Ad Spinozae opera posthuma

71쪽

talia invenerint Xempla, in quibus ea, quae ab CSSO voluerat auctor, aperte indi Cata OSSOnt. Hanc igitur ipsius Spino gae re CenSionem Pro Communi quodammodo fundamento habuisse eiusque auCtoritatem in hac vel illa parte omittenda se Cuto osse interpretem Belg. et edd. primos Statuendum Videtur, quotiesCumque eos Conspirante deprehendimus. Iam si in maioribus , utpote Spino gue auCtoritatem agno SCCntCS, Plerumque Conveniunt, tamen in rebus minoris momenti satis frequenter inter SolisCrepant, ita ut et ipsi suo Marte nonnulla tamquam leviora aut minia apta, quae vulgarentur, misisse videantur. Qua in re facile apparet interpretem Belg. minus sibi sumpsisse et Mess. vestigia propius preSSiSSe quam

editores Primo S.

PaUC a Xempla apponam. p. IX in fine haec habet V S. B., duobus additis lemmatis , , Atque his metuit quaestionibus satisfecisse puto. Interim UUm

autographon expressum est in ed. Hag. Quod si cum Ed. r. Comparas, patet haud pauca miSSa, CorreCta, redolata SSO; X. gr. quaenam hi esse distinctio, non bene videmus V Cum d. r. si exhibeat porro multa in Ed. r. elegantius expreSSa feruntur, velut eligere prae, nequire, obnixe peto, si per otium perque negotium liceat, necessum est. V Cum autem Vs. B. haec et alia quoque inter autogr. et Ed. r. discrimina, quae reCen Sere neglego, Omnia agnoscat, et ubique Cum d. r. Conspiret, vix assentior Land qui in nota ad hanc epistulam contendit veteres editores autographon elegantius exprimere conatos esse, Sed malo Statuere, Spinoetam ipsum epistulam Vriesii, hic illic imperitius expreSSam, perpolivisse neque tantum elegantius sed lucidius quoque expreSSiSSeet in stylum correptiorem ContraXiSSe.

72쪽

6O iudicium Xspectabo et si quid adhu supersit, quod non reCte vel non satis Clare demonstratum esseeXistimas, noli vereri mihi hoc indicare etc. ' quae omnia in Ed. r. desiderantur Ep. XIV: , Pliar Statueram hi subjungere, sed amici et OCCupationes me RVOCant. HOC Unum insuper addam, ut, si tibi pla-CUerit ea, quae prelo Committis, ad me mittere, titulum epistularum tuarum et fasciculorum hoc modo SCribas etC. V Deest ultima sententia in Ed Pr Deinde Ep. XXXIII , , rerum omnium in Mundo Catastrophen induturus sane videtur. Nulla adhuc affulget spe pacis inter Angliam et Belgium. V iterum postrema deSiderantur in Ed. r. Porro in Calce huius epistulae S. B. TCCt annotat , , Responsio ad hanc epistulam deside-THtUr, ' ne non sequentis Oldenburgii epistulae LXI)datiam, quod vocatur, 8 Jun. 675, recte Xhibet, CUm d. r. eam perperam superiori adiunXit et vitiosum datum 8 Octobr. 166 effert. Postremo huc Citanda Sunt, quae supra disputavi de p. LXXX,

Cuius finem unica s. . nobis inColumem OrVRVit. Ea autem, quae nos . . omissa sunt, Contra in

Ed. r. Xhibentur, fere talia sunt ep. XII: , OUaero itaque, si fieri potest, ' et seqq. ep. LXXI POStSCrit tum desideratur ep. LXI ,,Vale, Vir Praestantissime et Seqq. ep. LXXVI: Dom Boyliu te,' et Seqq. ep. LXXVIII ,,Vir Amplissime et me omni studio Vel Seqq.; Cilicet officiosa illa verba, qualia in subscriptionibus iterarum in usu esse Solent. Reliqua, in quibus dissentiunt s. . et Ed. r. ,

73쪽

6Ι utpote minora, vi opus est hi enumerare duas tantum res notatu paullo digniores e magna Copia OXpromere liCeat. Varum prior omnino favet s.

Belgicae scilicet quod interdum datum ab interprete BelgiCo CCuratius servatum videtur quam ab edd. veteribus Epistulam LX in superioribus iam attigimus Cui addi possunt epp. XII et XLII, quarum datum unica Us. E. Obi Servavit. Alterum, quod volo, o est. P. XX in fine , , et ideo demiror in Praefatione affirmari ' et seqq. S. nomen L. Meyer addidit, unde Lan in nota ad hanc epistulam effiCere conatu est, Meyerum fuiSSO, qui hanc epistulam Latine verterit, scilicet famae

suae Consulentem et nomen Sulam SUPPrimoniom.

