장음표시 사용
311쪽
Quinta, audicem causa cognita,arbitrio suo, non incon 22, sultb,quandoque actori,quandoque reo iusiurandum deferre
posse:vt firmat Petr.Ferr. rubr. r. resp.re conuenti, g.iurisiurandi,num. Io.Sunt autem quatuor praecipuae circumstantiae,
quarum iudex in deserendo iureiurando causa cognita rationem ducere debet, de quibus exacte disseritSpecul.in tit. detur.delat.& Henric Boich in C. si. ext. eod. Sextat&specialis magis sit; iusiurandum inopia probationum non deferri,si probauerit actor intentionem suam plene, reus nihil e conuerso praestiterit sed imb aduersus reum sem tentiam esse ferendam:vt firmat l. negantes, illic conuictos autem Memnari.C. deact.&obliga. i. illic probaveru, adsonem compest.C.de fid.instr. accedat l.officium,illic. Vbi enim
probaui rem meam esse, necesse habebit posessor restituere, st de rei
Vendic.c.in praesentia,&C. 2.illic cum tune demum adhui modis Affragium recurrendum, cum H a legitima probationes deessen
Septima,tactore intentionem suam legitime probante,reo 2 autem suam exceptionem semiplene tantum, reum quoque condemnandum,nec deserendum iusiurandum fore: ut probat textus in d.l.officium,illic,pu non obiecit asequam exceptione, quae verba cum effectu sunt accipienda de reo conuento, qui quidem obiecit, non tamen probauit plene exceptionem si amisi illic Accurs&DD. explanant:accedat l.cum de indebito.ffide probat. Octaua, tactore suam intentionem non probante,&sini. hil praestuerit reus hunc protinus absoluendum, &iusiurandum minime deferendum esse, iuxta regulam l.qui accusare. C.de edend. l. vli illic, non nisi uam intentionem implenti restituere cogitur, C.de rei vendica.C.cum ecclesia, exi.de cau.poss&propr. tradit Spec.ing.vnico, vers. si autem actor.
Nona,' cum litigantium snt iura obscura, quando scilicet χεvterque litigantium plena sit probatione aequaliter instauctus,
312쪽
178 PROCE ssus v DICIARII iureiurando locum non habente, pro reo pronunciandum so re: iuxta regulam l. Arrianus, ff.de ach. koblig. l.fauorabili
7 Decima, laetori,si veritatem rei probe cognitam habear, honestae famae,&res,qua de agitur exigua sit, iusiurandum ir opia probationum deferendum ut firmat textus in . si vero moriantur, nouell. de instr. caui.&sid. M in .iusiurandum ad pecunias g. si de qualitate T. eod. a. Vndecima, si par extiterit litigantium qualitas&condsetio, uterque probationis inopia laboret quia ambo semiplena tantum instructi sunt probatione:reo hoc modo deferti iuciurandum:quo praestito, cum absoluendum esse. quae conclusio communiore & aequiore canorustarum opinione recepta est&stabilita
a Postrema si conclusio: iudicem necante nec post cauta
conclusionem ossicio suo parte non petente sacramentum inopia probationum deferre posse haec communi Doctorum sententia recepta est&approbata, arg.l. 44. hoc autem iud cium. ff. de tam . infect vivi concludit Bartol. ωIas commmnem asserens ind.I.admonendi Hippol. de Marcini.maritus, num 2o.cum seq. ff.de quaest. Bald.in cap. I.g. item vasallus,do controuersinuest.in sevd.&ind. Lin bonae fidei.Roman.comst.2ss.Quo ad primum, ubi, concludit, post causae conclinsionem iusiurandum hoc minime deferri quos etiam rere F sequitur D. Andr.Gait, lib.r obser. Io8. Supra scriptaetco clusiones omnes etiam forensis huius regionis consu tudine& usu receptae sunt. Hactenus dense
diciali, quod inopia probationum desertur, tur iurando.
