장음표시 사용
711쪽
quoque & thulia, quamuis sulphur argento vivo immi tum habeant, tamen cum proportione principiorum a metallis differant, & ea habeant magis terrea & inquinata, nec ab inuicem separabilia, nisi cum totalis sustantiae illarum deperditione, in arte parum utilitatis adserunt, quia illarum materia crudior multo est quam metallorum, ideoq; praeparationi minus idonea. Venerab. & eximius Raim. Lul. quatuor in terra physica requirit. Imprimis virtutem attra dilualia, deinde similitudinem siue affinitatem cum attrahe- do, tertio calorem naturalem in ea latentem, quarto visit aut tactu imperceptibilem quendam vaporem e terra egredientem, qui praecipua causa est congelationis spiritus, haec eius sunt verba. In lapide nostro mouet & mouetur lpiritus prout in suo corpore, operante tum virtute attractiva
nostri lapidis, tum similitudine quam dictus spiritus cum substantia tota nostri lapidis in mixtione prima acquisiuit, adiuuante cum toto hoc potentia magis propinqua, scilicet calore naturali lapidis, qui respicit naturam in maiori proximitate generis & naturae metallicae; &snniliter adiuuare vir tute lapidis nostri imperfecti peritarati& porosi, quς per cor poris sui resolutionem continuam insensibilis &sine tactu per certam operatione causata est in eo. Et profecto ad terram physicam describendam nihil potuit a quoquam dici ptius aut verius. Qilibus notis cum terrae omnes praedictae, imo & aliae quotchmque excogitari possunt, careant, cer tum est eas opus physicum ingredi non posse. Idem Lullius alio loco his quatuor terrae philosophicae facultatibus seu signis addit de quintum , nempe subtilitatem. Sic enim in Codicit. Si scire vis causam quare terra nostra magis ellicax sit ad penetrandum & congelandum argetum Villum, quam terra Sophistarum, scias, quod hoc est, quia siccitas terrae nostrae per digestionem caloris complexionalis facta est,& ideo magis co gruit,& subtilius penetrat In profundum, non solii
substantiam argentiui uiui, sed etiam caeteroru corporu, quibus applicatur, qua penetrationem frigiditas terret Sophistarum facere non potest , quia nec congruit,eo quod eiusdem coplexionis non est, nec penetrat, quia per calidii virtutes &subtilitatem non habet. Quibus verbis tria describit impedimenta, quae aliaS quascunque terras ab arte excludunt nempe frigiditatem, qua attrahere, retinere,& coagulare aquam
712쪽
suam non possunt; dissuDilitudinem naturae, qua aqua terrae adhqrere eaq; sibi adglutinare nequit: dc grossitio, clua ab ingressu in argentum vivum & metalla imperfecta prohibetur. cum contrario modo se habeant in terra philosophorum, illa sola artifici in uestiganda erit. Ati. sphi- Sed spiritus chemi cici primaris, sulphur, arsenicum,& a
libris tex- Lentum vivum forte nobis terram hac tantopere eXpetitam
suppeditabiit ξ At istos diximus Ope ecte homogeneos itinatura,ita ut partes eorum terreae ab aquosis seu oleosis separari nequeant, aut difficilime & per consumptionem ipsorum. Quod experientia verum deprehenditur, nam si ad sublimandum ponantur, tota illorum substantia ascendit, nullis in fundo vasis relictis sit cibus. Si autem figantur per calcina. tionem , vel praecipitationem multum de illorum si1bstantia deperditur & dissipatur, ita ut ex centum libris sulphuris vix tres residuae fiant, & in terram rediguntur, cui sitsio non est neque ingressio, argentumque viuum tanquam a sua natura alienum respuentem. Deinde, cum terra philosophorum debeat Mercurium siue aquam suam figere, nihil autem figere possit, quod fixum non sit, aut quod fixi naturam in se non
habeat, frustra profecto in spiritibus istis fugacibus aliquid
