장음표시 사용
41쪽
Triplex eius remedium pro actore praesenterontra reum tonum eiu absentem. D taui talis dicitur, si uina denuntiatione vel naperemptoria L
Licuabas vere contumaxiaest, qui vocatus compariturumseseexpresse negat. Contumaciter absens realiter Aperyonaliter apprehendi vel e raripotent. Sed dati ad ractandum iudicium, non in carcerem. - ua tam otesias, utrum omnibuου iudicibus coperat ρ dubitaιών. HAEc l. t cum subsequente authentica actuum qui iniu-Idiciis exercentur pro qualitate causarum controuera-Tum ac negotiorum , rationem nobis in mentem reuocant.
Qui quidem 4 legitimi non censentur esse, nisi iuri&legibus χέint consentanei quo pertinent praecepta iuris, quorum meminit Iustinianus in . iuris praecepta. Instit. de iust.&tur.&l. vlt infin C. si per vim vel al. mo. ututriusque nimirum partis negotiorum merita pandantur: quod fit per conflictum partium concedendo vel negando iudicialiter qua re iudicio casio ossertur condemnandi reum si iniustam, aut absoluendi si iustam eundem fouere deprehenderit causam. Vera huius tud intcrpretatio nam vari)vario modo eandem intelligunt hex hoc elicitur facto vice argumenti propositori reus super actionc in rem instituta, post coeptum iudicium absens trina denunciatione, cluno pro omnibus peremptorio edicto vocatus, si in sua contumacia perseueretari intra tempora ad comparendum praescripta iudicio sese non repraesentet: cum iudex eum .hoc nomine cogere vel possessione bonorum ad actorcm prae sentem transferre, vel eius audita causa, ad cntentiam fercndam contra absentem procedere queat: Sempronius comventus super rei vindicatione, cum Titio actore iudicio acce pio absens, tervi quidem peremptori intra definitum ten
42쪽
xerit iuri fuerat consentaneum, partes suas iudicem sic intemponere , Ut vel cogore reipsa Sempronium reum contumacem, ad instantiam actoris Tith ad iudicium , vel rei petitae possessionem ad actorem hoc postulantem transferret, hocque modo ex actore reum efficeret: vel denique auditis actoris al- Iegationibus ac iuribus aduersus Sempronium pronunciaret. Ex huius facti argumento , scopus huius i. eiusque decisionis brcuiter est comprehensus. Proinde hac l. non solum uterque rescribunt Caesarum , reum absentem in contumacia consti-
tuendi modum sed etiam actorii triplex remedium, quo praesens actor aduersus contumacem rcum Utiqueat, suppetunt, immo quo iudex contumaciam rei coercere possit, modum dictitant. Praxipuum est ex hac l. notatu dignum, ut reus tConuentus incusari contumaciae, veli ut loquuntur vulgo hincontumacia constitui S aduersus eum iudex partes suas interponere possit necessum fore, trina denunciatione, Vel una pro omnibus peremptoria citatione, eum vocatum esse Lex squidem fingit illum esse contumacem, qui ter hoc modo citatus,ves uno peremptorio edicto ut verbis legis Ioquar ut praesemtiam sui faciat commonefactus, non comparet Cum alioquin 6 4 vere contumax dicatur, qui, se compariturum vocat eX- presse negat per texi in l. Fulcinius, . hin. E. exquib. cau. in postseatur. quam, Accursius allegat hic,in verbo contumacia. Ex verbis thuius i. vel cogendum reum,S c.apparet,iudici demonstrari modum, quo possit contumacem absentem apprehendere, ad iudicium trahere quam citationem realem seu
personalem vulgo appellamus,&in pertractando processii iudiciario interspecies citationnm,de hac quoq; plura distoruimus. Duci l autepotest cotumax ad iudicium, non carccro quidem coerceri,sea ut iudicio se representet,&causam quae non est per se liquida exponat, vel deindeius res, vel alias cauear, se compariturum, quotiescunque vocatus fuerit. Recte aductant hic
43쪽
Qvo Mon, ET 'IANDI 'castren & Ang. si alio pacto causa liquida, plana reddi queasi iudicem rememu hoc efrugere debere. Habeant ni eandem vocandi potestatem delegati iudices, quam habent ordinari; iudices, in dubium vocari posset Sed hoc dubium discutit diastinguendo Accursius,quem sequuntur alij in L 1.ffde iurisdict. O .iud. Quidque nonnulli ath interpretes hac de re sentiant, variislocis ex eorundem dogmatis petatur.
