장음표시 사용
411쪽
stanti figunt, huncque fixatum Mercurium PraecIpta rati miraculosi nomine insigniunt; quod eo median te, Chrysopoeiam obtineri polle sibi animo fingant Smyris a Dioscoride & Galeno ad dentifricium
commendatur, sed dentes nimis erodit ac sensim deterit. Nullius nunc est usus in Medicina. , MAGNEs Ostic. Hρακλεια λιθοι& Η'ρ αλεωτις, lapis Heraclius ab Heraclea Lydiae urbe dicitur;Λυδια λιθος,
lapis Lydius a Lydia provincia, in qua effodieba eur ; Μαγνης &-λιξος, lapis Magneticus a Magnesia ejusdem Lydiae urbe ; Σιδιρί ς, ex eo quod ferrum trahat : Magnathis Avicenna e Calamita Rhasis ct Italorum di Gallice siman. Est substantia focsilis, ferruginea, densa, nigricans, subcaerulea, aut subrufa, ferrum aut alium Magnetem ad se trahens Vel rejiciens , quaeque, si libere moveri possit, polos suos ad mundi cardines dirigit. Magnes lapis ferrum tranens, a Magnete Theophrasi distinguendus est. e enim Theophrasti argentum colore & nitore mentiebatur; minime durus erat, sed facile in vascula tornabatur, nec ferrum trahebat. Sic dictus quoque fuit a Magnesia patria. Nec etiam Magnes qui, ut jam diximus, i
pis Lydius dictus fuit, indiscriminatim usurparidus est pro illo Lydio lapide, quem Coticulam appellant, vulgo Pierre de teuche , quo aurum dc a Ventum probatur : longe enim inter se disserunt , licet a communi patria commune nomen acc peririt. Quidam ex Graecis veteribus vim ferrum repeli Cri di in Maenete deprehenderunt ; nec eandem esse
Magnetis speciem arbitrati, duas hujus lapidis sipe
cles constituere: unam nempe quae ferrum trahebat, quam Magnetem dixere ; alteram quae ferrum Propellebat , quam Theam edena nuncupaverunt.
Magnes variis in locis reperitur & plerumque
412쪽
in sedinis ferri, in Arvernia Galliae provincia, in Cantabria Hispaniae, in Italia ad montes Viteibi , dc in Ilva insula, in Germania prope vallem Jo chimicam, Sileeburgum, SWartzburgum &c. in in .siilis Britannicis, in Norvegia ; sed praestantissimus est Indicus & AEthiopicus. Hic lapis ferti quaedam minera est: in quibusdam
Germaniae locis in optimum ferrum excoquitur, &radiis solaribus in foco vitreae lentis majoris coad natis expositus ferri indicia exhibet. Mirabiles sunt Magnetis virtutes, tum in ferro attrahendo vel repellendo, tum in semetipso, dum liber est , ad certas mundi plagas convertendo, tum ctiam in eo quod ea seem vires serro communicet ;de quibus effectibus eorumque causis fuse tractarunt
Internus Magnetis usus in Medicina nullus est; licet Galenus , libro de simplicium Medicamentorum facultatibus, easdem in illo ac in Haematite vires agnoscat;& libro de simplici Medicina, purgativam esus vim, praesertim in hydrope ad humores aqueos
educendos, commendaverit; necnon etiam Diolcorides illum trium obolorum pondere ad challos &melancholicos humores evacuandos proposuerit. Quidam in Magnete vim deleteriam inelle asterunt. caeteris dilientientibus. Verum hanc venenatam qualitatem forte de altera Magnetis specie argen-rea, quae mihi lythargyrinativi species Videtur, potius intelligendam conleo, quam de Magnete ser
Ad Magnetem quidam referunt lapidem album . quem Calamitam albam seu Magnetem carneum Itali vocant; quia ut ille ferrum , ita hunc ad se
Lapis est albus, maculis nigris ini persus, qci
413쪽
xo MAeta MAE MEDI AE p A es I. linguae admotus tenaciter ei adhaerescit: cujuseam margae saxatilis species est, quae cum Magnete nonnunquam in fodinis reperitur. Mirat prorsus virtutes praesertim ad amatoria ipsi tribuuntur, sed prorsus futiles ac superstitiosae.
Magnes externe exsiccat, astringit & consolidat.
In emplastri Manus Dei dicti , emplastri nigri, emplastri divini, emplastri styptici, D. Charas , com-
ulis, metallica, ferruginosa, Antimonium minerato colare & nitore reserens, friabilis. Duae Magnesiae
species a Petro Pomet, in universalsi Medιcamento-νum smplicium iustoria,constituuntur: cineracea una, rarior de parum usitata; nigra altera, communis &ustatissima.
