Rerum Aegyptiarum libri quatuor. Opus postumum nunc primum ex auctoris autographo, diligentissime recognito, editum ...

31쪽

DE PLANTIS AEGYPTI

: verem redacto, post ablutionem ex decocto ejusdem succi , vel soliorum, vel florum , parato, factam , utuntur supra gingivas asperi, aceo dentibus confricatis. Sanguinem spuen-; tibus dragmam singulo mane aliquo liquore distatutam, potan-

dam Osferunt, mirasque ad quamcumque sanguinis fluxionem -firmandam semper vires habuisse apud eos cognitum est .go saepissime hoc solo auXilio multas mulieres ab immodico uteri profluvio pene mortuas reviXisse, atque sanatas fuisse certo scio. In iis quidem, quae has immodicas patiuntur Vacu tiones, clysteribus ex acaciae foliorum florumque decocto par tis , in uterum injectis utuntur, atque etiam succo pulveris a-to, praedicto cum decocto dissoluto, atque immisso. In alvi . fluxionibus eodem modo tum clysteres frequentant, tum peros succum feliciter exhibent. Ad anum , uterumqlle seras procidentem succo dissoluto cum foliorum, florumque decOAu , nihil habent praestantius ac frequentius quo utantur. Ad eos, qui ex quacumque causa articulos debiles habent, fomentum, ex iisdem omnibus paratum pro praesentaneo auXilio habent; neque immerito; cum acacia praevalidissima adstringendi vi praedita sit. Omnes ejus fomento utuntur ad defendendos articulos ab humorum decursu. atque non minus in iisdem tumefactis; atque inflammatis , praesertim in principio dum humores adhuc in chirsu existunt. Hincque usus ad podagricos dolores frequentissimus est,

maXimamque Vim habet acacia, ut a podagricis incursabus homines praeservet. Non desunt, qui ad ea mala non modo foris fomenti, vel balnei modo acacia utuntur , Verum etiam succi modicum per Os sumere ante fluXionis tempus per aliquot dies consuescunt , ut ipsae internae vise angustiores factae minus cursui humorum pateant. Aliqui, etiam ex succo acaciae, atque aceto linimentum .parant, ad liniendos articulos debilitatos, quo sane mirifice eos roborant, ac firmant. Multos novi recenter a podagra tentatos, usu assiduo acaciae plans

convalliisse; qui singulis diebus per horam ad minus, pedes in

decoctum acaciae calidum detinebant; eoque fomentabantur, pedesque abstersos linimento ex succo acaciae opobalsamo , ac Oloque sarato etiam inungebant. Ad pudendorum, aliarum

32쪽

PROSPERI ALPINI Liarx

que debilium partium ulcera dissicilia, succi aqua pluries Ioa pulverigati usus est illis familiarissimus, decocto etiam utuntur, ad exsiccandas pustulas omnes, praesertimque Gallicas, sed decoctum parant etiam cum modico lisni Gu aci. In pueris etiam ad actiores in capite orientes, & decocto, S pulvere

utuntur. Hicqtie acaciae est usus apud eam gentem nunc frequentatus. C L P U Τ V.

De Fati uro Athenaei, Nabca appellato.

ALPIN. A rbor in AEgypto , quam illi Nabca dicunt, loti

αβ magnitudine spectatur, instar acaciae spinosa, folia ferens jujubae proxima, Veruntamen latiora, & flores ju-jubae floribus quoque plane similes, albos ac parVos, a quibus erumpunt pomula rotunda, Odorata, dulcia , gustuique valde suavia, cerasorum majorum Marosticensium appellatorum*emula , quae apud primates AEgyptios , ac Turcas sunt in magno pretio. Arbor bis in anno, scilicet vere, ac auctumno flores, fructusque maturat, faecundissimaque eXistit, Ueruntamen vere fructus non perfecte maturant, nec ut in a ctumno perficiuntur, plerique enim ipsorum prius putrescunt, quam maturescant. Auctumno perfectistima ac optima evadunt. GUILAND. Sine dubio hanc arborem esse paliurum S connorum olim ab Alexandrinis appellatum, Athenaei scriptis constat. De qua arbore sic in lib. i . scripsit: si Meminit de si iis Agathocles Cyricenus his verbis libro Historiarum Patriae ,, tertio: si Cum in sepulchrum fulmen irruisset, arbor ex tuis mulo pullulavit, quam illi connorum nominant. Est autem ,, planta ulmi piceaeque magnitudine , nihilque minor. Trun- ,, cos habet frequentes, & oblongos, spinasque paulum pro- ,, minentes: Folium est tenerum ac viride, physeque similli- ,, mum. Fructum bis quotannis producit, Vere scilicet, ac ,, auctumno, qui dulcis est omnino, ct olivae, oleastrique fru-

33쪽

. II.

