장음표시 사용
301쪽
sistio in praesumptionem mutari nequit cum nul l Lessici possieratione,ut quae falsa sunt vera habeatur Nonum,' praesumptio iode persona extenditur in persona fictio minime,l.lex Cornelia,ubiaccurs. st de vulg.&pup.subst AleX.concio .nu.I.VΟLI. Postremum, i, sumptio in iure alleganda est fictionem au ratem allegare non est necesse. Hoc discrimen tradit Crauet. de
antiq. temp. 2.partic. 4.pari prin. Haecque decediscrimina affert&vberius explanat Iacob. Menoc.lab. I.tinet.praesump.quaessit.
Prasemptioms necessaria essectuseis, ut in iudicio erram ct in mbitata de aciat, qua cotraxia probationed usitarinequeat. I iando er quomodosasiat. Praesiumptio iuru antum , mam se ipsa scirprobationem, se a probandi onere excusat, est, aduersarium transfert. -- Leuis, ideis, hominis praesumptio se icionuauisemiplenaeprobationis essectum halet. Circa hunc actam, qua consuetud orensis. FosTREMO loco de singusarum praesumptionis pecierum
effectibus est disserendum Praesumptionis itaq; necessariae v t discernit rite Mati.Wesenbcc. hoc tit. essectus estivi in tu rdicio certam adeo&indubitatam fidem faciat, quae contraria Probatione debilitari nequeat. c. per fide exi de spons d.l.fin. C.arbit. tui. Regulariter quidem' inquam probationem haec, in contrarium non admittit directe: attamen indirecte admittit,si nimirum confessio interuenerit partis aduerseneste Andr. Alciat. in princ a partis, num 6.post Felin.inc.quoniam con-Wa,in princ.ext.de probat.aut euidentia rei ut tradit Felin.in c. quanto. extr. eod. Roman cons Io. Hipp. de Marsint. I. g.si
302쪽
1s P Roc Essus IVDIC MI seruum. F.de quaest.aut denique in integr. restitutionis auxilior teste Bart.&DD.inl.inter. g. I.ffde Verb.oblig. Praesumptio iu-3 ris tantum firmam quoquefacit fidem in iudicio. l. siue,C.de pro at.l. I.C.de apoc.publIc.lib. Io. Hipp. d.I. I. g.siquis.&cum cui patrocinatur, ab onere saltem probandi immunem efficit, illudq; oneris inpartem aduersam transfert. l. ab ea parte,ff. de probat.d.l. siue,annotat Bart.inl.in illa.in fine st deverb.oblig. ideo contrariae probationi cedit,l cum de indebito .ff.eod.l.fin. a. quod met.cau αquia.cxl cod. Leuis praesumptio liquatio minis dicimus semiplene saltem probationis aut suspicionis effectum obtinet;vt annotat Bald.inrubr. C.defid.instrum. Haecs cuncta, quae in hoc actu dicuntur tam consuetudini,quam iuri communi sunt conformia.
CΑpv I. De iurisiurandidesinitione . CAP. II. Deiurisiurandi diuision . C, p. III. De iureiurando in litem. C, p. IIII. Deiurisiurandiformu. Q p. V. De essectibu iurisiurandi. CAP. VI. Deperiurio ripama.