313쪽
Apos TILLAE. I uiuit iusiurandum in litem.
midasuperiore Urat. s quid aestimari titem. Ista usu in Ausem. Isi causa. Eo Maliud superest ad lites pertinens,iusiuradum in litem, iudiciale Mipium dictum:de quo peculiaris in Padectis imscriptus extat titulus, iam litem iurando. Est autem iusiurandum in litem, quod ex delatione praestatur, Cum ob contu Linaciam aduersarii, Vel dolum malum, res non exhibetur aut restituitur,ut aestimationem reidi eius quod interest, etiam in infinitum iurans faciat,ut accurate definit Matth mesen b. in paratit.ad Pand hoc tit Differt hoc ipsumta superiore. Illud a. namque pertinet ad lites dirimendas ac definiendas hoc autem ad lites aestimandas. aEstimarilist dicitur,teste Budato inu annotat.ad Pand cum eorum omnium quae in condemnationem veniunt aestimatio quaedam&taxatio fit, estque accessio quaedam litis&iudicii principalis.Cuius quidem&apud nos,' praesertim apud excelli Regiminis tribunal, vsiis esse potest: quando post definitivam sentcntiam latam fit aestimatio ex pensarum, damnorum,&eius quod interest,&victori defertur eo nomine iusiurandum, Verius taxationis dictum. Huic autem iuriiurando in litem causim praebuit' non probatio snum inopia,sed ex parte rei contumacia vel dolus, qui nemini patrocinari ed poena potius coerceri debet ex parte autem actoris,cui desertur, praesumptum dominium, vivesenb.loco adducto explanati
314쪽
Formula antiqs iurisiurandi. Iurensro Iustiniane remuti iurisiurassi quam Varumpur ni praesant, Iudices, senseres ciuitatum. Formati Auseriaca. DE iurisiurandi sermulis tertio est capite agedum Quemadmodum vario modo praestitum esset tuitu radum apud varias gentes,'memini Alex.abΑleX.ub. s. cap.Io.Formulam imprecandi per iusiurandum expressit Plautus in Aulularia, Fiee scienssalis, ita me eiiciat Die, ter bonissalua urbe fiarcem ego hunc lapidem. Sed frequetius Hierat & apud Ro manos, de o-rum nomina iureiurando in testes adducere: quo nomine suprascripta formula fuerat usitata&recepta. Et sanctissimum nuntiabitum iurisiurandum, quod per Iouem idem praesta-.batur, Phavorinus apud A. Gellium lib.I. cap. H. testatur sic AEneas lib. . Eneid. Funeris heu tibi causas persedera iuro, Per superos Plato in dial .de legibus constituit, ut per Iouem, Apollinem & Themidem in foro iurareturiratus hos D Eos periurii esse severos vindices.Iurandi per Diram V M nomina aut inuocationem Dia formam vel iure nostro receptam esse, approbatam demonstrat Barrab.Bris .lib. s.defor.&sol.pop.
1 Iure noctio, constitutione Iustiniani in I.rem non nouam, C. de iud. expre est iurisiurandi forma quod causarum patroni praestant, illic sacramentumsacrosanctis euangelii tactis msent,am omnisuidem virtute δε omnisve, quodve sissem
315쪽
Lia ER SECUNT V s. 181 existimauerint,clientibus suis inferre ocurabunt, nihil dii relim quentes, quod i possibile ea non autem credita sibi cognita cause, quod probasit, vesperitu des'eratis ex mendacibus Aegatio, μου composita, i scientes prudentesque mala conscientia lui patremnabuntur. Initio eius legis Iustinianus formam affert iurisiurandia iudicibus praestandi,t nimirum vers omnimodo sese cum 3 veritate idem impcrator ins penul.nouel. de defensor ciuiatat formam magistratibus ac defenseribus ciuitatum praeseribit iuxta quam eos iurare oportet, omnia scilicet secundum iuravi leges facturos esse. Quae quidem congruere mihi videtur formulae iuris urandi,quod Atheniensis respubl.olim suos magistratus praestare coegerat, quod videlicet seruare leges velint, nullaque munera acciperes teste Plutarcho in vita Solonis. Huius modi formulae conceptis fiunt quoque in hisce regionibus' verbis,quae pro varietate actuum cum publicorum stum priuatorum variantur Plures huiusmodi ad longum res runtur in libro statutorum &priuilegiorum reipubl.Vienne sis, nec non iudiciario procellu, constitutione Ferdinandi primi caesaris,prouincialium iudicio promulgato ac praescripto.