Ad vitri consectionem aut purgationem a vitrariis usurpari solet. Si enim modicum ejus vitro fuso admisceatur, illud ab alienis coloribus, viridi nem- pu vel caeruleo purgat, & clarius reddit: unde a Christophoro Merret, in doctissimis ejus. Commentariis in Antonii Ner artem Vitrariam , sapo vitri dicitur. Si vero majori copia cum vitro permisceatur, illud purpureo colore tingit. Eo quoque figuli utui tur aὸ figulina vasa nigro colore inficienda haud aliter atque Zamera ad caeruleum. Idem Merret oditimam dicit eam quae micantibus scintillis caret,
dura est , gravis , subnigra, aut quae in pulverem redacta atrum plumbi colorem reddit. Foditur in Germania, in Italia, in montibus Viri terbi, in Pedemontio, in Anglia circa Mendippi colles, celeberrimo ob plumbi mineras in Comitata Somersetensi loco. Ubicunque fossores metallici . inquit Merretius, eam iuveniunt, figmiter concluta
414쪽
dunt subesse plumbi mineram. Num quid plumbi
contineat, adhuc incertum est. In Medicina nullius est usus. LAPIs PETRACORIUs , Petri Pomet, Vulgo Perigueux, substantia est fossilis, ferruginea, nigra, dura, gravis. Nonnihil ferri continere videtur. In Deipninatus montibus effoditur. Encaustae & figuli ad opera sua pingenda eo utuntur. Ad usum medicum non adhibetur. ARTI cu Los III.
De Cadmia, Lapide caIaminari, Tuthia, Pompholue , ct Spodio. CADMI A vox est quae variis rebus imposita fuit
Dioscorides Καδμιειν nominat recrementa quaedam aerea, quae ex aere in fornacibus candente
oriuntur. Galenus hac voce duplicem substantiam designat: unam quae fit ex aere, eandemque cum Cadmia Dioscoridis; alteram nativam e Cypro ii sula oriundam, quam λδωδην lapidosam dicit . Plinius eandem Cadmiam ex aere factitiam cum Dio coride & Galeno agnoscit; sed insuper alteram recenset nativam , quam A rosam nominat, ex eo quod aeris minera sit, ex qua cuprum excoquatur. Eadem est fortaile cum Cadmia lapidosa Galent. Metallurgi Cadmiam dixere Lapidem calamina rem , quo ad aurichalcum ex aere conficiendum utuntur. Tandem Germani Cadmiae nomen Cobalto tribuere. Eam ob rem Agricola cum recentioribus triplicem Cadmiae speciem constituit; metallicam unam, fossilem alteram, tertiam fornaceam: quam divisionem retinebimus.
CADMi A metallica est igitur corpus fossile, quod aeris, vel argenti, vel utriusque nonnihil continet ;& duplex est.
415쪽
1os MATERIA MEDIO AE PAR s I. Prima, CADMIA nativa, Cypria, i αδμ αλιθωδην, caleni : Lapis aerosus, Plinii. Substantia fossilis est. seu potius quaedam cupri minera, ex qua Plinius narrat cuprum fusione extrahi variis in Asiae & Ita liae locis. Eadem est fortasse quam Galenus in Cypro
reperiste narrat, licet tamen non dixerit cuprum ex ea confici polle. Hodie nobis ignota est, aut saltem cum caeteris cupri mineris confunditur. Secunda, CADMi A metallica, Agricola: Cobaltum. Germanorum. Fossile est metallicum, ex quo Arsenicum, Zamera & Encaustum caeruleum arte eliciuntur , de quo iam supra egimus. CADMik fossilis, Agricolar Cadmia lapidosa, Schro derι: Lapis calaminaris, Og Substantia est fossilis,
mediae consistentiae inter lapidem & terram, col re diverso, modo cinereo seu ex albo pallente, modo subluteo, modo ex nigro rubente. Haec sphaerulis
ferrugineis granorum Piperis figura & crassitie tota conspersa ea, & venulis albis distincta. Uberrime foditor in agro Bituricens, & apud Andegaventes prope Sal murium. Illa vero in Germania & praesertim in agro Aquis ranensi reperitur.
Lapis calaminaris ferri minera mihi videtur esse, cum pro majore sui parte a Magnete attrahatur. Haec Cadmia veteribus Graecis ignota fuisse vide tur ; saltem ad usum medicum non adhibebatur . cum a Dioscoride dc Galeno nulla ejus facta fuerit mentio. Hodie a Medicis nonnunquam praescribitur, ad ulcera humida exsiccanda & sananda, ad insaniatum excoriationes percurandas , vel sub pulveris tenuissimi forma, vel unguentis admixta. Usurpatur in unguento ophtalmico Renodae ι, inunguento desiccativo rubro D. Charas, in Empla
stro Manus Dei dicto , & in emplastro styptico: εjusdem.
