장음표시 사용
331쪽
Causiae, quae antea non fuere deducta: quod inconueniens est: ut asserit Felinus citato iam loco, num in. Tribus t iam enumeratis conclusionibus iure interpretum dogmate approbatis&consuetudo forensis Austriaca est conformis. Conclusa namq; causascollatione actorum secuta, vllae probationes, ulla instrumenta non admittuntur nisi forte ex iusta ac necessaria causa beneficio restitutionis extra ordinem a principe impetrato, litigantes obtinuerint, ut denuo resignatis actis, si quas habeant alias probationes, eas producant: sic tamen ut partis adueris responsiones aut argumenta, quae contra proferre velit,pariter recipiantur Ladmittantur.Quod ipsum noraro in praxi forensi obseruatum fuisse compertu habeo. Idem est, si forte reus ex litigantibus in postremo suo eoq; conclusionis libello noua inserat instrumenta, ut ea interdu velabi piis iudice, coram quo discutitur causa, audita viceverse at tera parte, admittantur quamuis hoc regulare, ordinarium
non sit. Nam Millud ansam praebet, ut litigantes pluribus quam tribus libellis procedere oporteat. Iuris autem consuetudinarij ordo tres duntaxat utrique parti admittit libellos , ac iubet, ne ulla cognitio iudiciaria super iis, quae de nouo libellis vitimis inseruntur, de quibus antea mentio aut deductio facta non
Quarta, iudicem ex officio procedentem cauis rescindere
conclusionem,ulterioresque probationes, iuris adminicula&faeti,admittere aut iniungere posse: haec eruitur ex decretali in
c.cum Ioannes, illis verbis, is obstante quodipsa interrogati acta fuerit postquam vansitu extitit in causa conclusum, eum iudex quio adprolutione enuntia debet niuersa rimari possit interrogare
de facto quoties dubitationualiquid occurrit exi de fid instrumen.&ibi annotat Felin necnon Iasind. l. admonendi. num isa,
Haec obseruatur conclusio&ab Imperialis Camerae Spirensis iudicibus sui testatur Andreas otii, libr. I. obseruat IOT.
332쪽
ΡROerssus v DICIARII num. s.&iniussiciorum Austriacorum tribunalibus. Nam iudi-Ces saepenumero, quos rerum ordinem, veritatem diligcti inquisitione discutere oportet, vetitatis habendae gratia, alteri litigantium, etiam post conclusem principalem causam ulteriores facti probationes iniungunt: quae ipse muniuntur expressa decretali in c. pastoralis exir de caus post . propr. illis verbis, nis iudex qui de causa cognoscit, hoci um extusta causa videris expedire item: his igitur est abis causis in ectis qua continent aequitatem, aut tu e mouerint animum iudicantis, postquametum conclusium uerit ossea possessorio iudicio non negamuου. . Quinta, i in criminum causis conclusione non fieri,sed quae rei concernunt innocentiam usque ad sententiam definitivam admitti vi concludit Abb ind.cap. cum dilectus.& Bartol. m l. diu fratres.lfde poen Mini. I g. si quis ultimo is de quaest Bald.