316쪽
Insumma iusiurandum inter aliquos interpsim alisneen
des nec obes. i. Essectiniurisiurandiis litem. QUARTO , de iuribus&effectibus iurisiurandi acturis
sciendum,varios in iure exprimi. Inter quos non est effer tus postremus,lut iureiurando lites finem accipere dicantur. l.I.ffeod. qua iure eandem Vim, imo maiorem quam sententi res iudicata, transactio, iusiurandum habet.l.2.ffeod. quae&ipse utilissima finiendarum litium sunt adminicula.l. I.ff.dere iud.l. fratris. C.de transact. Secundus effectus,' uti veritate certaq; probatione ius randum habeatur:l.non erit,*.clato.l.sed&si possessori.f. sit rauero. Ede iureiurado, ubi verum dicitur eme iuratum est.
3 Tertius, ' iusiurandum vim pacti quoq; conuenti habet, ut
inl.tutor,f. I.feod. Sicuti namq; ex pacto conuento ipso iure naturalis perimitu obligatio ita iureiurado; l.Stichum, s. turalis.Tde solui. Quartus,tnam&nouationis vim habet iusiurandum.I.qui iuraue, s.fi.eψd 1 Quintus,' quia id&solutionis loco habetur.d. l.tutor. Sextus,' quia vim habet iudicii, non illo tantum respectu, quo rei iudicatae comparatur,imb maiorem authoritalcmobtineo, ut inquiti. 2. sed etiam,quia litis contestationis effectum
habesiiuxta Lnamri postea, g. si is qui .F.eod. Septimus, quia iusiurandu effectum acceptilationis capiti ex .iusiurandum a debitore,ffeod. Octauus, iureiurando principalis tollitur obligatio, Mpignus liberatur. d.l iusiurandum. Sed effectus hi, alii iurisiurandi ad axioma certum iuris sunt restringendit quod habeti iusiurandum inter aliquos i terpositumaliis nec prodesse nec obesse.l.3.ffeod.sicuti&res iudica
317쪽
L V p SECUN Dus ah iudicata, transactio acceptilatio, inter alios interposita estis nec obest nec prodest. Iuris porro iurandi in litem effectus est, tui iudex tanti re Ioum Condemnet,quanti actor iurauerit litis aestimandae causa,Lqui restituer Ede rei vendi c.
Canonico; Consuraudisario. I iis aisaeclum inerim periumst,extra ordinem rimm lite umtu . Canonum rure, so .dierum interuacto ieiunio macerandu in. Aut semelpeieraviris,ampum adiacendum testimonium non admittituri Masacerdotioremouetur. Periurus mimibb negotiis omne damnia refundere obstringitur. I In niuersum nuru omnia iuru beneficia amittit.
a Vtrum par pertini ab hominibu irrogetur es vindicetur. D periurio denique eius quei cena breuiter acturos non oportet,cum periurum essest qui stiens prudensq; falsum si urat,&iusiurandum violat.l.qui iurasse.tfeod. Vt exterarum gentiu poenas quib' periuri ruerant plexi omitta, sed eas tantuquae iurab nostris statutae ac definitet sunt, persequar, nosse co- uenit, ciuili iureo periuros quide non effici infames,excepta specie l.maior, C.de trans si nimiru quis pacta, vel traucriones
voluntate inita iureiurado, inuocato Dia omnipotentis numine solida uerit, easq; postmodure uadiare voluerit. Infatu II
318쪽
autem non ipso iure essicitur periurus ciuilis iuris dispositio.
ne, ut firmat communis receptaque Doctorum opinio, teste Fclin.inc.testimonium, numer. a. o.extide testib. sequitur Iul. Clar Alexand.ins periurium aib.s.sent. Quini mori iure, main
3 Quod consuetudo idemum ita approbat, si sententia inis mis quis fuerit declaratus Deinde, qui in t praeiudicium est rius falso iurat sciens prudensque arbitrio iudicis extraordinem criminaliter punitur, iistigationis videlicet poena iuxta a. si duo,g. si quis iurauerit. Teod. In conscientiae torot periurus quinquaginta dierum interuallo, ieiunio poenae nomine periurii commissi maceratur C. quicunque. 6.q. I. Porrot qui semel peierauerit, ad testimonium dicendum in posterum inhabilis est, etiam si nondum periurii sententia ut conde- mnatus, perreg. qui semel. Sed&a sacerdotio periurus poena canonica remouetur, ne Collatio sacerdotii Valeat, utar dit Innocent.in c. constitutus, 2 ext. de appell Rota Roman. decis 1 de iure patrona. in novis Feder.sentent.consi. s.. P normit. in Cap.querelam,&in C.cum nostras, exi.de concess.