TVRIs IvRANDI necessitatem vitae humanae peruersias, I, fidei ac promissionum violatio induxit, sic, ut quilibet hominum actus iurisiurandi religione veluti adminiculo certior firmandi sint. Alioquin in repub bene rectet constituta, qualem
303쪽
SECUNDUS. 263lem diuinus finxit Plato, non passim ac temere iurandum est: iuxta c. ita ergo his verbis quiintelligit non in bonis in necessariis iurationem haberim, refrenasse quantum poreis,ut non ea Gatur, nisinerestas cogat, za quaest. I. Necessitate itaq; summa cogente iurandum est ut Hieremiae a. cap. legitur, in veritate, iudicio, Miustitia: quae tria sunt firmissima ruramentorum adminiculadi fulcra Nam recte iurat qui tuedae veritatis gratia iurat. c.homines. 22.q.2.sic iusiurandu conforme iudicio est,si quis discernit animo quid licitu,quid illicitum,quid honestu,quidlurpe,quid aequum, quid iniquum sit, durat salua, illaesa conscientia, ne diuina lege prohibente, nomen Domini DEI sui in vanumas. sumat. Proindoiustitiam,qui iurat,ob oculos tanquam meridianum solem sibi statuere debet, ut iuret quod iustum&honestum tantum existat ne alioquin iusiuradum vinculum iniqui
c.non est obligatorium .de reg.tur.ins, Aetiis hic quinq; con 2 stat capitibus; PRIMUM definitionem iurisiurandi, Si C WND vi eius diuisionem; TERTIVM iusiurandum inlitem; Qv A RTU formam; QVINTVM effectus eiusdem continet. Si Xa o de periuri poena agitur.
Iusiurandum quid. Cuiusmodi esse debeat. Iusiurandum non eget absolutione . IV si v AND virecte definit a Iostien. in summa huius tituli decretalium, esse affirmationem vel negationem de relicita,possibili, &honina, sacrae rei attestatione firmatam Cic. O o
304쪽
x, Roc Essus UICIARII offici libJ.breuissime definimuiiurandum esse assirmati religiosam. Nam religionis in se vinculu, quod coicientiam ii crantis ligat, complectitur. Siq; praestandum sit iusiuradum, in
veritate,iudicio,& iustitia , uti habetur Hicr. 4 id cuius nomino iuratur, verum,iustu,licitum,ptum,honestum, aequum esse o-3 portet. Hinc efficiturn iusiurandum non egere ablolutione;vt annotat Felin ine praeterea ext de spons si accedat actu ipse iure inualido confirmandi eiusdem gratia: teste Panor in cap. quamuis de paci. II. 6.&in c.cum contingat.eXLeod.vel,si Co mim prorsus sit;teste gloss. in c. veniens.exteod.aut si vergat ad interitum lutis aeterna vel corporis,glosis in C.siveris,ext. Cossicum annotatis per glosi .in c.dilectus.Cxt. quod met. au.d.C.VC niens. d.C. cum continSat. Iuramenta quoq; metu extorta nurulam in se obligandi causam habent, de quibus per gloss . inc.a, balem CXt quod mel cau. c. 2 ext eod. c. ubi,de elect in non est obligatorium. c. in malis, de reg. iur lib. 6.
Q urandam aliud iudiciale abiud extraiudiciale: hoc vespromisssorium vesco maurium. a. Promissorium qmaei Auibus reb, adhibeatur. Confirmatorium ινδε -
E exempla. More hvius regionis,contractus minora ne curatorum consens,, renunciationes inarum de haeredi alibus, se donationes in tercoiuges etiam eiuramento valent, stocaciterin antia
Iudiciale iusiurandum quid. Consuetud orensis. ν Subdiu se iudicistis in volunt mm, necessarium es iudicisse cladiusfic dictum. Io Volun
305쪽
a. Isiorum exempti interpretesadeiactum; seipsius breuis explanatia. De iureiurando iudicialisleciali, prima conclusio eis: in criminal bus causis iudex omissu ob inopiam probationum iusiura dum deferre nequit. a Conclusio ratio ct extensiones.
1 Secunda conclusio, in factis exactissima aut saltem liquida pr bationes exigentibu inopiaprobationum,iusiurandum non esset a Tertia, ubi depersonarum legitimatione edi tu agitur, deferri aeramentum iudiciale inopia probationum non posse .ar uana, ubi semiplene tantum probatum eis, delationi locumfore. actauinta, iudicem causa cognita, arbitri uo, non inconsulto quam dos astori, quandos reo iusiurandum deferreposse . a Sexta, iusiurandum inopiaprobationum non deferri Arobaueris
actor intentione ua lene, reus nihil econtraprae terit. a Septima, actore intentione uam Mitimeprobante,reo aute uam exceptione emiplene ansum,reum condemnandum nec deserendum iusiurandumsere . as Octava, actoresuam intentionem non probantoreum absoluendum
ad Nona, cum lustantium itura obscura, iureiurando locum non habente pro reo pronunciandum fore . a Decima, actoris veritatem reiprobe cognitam habeat, hones02-ma, erre de qua Uur, exiguasit, iusiurandum inopiaprobarionum deferendum. decima par extiterit litigantium quatita est oditis, sevum inopia probationum labore reo hocmodo deferriusiurandum.
