장음표시 사용
51쪽
est novitas, sacrata est vetustas. Et ONOritionem inquis, folii nominis eientiae. Vere falsum nomen apud doctrinas haereticorum, ut ignorantia scientiae et caligo serenitatis et tenebrae luminis appellatione fucentur. Miam quidiam, in-5quit, Promittentra circa de reciderunι. Quid promittentes exciderunt, nisi novam nescio quam ignoratamque doctrinam Audias etenim quosdam ipsorum dicere venite, o insipientes et miseri, qui vulgo catholici vocitamini, et discite 1 fidem veram, quam praeter nos nudus intelligit, quae multis ante saeculis latuit, nuper vero revelata et ostensa est. Sed discite furtim atque secretim, delectabit enim vos et item
cum didiceritis, latenter docete, ne mundus audiat, ne ecclesia sciat paucis namque concessum est tanti mysterii caperis 15 secretum. Nonne haec verba sunt illius meretricis quais apud Solomonis Proverbia Ocat ad Re Praeteretinteg tiam, qui ablatin uer uum ' Otii eat, inquit, negirtim in mientisaimtig aiyertatis me. Invec fem genε rehortatuae dicenge Panea occisio libenter asinuite, et aquam dulcem
ad furtim bibite. Quid deinde At ille, inquit, neεciι, quOntam terrisseniae Pud eam flereunt. Qui sunt isti terr uenae Exponat apostolus qui circo dem, inquit, reci-
XXII. 2T Sed operae pretium est totum ipsum apostolias capitulum diligentius pertractare. O Timothee, inquit,
Pontum ,εmili, defitiana Profano ocum Noyitatra. OfExclamati ista et praescientiae est pariter et caritatis Prasvidebat enim futuros, quos etiam praedolebas, erroreS. Quis est hodie Timotheus nisi vel generaliter universa eccle- Maia vel specialiter totum corpus praepositorum, qui integram
52쪽
propter fures, propter inimicos, ne dormiensibus hominibus superseminens giganta super illud tritici bonum semen, quod seminavera filius hominis in agro suo D Ogitum, inquit, oeliatos Quid est deflogistim Id est, quod ibi creditum
est, non quod a te inventum, quod accepisti, non quod excogitasti, rem non ingenii sed doctrinae, non usurpationis privatae sed publicae fraditionis, rem ad te perductam, non a te prolatam, in qua non auctor debe8 Sse sed custos, io non institutor sed sectator, non ducens Sed sequens De-POSirum, inquit, cνειOili catholicae fidei talentum inviolatum inlibatumque conserva. Quod tibi creditum est, hoc peneste maneat, hoc is se tradatur. Aurum accepisti, aurum redde; nolo mihi pro aliis alia subiicias, nolo pro auro aut 15 impudenter plumbum aut fraudulenter aeramenta supponas nolo auri speciem sed naturam plane. O Timothee, Sacerdos, o fractator, o doctor, si te divinum munus idoneum fecerit ingeni exercitatione doctrina, est spiritalis tabernaculi Beseleel, pretiosas divini dogmatis gemmas exculpe, sofideliter coapta, adorna sapienter, adiice splendorem gratiam venustatem. Intelligatur te exponente inlustrius, quod antea obscurius credebatur. Per se posteritas intellectum gratuletur, quod ante vetustas non infellectum venerabatur. Eadem tamen, quae didicisti, doce, ut, cum dicas nove non m
XXIII. 28 Sed forsitan dicit aliquis: nullusne ergo in ecclesia Christi profectus habebitur religionisi Mabeatur
plane et maximus Nam quis ille est tam invidus hominbbus, tam exosus deo, qui istud prohibere conetur Sed uario famen, ut vere profectus si ille fidei, non permutatio. S-
53쪽
quidem ad profectum pertinet, ut in semetipsa unaquaeque res amplificetur, ad permutationem vero, ut aliquid ex alio in aliud transvertatur Orescat igitur oportet et multum vehementerque proficiat tam singulorum quam omnium, tam sunius hominis quam totius ecclesiae, aetatum ac Saeculorum gradibus, intelligentia, scientia, sapientia, sed in suo dumtaxat genere, in eodem scilicet dogmate, eodem sensu eademque sententia.