bitr. Sic aequitatis causa, cos uetudine hec cst cocluso recepta. Sextast instrumenta de nouo reperta,etiam conclusiones csta causae admitti:vt probat decretalis in c. pastoralis.ext.de eX- cepi illic, nisi fortealiqua denouosibi copetensennouerit, velis quo voluerit eam oppone demsciat iuramento Iepsmodu ad illim no-ιuia peruenisse. Cui coclusioni,pro qua plura adducit Felin ind. C. cum dilectus,&consuetudo forensis Austriata conformis est. Septima, i instrumenta post conclusione causae litigantibus praesentibus nec contradicentibus producta,admitteda esse ut cocludit Castr ind.l.admonendi., Panor.in c. quonia contra falsas exir de probat. Cui nec consuetudo forensis restagatur. a Octaua, ' instrumenta de nouo celebrata, quorum adminiaculo litigantes sententia non expectata, alite discedere volunt, post conclusiionem causae produci posse:vt concludit probeLu
bms 'Onte recesserint, debetiararum haberi. ff. de ope noui nunc. Π Nona, in summariis causis conclusione caulei nil impedire,
333쪽
rmat Rom. cst. Ioc. ωFelin. plures allegas ind.c.cum dilectus. Decimi l sit,conclusionem vel renunciatione in causa pon- Incipali factam ad causam appellationis non extendi;cum litiga tes de ea cogitasse non censeanturivi probat Spec.hoc tit.nu. 4. Cui cosuetudo forensis nostroru tribunalium non per omnia I est consentanea.Etenim licet in spiritualibus consistoriis id sortiatur effectu, ut no deducta in principali, deduci in appellati nis causa possint: attamen in ciuili foro minime,ubi ea tantummodo acta, illibelli,probationes,ac instrumenta eadem quae in caulae principalis processu sunt deducta, etiam in appellationis instantia deducuntur,nec alia quaevis admittuntur Ob id is ideprocessus de quo est facta cognitio & sententia lata, ab eo, qui publicis praeest actis eaq; expedit, vel praesentibus vel idq; crebrius)absentibus litigantibus,verum ordine debito, iuxta numerorum seriem, componitdi obsignat: serapostolos superiori iudici transmittit.
Est iobm consilii. Consiliariorum Uycium
Si iudex lentum consilia ex iuris municipassidis ostione acti. bere debeat senonsciat sententia i O iure eis nulti. diuod tamen deiratur. Vsu consularum est alligationum in Italia, Germania se, ustria. PosτREMVs libri huius actus iudicibus praescribit modum,' quo pacto ad causas tractandas atque cognoscem a
334쪽
3os PROCE ssus IVDICIARI Idas consiliis aliorum, eorum maximopere qui iurisperitia sulgent, Vti eos oporteat. Non enim citra maturam deliberati nem, ex iuris legumque conformi consilio haustam cognitio suscipi debet: ut ait Specul initio tituli de requisit consit ad
ducens textum in C. ad nostram, exi. de Consuet.&C.de quibus,
lic senior prouincia congregate, o eos interrogaIe. Facilius namque inuenitur,quod pluribu senioribus quaeritur distincti 2 o. c. est O. ys.
distinct Romanis priscis 'ustatum filii, ut iudices vel recuperatores a praetore dati in cognitionibus causarum adhiberent iurisconsultos ut Cicero in Quintiana innuit oratione, Meleganter huius rei communem amplificat locum in oratione pro
A. Cluentio sub versiculo cum haesunt videnda.Non enim propriae inniti prudentiae iudex sed in arduis grauibusque negotiis discutiendis sapientum virorum consilio uti debet; quae fructum ingentem secum asserui, ut alti humanum. C. dell.l.dubium non est. C. de repud Excmplo Salomonis regis omnium seculorum sapientissimi,qui semper a latere consiliarios habere non dubitauit Caesaris itidem Hadriani,qui Spartiano teste,in consiliis praeclari nominis iureconsultos, Iulium Celsum, Saluium Iulianum, Neratium Priscum habuit. De Alexandroseribit Herodianus, sedecim eum ordinis senatoriiviros aetatis grauitate, vitaeq; sanctimonia praecellentes principis assessores
habuisse, quorum sustragiis ac consiliis eiuncta dicenda, agenda fuerant. Huius principis Papinianus praefectus fuit,rqtorio. Familiares eiusdiloch fuere, teste Lampridio, Fabius Sabinus, Domitius Vlpianus, Iulius Paulus, Pomponius, Alphaenus, Α-