Plane eadem autem res occurrit p. XXI, ubi d. Pr habet is . . in praefatione V, Contra Us B bis , , D. Meyer ' Ominat itemque p. LXXXI, ubi Ed. Pr. , , in Epistola de Infinito, 'os. . se in e briefaan L. M. gesChreven, V Xhibet. I)Statuendum igitur Ed. r. et s. . quamquam X eadem C. Spinogae ipsius repensione epistularum ConfeCtae esse videntur, tamen in minoribus haud paupa discrimina Xhibere, Cum et interpres Belgicus et imprimis Editores Primi in hac vel illa sententia omittenda sibi nonnihil sumpsisse et proprio arbitrio

1 De amicis Spinogae, qui editionem Opp. Posth. CuraVerunt et imprimis de Schuller epistularum editore L einSma l. l. p. 443 et Seqq. apud quem perlegatur etiam lepida illa narratiuncula denomine Leibniti per errorem omnibus literis in Ed. rin C. expreSSo.

74쪽

62USo esse appareat, ita ut etiam in epistularum Contextu Constituendo ambo pariter adhibendi sint.

Paullo aliter res sese habet in iis epistulis, quas Spinor lingua Belgica Conscripsit, dein Latine vertit. In his enim edendis interpretem Belgicum, ita ut par erat , frequentiSSime Spinogae autographa Hollandica,

rarius eius versionem Latinam e SPOXiSSe apparet.

Exemplo sint epistulae ad lyenbergi datae XIX, XXIII, XXVII; quarum autographa Belgica servata et in editione Hagana typis Xpressa Sunt. Quae si

Cum s. E. t d. r. ComparamUS, ComperimUSVS . . saepius Cum autographo Conspirare Contra Ecl. r. Velut p. XIX, ubi autogr. C VS. . sedat wi nictis erusfigo onnen eminnen, an sodanigemens hen V i. e. nos nihil tranquille amare posse, nisi tales homines Contra Ed. r. , nos nihil franquillius, quam istiusmodi homine S, POSSO mare V, quod non plane idem est ibid. autogr. et S. B. , ,hoe angenaam mi is en in oelio omend sh sal. 'Ed. r. , quam gratum mihi et in posterum futurum Sit. V ibid. autogr. et S. B. ,,want et quaa dato in was niet an en herooving an e volmaa fer staal

was V d. r. 'ri alionis fatus ' de quo satis gravi vitio iam supra egimus ibid. autogr. et S. . ,,Whla j o got wil uitvoeren,' Ed. r. verba , etiam illi V se improbi omittens sententiam haud parum obsCuram reddidit. Contra ep. XXIII, ubi autogr. et S. B. hae habent: ,want de uyterlijk daat, en et enen de

75쪽

intentie o de moede te vermo orde heest Orestes ook gehad, V d. r. edidit: nam facinus Xternum fecit, simulque intentionem ad truCidandam matrem Orestes habuit' apte , fCCit' iniungenS, UR VOCO

Tamen neque illi loci desunt, in quibus Vs Belg. cum Ed. r. faciat, dissentient alato raPho. X. gr. in prima, quam attulimus, epistula XIX Us. H. et Ed. r. pariter , imo Cum infinito aliis Comparare respectu illius longe perfectioribus V deinde , , etiam

omnino Cum voluntas Divinae masturae pugnaret ' proferunt, quas leCtiones in superioribus tamquam vitio- Sa notavimuS, Cum utographon , onVOlmaal ter V et , , tege de natuur an Ois i strei dig' exhibet, qua VOCOS UniCO Oras esse iudiCavimus. In altera epistula, C. XXIII, VS. . et Ed. r. Conspirant innumerum singularem , ad Miam UaeStionena, quam

calci Epistolae addidisti, ' nimirum haec verba ad illud, quod vocatur, postscriptum referentes epistulae XXII lyenber hii Contra autographon ,,WAt Candere pra en elangi, die . . an 't in vansfl brief evoeg heest ' quae verba respiCere videntur quaestiones illas sat multas, quae in fine

ipsius epistulae XXII leguntur. Denique in ultima, quam attulimus, epistula XXVII, Us. . et Ed. r.

hae habent , , ut meam sententiam uilibet indicarem, non Oro probarem et hominibus persuaderem', quae in autographo Si leguntur: ,om edervan qn evoelen e meening te Naarachou en,

76쪽

maar niet omse te bewhse noch om te per Maren His omnibus apparere puto interpreti Batavo tam autographa Spinogae ollandica quam Orum Versionem Latinam praesto fuisse, quae ad Uersionem suam Belgicam Conficiendam adhiberet. Hoc autem ea ratione faCtum esse, in superioribus enim tantum ea, quae maXim ConspiCUR TRnt, nUmeraVi ut potissimum autographa ipsa adhiberet eorumque veStigia Servaret, unicuique vel primo intuitu manifestum fore Xistimo. )Ι Cf. praeterea, quae Lan annotavit ad p. XXXVIII: ex editione Belgica ipsa auc oris verba, etsi ab amiCis nonnihil expolita, addimus, ' nec non ad epp. XL XLIV L LII.

77쪽

APPENDIX.

