de Villa nova ex Ros cap. II. desumptis. Spiritus est in quo portatur tinctura aeris, quq cum reducitur super terram albam foliatam , statim siccatur aqua spiritualis, & remanet in corpore anima, quae est tinctura aeris. Terram foliatam vocat sulphur perfecte mundatum & dealbatum. Et ne possit ali qua deinceps oriri dubitatio, addit expresse sequentia. Spiritus igitur retinet anima, sicut anima retinet corpuS, quoniam anima non moratur in corpore nisi mediante spiritu γcum vero con imaguntur, nunquam separantur , quia spiri tus retinet animam sicut anima retinet terram. Tria dicit
quorum primum est, aquam statim siccari: at si siccatur una
674쪽
Don posse supplere.& sulphuris aquae diaphanae
cu anima, non evaporat. Secundam, finima non morari in
corpore, nisi mediante spiritu. Quod si verum est, necessariosequitur spiritum no recedere Tertio subiungit haec tria ni quam separari, quia unum est retinaculum a Crius, neq; vi tum eorum per se subsistere potest absq; mutuo adminiculo, cum haec tria corpus physicum constituant, non secus ac humanum : ita ut locus nullus relinquatur spiritui animalium aut vegetabilium evanido. iSed tortasse aqua falium, atramentoram vel aluminum seta paratim vel coniunctim per solutionem siue destillationem procurata, spiritus istius solutivi locum supplere poterit3 Quod an verum sit expendamus. Imprimus si calore balnei aut fimi soluta haec addantur corporibus metallic1s siue ter rae philosophorum, cum primum ignis calorem scia erint, subtilissimarum partium evaporatione facta, in salem, atrata mentum, vel alumen redibunt,& sic densitate sita ingredi nopoterunt, multo minus corporum compactam moban sol uere, ac per minima commisceri Scuniri. Si aqua ὀ singi lis vel coniunctis destilletur, phlegma eorum ab aqua communi non multum distabit: si spiritus eorum urgeantur iagne, & vase excipiantur, metalla corrodent, di naturalem terr ae calorem igne scio contra naturam mortificabunt, inviatilem reddent ad animam suscipiendam , sine qua persistere non potest, nec metalli aut et iris formam adipisci. Et ouamuis his incommodis carerent, tamen quod omnino in Elixiris compositione necessarium est, in sulphur conueroti non possunt, cum quod assinitatem cum eo nullam aut valde remotam habeant per naturam, tum quod paulatim ab igne evaporent. Idem de Mercvxij & mlphuris aquis diaphanis & transparentibus iudicium esto, quae quamuis principia sint quodammodo metallorum , tamen cum terram suam , in qua proportio illorum & virtus metallica laatet, amiserint, in igne non magis quam antedicta perdurare poterunt, nec cum terra uniri denuo, neque in terram conuerti, imo & istiusmodi aquae non minus corrosium
sunt quam pnedictae. De liquoribus lapidum, & gemmarum, corallorum, crystalli, dc similium, eadem censura erit, quia aut aquae simplicis aut salium naturam referent, cum fere non resoluantur haec nisi calcinata, & omne quod sol
uitur iuxta sententiam Gebri, salis, aluminum & consimi lium
675쪽
Eum naturam habere debeat. Sed argentum vivum vulgare prout est in natura sua spiritus physici vicem sorte supplebit, cum sit propinqua metallorum materia Z Quod quam verum sit, philosophi satis dcclarant, qui asserunt nullum
argentum vivum . a terra coagulari, quod antea coagulatum non fuerit, at Mercurius vulgi in mineris terrae nunquam coagulatus fuit, proinde neque a sulphure siue terra purgata coagulari poterit: habet enim nimis crudam, grossain, & indigestam substantiam , quam ut ipsam pene
tret, di in naturam eius vertatur, aut cum anima misceatur eamque in corpore detineat. N on inficior tamen quin auro vel argento sol tuo iunctum post digestionem debitam, subtiliationumque modos philosophis usitatos spiritus vice fungi possit, & in sulphur conuerti, aliasq; omnes spiritus
physici conditiones obtinere, in natura aute sua permanes, minime. At si vulgare argentum vivum prout est in natura sua, spiritura arti praebere non potest, quomodo Mercurius antimonij caeterumque marchasitarum,& thutiae,& magnesiae in examine persistet, cum is sit multo ignobilior, contaminatior, minusque fixioni idoneus, imo proportione &mixtione elementorum , ac specie, ab hydrargyro vulgari, aut metallorum Mercurio plurimum differens, haec cum ita se habeant, necessario ad argentum vivum merallorurn recurrendam erit, cum id sit verum artis principium, & ct uis unica. Atque haec de radicati humiditate ignea, & alimetario humore siue aquae elemento dicta sint, nunc ad reliquas medicinς proprietates properemus,&ad quintam pro-srediamur.