fricanus, Florentinus, Martianus, Calistratus,Hermog Venuleius, Triphonius Metianus, Celsus, Proculus, Modestinus. 3 Consiliariorum officium t probe exigit,ut in causa,ad cuius cognitioncm electi sunt, yncera fide pro commodo publico, S pro Vtraque parte, quod iustum aequumque videbitur, consu- clant ut traditur in i nemo C. de asse r. Proinde is quid dolose&inique consuluerint, deque eo conuicti fuerint, dolum
335쪽
praestare,& poena assici eos oportet iuxta l. consili, non fraudulente cum ibi notat Eue reg. iuri cap. sane cap. lectae exi. de renunciat. l. qui seruo persuaserit. g. i. ff. de furi l. consiliarios. Cod de affector Sed si consultor imperiis conullum dederit, cum vel hoc modo praeiudicium afferat litiganti, de dolori culpa lata obstringitur ut probat Bald. in addit. ad Specul. hoc titui. Immo Speculator vel ipse eos puniendos arbitratur arg. I. final T de var. extraordin cognit &iit Instit de obligat. quae ex quasi delic nasse in princip. l. imperitia fide reg.tur. 9.imperitia quoque, Instit ad i. Aquit Concluditur porro, si iudex 'iuris municipalis dispositione dictante, ut crenitionibus
causarum sapientum consilia adhibeantur, consilium requisierit; at cum non ei datum sit, nihilominus sententiam tulerit, eam ipta iure nullam csse. Quoniam consilium ex formamunicipalis iuris requiritur, qua non seruata actus efficitur nullus. vi sentit Bald in l. I. Cod de indictavid. toll.&ini cum semientiam, infin Cod de sentent &interloc omn. iud Bartol. in i sed si plures,vers. sed quarto quaero,dicit statutum .sside exercito. Ialae in rubr. Cod. de exercito Min l. I. Cod ne lic. in una eademque cau.Sed diuersitati l opinionum detur locus, quam recenset Ioan Andri in addit ad Speculat. g. I. hoc tit Conclusioncm hanc restringendam ad eum esse casum dicendum est,quando iudex obtinuit iurisdictionem suam ab eo, qui ius municipale id ipsum introduxit cuius expressum ponit exemplum Bartholom. Chassan inconsuet Burg. rubr. 4. g. 7. num. 29. diuersum autem esse, si non obtinuerit iudicandi facultatem iudex astatuti conditore,sed a superiore coque casu sententiam latam citra consilium sapientis, quod necessario ad cognoscendas causas adhibendum statutum decernit, validam Dessicacem eme quo nomine citatur a Chastaneo Angel. cons. 199. de hoc articulo copiosius differens Franc Aretin. ini. si quis mihi bona. . si coram. col. penultim Ede acquiri. haereditat.
336쪽
3o P, o cara s. IVBI cIAR LIBER' Ecv N, Vsus consiliit ut adhibeantur iurisconsultorum cognitionibus, decisionibus causarum, fieques est non in Italiari Romana curia modb,sed, maxime in Germanico ImperialisCamerae Spirensis iudicio, in Ca:sareae aulae tribunali. In huius autem prouinciae Austriae non item. Quinimmo coram prouinciali iudice Latina verba aut sententias, nedum iuris alleg tiones libellis inserere interdictum est,publica circa iudiciorum ordinem&processum constitutione emissa.
337쪽
Ε, T L hoc libro iudiciariiordinis pars contin tur, qua ad causerum spectat decisiones, i, a qua tactus eiusdem decisor diculur. Et iudex praecipue in iisdem officium suum expedit & tanquam ad iudicis finem certumq; scopum accommodat Omnes siquidem iudicioru actus superioribus duobus libris deseripti, ad hoste qui in decidendosunt positi, quibus cotroue saetinem accipiunt, iustitia promouetur ac stabilitur, referuntur Librum itaque hunc in sex distribuam actus. 4 Primori, de sententia mentionem faciam. Secundo de appellationibus. Tertio de supplicationibus. Quarto de restitutionibus. Quin- ab de sententiae executione Postremo de expensis.
338쪽
CApv I. Desententiadscriptione . CAp. I. Desententia disributione . Q p. III. Deiis qua adfrenda ententia requiruntur- CAP. IIII. Deforma concipiendae tentia. CAP. V. De modis impugnandisententiam. Αpos T ILLAE Ad initium actuS. uidiudex sententia attendere debeat ea puta disceptare iure . Huius actus capita.