thenticae, Qui semel. C. eod. tit.
isemesactionem oponit ueconuentioneiud laria siuepretibus Principi oblatis, iudicis insinuatis, erpereum aduersario cognitis necessehabet urique ad nemium exercere. Auscausam persequidisserat, reopo time, tribus edictis citetur, per interualia inriginta dierum, quia vos conlapaucis innotesit. Auacitari ope Principem delegatis mittituri jusdsicum habet,esiis coemnonsit.ΣΡdsi vocatus litem derrectet, ei aliudannis aliam indust tur, intra quod cessat iudex auditis alligationibus praesentis est perequisis veritate onunties. Sednec intra annum veniensauditur,nisi fraus reo ditis expensae, qua Uinuerit, inferat. Huquospraestitissisurrupto duntaxat anno denuo litem deserit: posirium edictarum, O anni uniussati, obseruationem, ab omni cadat actione. 4
plura alia apraecedente lege Authentica hae tractusta Eliu intellictu est interpretatisfacilis ex uinspropositioniburis 'uarumprima hac: uisemesagereincepi eum usque ad nem
- Cui nihil ob id editasi' de edendo. riter hae Negligens actortribus edictissingulis Io dierum imremari habentibus, est citandus esias reopsulante. uincem enim non exproprio nutu,sedpetente demum parte, citi
re alterum litigantium oportet.
44쪽
Seeunda haeeonclusio extenditur, ut locum habeat tam inpriae μου delegato, quam in iudice ordinario iis tros iure , o ma-ospontificio drsequentinum. Extenditur etiam, viprocedat luet A nonfueris contestata. ro diuinimm ct fenientia d nitrua hoc caseuferripotes.
diuod quidem videtur contra iuris commvnu regu .ra Sed utiliter receptum, ut viceversa, pari ratione, etiam res aduersus actorem contumacemsubvoratur
o Alia enim iuris remedia issu ciunt. r. Tertianopositi es actori intraso dierum interualia meatos btempersequi detrectet alium dari annum ad actionem Fuam prosequendam quo ei se cureissu contumacisper eranu, iudici, praesentis alligationibu cognitis veritat exquisita, pronuncianiusculiarem concessam esse. u uarias venientem actorem intrapraefixum rium anni ad iudicium, nonniselitis expensis reo res is audiendum, se ad prosequendamactionem admittendum esse. Eu eou authenticorum tu. deiussoris meminit. V minem propositio es actorem intra annum venientem, refusis litis expensis, enu interruptosastem anno, non etiam Anim, litem deserat iribus denuo edictis vocatum, annis flatio ei ad comparandum concesse,contumacem ad mineisiacuprosint pesiodum ins omneuti denegandumsere. I Saod tempus de nouo computari debet. υ Et quidem contumax ab omniactione cadit, non ipse iure femrentia iudicis. so Vbicunque enim de amittendo iure alicuiuου velfriuando agituri sententia iudicis es expectori. ar Et quaecum cause cognitionem rerutrunt, ea quos decisionem se sententiam desiderant. a Praudentium tractatuum conclusio. IAE. Authentica tribus praecipue modis l. t firmat, ex- Intendit praecedentem allan quidemrei duntaxat cotum
45쪽
Qv o MODO AE stv ANno ircis,quem iudex ad petitionem actoris compestit, mentionem facit haae ad actoris quoq; contumacis,& litem coeptam detrectantis personam effectum porrigit. Illa deinceps factum,quod
in rem cluntaxat actione in iudicio fuerat propositu contineta Haru utrunq; casum, siue in persenam siue in rem fuit instituta actio complectitur. Deniq lax praecedens factum sic proponit, . quod inter actorem dc reum lis iam fuerat Contestata. Haec vero authentica legem extendit, etia ad casum quo lis contestata non est:cuius 4 ob id authenticae interpretatio succinctiorpau Elo, facilior ex quinq; propositionibus apparebit sequentibus. Prima sit: tetsi sit prouisumi ure,ut nemo inuitus agere vel accusere cogatur attamen qui semel iudici ordinario actionis