praebendae Insuper l&in ciuilibus negotiis iureiurando de
finitis,periurii poena est, ut periurus omne refundere damnu, quod alius passus est, obstringatur.l.qui nomine.ffada. Corn. de falsita Panormit.&Ioan Andr.in c.I. ext.de falsis, Iasius. item siquis postulante, Instit. de action. Bartho. Chassin cons
Burg. g. u.ad verssou par te sermant des contrahens. num. LI In summa periurus cuncta amittit legum, canonum&stat torum beneficia,quibus cauetur, alicuius iureiurando fidem esse adhibendam, iuxta c.paruuli, h.quaest. s. firmat Bal.in authen.ei qui.Qde bonis auth.iud.possid.Panorm.in c.quaestio. ext de appell. refert&sequitur Barthol.Chass.loco citato nu.
Ii 32 Ex his patet, poenas periurii ab hominibus irrogari, pc iuria ab hominibus vindicari. At magnam dubitandi causam praebet
319쪽
s. 18spisbet reseriptum Alexandri in l. 3. Cod.eod. adeb, ut interpretes diuersimode sentientes, sese dissiculter maiore expa te hinc extricare potuerint. Et variae sunt opiniones Disce nenda autem est hic iurantis voluntas qui deseravit,in hoc pacto facile haec dissicultas adimitur. Res inquitAlexander contempta iurisiurandi consultos calore iracundiaperiuriumsit commisum eper DE U meper principem, solum D EVMM-bebit vindicem non incipem Sensus huius rescripti non est obscurus,&hoc pacto rectissime rescriptum istudAlexand.inter- Iretatus est Franc. Duar.lib. 2. disput cap.37. Iacob Reuard.
Menoch. lib. 2. cent. . cas3 I9 tractat de arbitr. iudic quaest. Conssiderandae namque sunt duae periurii poenae ratione sub-'iecti,animae nimirum&corporis Animae poenam, solus infligit Eus corporis princeps eiusve minister. Etsiproinde periurium calore iracundiae commissum ordinaria saltem,
corporali non coerceaturi cena iuxt. l. 2. Cod ad l. Iuliam maiest.l. I. Cod. si quis imper.maledix. notant DD.in'.quicquid Calore. ff.de regul. ivr.Ciuil.animam tamen vel hoc modo peierantis, poenae DEVs subiicit cum quia mortale perpetrat peccatum irascendo, tum quia peierat. Vt&verba d.l. 2. illic, pericu autem corporis, propter dictionem aduersativam ct re innuunt. Sensus est itaque, qui iracundiae calore eierat,vltorem DEVM animam ipsem punientem habet, a corporis poena immunis est. Quamobrem ut diuersum assumamc
sum, qui consulto per Di o Parasve pontificum sut Raeuardus inquit in peierabant pontificibus qui perscnium principis,principi: qui alia ratione, censeribus poenas dabant; qua de re aut hor est Cicero cum in ossiciis, tum in libris de legibus. Haec de periurium committentibus tantum intelligantur, non etiam de blasphemis in DE VM, quibus irrogatur iure poena expressa in s. I. in fin.nouell.ut non luxurientur hom.
320쪽
continatinec iurent per capill DEI, aut aliquid huiusmodi. neque blaspheman Dis , ut ultimo supplicio subdanturi
IUDICI I DEFINITIVI HI alligatio es dissu .
a Dissutationis effecturis uotusexsit in iure. Castatic tractanda. V I c actust iniuris probariorubus positus est, in quoadu Tuscati disputando&allegando operam consumunt. Finitis namque iis quae ad probationem pertinent factorum,ad camis merita pertinent ham,publicatis,inquam,testibus,ri instrumentis editis , de iure disputandum esse iubet Decretalis, in cap.in causis.in fin.oxt.de testibus,accedati aduocati,Cod.dσ aduocat. diuersiudicior Disputatio quavis in re inuestigam da,aptissimum praebet adminieulum Ambigua siquidem haec ipsi ad certitudinem redigit , obscura, perplexa euolust, confusa