quod fixum sit quaeritur. non negarnus tamen quin per additionem corporum naturaliter fixorum &resolutorum figisti .reis aliquando possint cum magna cautela & industria. De arge- o. to vivo enim id expressis verbis fatetur Geber. Figitur, imquit, & fit tinctura exuberantissimae refectionis. Per quae auistem figatur satis indicauit eodem cap. his verbis. Est amica ibile & metallis placabila. Sed non submergitur aliquid in argento vivo nasi l.In eandem sententiam de sulphure loquiatur eiusdem libri cap. 18. Qui in prae ratione ipsiim commiscere & amicari corporibus nouerit, sciet unum de secretis naturae maximis, &viam persectionis unam, cum multae sint viae ad unum effectum, &vnum intentum. At quibus commiscendum erit sulphur Z metallis nempe puris, & fixis, quia si cum impuris miscebitur, inquinabitur, si cum non sitiis per . non figerur Hinc Geber Cum auro commiscentur spi- cap. 32. ritus, & figuntur per ipsum. Arsenici eadem ratio est, figitur enim testinionio eiusdem Gebri sicut sulphur, eo tantum disterens quod sicut sulphur rubedinis tinctura dicitur & auro consociatur , ita arsenicum cum sit albedianio
713쪽
mis , argento melius coniungitur, & per ipsum figμtur, fixione videlicet lunari. Quamuis autem haec vera elle possint, merito enim ea quis in dubium vocet, ne scilicet
philosephi haec non de vulgaribus spiritibus, sed de suis intellexerint, tamen semper existimandum est, mediam iubstantiam horum spirituum in terra non propria, quae ab illis separabilis non est, sed in aliena ςoagulandam este, & pollea oleo Solari & Lunari incera iam &figedam. Itaque quI otio suo abuti non vult, & rem facere, terram physicam in corporibus coagulatis, hoc est, metallis inquirat, in quibus ivlphur per naturam fixum est, quod quamuis tinpurum, per artem depurari potest: cum in nonnullis etiam purum sit, quod labore non magno ad pr parationem sufficientem 1a-
'hsea Vi bule eapiti finem imponamus, dicimus quicquid
in elixire graue est, stabile & fixum , terrae nomen sib1vsurpare. Sic iritus fermentum, quando in terra coagulata sunt, terre quoque & sulphuris nomen assumunt, imo eligillperfectum terra & sulphur vocatur. Vnde Hermes. Vis eius
inte ra cst . si versa fuerit in terram, id est, Lapis perfectus est & completus, si ipsius partes superiores, leuos, sipirituales
volatiles, spiritus scilicet & anima siue fermentum in terram vertantur & figamur.Vnde terrae philosophicae dignitas cum ab ea tanquam parte primaria lapis denominationem accipiat, & necessitas etiam conspici facile potest , cum ea ne Hecta nemo ad lapidli arcani notitiam multo autem minus complemetum unquam peruenerit, nec ut in posterum perueniat sperare audeat, nisi temere temporis, laborum, Scpecuniae dispendia incurrere velit.
splendidum & perfectum album aut citrinum in ensum &lunificationem, seu lolificaxiunem rerum trans mutabiliam CAP. VIII. uo a curatur lapiscis formam esse ι MIuram , hancque piscem esse, piritin sei Aicet 2 animae. Diritum ex omni-b- metasi , animam estis pq, feritis eo posse. Vicit fu disserentia manifesta, quomodo in tapide tinctura HVers. rnicatur It rarbone lapis persectus uncturin
714쪽
forma est Gradus quosdam esse tincturae in laride. Qualis tin
quomodo eidem forma detur, lino quomodo totus forma fiat, examinandum: parum enim prodesset materia etiam optime praeparata, nisi formae coniuncta de annexa foret, sine qua subsistere non potest: forma autem l pidis est tinctura, quam cum adipiscitur, perficitur. Ideo septimo & vltimo loco eam ponit Philo phus inter medicinae proprietates. Sed cum tincturam nomino, non intelligo quemlibet colorem albam aut rubeum, aut ut colore albo aut rubeo in opere apparente statim persectus esse dicatur lapis, sed ut habeat colorem albia vcl rubeum intensum& exuberantem, ita ut sua exuberantia alijs metallis eundem
colorem albedinis vel rubedinis absque iiii coloris & bonitatis diminutione impartiri possit. Habet enim gradus quosdam albedinis & citrinitatis lapis, ita ut quandoque sibi soli sussiciat, nec tingere possit nisi semetipsum. Vnde allud phi-Dsophi in Turba. Aurum non tingit nisi tingatur. Et turn lapis est in gradu auri vel argenti per naturam persecti, sed decoctione continua & rei tingentis additione paulatim ascedit, ut primo quantitatem alterius corporis sibi aequalem conuertat , deinde paulatim maiorem , decuplum videlicet sui, centuplum,& millecuplum, & tandem in infinitum, inter quae tamen gradus etiam sunt, ita ut una pars quandoque centum & decem , alia Iro. 13 o. & ita deinceps in argentum aurumue conuertat. Qilo circa non absurde Rhasis. Ideo per artem melioratur eius tinctura, ut quaedam decuplum, quaedam centuplum, quaedam millecuplum & vltra tingat. Idem indicare voluit Auctor Ros min. Respice rubeum completum, α rubeum a sua rubedine diminutum & omnem rubedinem fixi & non fixi. Respice album albificantem, & rubeum rubificantem, atque imperfectum proficientem. In quatum autem albedo perfecti augmetatur, in tantum tingit inalbedinem;& sic de rubeo. Sed nec intensus quilibet color albus aut rubeus sufficit ad elixiris persectionem, alioqui multae. Sophistarum tincturae lapidis physici nomen sibi vindicarent, sed necesse est, ut det lunificatione seu Solificationem retum transmutabilium, vel ut postea dicit,ut sit tinctura co
715쪽
CAP. SEPTIM VN. 7 CIquam argetum vivum aut aliquod metallum im per umὶ veri arm.
n verum argentum, vel aurum, cum omnibus suis disteren- t notae. t is certis & notis. Hoc est, ut corpus metallicam conuersum
inargenti speciem sit album albedine pura, mundum, d ruta, sonans, perdurans in cinoritio, sub malleo CX tensiibi- le, ignibile, fusibile. Hae enim sunt notae veri argenti: quibus ii corpus aliquod in natura sua alteratum caruerit argetum verum dici non poterit, sed sophisticum. Sic si corpus conuersum in auri speciem non sit citrinum, ponderosum, mutum, fulgidum, aequaliter digestum, sub malleo extensii-bile, igni bile, fusibile, examina cineri iij, c menti, & ant
moni j tolerans, aurum verum non dicetur. Neque enim aurum & argentum dici quid poterit, nisi causas disinitionis redifferentias omnes habeat auri vel argeti. Quid autem siit examen cinerith quod copellam hodie vocant & c menti, &qualem ignitionem & fusionem corpora perfecta admittant aut suscipiant qui scire desiderat, is consulat partem vit sum. persech. Gebri, quae de probationib. persectionis inscribitur: Auri vero examen per antimonium veteribus incognitum perquirat apud Philippum Vistadium, in Caelo Philotiophorum Et haec quidem ad explanationem Vrborum Gebri dicta sint, in quibus tamen mentum irrepsiisse admonendus est Le istor. Communis& maxime vulgaris lectio talis est. SO Alenduinptimo post fixionem necessaria est tinctura splendida,&alterius color tingens, seu tinctura colorans m xςriam' emenda codice hoc modo legitur: Septimo post fixionem necessarius est &vltimus color tingens, seu tinctura colorans materIam. Et melius meo quidem iudicio , nam praeterquam quod in priori lectione bis rc petatur vocula tincturq, non Video quo referenda fit dictiuncula alterius: nisii intelligere vel1mus alterius rei tingetis accestione lapidi tinctura cociliari,q, tinnsemper verum est, cum philosophi fateantur lapidem t1ncti ram sua aliquando in se continere. Sic enim Lilium, Raim. I ullius & Arnaldus. Qua uis lapis noster tincturam suam naturaliter in se contineant, per se tamen motu non habet ut fiat elixir copletum nisi moueatur arte & operatione. Et nos supra ostedimus elixir lunare si rubeum fieri debeat indigere admistione rei tingentis illud, elixir vero solare non Item. Aut expungenda igitur omnino videtur dictiuncula, Alterius, aut legendum ut monui.
716쪽
7o8 DE TINC T. ALBA VEL RUBEA.
sideratur in arte. Spiritum tinctura
Sed aci tincturam redeundo, Jicimus earn in arte perpendi dupliciter. Vno modo quatenus lapis tingitur, alterQquatenus litigit. Tingitur itςrn lapis duobus modis. Priore cum pQsi absolutam ipsius depurationem coquitur cum a qua seu spiritu suo, dpii cc omnino albus fiat aux rubeLS iuxta spiritus naturam, hoc est prout spiritus aptu' sueritata decorandum lapidem colore albo vel rubeo: aquae enita Iovis, Saturni, &Lunae lapidem dealbant, Martis vero , Veneris & Solis eundem rubiscant quamuis aqua Saturni propter diuersam ipsius calcinationem, qua aut in cerussana aut in minium xcdigitur, utrique operi albo videlicet rubeo accommodari possit, assirmante id ipsiim non uno loco Gebro. Hinc Marsilius Ficinus, Ad sulpitur ahireuin tres ruhellilpiritus, ad argentum tres alb1 cantςs reducuntur. Quod autem spiritus lapidis tineturam ctiam iii se contineat, Geber satis dcclarat, qui postqvana docuissct Veneris resolutionern in Mercurium haec addit. Hanc aqua honora cum qua tingitur clixi r in infinitum. Et Cap. de praeiarat. martiS. SO- lutum honorata luam videlicet silphuris fixi mirabiliter colo em cliXiri S augmentari tem. Sed haec verba Gebri, quod videlicet hae aqua: p Tnt elixir tingere in infinitum, non simpliciter , ut 1bnant, capienda sunt, qnod videlicet ipsis solae sussiciant elixiri compone do & gia Maeniando, qui' eli irvolatile esset e solis aqu1s impersectorum corporum compositum, & non permaneret timitura in metallis contuertendiS,& sic sophistica esset: sed intelligendum est illas haec praestare post animae infusionem, quae lalapidem figit,& ignis patientem efficit. Postea enim eundem instabiliter augere dc multiplicare possunt. dipsum indicare voluit Mars Ficinus dicens. Pnilosephi lapidem album, videlicet fixum, spermate lunari per totum, ut ei addendo alios spiritus albo si videlicet, e I ove & Saturno ed ic 'saugmentaverun c. Sed ob ij ciet mihi quispiam auctoritate Arnaldi Rof cap. 12. dicetis. Aqua abluit tantu & mundificat, oleu vero i agit & colo- Arnald. videturannuere nulla aquae 3im inesse ad tingendum. Sed Arnal. respexit primarium aquae CLfectum, qui in humectando, abluendo & mundificando c5sistit, nec propterea spiritui tingendi potestatem ademit, cui ipsemet tincturam adstribit. Sic enim ait in principio capi- is allesati. Diffexentia est inter tincturam aquae & Olei;
717쪽
Quod prosecto non diceret si existimaret aquam Omni tin- Differeti ctura carere. Sed ea est inter tincturam aquae de olei differ - inter tin-tia potissimum, quod aquae tinctura in alia corpora extendi non possit ante fermentationem , sed tantum suificiat lapidi ad simplice perfect ionem albedinis, vel rubedinis: cinctura vero olei elixiri persecto addita illud figat, Scita abundanter tingat, ut vim stiam etiam ulterius in corpora imperfecta dc Mercurium diffundere possit, de ea conuertere ad auri aD gsntiq; natura dc perfectionem. Quod autem spiritus lapidi etiam tinctura in se contineat, non solii Geber & Marsil. Fic
nus, sed etiam alij philosophi passim affirmant. Sic enim
Dardarius tu Turba. Aqua contrita cum corpore, corpus in
spiritum vertit, desic ijs mixtis Zc in unum redactis corpus incorpora i spiritum, spiritus vero corpus in spiritiun tinctuin prout sanguis vertit: nam Omne quod spiritum habet, habet dc sanguinem. Bene dicit spiritum conuertere corpus in spiritum tinctum , quia videlicet terram suam tingit, non quidem tinctura fixa & firma, sed volat illi donec animae adiectione firmetur, dc in igne perpetuetur. Lilium eadem fere profert. O natura caelestis qualiter vertis corpora in spiritum& est acetum acerrimum , quod cum corpori admiscetur de fit unum cum eo, vertit ipsus 3 in spiritum , dc urituali tingit tinctura. Et Arnaldus in Soli loquio apertius de dilucidius. Corpus recipit tinctyram a Mercurio siue spiritu, dc anima, naturaliter secus duna gradus suos. Raim. item Lullius dc Arnaldus sepissime aquar in albarum 3c rubearum men'tionem faciunt, non quod ullae rubeae aspectu de colore inueniantur, sed quod habeant albificandi tantum aux etiam rubificandi potentiam. Secundo modo lapis tingitur cum ipsi iam orto 6 persee Quom cto, perfectione videlicet qua sibi soli sufficit , anima infun- do aliterditur, quae non est alia quam tinctura de ignia agens in m teriam iam decoctam, eamque digerens dc coquen4 magis, donec visibiliter virtus ipsius manifestetur in uabilitate, dc tranSmutatione corporum imperfectorum, quod ignea sua virtute efficit, ut diximus alio loco. Haec anima non aliunde
seu a rebus lapidi extraneis i sed ex ipsis corporum perfecto' rum visceribis; post illorum dissolutipitem educitur, sieci- em quς induit spiritus, donec terrae indita aquam in ea figat, dc tingat amplius, imo exuberanter, gloriosioremque illam
718쪽
reddat millies quam prius. Huius operationis respectu Tinarii, queae ctura desinitur a Raim. Lul. esse compositio aeris & ignis ar- definit o. genti & auci Vel sic Tinctura est compositum ex aere & igne Lib. de argenti&auri Vel hoc modo. Tinctura est corpus tingens& compofitum e duobus elementis, scilicet aeris &argenti ad abum, auri ad rubeum. Quibus tribus definitionibus Lullius constanter innuere videtur lapidistincturam non dari, nisi e corpore Lunari aut Solari resoluto in Mercurium. Tincturaan autem vocare compositum
aeris & ignis, non quod propter spiritualitatem suam aut incorporeitatem videri aut tangi non possint, aut quod sint instar aeris aut ignis in spharris suis, qualia elementa in arte non requirimus, nec habere possumus, sed ut indicgret haec duo elementa subtiliora lapidi formam & tincturam potis sinum stippeditare, reliqua vero materiam. uuamuis autem Luna soluta ad modum aeris, siue tanquam aer, solummodo operetur in lapide, eo quod Luna multo minus digesta sit Sole, in quo iam actu dominatur Lgnis colore citrino & rubeo se manifestante, qui tantum potestate est in Luna, sicut etiam in lapide argenti, quod ex albedine ipsius dignosci potest; quae cruda adhuc est respectu coloris citrini & rubet, &propterea dicant philosephi in Nignis quo lixir album non intrare ignem; Et, Elixir album tribus com- quibus non est ignis, elixi r vero rubeum qua- intra e e i tamen re Luna nec lapis albus in .ixii alba. igne omnino carent. quia in omni composito est ignis naturae, qui mouet materiam ad aliquam formam, ad quam ex cursu naturae magis apta est&conuenit, &secudum quod artifex scit illam informare. Vocat itaque philosophus Tincturam corpus tingens compositum e duobus elementis aeri, & ignis, ea videlicet fatione, quia tincturam necesse est esse materialem, alioqui enim ignem situm acta manifestare non posset: tamen licet tinctura haec sit corporalis, nihilominus potentia non est nisi ignis aeri permistus, imo in aere drportatus, quia aer est aqua levigata,& ad aeris naturam reducta. sicut enim ignis materia est aer, qui illi est veluti cibus & pabulum, ad cuius etiam naturam totus lapis
reducendus est antequam ignis seu auri tinctura ipsi infundatur, ita aeris materia est aqua.