libellum,uel Principi preces obtulit, Maduertario palam id fieri curauit litem eum adfinem usqueexercere oportere quam verba initio huius Authenticae concepta stabiliuntia Nihili autem huic propositioni aduersatur, quod in l. edi ta, sup de edendo, actori facultas datur, mutandi, corrigendi Memendandi libellum actionis propositum.Nec ob id Accu sio assentiri oportet, in verbo finem, hic, qui opinatur hac Authentica correctam esse d. l. edita. Etenim clara habeturi sponsio Iustinianum hic velle, actoremin actione semel instituta perseuerare, aut liti actionive penitus renuntiare. Illis itam hac constitutione succurritur reis aduersus eos, qui actionem institutam nec prosequi, nec renuntiare eide volunt,sed temere longo tempore aduersariis silis,molesti esse desiderant. Ind. aute l. edita, mutata actione, priori tacite renuntiasse intelligitur actor Secunda propositio, tactorem propositam actionem persequi negligentem,postulante reo tribus edictis,singulis 3odieru interualla habetibus, citandu fore. Quae quidem elicitur ex vers. qui si causam. Ex hoc constat themate,iudicem non si proprio nutu,sed petente demum parte, itare alterum litigantium oportere.Cui congruit simili ratione textus in ptoriumedictum hoc orian eruenitur,virimo ruulua ponassen
46쪽
In causis siquidem ciuilibus iudex conquiescit, nec partes suas nisi imploratus interponit.l. 4. g.hoc iudicium,t de damn. ius. Aliud in criminalibus,in quibus officio nobili magistratus,
contra facinorosos homines,iudicium exercet rudex ut annotat Castu ind. l. properandum,*.sim autem reus. aut in I. praecedente ad finem. Hoc thema duobus extenditur casibus,ut verba sequentia innuunt, tam in Principis delegato, quam in iudice ordinario. Item silis it non fuerita litigatoribus contestata. Quorum primum ciuile ius suadet Canones vero citationes a quibuscunq; personis, ac etiam undecunq; , adinstar edictorum in albo praetoris propositorum, etiam extra dies solennes valuis affixas firmant& ratas habent.Quare dc delegatus inferior ne dum principis citandi facultate praeditus est,ut habetur in clem diadium.
tit. de iud Alterum' palam faciunt verba textus, etiamstis
contemta nonsit. Concordati.&quia,ff.de iurisdicto. omn. iud. Quaditure ciuili mandatum expirare iubet, mandante mortuo,
priusquam per delegatum res geratur Hest, lis fuerit contestata.Quinimmori sententiam 'definitium iudex hoc casu ferre potest id quod singulare&contra communes iuris regulas receptum. Nam regulariter lite non contestata, iudex desinutivam ferre sententiam nequit Privilegium autem hic t expressum reo contra actore adsentem,non actori aduersus reum datur, subsistente hac diuersitatis ratione: cotra siquidem contumacem reu, prodita sunt alia iuris remedia ordinaria, ut non fuerit opus, actori nouo aliquo contra eum auxilio subueniri. Namque vel lite nondum coepta,actor ex primo se mitti in possessionem bonorum decreto petet nec non postmodum ex decreto secundoci illoque custodiam rei, hocpossessionem veram ut consequatur iuxta l. si quis emptionis,g. penul sup depraescript 3o annor Copiose annotantinterpretes post Bart. loco
47쪽
oco ordinario, in L si finita. g. Iulianus T de damn ius. Adaevsicis actorem vero contumacem reo communis iuris remedio alias non est prospectum. Vt itaque seruetur Vtrinque&in triclic1is aequalitas, Iustinianus huius Novellae remediis, &reo subueniendum, sancire non dubitauit. Quod etiam discrimen Accursius in i mag. huius Authenticae accurate complexus est. Huic porro non refragatur, is quis contendat, duo alio 13
quin reo aduersus actorem competere auxilia,quibus eiusdein COCrCeri queat Contumacia Primo,Vt petata iudice mulctam irrogari ac i,ut pergat:exl.Vnic.in princ.ff. si quis ius dici non obtemp. Secundo ut petat actore contumaciter absente, sententia iudicis ab obseruatione iudiciise absolui. Etsi namq; iudex , quemvis immorigerum&contumacem ex litigantibus, iudicio poenali compescere queat non tamen sat inde est reo aduersus actore qui breuiacmporis spatio redire, agere posset prospecum nec is perfectia consequitur ius aut plenam securitatem, sentetia ab obseruatione iudicillata eo quod actor com-
parens refusis expensis litis, nouam instituere contra reu actionem, nouumq; conuentionis iudicillibellu osterre queat. sic sententia ab obseruatione iudicillata interlocutoriast, o desinitiva per text.in c.examinata ubi Abb.Felin.&canon. ext. de iud Robert Marant.iis parte pec.aur.subrubr. & omnia fiunt durante instantia, num 49 cum sequentibus.
