장음표시 사용
191쪽
demus assirmare, ut fortasse, quod vel in Syria , vel Armenia, vel in Media olim naicebatur. Nos in apertione Horti Medici annis praeteritis de hac planta disi
cursum accuratissimum habuimus. Tota planta Calida est, ut eX odore grato,& ex acri sapore conjici eur; sod tamen non hactenus eX perientia cognovimus, quOS usus ad medicinam habeat. Singulis tribus a is Caules cla& semina producis, quibus matureiacriS Plani a e Inai cescit. Hanc plantam primo eX semini' us ex Thracia delatis nobis natam fuisse , quae in 1blo fata vi Io libenter viviῖ, si in fole S in L ni ra. scias.
Tametsi in nostra Historia AEgyptiaca latis Iuperque& dZ Loto AEgyptia seu Nilatica , ' de Colocassia egerimus, nihilominus placuit nobis, ut denuo de eadem planta ea occasione ageretur, quod Mattheus Carbonus smultos abhinc annos iu 2 gypto 1DOracu, , inedicus Venetae nationis percelebris, quique in ea provincia medicinam apud Turcas proceres, & apud alias gentes faciendo, praesertimque ad persanandam nationem Venetam, magnam & laudem tamam a1secutus
est) a me rogatus, magna inibi uius diligentia, itulis S laboribus periculisque parcens , tandem Niloticam Lotum haud procul a civitate Cairi, in quibusdam lcis, aqua Nili fluminis aestate de more solito aucii, inundatiS, ac veluti lacunis effectis quos lacus Birchas AEgyptii vocant) offendit, ac nactus est, usque adeo copiolam, ut folia aquae supernatantia illiusce plantae undique aquam lacuum occultarint, audi vitque prope Rosietum AEgyptii Rassit adpellant) in similibus lacunis aquae copioseLocum
192쪽
provenire. Hujus plantae florem cum suo caule vocant Arais et Nil, folium cum itidem caule sive pediculo Bis et Nil, atque radicem Diarum; quo nomine etiam magnus Abimbetar suo sevo radicem ab indigenis
vocatam fuisse, in Libro de Plantis AEgyptiis scriptum reliquit. Hac, inquam, occasione quod ad me M dicus hic illustris, I plantas Loti cum floribus, fructibus, caulibus, soliis atque radicibus miserit , & a
curatam descriptionem totius hujus stirpis , & singularum Omnium partium accuratissime inibi, cum aliis , quos secum duxerat, Mauris, factam, mihi per literas significaverit) iterum hic de eadem planta, summa voluptate agendum, non immerito inuitui, ut ipsius v ritas mortalibus tandem certa claraque eluceat; atqui etiam non minus, ut studiosi rei Bolanicae cessent amplius de Nilotica Loto quidquam dubitare. Id proprii
haec planta habere videtur, quod pertinet ad ipsius magnitudinem , ut Carbonus oculata fide vidit, quippe ipsam crescere in aqua lacustri, usque ad aquae supermciem , adeo ut , quanta sit in lacuna altitudo aquae , tanta itidem istiusce plantae esse videatur. Namque si
aqua exempli gratia) sit hominis altitudinis, eadem
magnitudine Lotus itidem deprehendatur. Unde constat hanc stirpem ubique locorum aequalem altitudinem non habere, proprietasque est, ut in aqua solummodo vivat, ad ejus solummodo superficiem. adscendens , floresque nunquam intra aquam aperiens, sed supra superficiem aquae. Neque deprehensum est ab ipso atque ab iis, quos secum habuit, Mauris, ut flos & c put supra aquae superficiem multum ascendat, ut Theophrastus & Plinius, locuti de mirabili istiusce plantae ad solem conversione, assirmarunt. At de hac Loti pro
195쪽
DIss. DE LOTO AEGYPT IA. proprietate paulo post aliquid dicemus , sed ad plan
tae descriptionem redeo. Primum diximus tantam esse istius Plantae altitudinem, quanta est aquae a fundo Usque in luperficiem , at necesse est tamen plantae flores& capita supra aquae superficiem aliquantum emergere , si vera est ejus solaris conversio . magnopere ab antiquis concelebrata. Foliis vero haec planta conssat multis,numerosis, colore atque figura albae'mpheae floribus proximis, unde nos, cum aegypti loca perlustiaremia S,
hanc plantam in lacubus saepius visam pro Nymphea mirum haud est, si ea similitudine decepti,
mus, negligenterque, ut nunc fatemur, eam negleXer1mus. Habent singula haec folia suos caules aut pediculos ab radice exeuntes, ut in Nymphea alba. At nedum folia Nympheae similia habet, sed quin etiam capita & radicem , eique Nympheae habenti radicem rotundam, quam radicem Loti Cor fiam im nostra mastoria AEgyptiaca vocavimus , quam abhinc plure S annos in Margherae lacunis prope V enetias positis invenimus, & eruimus , erutamque dipinrimus. Itaque LO-ti flores similes sunt albis Nimpheae floribus, & magnitudine & figura & foliorum colore, atque etiam, quod singuli singulos caules virides rotundos habeant, In quorum cacumine positi sunt flores quam simili mi albis Nimpheae floribus , magni, candidi, aliquantulum odoris levissimi, ad violae odorem inclinantis , respi