(2s Imitotur animarum religio rationem corporum, quae, i licet annorum processu numeros suos evolvant et explicent, eadem tamen, quae erant, permanent. Multum interest inter pueritiae florem et senectutis maturitatem, sed iidem ipsi fiunt senes, qui fuerant adulescentes, ut, quamvis unius eiuS-demque hominis status habitusque mutetur, una tamen nihilο- 15 minus eademque natura, una eademque persona sit. Parva lactentium membra, magna iuvenum eadem ipsa sunt tamen. Quot parvulorum artus, tot virorum, et si qua illa sunt, quae aevi maturioris aetate pariuntur, iam in seminis ratione proserta sunt, ut nihil novum postea proferatur in senibus, a quod non in pueris iam ante latitaverit. Unde non dubium est, hanc esse legitimam et rectam proficiendi regulam, hunc ratum atque pulcherrimum crescendi ordinem, si ea semper in grandioribus partes ac formas numerus detexat aetatis, quas in parvulis creatoris sapientia praeliciaverat. Quodsim humana species in aliquam deinceps non sui generis vertatur effigiem, aut certe addatur quidpiam membrorum numero vel detrahatur, necesse est, ut totum corpus vel infercidat vel prodigiosum fiat vel certe debilitetur. Ita etiam christianae religionis dogma sequatur has decet profectuum so leges, ut annis scilicet consolidetur, dilatetur tempore, sublimetur aetate, incorruptum tamen inlibatumque permaneat
54쪽
et universis partium suarum mensuris cunctisque quasi membris ac sensibus propriis plenum atque perfectum sit, quod nihil praeterea permutationis admissat, nulla proprietatis dispendia, nidiam definitionis sustineat varietatem.(3o Exempli gratia severunt maiores nostri antiquitus 5 in hac ecclesiastica segete triticeae fidei semina. Iniquum valde res incongruum est, ut ios eorum posteri pro germana veritate frumenti subditivum gigantae legamus errorem Quin potius loc rectum et congequem est, ut primis atque extremis sibimet non discrepantibus, de in-iocrementis triticea, institutionis triticei quoque dogmatis frugem demetamus, ut, cum aliquid ex illis seminum primordiis accessu temporis evolvatur, et nunc laetetur et excolatur, mihil tamen de germinis proprietate mutetur: addatur licet species forma distinctio, eadem tamen cuiuSque gene-15ris natura permaneat. Absit etenim, ut rosea illa catholici sensum plantaria in Marduos rapinasque versantur Absit, inquam, ut in isto spiritali paradiso de cinnamomi et balsami surculis lolium repente atque aconita proveniant. Quodcumque rigitur in hac ecclesiae dei agricultura fide patrum msatum est, loc idem filiorum industria decet excolatur et observetur, hoc idem floreat et maturescat, hoc idem proficiat et perficiatur Fas est etenim, ut prisca illa caelestis philosophiae dogmata processu femporis excurentur limentur poliantur sed nefas est, rus commutentur, nefas, ut re detruncentur ut mutilentur Accipiant dicet ividentiam lucem distinctionem, sed retineant necesse est plenitudinem integritatem proprietatem.(31 Nam si semel admissa fuerit haec impiae haudis
licentia, horreo dicere, quantum excindendae atque abolen-3odae religionis sericulum monsequatur Abdicata retenim
55쪽
alia, ac deinceps aliae et aliae iam quasi ex more et licito abdicabuntur. Porro autem singillatim partibus repudiandis quid illud id extremum sequetur nisi ut totum pariter 5 repudietur Sed et e contra, si novitia veteribus extranea domesticis et profana Sacratis admisceri coeperint, proserpat hic mos in universum necesse est, ut nihil posthac apud ecclesiam relinquatur intactum, nihil inlibatum, nihil integrum, nihil immaculatum, sed si ibidem deinceps impiorum ac turio pium errorum lupanar, ubi erat antea castae et incorruptae sacrarium veritatis. Sed avertat hoc a suorum mentibus
nefas divina pietas, sitque hic potius impiorum furor.(32 Christi ver ecclesia, sedula et cauta depositorum apud se dogmatum custos, nihil in his umquam permutat, is nihil minuit, nihil addit non amputat necessaria, non adpο-nit superflua non amittit sua, non usurpat aliena sed omni industria hoc unum studet, ut vetera fideliter sapienterque tractando, si qua illa sunt antiquitus informata et inchoata, accuret et poliat, si qua iam expressa et enucleata, consοhio det et firmet, si qua iam confirmata et definita, custodiat. Denique quid umquam aliud conciliorum decretis enisa est, nisi ut, quod antea simpliciter credebatur, hoc idem postea diligentius crederetur; quod antea lentius praedicabatur, hoc idem postea instantius praedicaretur quod antea securiusE5 colebatur, hoc idem postea sollicitius excoleretur Hoc,
inquam, Semper, neque quidquam praeterea, haereticorum novitatibus excitata, conciliorum suorum decretis catholica perfecit ecclesia, nisi ut, quod prius a maioribus sola traditione susceperat, hoc deinde posteris etiam per scripturae chiro-3 graphum cοnSignaret, magnam rerum summam paucis liferis comprehendendo, et plerumque propter intelligentiae lucem non novum fidei sensum novae appellationis proprietate signando.