Sequuntur loci aliquot, quos in praecedentibus attingere non potui, qui tamen brevi mentione digni

esse videntUr. Τractatus De Intellectu Emenclatione. 34. Recte rude si interpunXerni se non CSSO OPUS, Ut Ciam, quod Ciam me Cire. V Cf. paullo infra senam, Uti StendimUS non OPUS St, Ut SCiam, quod sciam me Cire. V Comma ab d. r. et Landomissum, in Causa fuisse Credo, Cur nonnulli interpretes sententiam non plane asseCuti esse videantur.54. , idem intelligendum S de Chimaera, cujus

natura Xistere implicat. Frustra Land ut negationem non ' inSereret, Provocavit ad Cog. Met. I. 2, 4 , , SaticConStat, OS de nulla re Creata posse dicere, quod ejus natura implicet, ut a potentia Dei destruatur. Nam qui potestatem habuit rem Creandi, etiam potestatem

78쪽

habet ipsam destruendi. V Quo in loco male, ut videtur, a rudero intellecto, qui et hi , , non ' inseruit)verbum .impliCare V plane eodem sensu, atque in reliquiS, quos ita Land locis C. Cog. Met. I. I et II. I, Q, Surpatur pro , Contradictionem implicare. VAd voces , impliCare' et , implicantia V, e philo sophorum scholis petitas, Cf. Ep. XII ,,quale Infinitum majus alio Infinito sine ulla implicantia, quale vero

non item Concipi potest' et praeterea artesius Medit. Respons ad Obi. Sec. Om. I. P. 442 SQ q. COUSin. 6O. OtR. , UamviS OC XPOrientia videar Concludere,' et Seqq.

Multo aptius hanc notam adiunXit V. B. Nam nisi fallor, illud hoc, quod per Xperientiam OnCluditur,eSt, quod anima, ubi rem vere ConCipit, perget objective eosdem effectus formare. V Ouae ad locum, quem volunt Edd. veteres, non faciunt scilicet illi, decepti verbis , ullis demonstrationibus V et notam importuno OC appinXerunt et auctorem sibi ipsum obloquentem reddiderunt. Rem egregie perspeXit S. B., quae SequentibuS verbi , nempe OCV signum notae apposuit. 68. , Cum hominibus persuadetur, in Silvis, in imaginibus, in brutis, et aeteris deSSe numina. Interpretes quos vidi , , Caeteris' vertunt per , aliis. Viam monstrare potuit S. B. , , in de bOSSChen, inde beelden, in de beesten ens' id est , OtC. V

79쪽

Conferri potest paullo infra 4 , OStendimUS UC, quod deae fictae, falsae, et aeterae habeant suam originem V et seqq. ubi iterum in dubio , OtC. V

87 ,, In OS X. r. quod Xtensio debeat esse in loco, debeat esse finita, Cujus partes ab invicem

distinguunter realiter V et Seqq. Non assequor, Curian ConiunCtivum , diStinguantur ' introduXerit Sententia , CUjUSV et Seqq. Seriem attributorum, quae ad Xtensionem referenda sunt, Sc. , in OCO, finita V Continuat est igitur revera Sententia relativa, ita ut Indicativus in Ed. r. recte sese habere videRtUr.

99 ,- C UiritUr , Ut , quamprimum fieri potest et ratio postulat, inquiramUSV et Seqq. Cum in verbis traditis illud , quam Primiam ratio postulat ' intellegere non possim, SuspiCor verba Si tranSponenda esse requiritur et ratio postulat; quo facto sententia satis leniter procedere videtur. IO et O3. Ouia toto hoc loco perlecto apparet per Verba , Antequam V et seqq. ratiOCinium et demonstrationem non procedere , sed potius praecedentia repeti, eXplicari, illustrari; porro Cum verba illa per nullam Coniunctionem superioribus adiungantur, omnia illa ab , , Antequam V Sque ad HiC, ut ad propositum revertar ' quae a nonnullis interpretibus vi recte intel-

80쪽

lecta videntur, potius annotationis vel lemmatis, ab auCtore in margine appositi, speciem prae Se ferre videntur et igitur in Calcem paginae transferenda CSSO tamquam nota, quae in pSum ConteXtum irrepserit per Sequens illud , hic. ' Quod cum ad superius, , non est hujus OCi ' referendum esset, tamen interpretes id ad illa , ut suo loco ostendam V peCtare credideriant. IO4 , , Sin Utem vera, tum faciliter perget sine ulla interruptione res veras inde deducere. VS ea, quae in priore parte de Sp. Cientia linguae Latinae disputavimus, recte se habent, dubitari viX potest, quin aliquatenus modum XCesserit and , qui pro vitioso , feCiliter,' quod Ed. r. Xhibet, , , faCiliter V quamvis dubitanter in teXtum recepit et Spinogae soloeCismum manifestum obtrusit. Conferri poterat Us. . , , os, O ij aar S, dan et ι stillij χonder enige i breel ing, oorigaan in deware ingen daar an a te eiden; V nec non idem hi tractatus paullo supra 6 I) ,, et si res ficta sua natura Sit vera, Cum mens ad eam attendit, ut eam intelligat, et X ea bono ordine incipit deducere, quae inde sequuntur, feliciter per e Sine ulla inter ruptione' et Seqq. IO4 ,,Nam e nullo fundamento Cogitationes nostraeterminari queunt. V In loco difficili vide interpretationum licentiam memoranda Certe erat lectio S. B.,