35쪽

DE PLANTIS AEGYPTI.

si Rui similis. Carnem osque illi simile habet: at dissert, sue-

,, et Voluptate, cujus fructus etiam viridis comeditur. V AL- ΡΙΝ. Sine dubio puto praedictam arborem esse cannorum,11ve paliurum eandem, quam Athenaeus prodidit, etsi fructus osque non videatur omnino s1milis Nahca fructui, ac ossi, quando ii similes pomis sint, ossaque rotunda, & non oblonga, qualia in olivis cernuntur existant. Nusquam tamen in AEgypto ex siccatis illis fructibus farinam fieri apud eos animadverti. Sed praecipuus usus ipsorum est recentium, ac viridium pro cibo; eis siquidem omnibus, atque nostris, cerasa mandere , consuetudo est. Sed nunc ad ejus usum in medicina explicandum transeamus. GUILAND. Fructuum usus esse videtur , Arabibusque notissimus, de quo Serapio sic scripssit :Sadar duae sunt species: una est Asset, & alia est Adhat: sed Asfri non habet spinas acutas: & folia ambarum specierum sunt lata, S rotunda: &Nabuch ex Adhal sunt a vi; S meliores ex eis sunt illi, qui sunt ex ea regione, Sofferuntur Regibus: S sunt dulciores omnibus aliis: S meis lioris odoris, S aromatigant os comedentis, & indumenta, ,, s1cut alia aromata. Horum fructuum facultas est frigida &sicca in primo gradu, perfecte maturi aliqualem habent humiditatem , sunt omnes adstringentes ante maturationem , quorum usus frequens est ad stomachi alvique relaxationem firmandam: ad quae mala succum etiam ex ipsis immaturis expressum, familiariter tum per os sumptum, tum Clysteribus injectum sequuntur. Utuntur etiam iisdem fructi bus siccatis, atque in aqua infusis; aqua enim infusionis

ipsorum utuntur, ut dictum est, ad relaxationem intestinorum , atque etiam ad ulcera intestinorum. Sed maturorum siccatorum decoctum, vel infusio familiarissima est ad omnes pestiferas febres: ajunt enim hos fructus miram adversus Venenosas qualitates, S putredinem essicaciam habere,

corque strenue roborare. Succus persecte maturorum optimus est ad purgandam bilem a stomacho, atque a primis ductibus venarum. In omnibus putridis febribus infusione ex ipsis parata libenter ad sedandum calorem utuntur. Esui sum-B a me

36쪽

jucundi exiliunt hi fructus , praecipueque maturi, innuir parum nutriunt, facileque, Ut Cerasa, in si Oiniacho corrumpuntur, si1 immoderate ipsorum esui indiligeatur, stomachus-.que offenditur. GUILA D. Non desunt multi, qui neque immerito) inter jujubas hanc arborem recensent, quo facturn. est, ut mirum non ssit, aliquos etiam viros doctissimos jujubam paliurum esse voluisse. Sed arboris hujus nunc detegas figu- .

ram.

LA, AEgypto provenit, quam nostri SJcomorum, ac . ficum AEgyptiam appellant. Hanc proceram arborem in arenosis, sterilibusque AEgypti locis Natura sagacissima produxit, sub qua possent homines ab injuria radiorum ardentium. . Solis aliquando se tueri. Maxima siquidem arbor est ramosque sic latissime spargit, ut magnam umbram ViatoribuS praebeat, quae in hujusmodi calidis locis, arenos1s, ac fere Solis calore inflammatis, libenter eXpeti ab omnibus soleat. GUΙ- .LAND. In lib. 11. de Alim Facul. Galenus scripsit, se Alexandriae: Sycomorum vidisse parvae ficui similem: quamobrem CreSCOn- :tis adhuc, juyenisque Sycomori, & non adulti magnitudinem spectasse i arbitror : quod tam grandem arborem , Omnibus communem , ipse non animadverterit. Dioscorides melius ipsam describens, dixit. Sycomorum 'aliqui etiam sycamianam, id est morum Vocant, cujus fructus Sycomorum , t ,, propter inessicacem gustum appellant. Arbor est magna, ,, ficui similis, frondosa, multo lacte abundans, foliis mori, , pomum ter aut quater anno fert, non ramis, ut ficus, sed se caudice ipso caprifico non dissimile, dulcius grosiis, sine. granis interioribus: quod non maturescit, nisi Ungue, aut ferro sculpatur. '' ALPIN. Haec descriptio veram utique Sy