416쪽
t Maxima Lapidis calaminaris copia Aurichalci confectioni impenditur, cujus duplicem conficiendi rationem sic exponit Agricola. Parva aeris optimi fragmenta, & Cadmiae fossilia uta& molitae farinam seu pollinem, artifices alte Datim imponunt in ollas, quarum singulae libras circiter quinquaginta capiunt. Sunt qui ad aes de Cadmiam adjiciunt vitrum , ut illud facilius liques cat. Quidam etiam in Cadmiae fossilis locum Cad natam fornacum substituunt. Ollas autem sic aere ScCadmia repletas in fornaces concameratas demi tunt, in ferrea baccilla quae in cujusque fornacis fere medio sunt ; ignisque accenditur in brevibus
quibusdam quasi cuniculis infra dispositis. Cuique
Vero fornaci , parte suprema , rotundum foramen est & saxeum operculum, quo moderantur ignem Itaque chim haec ad horas octo vel novem simul iii vehementi igne cocta de liquefacta fuerint, aes quanquam auri colore nondum Videatur tinctum . tamen in Aurichalcum mutatum multo gravius f ctum est. Ollas, postquam id ipsum fuerit refrige ratum , ex fornace eximunt ;& Aurichalcum favillae modo candicans , Δί pumicis instar cavernulis re sertum , denuo liquatum infundunt in receptac tum , quod est inter duas latas crustas saxeas m dium. Crustae enim sic committuntur, ut ex Auri
chalco, cui iam auri color & splendor est, laminae CraiIae vel tenues effici possint, quas postea incudi impositas & malleo percussas perficiunt.
Alia autem ratione sic praeparatur. Catinum si munt in quo argentum liquari solet, ejusique exteriorem partem oblinunt argilla cum qua mista sit ferri squama, interiorem vero melle mundissimo. Similiter tenues aeris bracteolas circiter digitum I tas oblinunt melle , eisque inspergunt pulverem
417쪽
Log MATERIAE MEDI ea P Rs I. subtilissimum, qui fit ex Cadmiae fossilis , Tartari crudi, carbonum Tiliae aequis portionibus , easque in catinum injiciunt: hunc tegunt operculo fictili,& argilla supradicta circumobliniunt. Operculo foramen est, in quod immittitur stylus, quo liquefactum aes commovetur. Catinus imponitur in foranacem talem quali utuntur monetarii fabri. Cum istitur Cadmia commiscetur cum aere, primo emittitur ruber fumus , deinde partim ruber, partim caeruleus, postremo luteus, qui significat mistionem esse factam ; atque tum catinus e fornace eximitur.& aes aureo fulgore splendens reperitur. Hac in operatione cuprum fere tertiam, vel ad minimum quartam sui partem Cadmiae retinet, nec
ideo minus ductile est ; imo in filum tenuissimum& in laminas, foliolave subtilissima deduci potest. CADMi A fornacum, seu factitia, duplex est ; Cadmia factitia Veterum, & Cadmia factitia Recenti rum, seu Tuthia cinarum. Dioscorides , Galenus & Plinius per Cadmiam factitiam nihil aliud intellexerunt praeter recrementum, quod ex aeris minera, dum in cuprum funditur , follium flatu avolat, & fornacis parietibus camerisque adhaeret; cujus variae sunt species pro diversis ejus concretionis figuris, pro ejus tenuit te vel crassitie, & colorum varietate. Tenuissima , inquit Plinius , in ipso fornacum ore , qua flammae eructantur, appellata Καπνίτισfumosi, & nimia levitate similis lavillae. Interior optima, cameris dependens, & ab eo argumento Βοτρυἰτιs, hoc est, racemosa,cognominata: ponderosior haec priore, levior porro secuturis; duo ejus colores : deterior cinereus, puniceus melior ; friabilis, oculorumque medicamentis utilissima. Tertia est in lateribus fornacum, quae propter gravitatem ad
418쪽
Bet Fossi LIBUS. 2 δ hmeras pervenire non potuit: haec dicitur πλαώτιι ,δc a Dioscoride quasi crustose, & ipsa ab argumento, crusta verius quam tumex , intus varia i ad psoras utilior & ad cicatrices gelendas Fluunt ex ea duo alia genera: ονυγ ii, extra tenε caerulea, intus onychisae maculis similis: Oςρακῖτις . tota nigra & e caeteris sordidissima , vulneribus maxime utilis. Omnis autem Cadmia in Cypri nacibus optima. Idem author narrat Cadmiam fi ri quoque in argenti fornacibus candidiorem aeminus ponderosam, sed nequaquam'comparandam aerariae. Quin etiam ex Pyrite quodam lapide Cadmiam fieri scribit Galetius. Verum hae omnes Cadmiae species nune in o cinis ignotae sunt. Nec Arabes eas norunt ; imo
parum solliciti de substantiis quae sub Cadmiae nomine a Dioscoride , Caleno & Plinio descriptae uerant , & quae in Cypri tantum ossicinis fusoriis reperiri poterant, eadem nomina aliis rebus assignavere : unde orta est confusio multa Quandoquidem Arabes Climia dixerunt recrementum quodcunque metallicum, non tum Cadmiam veterum, ex aere aut Pyrite confectam, sed& Lithargyron auri & argenti: dc Avicenna Clumiae auri sieu Lithargvri auri notas cum Cadmiae verae notis a Diosco. de recensitis confundit , ut
observavit doctissi Salmasius : quin etiam ejus δem Cadmiae descriptionem a Dioscoride traditam Lithargyro argenteo assignat. . .