306쪽
L 1 Roc Essus via ea A' Dia Posrema, iudicem nec ante necpon cause conclusionem, fliciso, parte non petentesecramentum inopia probation deferreposse. 3 Consuetudoforensis Uriaca. IN ENE et E secundo loco receptum est, duplex iusiurandum esse textraiudiciale unum,alterum iudiciale. Subdiuiditur rursus illud, in promittarium, confirmatorium Promis sorium t ad fidei promissionem pertinet,quam cliens domino, libertus patrono, magistratus reipub iurato praestat ut patet extit. de tor fidei in cud. cxl. decurionibus .illic sacramentumproviriliter rebio gerendopraefante C. deipitc aud Δ eel sin. C. de
3 vasallus, tit. depac. constan. infe ud Accedit tautem hoc iusiurandum assertioni aut promissioni simplici, eamq; magis firmam, esticacem ficit. . . . quaestum. T. si quis caut.c.quan quam omnes. 23. distina Nam promissio hoc pacto geminatur, ut firmior existat, L mulier Cod ad senatustonsilit Veli. ωvoluntas promisibris stabiliatur L Antistius Labeo. E. de acqui. 5
omitto haercd. hunc communem locum de iuramentorum efficacia eleganter tractatri accurate M. Cicer librH.ossic. Confir- .matorium t contraatium aut actuum extraiudicialium confirmandorum gratia in uentum est,icilicet eorum,qui per se inu lidi omnino non sunt, edix cauta aut circumstantia quadam
facilc debilitari possunt. Hic itaq; iureiurando est opus,ut quod in contracti, desectu aliquo laborat, firmetur stabiliatur. Quod si quid iniqui in actu quopiam sit, ne vincuIum iniquitatis existat, iusiuradum non admittitur: scuti nec validum id est, actui aut contractui vires minime habenti appositu.l. cum primcipalis T. de reg. iur. c. accesibrium ubi nota. de reg. iur. libr. 6.
cum simit. Huius iuri1iurandi textat exemplum in auth. sacramenta puberum C si aduers vend.in c. cum cotingat. Xt.eod. in cap. quamuis depact libr. 6. tot titui. ff. de donat.int.Vir.
307쪽
et s S. 2738c uxor.Iuris namq; ciuilis dispositione contractus minoru sine eorum curatoribus,renunciationes item foeminarum de haereditatibus factae, donationes inter coiuges inualidς prorsus scini; quare nec iureiurando iure ciuili stabiliri queunt, d. l . non dubium. l. si aut nullum. C. delegit. haeredit. Iure vero canonum non usq; adeo iniquidi inanes hi actus iudicantur; sed ita, ut eorum defectus iureiurando firmari queant. Quare seruandum his accedens est iusiurandum, cum nec dolo, nec metu praestitum sit, nec in salutis aeternae vergat dispendium. Huius deniq, uegionis more actus hi cuneti simhesper se efficaces habe stur, ut iureiurando confirmante opus non sit Iudiciale i iusiurandu generatim sic dictum,definiendarum litiuru controuersiarum forensium gratia in usum venisse hominu , probati. I. ff. eod. Quod quidem cuiuis actionum generi applicatur:vt patet ex l.3. g.quacunq; , ubi gl.4 ex L si duo. g.idem.1feod.explanat
Hier. Schuriscons 47.quod in praesenti,Circa fin centur. 2.aC- cedat l. iusiurandu&ad pecunias. E. eod. Qua in re S foren 8 sis consuetudo nostra communi iuri conformis est Passim ius iurandum hocce in voluntarium, inccessariu,&iudicialeno 'minatim diuidunt ut inscriptio in lib. PP. ad hunc tit .demo strat. Contieniunt quidem interpretes in specierum distinctarum nominibus, sed in rebus discrepant quibus diuersimodo nomina liaec ascribunt. Sed ut nimiς evitentur ambages,voluntarium t iusiurandum sit,cum consensu litigantium alter alteri Ioin iudicio iusiurandum defert ut firmat l. i. illis verbis, qua vel expinione serum litigatorum, V eod. Causas itaq; ad iudiciales &actus, non extraiudiciales quod vulgo opinantur, hoc iusiurandum refertur.accedat textus in l. sed etsi seruus.&inl.seq.g. I.l.admonendi,&I.fin. ffeod.Necessarium illi quod nos dixi irmus voluntarium appellant;definimus hoc esse,quod deferenti aduersario refertur, cum sit necciIario praestandum vel quia is cui delatu est ab aduersario,necessario aut referre,aut solucre cogituri iuxta edictum praetorium in l.iusiurandum, ad cc Oo
308쪽
acritas. g. ait praetor is cod.Iudiciale dicimus in quo nullus habetur cosensus aut litigantium spectus, sed cum iudex ollicio suo necet sitate quadam propter inopiam probationualteri litigantium iusiurandu defert, de quo aisseriturin d. l. admonedi,uin in hi bone: fidei. Rc etiam Duarenus diuidit iusiuran- du,aliud voluntarium mere esse quod extra iudiciu alter alteri sponte deseri,de quo loquitur l.iusiurandum quod ex conuentione,ffeod. Aliud simul,diuerso tamentespectu, necessarium ae voluntarium, quod scilicet alter litigantium in iudicio alteri defert.
Nam hic post factam dilationem necessario iurat, aut soluit, aut refert,inde necessarium ratione deferentis appellatur Plu- 14 rima thorum exempla Iuriscosulti rospondendo ad tria preti
rh edicti de iureiurado propositi capita asserui, quoru responsa
in hoc PP. titulo extant. Quae quido edicti capita breuiter enumerare Menarrare opera precium erit Primi verba sunt ab Vlpiano possita in d .l.iusiuranduri ad pecunias, g.ait prςtor. maquo is urandumpetitur,soluere aut iurare cogam. Non quidem abs
re factu fuisset, si compositores Pandectaru, qui pleri' in locis
praetoria edicta truncatim retulcre, Ianc apposuissent clausulam; ut referre. Quia&id permittit praetor, ei cui delatum est iusiurandum , ut patet ex l .delata,C.eod.&ex Lmanisi mrpitudinis esto consessionis, nosse nec iurare nec iusiurandum referre . Secundi capitis , quo nimirum praetor exceptionem se daturum pollicetur reo, qui deferente actore iurauit, fit mentio in lage 3 iunctat seq., in l. ait praetor,in eodem.Siis cum quo et rur conditione. delata iurauerit, aut iusiurandum ei remissu uerit, esu rei de qua iuratum fuerit, aut iusiurandum remissum, aduersis eum, aut aduersuseosa quos ea respertinet, actionem non dabo. De reo itaque verba haec edicti loquuntur non de actore Tertium Caput quod ad actionem pertinet competentem actori, qui sibi a reo deferente deberi iurauit, cuius verba promuntur exit. nam&Postea, f.tum vero,Lin duobus,f.vltimo t.euna quies1
309쪽
princip. ff. eodem. Si actorpetitorve eonditione delata iuraueris, aut iusiurandum ei remissu uerit, elin rei de qua iusiurandum dei rum es , actionem ei, in qua hoc tantum quaretura iurauerit , veloissurandum remissu uerit Mabo accedat textus ins si quis p stulante,Institui de action. quo in loco actio haec praetorii. ctionibus ascribitur. At circa iudiciale iusiurandum a nobis hoc modo in specie dictum, quod forensibus actionibus, de cidendarum earundem gratia plurimum seruit , subsequentes sunt proponenda conclusiones. Sit ergo conclusio priama in criminalibus 4 causis iudex osncio suo ob inopiam pro is bationum iusiurandum deferre nequies ut affirmat Bariolusinu maritus, post Accursium ibi, T. de quaestion Probationes t namque in criminum causis luce meridiana clariores e Isse debent, i sin Cod. de probation Idem iudicium ferendum est, lae arduis grauibusque causis pecuniariis, glossin cap. eum sint, de regul iuris libro 6. necnon de causis famosis, quales sunt iniuriarum cauta vipatet exl. dolum, Cod. de dolo. exd metu, Cod quod metus caus firmat Bartol in dicta l. m
De causis beneficiariis, seudalibus exempla huc adducunt Baldus, Salicet in d. l. in bonae fidei copiose id explanat Petrus Ferrarius in praxi, sub rubric form. resp. rei conuenti. g. iurisiurandi, nunter. H. Generatim autem haec accipienda est conclusio, siue ex criminali causa ciuilitcr siue criminaliter fuerit actum;vi expressim tradit Homen. in cap. tam literis, extra de testibus: licet plerique aliter distinguant pediperam: cum dictat fines. abiblute citraque ullum loquatur dis 'Crimen, quae probationesin criminum causis manitestissimas fasitat immo glossa in dicto cap. tam litetis, locum hic regulae esse at firmat, actore id est, accusatore non probante, reum absoluendum i qui accusare, Cod de eden nec accusantem iuuare vulam praesumptionem pro se habentem, posse. Haec autem cor
ciusio accusantis ves agentis tantum personam contingit.
310쪽
α ε Roc Essus IVDICIARII Nam in reo uti inter omnes conuenit nihil vetat, qud minus ei purgandi sui gratia sacramentum a iudice deferri queat atagumen. d. l. incibia fidei ic, nec non etiam in caeteris causis, C dic.eodem. Quam ad rem cognitio causae est necessariaevi comcludit Henric. Boich distinguendo in cap. fin .ext. eod. Qui-itius obseruati, ii forensis consuetudinis Austriae undiquaque est consentanea sic quidem ut vel raro deferatur etiam reo secramentum in criminalibus nisi ubi eiusmodi sit admuniculis instructus, quibus iudex oucatur, ut purgandae innocentiae suae gratia reo, caussa cognita, deferre debeat vel possit I9 Secunda conclusiot qua similiter communis iuris dispositioni consuctudinis obseruatio congruit: ubi legis aut iuris mu-
nicipalis dispositio in aliquo facto exactissimas vel plenissimas,
aut saltem liquidas, dilucidas, siue manifestas probationes exigit, inopia probationum iusiurandum non eis deferendum: ut D illatim concludit Accursius in leges n. ff.quod metus causa, sequitur Romanus singular. n. Baldus in lege fi n. Codic de
secund nupt. Innocent in cap. cognoscentes, extr de constitution accedat textus in i si creditor, in verb manifestis C.
de pignor action. Mind. I. illic, manife sprobationibus, Cod de fide instrum. Bald in cae I tit de consuci rec seu in seud. 1 Tertia, tibi de personarum legitimatione statu agitur, sitne quis legitimus procurator, filius legitimus existat.&c.Cum causari quaestio haec sit praeiudicialis, magni ponderis, deis ri sacramentum iudiciale inopia probationum non posse recte sic concludit Bald.4 Angei md non selum, g qui in alieno Ede procurat Roman in d .l admonendi, Innoc., canonist in C. insinuante,& C. cum dilectus, cxtr de success. ab intestat &Bald in d. l. in bonae fidei. y Quarta, tibi semiplene tantum probatum est,delationi locum fore quam probant verba d. Lm bonae ei, inopiaprobationum, quae non omnem probationem cxcludunt, sed de probatione quae non plena est & perfecta, loquuntur. Quintas