comori figuram exprimit , sed ubi ait, soliis imari, adderema

39쪽

crassioribus, Candidioribus, atque asperioribus, quod haec' folia non nis1 magnitudine ac forma, a ficus soliis disserant. GUILAND. Unde AEg3ptii dicunt tantam hanc arborem habere cum fico S moro similitudinem, in qua utrius irae figura spectatur Z ALPIN. Insitionem fici supra morum plures,

illorum affirmant, veluti Musam inssitam quoque fuisse cannae faccharum ferentis supra radicem colocassise aliquibus ost stia- sum quod tamen nondum eXperientia verum esse didici. Sine dubio in hac arbore, truncus, rami, corteXque ipsorum, fructus, lac , soliorum asperitas, colorque sici apparet; S i liorum figura, magnitudo moro respondet. Fructusque tarde, neque perfecte maturescere, atque saporem aqueum S injucundum habere: hinc a junt mori frigiditatem impedire, quominus fructus perfectam maturationem consequantur. Haec arbor, ut multi etiam meminerunt, sic est foecunda, ut nunquam multis fructibus careat, qui caudici adnascuntur , minimeque ramos, neque fructum haec arbor producit, nisi prius multis verberibus saepe laceretur, sic ut caudicis quoque corteX Vulneretur, CX quibus Vulneribus lac continuo eXit, underamus parvus, ficus ferens interim ternos, interim quinos, interim septenos , S plures etiam j Haec arbor eX seminibus non nascitur, Cum ficus seminabus careant, sed ramis insertis propagatur, estque ex iis, quae cito crescunt diutissimeque, quod mirum Videtur , Vivunt. Quaepiam Sycomorus in Mattherea visitur, quae sic ab habitatoribus erodita est antiqua, ut omnes pro certo habeant in illius trunci cavitate quadam olim Virginem beatissimam, iram Herodis Hierosolyma fugientem, illuc se recepisse , ct Christum puerulum Servatorem

nostrum per multos dies occultasse: ex quo ea arbor apud multos in multa est veneratione, maXimeque ejus trunci meatus,

qui Christum occultavit, quem ipsi Dei magni Spiritum fuisse

fatentur. Fabulosum est quod dicit Matthaeolus, truncos ramosque hujusce arboris nunquam siccari, ni prius in aqua pro- 3iciantur, & morentur aliquantulum. Usus ficuum in cibo est stomacho nocuus, ipsumque laXat, labefastat atque subvertit

Eas vero ficus rutiliter comedunt, qui vel itinere, vel Sole

40쪽

incaluerint, refrigerationeque opus habent, & humectatione fructus siquidem hi frigidi temperate existunt, multumque humidi, alvum facile lubricant, atque relaXant, tumoreS Omnes calidos, atque duros sicubus , emplastri modo ussi, sanant. Pauci sunt, qui succum, ut meminit Dioscorides, eX trunco VulnOnerato colligant: affirmant tamen praesentaneum esse auxilium ad emolliendos scirrhosos tumores, atque ad pestem non ignobilem usum habere.

ALPIN. Dc ima notissima est arbor non modo AEgyptiis, A - 1 rabibus, Syris, aliisque Orientalibus populis, sed Italiae quoque multis populis, de qua ob id paucis mihi agendum puto. Arbor est si1mplici caudice in rectum se attollens, viginti passitum S amplius altitudine. Folia ensibus similia habet, deorsum cannarum modo decidentia. Vere floret. Ramus enim quodam inVolucro oblongo, vesicae modo , ad Verusque clauso, S tunc aperto praeditus, flores emittit parvos , albos, odoratos, racematim deorsum ab involucro ressidentes,

ac pendentes. Martio siquidem mense involucra illa suis alis adligata aperiuntur, e quibus globia. filorum insitorum prosilit, floresque his filis , vel capillamentis appensi cernuntur, a quibus dactili parvi virides, uvarum racemos imitantes producuntur, qui Auctumno maturantur. Varii hi fructus inter se obse vantur magnitudine, figura & colore. Alii etenim oblongi, magni, crasti, perinde ac pruna alba quae Iulio mense in agro Bassanensi maturantur) spectantur. Alii sunt parvi , JOngi, glandibus quercuum similes, alii rotundi, crassi. Alii virides, alii albi, alii flavi, aliique rubri, immaturi omnes sapore aspero stypticisque feriunt, maturi dulcissimi; qui vero prope sunt , ut perfecte maturentur, gustum Cast anearum, dulciorem , suaVioremque representant. JIaec arbor . alternis tantum annis copiosiores fructus edit, neque quod dictu val-