An argenotum vina vulgare spiritus locum obtinere possit. Mercuriis
mundificativa, dante splendorem eminentem , a combustione praeser
CAPUT V. OVO Axioma philosophorum, Imperfectum perfice te
non posse, nec immundum mundare, explicatur , o stenditurq; auru magis ab Eliaetris persectione rena o tu esse, qua metalla imperfecta ab auro, ideoq; debere naumdari & subtiliari magis quam per natura depuratu &subri lia purri
676쪽
liatum sit. Qualis puritas in opere requiratur, ac unde mea taliorum fulgor procedat, exploratur. Locus corruptus Gebri restituitur. Deinde num in alijs rebus ista puritatis claritas deprehendi possit, examinatur, ac postremo num autum & argentum per artem factae excedant aurum & argentum naturae disputatur
Philosophorumpropositio est satis nota. Imperfectu perfia Axiom' 115 posse,nec immundu naudare: au od no ita accipien- p ijψί' est, quasi imperfectu perfici no possit, aut immu dum mu-h ia 6 dari,id m. philosophorum auctoritatibus veritatique refraga- intellige- retur. Sic naque Geber: Perfectu imperfectu adiuuat; & per auii . sectu in nostro magisterio pes se perficit ar , sine administratione alicuius rei extraneae, & imperfectu hoc eo de magisterio perficitur. Et per Deum, se inuice alterant, I se inuicem perficiunt, & perficiuntur, & per se tantum ununiquodque perficitur sine alicuius adminiculo. Quibus verbis Geber ac serit elixir non solum c perfectis corporibus componi poD se, verum etiam ex mistione horum cum imperfectis, imo exr omni ipsis imperfectis soli: Nec dissimilia dicunt Rhasis & Ari
bus me- sto t. chemigus, qui ex unoquoque corporuni si praeparatio-tallis lapi- ne perfecta fuerint praeparata, albuni vel rubeuna ellaeir con-dς ς*m' posse scribunt. Fadem cum Gebro affirmant Raim.
ζ' 29 &-Arualdus de villa nova. Frustra etiam a phil6sophis descripta essent tam varia artis regimina, nec tam seduli&diligentes fuissent in vasorum &igniurn doctrina, ni si imperfectum perfici & impurum depurari posset. Uahurn etiam esset lapidi compositionem Lentare, etiam si e x auro vel argento solo eundem elicere possemus, nisi eadem ma gis depurari possent, & subtiliari per artem. nauis enim A IJ in gradu naturae haec metallorum perfectio sitificiat, tamen gy. δb ς elixiris sublimitatem & excellentiam respiciauius, longiassem disti aurum ab Elixiris puritate & digestione recedere videbimus, re, quam quam imperfecta metalla ab auro. Quod vel inde colligemet. im- re licet, quia imperfecta metalla in una hora vel minori teme exsere b spatio in aurum per Elixiris administionem transire possunt, aurum autem non nisi longo & prolixo tenipore in elixit. Alioqui si mundities & perfectio illius sufficeret, caperemus id ut natura nobis dedit Ede Arnald. iii soli lota
quio. Necessarium est quod elixir magis sit depuratum &digestiun quam aurum & argentum, eo quod ipsum debee
677쪽
conuertere a per sectione diminuta corpora in aurum &ar gentum, quod ipsa facere nequeunt, eo quod non possint tin gere, nisi in quantum se cxtendunt. quoniam nulla res dealba nisi secundum suam albedinem, nec ulla res rubificat, nisi se .cundum suam rubedinem. Nec obstat auctoritas Gebri alio Gebri I, loco dicentis, Corpora persecta non indigere praeparatione, eXPii cum persecta sint, sed tantu ut magis subtilientur & attenuen'tur. Quia Geber respexit praeparationem prima, qua in dioent ri impetrecta ante eorum solutionem, qua non indigent pCf cauno.cta, cum humiditatem superfluam nigram & comburentem, ac terream faeculentiam immundam degrossam exteriorem non habeant, sicut imperfecta: sed tamen post solutionem nominus eorum calces &Mercurium mundari debere, qua imperfectoriana, philosophi fatis attestantur. Passim enim cum . quaeru ur cur aurum & argentum solui debeatit,rationem ali. ui et udam non reddunt, iussin, Vt separetur purum ab impuro, &Vt sosui ut terra ipsorum& Mercurius in profundo seu radicitus munda mund Qxx'vri possint: ad quam mundationem natura peruenire non potuit, quia simpliciter operatur. Cum igitur legimus apud philosophos: Imperfectum perficere non posse, nec immundum mundare,existimandum est eos nihil aliud his verbis innuere, quam quod nihil elix iris compositione intrare postit nisi purum & mundum,& quod salte in via &motu sit ad perfectionem summa & perpetuitatem adipiscenda, quod fieri non potest, quamdiu corruptio & immundities in materia haeserint: '. omne enim immundum & contamina turn corruptioni&i- mi ei
gnis violentiae obnoxiu est. hinc Raim. I ullius. Scito fili, quod cu nulla res imbuta corruptione possit pati vel tolerare igne, nec ignis rii se pati corruptionem, oportet quod lapis niudus Test. c. 1is magistraliter trahatur separatus ab omnibus imunditiis&ει- rculent ijs corruptibilibus , antequam Praesumas eum fixare.
quo usq; sit natura pura. QAocirca lapis perse , cum nihil inquinatum in se recipi t , etiamsi ad diem iudicij in igne
violentissimo detineretur, dc ei omnes putrefactionum modi adhiberentur quotquot excogitari possunt; tamen nec consumeretur, nec coirumperetur. Solus tamen philoso. L pi phyphus sciens eius constructio uena . eiusdem quoque corrit
sationem nouit : de quamvis multitudine metalli alieti
aus ignobilis parua eius quantitas obruta esset , ita ut vir- petenvisuiu reui tuam eaerere non posscd, tamen ex eo etiam coh-
678쪽
ore inuiolatus & incorruptus tandem prodiret, impusi' late omni & superfluitatibus eiusdem metalli ablumptis, quamvis non in forma pulueris ut prrus, sed auri putassimi, subtilissima &purissima eius metalli substantia libi adglutinata. Cum itaque puritas tanti in hoc opere sit momenti,M in o non temere quinto loco inter medicinae proprietates eam pere re- requirit Geber. Sed non solum vult, ut medicina pura sit,quii x x puritas eius sit clara & fulgens, & talis quae mundi ficet, & det splendorem non vulgarem, sed eminentem,qualis est in auro & argento, postremo ut puritas illa non adurat, sed a combustione praeseruet. Quae sigillatim pertractanda sunt ad maiorem Auctoris nostri elucidationem.
In primis igitur puritatem desiderat in medicina Philosophus, omnium videlicet partium lapidis , tam spirita
Impurita- alium quam corporalium , idque unanimi omnium pha xi in QIn lost phiorum consensu : quia nisi pura & munda omnia' ' ν'' fuerint, partes spirituales cum corporalibus non conrungentur , neque fieri poterit matrimonium humidicum sic. co. si autem humidum a sicco non coaguletur , ad nihilum omnia redigentur. Vnde legimus an Turba. Corpora & spiritus non recipiunt se ad inuicem, ita quod spi rituale fiat corporeum , & contra , nisi utraque sint ab omni sorde persectissime depurata. Et Calid. Necessaria essin magisterio contritio atque cribratio, & mundificatio, Acum dulcibus aquis ablutio. Unde qui aliquid huius ope, ratus fuerit, mundi ficet ipsum bene,& abluat ab eo nigredinem & tenebras quae apparent super ipsum, in eius opera. tione , & corpus subtili et quanto plus poterit, postea mi scebit cum eo animas solutas , dc spiritus mundos. Et Rhasis. Praecedit operationem perfectae praepationis quaedam retum purificatio, quae a quibusdam mundatio, a quibusdam rectificatio , a quibusdam ablutio , a quibusdam separatio nuncupatur, ipsa enim puriores rerum partes disgregat ab impuris, ut grauioribus abiectis partibus, cum leuioribus τεst eis; complς IV r. Modi autem depurandi praescribuntutDehurata a Raimund Lullio duo potissimum. Destillatio videlicet Stionum calcinatio. Sic enim ait: Necesse est quod post corruptionem modi duo lapidis compositum depuretur ab omnibus sursiimmundi iij spost seperationem illius in quatuor elementa, per destillationem& caldinationem .Per destillationem autem spiritualia devola.
679쪽
olatilia aqua nempe lapidis es eius oleaginitas munisanrus, per calcinatione terra, hinc eoae cap. iubdit. Tibi dicimus stulphureitates adustitiae&corruptibilas beneficio calcinationis separantur,& penitus anni hi latur, S per ignem dc ab igne
terra comminuitur,&multum per talem praeparat ones ibit
liatur & aquae suis immundit ijs depurantiu per destillationis
di subtiliantur,&in naturam vertuntur ae iis, per levigati, nem. Geber videtur triplicem ponere purificationis modum
eum inquit, Metalla mundisi catur & fulgida fiunt triplicitet: per res mundificantes , aut per calcinationis &reductionis Hodum, aut per solutionem. Sed Geber loquitur de mundatione im perfectorum metallorum ante eorum solutionem, Iullius vero de purgatione elementorum lapidis post solutionem. os deputationum modos cum superius explicaustimus silentio hoc loco praeteribimus: Illud tantum ad ij cientes per destillationes saepius re iteratas subtilitatem summam puritatemque aquis metallicis induci, quae quo magis subtiliatae fuerint eo quoque magis densantur. Cum itaque purae, Fulgorii mundae & perspicuae fuerint, sicut diximus eas es e debere, Lausis. partiumque densatio accesserit, clarae euadent & fulgidae,pet-
spicuum enim condensat una nitet,&fulset. Nec ullian de me' Aletallo-tallorum fulgor oritur, quam ex aquis ut btiliter terminatis rum ful- Rcondensatis in ipsis. Ideo quae subtiliorem habetit humo - g IVnd8 rem, puriorem & magis densum, magis quoque fulgent & re- sylendent. . Quo de causa hac parte praestat aurum, quod pro xime sequitur argentum , mox ses , stannum, ferrum & plumbam. Albi etiata coloris in ii et allis causa est, ut aiunt philosophi, humidum mercuriale terminatum per siccum terreste, multum stabrileia fortiter, estum, hoc enim est alb: Iamum, ut patet in calce vulgari, & propterea argentum sulget albedine vera. Si vero metalla habuerint terram lu- resentam, nigram, impuram, vel fuligitiosam illa eriam fd scaetu fit nigra vel fuliginosa , ut in plumbo & ferro appa- ret. Qiiceirca non tali tum aquae subtilitas in et ni re quae tenda, verum etiam curandum ut terra pura, subtilis, &bene aqua su
digesta sit, ut persecte possie desiccare suum humidum met tiliandaurcuriale , nec nitorem illius aut splendorem adimere. nim una pars lapidis nitida esset, altera obscura, haec obliterate t& impediret splendorem alterius. Ρtopterea tande etiam
sublimauda est,rt fiat vapor unctuosus. Nisi euim corpus ter
680쪽
rae vapor fiat, nihils,uius operis direximus, ut inquit ph lo ph quid min Turba. Et inus, Si phur non fucin jubli astantiam virtutem pene ramemno bibit, & pG conseqiaeus ad verum et XII nonIalabit. Tertio sequitur, laritas illa sita mundifica tru ,quod ut m lius intellipatur repetendum est metalla omnia in radicibus suis e Te pura & munda , sed per acci flens esset corrupta ex V neratio videt. cet loco,ves sulphuris exrran et immundia sti Te X cessione hoc ipsam assi mante Gebro. Imperfect sum,IR Pyth qnit, Myerscctorum substantia una est cum vi m & sulphur, quae ante coir mltilo em
perfecto tam accidentaliter superuenise , quae ima sc IN DC ad 3. dc s. &corrupta dedit formam.Cum igitat corru Ptio Impexsecto
pol sibilis sit, ut Geber etiam testatur, et ivit quod ni id est qua purissima argenti viai fixi,&salphuris opta meo: gestim eria fui petis & splendida,mundissimam& sui si lem tantum apprehendit &retinet metallorum substantiam, GJrsa terreas sulphurea , quae de metallorona composicione prusa non est quae simulatque superfluitatibus sibi agnatis spoliata est,
noti minus Digens ni id aeuadit quam ipsa me .iXir, cum Dei sesiit clara&munda , videlicet ex famis puri mimis &te,nuissimis in terrae viscerib. creata, nisi propter sulphur adusti. bile,&terteitatem immundam & faeculentam ipti' splen- dor obscuratus fuisset. Munda igitur medicia adhaerendo
quod de si natura non est QSuto requiritur ut det splendo
rem eminentem ; Det videlicet per amorionem contraris quod fui orem eius offuscabat,umbramque inducebat. Sple dorem eminentem, videlicet,non talem qualem metalla pl*raque in se habent. nam omnia metalla praesertam peti a aliquid spieudoris conlinent , sed qui excellat & praegmineat, qualis est in argento & auro, quaeiplendore suo super 'ni vel 1- qua metalla, non secus atque Sol & Luna in firmamento reliqua syde, i. QB uto, ut ea putitas no sit adurens,videlicet, sui. Phureitate quis caret, cum omne sulphur externum adurat &aduratur Sed a combustione praeseruans , humpre Udelicet suo radicali&mei curali fixo , qui argentum vivum 'aetat-ὲorum protegat , ne ignis in id agere valeat, in plue: Η-