719쪽
CAP. SEPTIMUM. III Ad propositum Arnald. Aer distillatur cum igne, quia ipse Rochaicest aqua tincta,& eius tinctura est ignis, quonia ignis corpus D. cap. s. est, & aer spiritus ignem deferens. Et Raim Lullius in Codicit. Anima est ignis in similitudine & ignis occul tatus, &inventre aquae deportatus, ex quibus resultat aer, qui est aquatine ha, & eius tinctura non est nisi ignis. Et ipse ignis non est nisi corpus ad ultimum subtiliatum, & lapis est ignis depor
Notandum itaque quod quamuis lapis perfectus tinctu- Lapidis
ram suam in se contineat, tamen hanc tincturam no stim ceta tincturam re ad alia metalla tingeda. oportet enim ut elixiri maior tinctura accedat, quam naturaliter in se contineat. Hinc Geber id tu, itu & Arnald. de Villa nova.Ad hoc sit operatio in lapide nostro, gai. ut melioretur eius tinctura in eo plus, quam in natura fila & Ros . parti fiat Elixir iuxta Sapientum allegoriam ex speciebus limpidis V p -- condimentum, antidotum , medicina, & purgamentum Ο-mnium corporum purgandorum & transmutandorum in Solificum &Lunis cum verum. Et Geber. Tingens multipli- De Inuecandum est super tingendum, donec tinctura appareat in corpore vel medicina. Auctor Rosarij min. cap. 2I. pari. I. In quantum plus tinctura cum adiutorijs augmentatur, tanto altius tingit. Senior. Nisi aurum in aurum ponas, nihil habes. Aurum autem vocatur elixir, cum decoctione diuturna iam auri colorem siue rubedinem assequutum est. Quod Sc de argento intelligendum, cum videlicet spiritus terrae suae iunctus & coagulatus in albedinem desinit. Quo facto si velimus elixiris tincturam augere, necessarium erit ut ei aurum argentumque insit per addamus, aurum quidem
lapidi rubeo, argentum albo , idque non semel sed multoties, eoque sepius quo medicinam perfectiorem, subtiliorem, ac maiori pondere imperfecta conuertentem volumus. Sed aurum medicinam sit btiliorem & magis coloratam red- Aurum 5edere pon poterit, nisi prius subtiliatum sit, ipsiusque siccum conuersiam in humidum,& grossum in simplum .Elixir enim post multiplices sublimationes & distillationes decoctioneS- Hiesiti e que totum spirituale & simplex redditum; non recipit nisi i iungatur.
suae naturae fuerit, densa autem & corporea simplicibus coniuncta non bene conueniunt. Quocirca non abs re Raim.
I. uti. Corpus perfectu in sua grossitie permanens non potest habere virtutem conuertendi ipsum commistii impexsectum
720쪽
ad suam naturam perfectam: necesse est ergo quod corpus persectuin subtilietur, antequam habeat talem virtutem. Est autem subtiliatum, quando est in argentum vivum reductum, & cum ipsam argentum vitium corporis perfecti fit fixum, figit argentum vitium non fixum imperfecti. Aurum itaq; & argentum primo disblue in aqua sui generis, si illam noueris, si non, per sales, ut indicauimus, sussicit enim corpora perfect a in Mercurium reduci, deinde elixiri paulatim coniunge, irrigando, decoquendo&sublimando, donec color ipsius &virtus placeat, nam singulis irrigationibus cal- cinationibus &sublimationibus lucraberis anquid. Idq; fit tam ob tincturam quae in lapide augetur, quam ob digestionem. Qiuanto enim plus digeritur & decoquitur lapis, tanto ignis illi inclusus acti aior fit, ac lapis augetur quantitate& virtute, non secus atque infans, qui coiiuenienti cibo enutritus crescit quotidie & robustior fit, S tandem in viruna evadit perfectum. Altero modo consideratur tinctura tanquam formametallorum imperfectorum, & taquam ea tingens in Solem Lunam. Et tum definitura Richardo Anglico. Substantia thiae tingendo tinctum in naturam suam transformat, & s cum sine ulla separatione permanere facit, docens naturam contra ignem praeliari, ita ut natura figentis, tingentis, &tincti concordent. Ex qua definitione elicitur, nihil tin-isturam dici posse, nisi quod tingit. Aurum itaque naturatuquam iiis albedinein argenti sibi certa proportione commNsti celet, tamen tinctura dici non potest; similiter nec argentum aes sibi admistum habens, quia quamuis haec in se recipiant, & quodammodo abscondant, tamen illis colore non praestant, nisi qui ipsis adimitur. Unde aurum quod argentum, argentum quod pes cum mistum habet,perfeci ionis suae diminutionem patiuntur. Aurum enim purum & putum vipinti quatuor graduam, siue caratiorum, Ut vocant, per admixtionem partis unius vicesimae quartae argenti, gradu v-no descendit, & deterias fit, & postea non nisi viginti trium caratiorum cenietur. Similiter & argentum quod in persectione sua duodecim denariora si a tuebatur, additionς v*ius denarij aeri, non iam duodecim ut prius, sed undecimn laturniudicacur: & eodem modo de reliquis by portionibus decer-