Fus Loti AEgyptiae, seu quatuor frima sita,
Florem totum claudentia. Flos Vero,
ut particularia attingam , quatuor prim
196쪽
8 PROSPERI ALPINI soliis oblongis, magnitudine florum lilii & figura, ex
terius circumclauditur, quae exterius viridi colore, in nigrum inclinante, spectantur, habentque olerius signa sive lineas quinque vel sex, vel septem ad plus, per longum discurrentes. Intus vero haec folia lenia sunt, candidaque ut lac, absque ullo signo vel macula. Quae quatuor folia hac quidem & magaitudine & figura e
Fos Loti Λ iae meae is foliis arcuum modo inflexis.. Hi, quatuor soliis apertis, alia folia, numero fere duodecim sed paulo minora succedunt, quae ut in Nym
dida, absque ullo signo vel macula , atque hic est secundus foliorum ordo. Tertio succedant alia folia numero fere viginti quinque ad quadragena, quae longa &acuta in trianguli modum , scilicet quae a principio usque ad medietatem candicant, & a medietate in extremitatem usque luteo colore cernuntur , per longum E
nea tenui rina discurrente. Sunt & .ia in st lis
oblonga tenuia, in obtusum angulum desinentia, colore luteo, quorum quaedam majora quartum ordinem,& quaedam minora, quintum in flore ordinem facientia observantur , atque in medio quaedam alia folia, pas- visama ac veluti capillamenta crassa , sursum quodam tempore intorta, veluti intro arcus modo inflexa &incurvata, cumque flores prope sunt, ut folia abjicere incipiant, quippe flore dictinare incipiente, in medio, tanquam centrum positum , adnascitur parvus globu-
Ius durus, piperis nigri magnitudine & colore, ex quo
199쪽
7'DISS. DE LOTO AEGYPTI A. augescente fit magnum caput semina continens. Huiusmodique est Loti flos, in quo post aliquod temporis intervallum folia primo lutea defluunt, reliquis flaccesecentibus, atque paulo post itidem decidentibus. Inter
folia vero omnia sola quatuor externa persistunt, usque ad fructus seu capitis perfectionem. Flos Vero, quando habet interna soliola sursum arcuum modo incurvata , inflexa, est istiusmodi figurae. Hos Loti tiae foliis expansis ad naturalem fere magnitudiuem. Flos vero, & magnitudine & figura naturalem imitatus , cum omnibus foliis cujusque ordinis, apertis expansisque, erit cujusmodi hic picturam damus
Floribus succedunt capita rotunda, mes pilo magno, magnoque fustui albae Nympheae similia, cortice viridi contecta , intus veluti longos parvosque folliculos habentia, quae semen continent minutum, brassicae semini simile. Caules , seu pediculi, tum florum tum folior urn, sunt longi, crassi ut minimus digitus, rotundi , cavi , ut in alba Nymphea cernuntur. Ρediculi florum iere decem numero ab radice exeunt, totidemque & soliorum.
Folia vero magnitudine & figura Nympheae albae folia aemulari videntur , undique crenata sunt, atque etiam Loti solia pluribus lineis vario modo per superficiem
200쪽
Miem veluti nervulis discurrentibus insem observantur. Colore virescunt, in obscurum inclinante , non disi mili a Nympheae foliorum colore , ita enim abundant lacris quidam sed potius loca quaedam Campestria, quae ut lacunae per aestatem ab aqua Nili fluminis aucti inundata aliquamdiu manent) Loti plantis, ut tota aquae
supereficies foliis contecta occultetur, viroreque eo amaenissimo undique oculi gaudeant. Plantaque haec vivens supra terram cernitur quoad tota aqua terra fuerit absorpta atque siccata, quod fieri solet Novembri mense, quo tempore Loti plantae sub terra occultantur, marcescentinus tum foliis tum floribus tum frustibus, cum totis suis plantis; quo constat, Lotum esse annuam plantam Hic damus solium eae majoribus adfabre ex vivo deline
Lo i radix. P adix Vero, Cui tota haec planta nititur , rotunda in oblongum, magnitudine atque figura ut pyrus parva, eXterius nigra intus flavescens, pulpa sane carnosa &dura, gustu adstringens subdulcis. Prorsus vero aucta non superat magnitudinem magni ovi gallinacei, Indigenae ex jure coctam libenter comedunt, Videtur Com intus colore ovi rubrum imitari. Ab hac radice
crassa & carnosa, innumerae fere fibros se, tenues, Colore albicantes procedunt. Atque haec est Arais et Nica MattheoCarbono descripta.Quam plantam esse Lotum Dioicoridis & Theophrasti non videtur dubitandum , cum omnes notas haec stirps habere videatur quas Theophrastus Loto Niloticae tribuisse visus est, cum de ea ita scripterit Lib. IV. de Hist. Plant. cap. Io. Lot s
