Ad Spinozae opera posthuma

81쪽

quae haec habet , , want onge dent ingen onne uit een an fere ronivest epanit orclen, V et in lem male terminari. Ethica. Lib. I. O dem. 2 , , ratio, Cur Circulus vel triangulum Xistit, ' et seqq. Lan ,, triangulUSV CorrOXit. Tamen notandum est, triangulum per genia neutriam aeque bona Latinitate efferri et Eth. II 8 schol legi , , re CtRngulis ibid. II, Chol. , , quia assueti sunt eas solummodore Contemplari, quae a Causis Xternis nunt

Nescio an praestet leni mutatione Corrigere sunt ;primo, quod auctor in Sequentibus, easdem res designans, i loquitur de rebus, quae a Causis Xternis sunt. Deinde verbum , fluere V a , fieri' distingui Put apud OStrum, quippe qui vocem , fluere V adhibeat, ubi agitur de rebus, quae per longam illam

vel potius infinitam seriem derivantur SiVO , C UUntur' ex ipsius Dei infinita natura vel CX ,rebia Saeternis. V Cf. Eth. I. 7, Chol. , , Summa Dei PO-tentia sive infinita natura infinita effluXisse V Ep. XII , , modo, quo a rebus aeternis fluit.' In loco autem, de quo agitur, sermo tantum est de rebUS, URSCRUSantur OS OXternae, qua in re fere sollemne est verbum fieri.

82쪽

hae esset argumentorum series Primo Porro Denique V Contra hic sententiarum ordo et ConnexuSeSSe apparet Primum argumentum adversariorum est, quod substantia Corporea Constat partibus Cuius ratioCinii se unum atque alterum V Xemplum affertur, SC. q.: Si substanti Corporea, aiunt, est infinita VCt Seqq. II '. ,,Porro, Si quantitaSV etC. III '. , Denique, si e uno puncto ' etc. His autem Xpositis sequitur:

Secundum argumentum petitur ' et Seqq. Optime s. B., quae nihil cursive exhibet, ultima vertit per his tweede bewijs ' etc. ibid. 28, Chol. , Cum quaedam a Deo immediate produci debuerunt, videlicet ea, quae e absoluta

ejus natura neCessario sequuntur, mediantibus his primiS, quae tamen sine Deo ne esse ne Concipi

Severius de Boel mero iudicat and cum illius

ConiCCtura , et quaedam V inserentis ad summum SUPOTVRCUR, R ViX , Perperam V aCta Vocanda esset.

Ouod attinet ad ea, quae de verborum ConneXione affert and structurae, quam vult L. SciliCet ut anteCedens e relativo suppleatur et quidem diverso CRSU, Cum apud Sp. tum apud quemvis alium scriptorem CXempla inveniri, nemo, opinor, in dubium vocavit ne voCabit. Haeserunt nimirum interprete Sin ambiguitate loci, ubi in promptu est Coniungere

83쪽

7Ιhi primis, quae . V Neque in tradita lectione illud , , inmen V leniter procedit. Ceterum vide, quae recte disserit Meyer de hoc loco, qui Confert Eth. I, 23 dem et p. LXIII. Qui bus adde s. B., quam in his negleCtam esse mireris dewij enige ingen onmiddelhk a God enanderen oor idde van ege ersten' etc. Equidem potissimum legerem per asyndeton fortius et distinctiUS , , ΠCCOSSAri SO UUntUr quaedam mediantibus his primis, quae tamen' et iseqq. f. Eth. III, 3, Cm. ,- URTUmmURCdam SVnt adaequatae , quaedam autem inadaequatae. Vibid. app. , et de CRUSiS ne PerisOmnium cogitant.

Anon. Tubing. apud L. quidem' inserit; ipse L. ad traditam lectionem servandam provocat ad Livium

Conferri poterat Traci Theol Polit praefat. O ,, UO Sane lare ostendit, eos Scripturae divinita tem nec per somnium videre' et ibid. II. 28 ,, et de partieliis forte nunquam nec per somnium CogitR-vit. V Itaque in promptu est leni mutatione , neCV

ibid. app. , Sic etiam, ubi Corporis humani fabricam Vident, Stupe SCUnt, et X eo, quod tantae artis CAUSAS ignorant, OnCludent, eandem' et Seqq. Suadente et ipsa sententia et praeCedente , tUPCS-

84쪽

cunt' et quas vidi versioneS malim rRCSen ,, Conchadunt V. Cf. s. . ,,go besinite gi daaruit' etc. Lib. I. 8, Chol. , , Nempe CirCulus talis est natu rae, ut omnium linearum reCtarum, in eodem sese inviCO SOCantium, OCtangula sub segmentis sint inter se aequalia. Haereo in illo sub segmentis. V VS. . quamquam in hoc loco turbata est, inSerit , begropen V i. e. ,,COmPrChCnS Sub Segmentis. VMulto clarius eadem res designatur p. LIX: , in infinitis rectangulis sibi invicem aequalibus, factis

segmentis duarum linearum V. Unde etiam liquet, participium hi utique desiderari. ibid. 8, Chol. Ut X. gr. X Cogitatione vocis pomi homo Romanus statim in Cogitationem fructus incidit' et Se q. Haud scio, an Concinnius , incidet V legatur; f., , C Si UnusquiSque incidet V, , miles statim in Cogitationem incidet V et sic ubique in sequentibus.