1 Mi Wia est, 4 quod iudicem in sententiae pronunciationσο magis alludere oportet, quam quod iustitiae, aequitati.
ritatiq sit maxime consentaneum c. nisi cum pridem exir de renunci. l. Imperatores,illic, veritatisim versere. st de prob. copiose tradunt DD. inl.illicitas.g.veritas.fr.de ossi praes Bald. inl.libertini .fide stat.hom. Ait Isidorus libro et molog.vigesimo,cuius dictum affertur in c. iustum. 23. q. h. iudicem dictum esse quod ius dictet populo, siue quod iure disceptet. Iure au- a tem disceptare, test iuste iudicare. Non enim est iudex, si noni est inco iustitia. Beatus ait Hieronymus in epistola ad Dama- sum: alienum te a personis omniu redde in iudicio, ac propteTiustitiam. In iudicio pauperem defendas, nec propter gratiam diuiti indecenter assistas, aut si non potes facere, cognitionem respue causarum.Distribuemus t hunc actum in quinque praecipuos articulos. Primus sententiae significationem ac descriptionem continet. Secundus species. Tertius requisita duar tus concipiendae sententiae formam. Quintus, postremus, modos,quibus hae inualidaevi infirmarissiciantur.
339쪽
o Significationes vocabis. Sentenria quid's. Interlocutio iudicis quid'VARi Asinitio sententia habet significationes.Nami sen Ttentia status in animo dicitur. Et res posita in sententiis dicitur, de qua variae sunt hominum sententiae.Sed in hoc articulo, iudicatum seu iudicialis demitur euen pronunciatio eiu 2 nimirum quod bonum, aequum in controuersia vertente i dici videtur,codemnando vel absoluendo.l sicuti.* sed si queeratur.ffsi seruit.vendic. LI.T,Qfructu quemad. ue.l.in pro posita.ff. pro socio.l. haec venditio. Ede Contrah.emptriini. I.Edere iudic Modestinus rem definit potius iudicatam quam sententiam. Qua quidem finitur iis,&a controuersia litigantes recedunt quovi responsum pertinet Pauli in l. qualem.f.dicere.fide arbitr. Si itaq; proprietatem verborum consideremus Minseriptiones tituli PP. de re iudic.& effectu sententiarum,&de interlocutionibus necnonCodicis de sententiis, interloc. mu iud examinemus interlocutionem a sententia differre reperiemus. Nam interlocution iudicis prae ratorium quasi 3: vel iudicio quod incidit,extra decisionem politum potius dicitur, quam sententia, quae decisionem controuersae respicit.
Apos TILLAE. Sententia alia interlocutoria, aliade ni a.. a Interiacutoria uiae.
340쪽
Lautem spectemus usum in foro ab omnibus interpretibus, de qui praecipue de iudiciorum actibus disserunt, receptum,
et sententiarum loco secundo aliam dicimus esse interlocutoriam, aliam definitivam: quae diuisio a Speculatore ira g.lpecies, tit de senten.& his quae ips sequuntur, licet duo adiiciat membra alia, praeceptum & mulctam. Quorum tamen illud interlocutione comprehendi potest hoc tententiam ipsam consequia tur,sententia non est. Interlocutoria itaq; est i quam iudex interim de incidente aliquo articulo fert pendente adhuc negotio,quod examinarur,principali. Exemplum es in l.quod sullit vetuitve prςtor.ff. de re iud. tradit Accursins .ad excludendas. nouell.de litig.Canon.in c. significantibus,ext de off. deleg Myin c.significauerunt, exi de testib. Definitiva autem est,' qua principale negotium finitur ac deciditur, de qua plurimae loquuntur leges, duobus supradictis titulis insertae. Accedat pro huius discriminis comprobatione, Decrctalis in C. cum cessa te illic, ut siue iudex ordinarius sue delegatus aliquid committendo.
melcominando, velinterloquendoprotulerit, quo executionis mandato alter Eligantiumgrauaretur,&c.ext.de appeti.& textus in c.ei qui appellat. . q. 6 in s. di nitiva quoque sententia, qua condemnatio . nem velabsolutionem non continet pronusta habetur. Differentias ψtriusque plures affert Robert Marant in . part Specul auristit & demum sertur sententia.
conclusio nima est: nonsubita deliberatione matura praeerinta a iussicibus concipienda emendanda sentennas esse. Mecunda sentensiam cognita causeferendam esse . Tertia: