장음표시 사용
681쪽
iam 8 figat ratis enim humiditas sola ignem superat, & ab igne non uiperatu r, nec se in pares compositionis suae liuidi permati; t, quia cum tota sua substanti , in igne permanes stat, de amicabit ster in eo quiescit,&eo gaudet,&cum quibus iungitur conseruat, Vnde Geber, Quaecunque videmus plus ab .dustione saluari , illa consili letamus plus argenti viuinat ram pollidere: Ideoque relinquitur ipsum argentum vivum esse neriectvium,&adustionis saluatiuum, quod est perfectio
Vocabuli adurentis mentione occurrIt animo codices hoc Lectionis loco variare.Vulgatis lectio sic habet. Pulitatis claritas mun-Variet s.ficativa dam splendorem eminen em in combustione cxIstet , non adurentis. Nam post coniolidationem partium purificatarum relinquitur,quod ignis actualis habet comburere omnes sup ei stultates extraneas non consolidatas. QuJ b genuina est, quod non puto, non adurentis referendum videtur addictrunculam quae praecelsit, puritatis Vt intelligamus puritatem illam non esse adurentem siue mundantem per adustionem , prout purgant sulphur, sal,lateres , & similia, ignis odi morio, nec fieri per opus aliquod chemicirin,Videt Icet, cal- cinationem & reductionem, sitie mundationem per passi Iosaut caementationem,sed mere esse naturalem, & propriam elixit, quod coniungit se suo si ili & puro separatas superfluitatibus, quae per ignem deinceps consumuntur. In combusti ne existe ti, scilicet mctallo vel corpori igni expolito &in periculo combustionis versavidi,vel propter extranei fulphuris sibi ad nati abundantia, φ Mercurium etiam fixum iecu evanescere cogit,vel propter ipsius Mercur ij cruditate & paucam
lius codex hoc modo legit.Putilias & clamas mundi licata, das splendorem eminentem in combustione existenti, non adiu-ctis post co solidation me partiu purificatarum qum res inquu-xur, eo in ignis,&c. quassi diceret, non adiunctas,hoc est separatis extraneis, quae non consolidantur cum puris,sed per igne absumuntur. Et quodam modo rectius. amvis aut e vrrumque exemplar constantissime retineat & legat,in combustione existenti, puto nihilominus mendum irrepsisse quod ita corrigi post existimo,si scribatur,a combust1one praeieruans, Non adurens. Idq; ex mente Gebri, qui ca.1 .eiusde l1bri de eaderaritat. loque bis verbis vinux,haec ol aginatas siu
682쪽
aliis reb. quam in metallis spiei dor
τita tis essentiae,& ab omni re combustibili siue adurente arinficialiter mundata, quod omnia cum quibus per minima c*iungiturno comburat, sed a combustione praeseruet. Alioqui
quid sibi velit Gebri interpres per haec verba, dans splendψre
eminentem in combustione existenti, fateor me non satis intelligere, quam enim supra attuli interpretatione, coacta est,
nec mihi ipsi satisfacit, quamvis alia vix esse possit, si vulgata legio retinenda est,q, perspicacioribus ingeni js dijudicanda
relinquo. V t cumq; legendum, mens Gebri alia non est, quam ut elixi r non modo sit purum & clarum , sed etiam ut puritate sua&claritate superabundanti splendorrni eminetem dc DL gentem n ducat, corporum imperfectorum partibus putiorio istana sibi simili biis adglutinatis, separatisq; superfluitatibus extraneis, quae de compositione prima Mercuri j no sunt, sed extrinsecus accesseerunt, ita as deinde ignis consumit. Quae autem sint superfluitates metallorum, ex alijs huius lib. Iocis colligi potest. vi hic repetitione opus non sit.
Nunc num aliae res extraneae fulgore istum eminente communicare possint metallis vilior ib. consideremus, &primum animalia x vegetabilia ortumq; ex ijs habentia examinemus. Ihquib. aqueu subtile esse non negamus,claria & putu,& proinde natura perspicui habere,quae proprie est materia coloris, Iatemur: sed cu illud eoru humidu a terreis partibus segrega tu non sit condensa tu neq; terminatu fulgens dc splendens esse non potest, multo minus imp sectis metallis fulgorem siue splendore inducere. QPod aute illorum humidum codeus arino postri, hinc patet, ut nullo ingenio aut arte tetra illorsi humiditati suae iteria uniri aut coniungi potest, quin y arte sepa Icturit in humido mercuriali contra est, g, terra sua nunquaderelinquit. Cum autem terra nisi humori mixta sursum asce- aere&sublimari non possit, non sublimatam autem obscu-xam&sordidam remanere necesse sit , profecto terra eorumulgens & clara esse non poterit, proinde etiam aquae saae mixta illam quamvis claram di puram obscurabit, & splendore impediet. At dicet quis, faex vini d stillari mellis, urinae item d. to te aliorum quorundam in salem redacta clarescit &sublimatur, proinde suu humidum claru&pei spicuu condensarcpy erit, di fulgore in id inducere Respondeo, sales hos dissolu- ' id quamdiu liquidi sunt & non pos- ις aquam ira per hos condensari ut ab ea non separentur:
683쪽
quia aqua evaporat, &sales ab ea separati glossitiem Se densitatem retinent, qua corpora metallica ingredi prohibetur,
imo sales isticismodi volatiles supra corpora igne liquefacta
proiecti recedunt: si autem cum humido suo permaneant, simul evaporant, nec intrat, quia a metallorum natura aliena sunt, & nullam alteratione corporib. imperfectis imprimere possunt. Idem de sale gemae&armoniaco, atramentis&atu. Sales, mini b.&id genus alijs quamvis perspicuis&nitenti b. aut ad perspicuitatem aut nitorem accedentibus iudicandum, qu* tia fulgo densiuatem suam retinentia propter grossitiem & a metallis rem non d Ferentem substantiam ea ingredi aut penetrare non pos- posse aliis sunt, imo calcinant & comburunt. Si vero aquae & olea ex ijs destilletur, terra eorum in sindo remanet, aquae suae nunquadenuo commiscibilis, ita ut simul uniri possint: aqua igit ut
absq; terra evaporabit, terra absq; subtilitate aquae no ingreditur. Et proinde sales omnes, alumina,& atramenta, ad fulgorem in persectis metallis inducendum inutilia , cum terraeord etsi antea ex pelluciditate aquae suae alia d nitoris 3c claritatis habuerit, eandem per abstractione amiserit,& quamvis non amisiiset, tamen ea magis grossa est de crassa quam prius aquae suae coniuncta&vnita, quod inde coonosci porcst, Quia postea neque aqua neq; igni liquescit, nisi sorte fusione vitta ficatoria. Co: pora tan en impe I secta Sc calce e0rundem per haec purgari a talphure extraneo, ter Iaq; superflua, atq; auro & arginio intensiorem rubedinis 3 albetinis colorem conciliari scimus, sed internam metallo tu substantiam propterea non mu ant
At gemma margaritae, coralli, crystallus ti vitru aut fluo tires metallici; quorum quaedam perspicua sunt 3c splendida mih ela corporibus metallicis fulgorem impartientur ξ Nihilo certe litatem
magis quam praedicta, nam propter dissimilem a metalsis essentiam & grossitiem non modo ea penetrare, ted ne adhae. rere quidem ijs possunt. Si vero calcinentur, splendore tuum amittunt, &in calcem aut salem rediguntur, qui non magis rebus praenominatis penetrabit: si vero post calcinatione sol uantur, adhibito calore in corpus redibunt,& deusitatem retinebunt priorem .Elixiris autem materia quo magis igne exercita fue iit periti artificis industria, eo maiorem claritatem
penetrandique subtilitatem acquirit.
684쪽
marcha sitae claritatem hanc metallis impers cnaiae ctis immittent, pondus enim&splendorem, aut saltem scini illas quasdam splendidas& fulgentes metallicam naturam referentes habent.Ac neque hae profecto, constant enim cor--ttere. pore denso , tam lapidis quam metalli naturam referente, adeoque Inter media mineralia conuenientissime connume- Tantur, quae quamdiu in suadenssitate permanent, metallis liquetaei is & argento vivo supernatabunt , nec in redien-rur, aut alterabunt: si aute ea subtiliare velimus per ignem, pinea pars in calcem redigetur, sulphurea comburetur, mercutiatis evanescet, nec enim liquantur, cum materiam Cruuam &' colorem metalli tantummodo obtineant, nota speciem. In calcem igitur redactae marcha sitae splendorem a-
amittunt, perindeque est, ac si nunquam habuerint, deinde Neque eo modo penetrabiliores factae sim t. Frustra igitur iliorum fulgor quaeritur,&inus sibi iliandis labor perditur. Hi si inmarchasiuis sple dor&claritas a Gebro requisita non reperitur, multo minus in alijs eius generis medijsmineralii us magnesia videlicet & thutia aut etiam bauracibus quae Ah s, iVJg0xζm non habent & depurari omnino non pos jug ehe i 'pi intus chemici sulphur scilicet, arsenicum, & ar nil ei me gζntum vivum claritatis splendorem metallis vilioribus in-tallis 1gno ducent Θ habent enim in natura sua aliquid fulgidi , quod per
tatem x x pς Π Π posse utiliter metallis adhaerere, quia calo
splendo 'λguis facile fugiunt, & quod peius est, sulphur &arse-xem dare. ni cum metalla omnia comburunt. Si vero figantur, in terream' abs ntiam rediguntur non fluente nec penetrantem si tamen figi possent absque eorum in terram conuersione, ita ut metallicam dent fusionem, lapidem quendam metalla sum .per- po*ς non est dubitandum. Sie enim defecte. i. 'p'Ri ς arsenico Geber. Arsimi cum est albedinis tinctua uni pers. t Cili, rubedinis vero dissiculter: Sulphur vero rubedinis p p.; o. ος tacili, albedinis autem dissicili me. Et de argeto vivo idem Geber. Figitur & est tinctura rubedinis exuberatissimae res e crionis ,& fulgidi splendoris, & non recedit a cona misto,donec ei in natura sua. Sed cum haec opera laboris sint maximi, Iccioris intolerandi, & experimenti periculosissimi, consu- ςrem potius cum philosophis vi quisque in auto & argen
685쪽
xo operam impendat: quibus, ut ijdem asserunt, insunt radi j lucentes & tingentes caetera corpora albedine & rubedine vera, secundum quod fuerint praeparata. Imperfecta metalla quamuis incompostione sua prima cta corpo. fulgili quippiam contineant, cum eorum materia non sit Ia quam alia quam auri & argenti, videlicet ex fumis subtilissimi, & diu cor claris constans , tamen sulphuris extranei & sciet illatis terre stris accessione ex caeus a loci mineraliS ita corrupta sunt, Urse haberii Geber testetur nihil fulgidum in ij sinuenit ii ideoque existi non postemandum est ex illis fulgidam substantiam quae et xuisma aiijs clariter iam, hoc est, Mercurium&sulphur tingat &il istret, omnino non aut vix elici posse. Quod si verum est, frustra conatbim ur per unum eorum alteri fulgorem inducere. Quod tamen intelligendum est, quamdiu sce 'itatis aliquid in se retinent iam cum ab ea perfecte mundata fuerint, ad auri & argenti persectionem & claram splendente. que naturam deduci possunt. vel ipso Gebro teste, cuius haec sunt vςrba. Cum corpora impetfecta per nostram experientiam & per ingenium nostrum vidimus praeparata , &m Un i inue data ab omni superflua corruptione & immunditia fugitiva stig. peic& terrestri liberata. inuenimus ipsa maioris claritatis & ful- c. vit. goris seu puritatis quam ipsa corpora naturaliter perfici a. Dicit maioris claritatis puritatis& fulgoris, non quod intel--uutuligat metalla ignobilia per elixit transmutata puritate & sul &.arget.
gore excedere aurum vel argentum per naturam generatum, CXςφquod fieri non potest, cum ars non nisii satis difficulter naturam imitetur, & sufficiat aurum & argentum artis in eodem esse perfectionis gradu cum Daturalibus, sed quod eorum materia praeparata& mundata possit fieri est xir, quod in suis principijs multo persectius est, & puritate, claritate atque
fulgore magis exuberat quam argentum Vela UrUm: Uaturae, auxilio tame oleaginitatis& animae, ut diximu perfectis corporibus potissimum petitae. Alioqui si Geber indicare voluisset metalla impersecta per elixir transmutata in aurum vel argentum esse maioris puritatis & fulgoris quam naturaliter persecta corpora, non faceret mentionem praeparatio nis & mundationis, sed diceret, cum vidimus imperRcta corpora conuersa,vel mutata,vel aliquid simile.
Sed refragabitur quispiam, & dicet. Philosophi sepe oste- o
Iunt aurum & argentum suum non esse aurum & argentum
686쪽
vulgi. Item: aurum 3c argentum suum excedere aurutri & argentum naturae; quoniam additur eis additio magna in lin-ct ira &perseuerantia in igne, Scin proprietatibus actionum& multarum utilitatum ad omnem infir nitarem expellen-ε.iutio. Respondeo. Ab una exitemitate ad aliam transitum
non fieri, nisi per media: Mercurius igitur & sulphur quae
materiam praebent, &lapidis extrema sunt ab una parte, non polsant elixit fieri completum, quod est aliud extremum, nisi prius transierint per media . quae sunt metalla : quo circa prius conuerte ada sunt in argentum deinde in aurum, quae cum sint in via δc motu maioris persectionis adipiscendae, dc tandem fieri debeant medicina quae imperfecta conuertat,
me ito dicunt ar argentum & aurum philosophorum nota ei se sicut vulgaria, irno ercedere autum & argentum min
rate, quia videlicet puta ora &subtiliora sunt, & in quo totius rei cardo vertitur , spiritualia, ita ut ilIorum persectio miram in modum intendi pollit, iuxta arbitrium artificis,quoda aro & argento vulgaribus ademptum est, quoniam sunt
corpora mortua, & nullam pollant exercere actionem, alii
spiritualia prius facta fuerint, purgata, & digesta, sicut hac philosophorum. Qn dipsam aperte indicat Aros philosophus ad Regem Nephet, in hanc sente itiam scribens. In
nostro lapide sunt sol&luna in virtute&potentia, acetia in
natura, quia si haec in dicto lapide non essent, non fieret inde sol&luna; tamen ipse sol in lapide existens. non est sicut
sol communis, nec luna eodem modo sicut lana communis, Comiti, in dicta confectione sunt meliores &Rer.para- subtiliores, quam sint manentes in ipsa natura vulgari. Idibola e X- psum quoque ex parabola Comitis Bernardi facile intelligi yikς-xv potest, qui intro lucit reg in balneum mittis ingressum se veste aurea primo omnium exuere, quod sit in solutione seu ipsius in Mercurium conuersione,& tradere illam Saturno, tu ri videlicet per putrefactionem denigatur, deinde Ioui &Lunae, Veneri, Marti ex ordine,&demum soli flavo, qui illam diebus o. asseruat & custodit. o medio temporis articulo auri natura praepollet in elixiris materia , sed quia tum tum est in gradu naturae, non potest alia corpora tingere, nisi ulterius ad gradum coloris & virtutis altiorem promo
687쪽
papaueris ritea dis siue siluestris, seu croci sicci, superuenire, qui regis veste se amiciat, eamque retineat. Sed obstrepet praeterea alius, & interpretationem meam ea uillabitur prolatis in medium Verbis M. Arnabit de Villa noua ex Ros petitis, ubi sic ait. Pro ij ce unum pondus ex eo Ocilicet elix ire Lunari super mille paries Mercuri j sale & Part. r. ca, aceto abluti, & fiet pura luna , melior quam de mineta, Et
cap. sequent. eiusdem libr. Pro ij cev num pondus de ipso clixere solari j super mille partes Lunet vel Mercuri j abluti cum sale & aceto, & fiet sol verisiimus in omni examinarione, &melior valde quam deminera productus, ribus Attialdi verbis bis repetatis videtur interpretatio verborum Gebri qua attuli infringi posse, & ostendi aurum arte & pex elixiris admistionem factum melius esse naturali. Possent sane nou exercitatum & philosophorum loquendi formulas ignorantem sententia de loco mouere tanti Do
Sed faxo uti spero, ut dilucide omnibus appareat quid sibi Vvelit ijs in locis philosophus. Affirmant omnes huius scietitiae professores, & ipsemet quoque Arnaldus, Vnum pon- Ros. carudus elixit is persecti tingere mille millia Mercuri j vel cuiusvis 19. V
corporis imperfecti in verum argentum vel aurum, quod et- . iam exemplo comprobat capit. 3I. dicens. Eccipe centum
partes Mercurii abluti cum sale&aceto,&pone super ignem cum autem coeperit feruere, pone unam partem elixiris praeparati super centum illas partes Mercurij, & fiet totum medicina super alium Mercurium ablutum. Deinde pro ij ce v- nam partem istius medicinae congelatς super centum parte Mercurij in crucibulo seruentis ad ignem, & fiet totum adhuc medicina. Postea pone unam partem istius mediciu ultimo congelatae super centum partes Mercuri j abluti & fiet totum aurum vel argentum in omni iudicio,secur, dum quo primum ne sit elixi r rubeum vel album praepalatum & com
possitum. Tres lapidis proiectiones t quas quidam multiplicationes satis male existimant, non videntes elixi virtute & potentia diminui prima statim proiectione , multo amplius secunda P proponit Arnai us. Primo enim capio certum pondus pro incerto b drach ami nam ulixiris supra ςentum drachmas Mei cur ij abluti pro ij cit. Secundo centum has drachmas centies mu
688쪽
ti' licat, nam dicit, Pro ij cev nam partem istius medicinae co- gelat aes aper centum partes, atq; ita silant deci ni millia drachmarsi. Tertio decem hae se millia cecses multiplicat. Ex qua computatione una drachma elixi dis deprehenditur conuertere decies centum millia drachmarum hiercuri j. Iam cum superioribus cap. Arnaldus dicat una parte elixiris albiste tru-bei conuerti mille partes argenti vel Mercuri 3 in argetum vela Irum melius quam de minera producatur. non intelligit vltimam&fisialem conuersionem lunae, vel Mercur I in aururn vel argentum compactum & densum, sicut est aurum vel argentum fornacibus liquefactum, & in corpus sim e massam reductu: c , sed tantum in ille illas partes Mercurij vel lunae in puluerem redigi vi & virtute et xii is; vel ut dici iArnald in medicinam quae nihil aliud est quam aurum & argentum, sed tu forma pulueris, qui ulterius potentiam suam exerere,&cuias singulae partes in mille alias adhuc di Fundi possunt, de si e
cxcrescere ad numerum elix iris persectum, qui est decies cen-1enorum millium. Et ea sola intentione, dicit Arnald. locis supradictis illud auram argentum melius esse argento & auro de minera producto. Ideoq; etiam praeter rationes praedi- 2ῖs vocantur aurum & argentum philosophorum: quonia in
ut subiungit nostsr Arnat d. additio magna in tincturis ijs adest, & perieuerantia in igne,3c etiam maior virtus & utilitas Aurum & ς pς nendi , quam in auro & argento mi argentuiti ne rarum me comprobantur satis verbis eiusdem Arnaldi per arte in supra descriptis. Nam postquam ostendit ultimam virtutem iacta eun- elix iris, & eius finalem proiectionem , sim pliciter addit, fiet
y ἡ b in xgζxum & aurum in omni iudicio, quod & verum est.
ni, obii Proinde non est existimi madum cum plerisq; aurum&aranere cum gentum per Elixir facta meliora esse naturalibus, sed eodem at salib. gradu consistere,&eadem examina perferre posse, easdemq; facultates possidere, nec plures aut pauciores. Explicauimus quintam lapidis conditionem, puritatis nempe claritatem & fulgorem, reliquum est ut de sexta agamus, de qua in Cap. sequenti.
689쪽
tenui, fixa, in combustibili,&c.
In quo de terrio Lia, dis elemento, terra sirilicet ne fiast e s
SIcut aistiua non possunt suas virtutes demor stture, nisi spis mopassi uis sociata fuerint, ita nec spiritus minerale S, nisi cor 'coreo poribus coniungantur. Spisi tuum officuam est, corpora ossicia. soluere, abluere, mundare, vi Gificare: corporum contra, spiritus coagulare, mortificare,d fige te. Per corpora autem sue corpus hoc loco nihil aliud int lligo, quam tetram , quam sigri tem, temperatam, tenuem, Qualis tersubtilem, fixam, in combustibilem, dantem fixionis perma ra desid nentiam in solutione adhaerenti secum, stantem & perseue rantem contra ignem esset vult Auctor noster. Figentem sci
licet fix onc quadam, sed non perscista, imo aptam potius adfigendum, ut ait Cap. primo, in principio scilicet operis, quia tunc terra cruda admodum est & indigesta , nec lapidis paratem alteram volatilem figere potis est, sed tantum coagula ore, cum ipsam et fixa &inco in bustibilis non siri sed corrupti otii & combustioni adhuc si biccta. Vnde Philosophi tio, monent sedulo ut ab igne Vehementi caueamus operis initio: paulatim enim terra hac digerenda & igni assuefacienda est, ut postea vehementissimum tolerare pollit, post munda tionem videlicet sua ita, & lubtiliationem iam fixa &. in coma bustibilis facta, & ideo potens etiam fixionis permanentiam dare spiritui in solutione secum adhaerenti, quod ante suam ipsitis fixionem non poterat . idque Geber tanquam pergladus quosdam ascendendo solertissime indicat. Tempeia amoconnenientibus digestionibus&decoctionibus prae- ίbmissis, quia terra hAc, γ catta statu Lullius, in principio na- ω i
690쪽
et est cat, &substantia eius pontica es adstringens, sed per digestiones&decoctiones debitas de natura in naturam mutatur, &de fanore in saporern taut tandetia temperatissima euadat.
hi Teu Uem, quae per artis conuenientia regimina crassitiem ii, initio & spissitudinem corporalem exuerit, terreamque per dige- faeculentiam deposuerit, subtilisque reddita subtilitate suastionem corpora metallica liquefacta celerrime peruadat, &alteret. Euidii pxoprio x dicati humore,&fermento Glbo vide licet vel rubeo, ignis regimine paulatim augmentato. In- combustibilem, pos amotionem nempe pinguedini S&Vn-etuositatis , qu spiritus in eo coagulationem impediebar,rerram ipsam inquinabat, & vst: oni Obnoxiam reddebat. Dantem si xionis permanentiam in solutione ad aetenti s cum . Hoc est, figentem omnimoda fixione partem lapidis spiritualem & volatilem, quae terram soluendo adhaeret, de miscetur cum illa inteparabili unione . Aut, persolutionern intellige liquefictionem metallor u , quod huius artis scriptoribus nonnunquam usitatum : dum videlicet elixi r perfe- qum &in terram redactum metallis vilioribus liquefactis iulorum argentum vivum pervadit, relicto sulphure externo corruptionis causam adducente, quod sentiens amicam de propinquam sibi naturam, illi libenter adhaeret & commi---ἡta,' scetur. Hic admone duSiterum Lector codiccs variare. Com-' muniter sic legitur, dans fixionis permanentiam in solutione adhaerentis cum eo. Sed ut ingenue fatear non intelligo quid sit fixo adhaerens in solutione, deinde non video quo refer dae sunt duae hae dictiunculae, Cum eo. Alius liber habet, dans fixionis permanentiam, in solutione adhaerens,secum stans
sed nec ista videtur genuina lectio, praeire tamen potest a δveritatem eruendam. Vt enim legendum admittamus, in solutione acta irens,ut intelligamus terram abhaerere soluenti
se, nescio quid sibi velit quisquis ita scripsit, cum dicit terram secum stare S persevcrare. Itaque existimo omnino, prout superius scripsi, legendum, in solutione adluerenti secum, videlicet rei vel parti lapidis spirituali vel argento vivo corporά dixi, iudicium tamen alijs liberum super
ea re relinquens, cum non temere alioqui librorum chemiatio. eorum coirectio ut manus admouenda sit. Stantem &perseuerar '