56쪽
inquit, deflogitum migmili, defitiang rorarim POCum OBDtateε. Deyiια, inquis, quaSi viperam, quasi Scorpionem, quasi basiliscum, ne te non solum factu sed etiam visu
adflatuque percutiant. Quid est devitare Cum huiuεmoilii nec ethum timere. Quid est fila Si quis, inquit, renuod Og et hanc doctrinam non adfert. Quam doctrinam nisi catholicam et universalem et unam eandemque per ingulas aetatum successiones incorrupta veritatis traditione manentem et usque in saecula sine fine mansuram Quid iosum Aolite, inquit, recipere tim in domtim, nec ne ei inmeritiε; tii enim iri illi aηρ, Ommtiniciat Perihugeit S mctimniS. Profanas, inquit, Oeum nositateε. Quid
est profanaa Quae nihil habent sacri, nihil religiosi, ab
ecclesiae penetralibus, quae est temPlum uel penitu extra-raneaS. Pro nαε, inquit, Ocum Ofilialeg. Deum, id est: dogmatum rerum sententiarum novitates, quae sunt vetustati, quae antiquitati contrariae, quae si recipiantur, necesSeest, ut fides beatorum patrum aut tota aut certe magna ex
parte Violetur; necesse est, ut omnes omnium aetatum fide-eoles, omnes Sancti, omnes casti continentes virgines, omnes
clerici levitae et sacerdotes, tanta confessorum milia, tanti martyrum exercitus, tanta urbium, tanta populorum celebritas et multitudo, tot insulae provinciae reges gentes regna natiοnes, totus postrem iam paene ferrarum orbis, 25 per catholicam fidem Christo capiti incorporatus, tant saeculorum fractu ignorasse errasse blasphemasSe, nescisse quid crederet, prenuntietur. 3M Profanam inquit, roram notitiale Bitia, qua reci
57쪽
haereticorum fuit. Et revera, quae umquam ueresis, nisi Sub ceri nomine, certo loco, certo tempore ebullivi: Quis umquam haereses instituit, nisi qui se prius ab ecclesiae catholicae universitatis et antiquitatis consensione discreves est Quod ita esse luce clarius exempla demonstrant. Quis enim umquam ante profanum illum Pelagium tantam virtutem liberi praesumpsit arbitrii, ut ad hoc in bonis rebus peractus singulos adiuvandum necessariam dei gratiam non putares Quis ante prodigiosum discipulum eius Caelestium1ore u praevaricationis Adae omne humatium genus denegavit adstrictum Quis ante sacrilegum Arrium frinitatis unitatem discindere, quis ante sceleratum Sabellium unitatis trinitatem confundere ausus est Quis ante crudelissimum Novatianum crudelem deum dixit, eo quod malle mor-15tem morientis, quam ut revertatur et vivat Quis ante magum Simonem apostolica districtione percuSSum, quo vetus ille turpitudinum gurges usque in novissimum Priscillianum continua et occulta successione manavit, auctοrem malorum, id est scelerum impietatum flagitiorumque nostro-uorum ausus est dicere creatorem deum Quippe quem adserit talem hominum manibus ipsum suis creare naturam, quae proprio quodam motu et necessariae cuiusdam voluntatis impulsu nihil aliud possis, nihil aliud velit nisi peccare,
eo quod furiis vitiorum omnium exagitata es inflammata ina omnia turpitudinum barathra inexhausta cupiditate rapiatur. Innumera sunt talia, quae brevitatis studio praetermittimus, Nuib. tamen munctis satis evidenter perspicueque monstratur, loc apud omnes fere haereses quasi solemne esse ac legitimum ut semper Profani3 noritatiθνε gaude- soant, antiquitatis scita fastidiant, et per Noaitionea falai nominis cientiae a fae notis rapen Contra vero mathο-
58쪽
sicorum hoc vere proprium, morito sanctorum patrum et commissa Servare damnare profanas novitates, et, leui imitatque iterum Proeuisit apostolus: i quis anuntionerit, recteterquia quoa ccc tum est, Octraemiate.