US. B. sal tersioni o de dent in vanienvruch vallen. Vibid. 28, dem. quatenus Xtornum pSU humanum Corpus Certo quodam modo determinat. VI sententia ambigua malim , eXternum CorpuS Vinserere, quod in Sequentibus quoque Semper adiungitur ab UCtoro.

85쪽

Ceterum ne ita quidem verba Sp. reCte intellegens, ita ut suspiceris etiam clitores veteres OCVm non Or-SpeXiSSO et prius , CorpuSV utpote abundans Sustulisse. ibid. 26, dem . ,, eatenu per Prop. I hujus Cum Coroll. ejusdem). 'Corrigendum videtur , Cum Coroll. I ejusdem. Idem vitium sustulit and ad II, 47 dem. ibid. 38, Chol. , , qui aliud aCtant, animae sedes et habitacula fingunt, vel risum Vel nauseam OVere

Solent.

Durum asyndeton et subobsCurum, neque faCile dixeris, qua de causa auctor id adhibiturus fuerit. Inserendum videtur , iactant e animae , quod plerique interpretes sua sponte iniunXerunt et agnoscit VS. . , , Degenen die ander VOor COVO to Oton, en eleis en oningen oor de te verdictiten. Vibid. 39. Ipsius propositionis verba turbata videntur et Si transponenda , , Id quod Corpori humano et quibusdam Corporibus Xternis, a quibus CorpuS humanum a 1Ci solet, Commune St Ct PropriUm, quodque in CujusCunque horum parte aeque a in toto est, ejus etiam dea erit in Mente adaequata. Quae restitutio et perspicuam praebet sententiam et sollemnem in his rebus Spinogae formulam refert

86쪽

Cf. initium demonstrationis sequentis, ubi haec ipsa verba repetuntur et disertis verbis agnoscitur in US. .: Van et geen 't welli an 't mens helhklighaam, en an nige andere uitterii jke lighamen, van de ollien et men schelhk ighaam angedaan Ord, gemeen en ige is, 't welli go et in ' deel, at in t geheel an de deger lighamen is, a ookeen evennaati dent beel in de iei egen. Vibid. O, Chol. I , , Ex similibus deinde causis ortae sunt notiones illae, quas niveoal VOCant, Ut Homo, Equus, Canis etc. Videlicet distincte imaginetur; nam ab eo Corpus, maxime Cilicet ab unoquoque Singulari, affectum fuit. 'Sententiam satis longam et difficilem ultro impedivit Ed. r. prave per Videlicet ' novam instituens sententiam. De quo vitiorum genere Cf.,NUR PP. 43 Seqq.

Ultima sic distinguenda , nam ab eo OrPUS R-Xime, Cilicet ab unoquoque singulari, affectum fuit. Optime s. B. Want, dewij dit an de menSChgesChied go ord et lighaam daa af op et krach-ti Ste angedaan. V Praeterea f. ter ad hunc locum et Camere in libro Die Lehre Spinoga' p. 4. ibidem 4O, Chol. hominem esse animal risibile. 'Merito Stern traducit irChmannum, utpote qui risibile V per , ridiculum V interpretatus sit. Tamen et ipse erravit in eo, quod Contendit vocem

87쪽

risibilis V iam a Martiali adhibitam esse. Nimirum Martianum voluit Capellam, apud quem tota haec formula Lib. IV, p. IO et passim OCCurrit. ibid. 43, schol Verba sequentia Sic interpungantur , , Atque his me ad has quaestiones respondisse puto, nempe si dea vera, quatenus tantum dicitur Cum suo ideat Convenire, a falsa distinguitur nihil ergo realitatis aut perfectionis dea vera habet prae falsa quandoquidem per solam denominationem extrinsecam distinguuntur et OnSequenter neque etiam homo, qui veraS, prae illo, qui falsas tantum ideas habet y V Cf. etiam s. . et ter ad hun locum. Liber III. I dem. , , aliae autem mutilatae et Confusae per Chol. Prop. O P. 2.) Legendum videtur , per Chol. 2. Vibid. 47, Chol. , Quoties enim rei recordamur, quamvis ipsa actu non Xistat, eandem anfrιm ut

Corrigendum videtur tamen. f. OCum ad quem provoCat Sp. CiliCet II. 7 Coroll. Ubi , quamViS non eXistant ne praesentia sint, Contemplari famen O- terit, velut praesentia essent, ' et similia passim OCCurrunt. Audi etiam s. . ad nostrum loCum

88쪽

ibid. O dem. quam vide una Cum Chol. Propositionis 1 hujus. Iniunge , Cum Cho 2. Vibid. Aff. def. I, Xpl. , , Sive ea sit innata, SiVCquod ipsa per Solum Cogitationis, sive per solum EXtensionis attributum concipiatur, sive denique quod ad utrumque simul referatur. In initio antithesis aliquatenus ClaudiCat; itaque audienda erat Us. B., quae haec Xhibet , , 't ij de geli de ingeboren, os an uisen an elonaen, O dateth alleenlijk, ' etc. i. e. sive ea sit innata sive a pen-ficia. ' Ouibus verbis insertis iam recto talo procedit

ibid. aff. def. O ,, Irrisio est Laetitia orta X O, quod aliquid, quod Contemnimus in re, quam dimus, ei inesse imaginamur. Male haec interpunXisse, deinde pronomen temere supplesse videntur edd. volt. testibus S. . et quos vidi interprCtCS. Legendum videtur , , quod aliquid, quod ContemnimUS, in re, quam climus, ineSSe imaginamur. VVS . . , , dat i ons inbeelde dat 'r eis, 't et kwi veracliten, in en gaa is, die ij aten. Vibid. an def. 48, XpitC. , , Nam avarus in Cibum et potum alienum in urg lare plerumque desiderat. VS iure in priore parte Spinogam linguae Latinae

89쪽

haud mediocriter peritum fuisse Contendimus, OCum hunc leviter Corrigere fortasse licebit Etenim mira profecto res, Si Criptor, qui verbum tam Xquisitum eligere et tam opportune adhibere potuerit, tamen id recte adhibere non valuerit et pronomen refleXivum se omiserit, quo Salva Latinitate Carere non

Praeterea vide, an iterum ad eandem integrae Latinitatis normam liceat provocare in restituendo altero loco, qui legitur Eth. V. 42, Chol. ,, IgnRTUS Cnim, Praeterquam a Causis Xternis multis modis agitatur, ' Ct SC q. Offendit omissum quod OS Praeter Uam, Uam vocem et Latinitas et sententia desiderat, neque Umquam, dummodo reCte meminerim, addere neglegit

Postremo in perlegendo traCt. O int. m. q. , , Honore a divitia prosequendo non parum etiam distrahitur mens, ' facere non POSSUm, Ut SUSPi Cerleni correCtione , persequendo ' Cribendum OSSO, quam voCem recta Latinitas utique reclamare videtur.

Lib. IV. def. 6 ,, sicut omnia illa objecta, quae ultra ducentos pedes a nobis distant aeque nobis distare, et perinde ac si in eodem plano essent, imaginari solemus; si etiam' et seqq. Aegre desideratur , aeque longo,' Cum ob atinitatem tum propter totius loCi tenorem, qui Utpote in Comparatione, neCesse respondeat illis proXime

90쪽

SequentibUS , omnia aeque longe a praesenti distare

ibid. 7 dem . , atque adeo Mens ascitur dea affectionis fortioris, et Contrariae priori, hoc est Mens cietur affectu fortiori et Contrario priori, qui Ci licet prioris existentiam secludes vel tolles. 'Quod ipsa sententia et verborum ConCinnitas suadent, scilicet ut priore loco asscietur' restituamus, id diserte probatos . . , , En dieshalven degiel sal et liet dent beelt aange daan Ordon. Vibid. 2 Coroll. dem. , Si temPUS futurum H Praesenti non multum distare imaginaremur ' et Seqq. Frustra Laiad, qui invita, Credo, Sententia , non e lectione tradita tollendum Censuerat, ad opinionem Suam probandam provocavit ad s. . Exhibet sane illa in ConteXtu , go wy ons inbeelde dat de loel omende ty perre an de tegenwoordige a is, at in Corrigendis errorem suum reparavit et inter perre V legendum esse intellexit. ibid. 7, Chol. is sed ideo quia neCOSSO OSt, OStrae naturae tam potentiam quam impotentiam OSCere. VEX loci argumentatione patet scriptorem VoluiSse , non Oliam potentiam sed etiam impotentiam. V Igitur multo reCtius transposuit Us. . , dat he noolgahelhkis o et et nvernio en ais et Perna e VH ΟΠZe