CADMIA Recentiorum : Cadmia sornacum Agricota : Tuthia vulgaris c. non cupri, sed Aurichalci recrementum est ; seu potius est recrementum Lapidis calaminaris cum cupro fusi, cum veterum Caamia ex solo cupro oriebatur. Tuthia itaque ossicinarum est Lapis calaminaris ex aere suae s
419쪽
O MATERIAE MED Ie AE PAR s I. blimatus ad superiorem fornacis partem , ubi adferreas hastas concrescit in crustam densam, quae postea excutitur in frustula semitubulata , arborum corticibus similia, sonora, intus laevia , sublutea ,
externe granulis admodum minutis conspersa, c lore cinereo aliquantum ad caeruleum vergente.
Eadem est fortasse haec Tuthia nostra cum Tu thia Arabum , clim Serapio Tuthiae genus descriabat, quae fit & colligitur in fornacibus in quibus aescitrinatur: nis ruthiae nomine Lapidem ipuim calaminarem intelligant; de quibus in eorum libris non fatis liquet. Tullii a inter ophtalmica remedia praestantiora recensetur; abstergit enim, & exsiccat sine morsu. Unde in ulceribus corneae adnatae & palpebrarum feliciter praescribitur, in oculorum pruritu, in Ophtalmiis inveteratis, dc ad lachrymantes vel fistulo-1bs oculos sistendos. Tuthia raro adhibetur nisi praeparata. Haec autem praeparatio fit, igniendo & extinguendo ter quaterve in aquMosarum, laevigandoque silpra marmor
IV. Tuthiae praeparatae 36. aquar. Pilosellae, Ro-sar. Sc Euphrasae ana Jj. Misc. Fiat collyrium. Vel
py. Aloes Soccotrin. dc Tulli. pp. ana Svj. Sacchar. albi et j. aq. Rosar. & vini albi non acidiana Jvj. Infundantur in ampulla vitrea bene clausa ad solem per o. dies. Hujus aquae non colatae instillentur guttae aliquot in oculum.
Velv. Tuthiae praeparatae 3j. Butyri recentis 3iiij
Misc. Fiat unguentum, cujus tantillum ad oculorum angulos & palpebrarum oras adhibea
420쪽
D g FossILIBUs. LI Usurpatur in unguento ophtalmico D. Charas. POMPHOLIx & Spodos, vel Spodium Dioscoridis O Galeni in ossicinis nunc ignota sunt. Dioscorides& Galenus narrant Pompholygen duplici ratione confici posse : vel fit ex aeris materia in fornacibus fusa, cujus favilla in cari didissimum & levissimum pollinem concrescit ; vel conficitur ex Cadmia sola eximie follibus proflata. Pompholygos duo genera constituit Dioscorides: unum ad aeris colorem vergens, subpingue; alterum candidissimum, summamque levitatem nactum. CANDIDA POMPAOLYx fit , inquit Dioscorides , quoties in perficiendo aere , fabri praestantiorem facere volentes , detritam Cadmiam cumulatius insperserint; sive per hanc Cadmiam author in telligat novam mineram , sive factitiam Cadmiam, nempe metalli fuliginem : ὶ nam tenuissima favilla quae copiose effertur, in Pompholygen coit. At vero conficiebatur quoque ex sela Cadmia in fornaucibus combusta, nempe minutis Cadmiae fragmen iis in ignem conjectis qui ante aerarium iacebat follem. Egesta enim sussitu tenuis materiae pars dc levis , camera ad hoc parata excipitur. At vero quod reflectens in pavimentum recidebat , Spodos est seu Spodium. Nigricat & plerumque ponderosus est, terra & spurcitie in acervatione resertum. Et revera erat quasi purgamentum quoddam , quod ab aerariarum ossicinarum pavimentis dc fornaci bus everritur; unde Spodos Pompholyge longe deterior censebatur.
Hae substantiae in aerariis ossicinis quaerengae se rent , ubi aeris Cyprii vel rubri minera copiose funditur. Nunc vero non amplius ad nos devehun