XXV. 35 Elic fortasse aliquis interroget, an et haeretici,
divinae scripturae festimoniis utantur Utuntur plane et vehementer quidem Nam videas eos volare per singula quaeque sanctae Legis volumina, per Moysi, per Regnorum libros, per salmos, per Apostolos, per Evangelia, Per Prophetas Sive enim apud suos sive alienos, sive privatim 1o sive publice, sive in sermonibus sive in libris, sive in convbviis sive in plateis: nihil umquam paene de suo proferunt, quod non etiam scripturae verbis adumbrare conentur. lege
Pauli Samosateni puscula, Priscilliani, Eunomii, Ioviniani
reliquarumque pestium, cereas infinitam exemplorum cοn-15geriem, prope nullam omitti paginam, quae non Novi aut Veteris Testamenti sententiis dicata et colorata sis Sed tanto magis cavendi et pertimescendi sunt, quant occultius sub divinae Legis umbraculis latitans. Sciunt enim foetores
suos nulli fere cito esse placituros, si nudi et simplices reexhalentur, atque idcirco eos caelestis eloquii velut quodam aromate adspergunt, ut ille, qui humanum facile despiceret errorem, divina non facile contemnat oracula. Itaque faciunt, quod hi solent, qui, parvulis austera quaedam temperaturi pocula, prius oras melle circumlinunt, ut incauta aetas 25 cum dulcedinem praesenserit, amaritudinem non reformides. Quod etiam his curae est, qui mala gramina et noxios succos medicaminum vocabulis praecolorant, ut nemo fere, ubi suprascriptum legerit remedium, suspicetur Venenum.(36 Inde denique et salvator clamabat: Misenilite Ohis soPεeu Pr helis, qui entant aes Og in ecltilli Orium, h
59쪽
do XXV 36)-M3. inrua titem tint lumi r oeeε. Quid est rati,comum, nisi prophetarum et apostolorum proloquia, quae iidem ovili quadam sinceritate amo illi imma,toto, qui tollit Perectium mundi, tamquam vellera quaedam texuerunt Qui sunt vi runcea, nisi sensus haereticorum feri et rabidi, qui caulas ecclesiae semper infestant, et gregem Christi, quaqua possunt, dilaceranti Sed ut fallacius incautis ovibus obrepant, manente luporum ferocia depοnunt lupinam speciem, et sese divinae Legis sententiis velut quibusdam velleribus1o obvolvunt, ut, cum quiSque lanarum mollitiem praesenserit, nequaquam aculeos dentium pertimescat. Sed quid ait salvator Eae fructioti eorum ODORceti Og, id est cum coeperint divinas illas voces non iam proferre tantum sed etiam exponere, nec adhuc iactare solum sed etiam inter-15pretari, tunc amaritudo illa, tunc acerbitas, tunc rabies intelligetur, func novitium virus exhalabitur, tunc Profanaenositate aperientur, tunc primum cinclitavem videas, tunc transferri Patrum termino tunc catholicam fidem caedi,
tunc ecclesiasticum dogma lacerari. ad I Tales erant hi, quos repercutit apostolus Paulus in secunda adCorinthios dicens: Aam eiuεmoui, inquit, Seti OPOSIO , Periarii tib li, trianε- Murante Re in voatolo Chriati Quid est tranopurantea ae in Moεlolo Chriali Proferebant apostoli divinae Legis exempla proferebant et illi. Proferebant apostoli Psalmorum 25 auctoritates proferebant et illi. Proferebant apostoli sententias Prophetarum et illi nihilominus proferebant. Sed cum ea, quae similiter prοtulerant, interpretari non similiter coepissent, tunc simplices a subdolis, tunc insucati a fucatis, tunc recti a perversis, tunc postrem veri apostoli a falsisso apostolis discernebantur. Et non mirum, inquit, mε enim
60쪽
aalanorum tranasurus e in verum lucis. On e Geryomiasuum, Si mimεtri eis trianopuraestir ictit miniatrii utiae. Ergo, secundum apostoli Pauli magisterium, quο- fiescumque vel Pε, -Oεtoli vel Reu Pr hetae vel Pgeusi- Uoctore divinae Legis sententias proferunt, quibus male interesspretatis errores suos adstruere conentur, non dubium est, quin auctoris sui callida machinamenta sectentur, quae ille numquam profecto comminisceretur, nisi sciret omnino nullam
esse ad fallendum faciliorem viam, quam ut, ubi nefarii erroris subinducitur fraudulentia, ibi divinorum verborum io Praetendatur auctoritas. XXVI. Sed dicet aliquis unde probatur, quia Sacrae Legis exemplis diabolus uti soleas Legat Evangelia, in quibus scribitur tune a umνει illam illabo, (id est domi
et luidem sedem suum. Quid hic faciet misellis hominibus,
qui ipsum uominum maieεlora scripturarum testimoniis adpe retivit Si , inquit, iliticae es, mille te Gorgum. Quare Sremtum egi enim, inquit Magnopere nobis doctrina loci istius adtendenda atque retinenda est, ut tanto evangelicae auctoritatis exemplo, quando aliquos apostolica seu prophetica verba proferre contra catholicam fidem viderimus, diabolum asper eos loqui minime dubitemus. Nam sicut tunc caput capiti, ita nunc quoque membra membris loquuntur, membra
scilicet diaboli membris Christi, perfidi fidelibus, sacrilegi
religiosis, haeretici postremo catholicis. Sed quid tandem dicunt Si inquit, iliti de em mittere deorglim. Moc est m