Tertia propositio:actorit intra 3o .dierit interualla vocato,si i litem prosequi detrectet, alium dari annum ad actionem suam prosequendam Quo elapso in sua perseuerante contumacia actore iudici,presentis allegationibus cognitis,veritate perqui-sta,pronuciandi facultate cocessam esse Quipropositio, vers. quod si vocatus, firma efficitur, stabilis Pronunciatio,de'qua hic fitsermolerquisita veritate ad exsectu perducituranquiret scilicet iudex veritate rei probationib. a reo praesente auditis, cognitis, in quo hoc modo pbandi transfertur onus. l. circa Edeprob. Quarta propositio Venientem tactorem intra prae-II E
48쪽
r TIT COD. V MOD ET VAND. fixum spatiuanni adiudicium noni si litis expensis corcsusis. audicndu ad prosequenda actionem admittendu csse quam 16 verss nec intra, dictat. Dationis quoq; fideius risi meminit
Auth.&qui iurat. in Din. ins de bon .auth. iud. possid. vitate hici AZo annot. Postrema,ppositio: factore intra annu venientem,
refusis litis cxpcsis, si denuo interrupto saltu anno non etia tanto,lite dcferat trib. tenuis edictis vocatu, anniq; spatio ei ad co- parendum concesso, contumace a limine iudiciterorsus repel-I lendu, iusq; omne illi denegandu fore. Sed haecuc interpretanda estipositio,icsteAZone,du ait Iustinianus,post edictorutrium&anni unius spatij obseruatione, ut verba haec ad edictano prςterita, sed futura, de nouo scilicet ordinanda referantur: ut etia sensiit Ioannes antiquus glossator, copulando hac rati ne tempora,vt actori biennium integrud sex menses, ad suam remouendam cotumaciam,& luem prosequenda concedenti sint, iuxta l. properandum, sup de d. Cum hic dicatur actor rem ab omni cadere actione, in dubium vocatu ipso ne iurα hoc fiat, an sententia iudicis interuenientes Resoluit hoc du-a bi utrita &vulgata iuris regula quae habet. Vbicunq; 'de amittendo iure alicuius.vel priuando agitur, scntentiam iudicis expectandam esse.l.quicunqh.g.quod si fecerint sup.de haeret MManich. Simili exemplo laudatariu delicti aut ingratitudinis aduersus dominum comissae nomine, seudo,mediante senten'tia non ipse iure, priuari dicimus, iuxta decisionem doctoruina αἰ tit quib. mod seud am. Quaecunquessiquidem ' causae requirunt cognitione, ea quoq, decisionem S sententiam desidcrant, ut eleganter hic tractat Bald motus iuris hoc axiom te: Ubicunq causae cognitione opus est,ibi praetorem desidera-
acri, id est,iudicis sententiam interuenire oportere: sed ligo taccuratius paulo tractant interpretes nostri. Nos breui hac intcrpretatione tam tituli quam l. praecedentis & subsequentis Authent utpote quae comodam nobis praebent ansam, deincep&iudiciariiprocessus tractationc proponendi 5 Explicandi,co tenta simus PILO-
49쪽
primus praturi, nec non actus ad rudiciorum praeparatoria pectantes, cum m capitibus peculiaribus
50쪽
Ordine Himelius. Et praesertim in iure nostro. Scire enim quidq- gnorare autem quo ordine agas, non spe fecta cognitionis.
Et inrepuxardo concordia causis: confusi ossificordia.
Hunc etiam D. Paulus commendato EtLLJapius. Porro iussiriorum ordo diuersusen. Auliari repositum nis. Istic t est cunctis in rebus ac negotiis conuenientius, nihil consultius, nihil optabilius, quam decens ordo, debitaque ac iusta compositio. Et tam ut de iuris ordine saltem l loquamur, si perturbetur ordo actum quoque alias iuris dilpositione munitum euerti necesse est: vi copiose indicat Nicolaus 3 Euerhardus in Topicis, loco ab ordine Scire t sane quidagas , ignorare autem quo ordine agas , non esse perfecta cognitionis,asserit Bald ex D Ambrofit authoritate in prooemio PP. Itaque legis cuiusque dispositio, actus cuiuisue constitutio, siue iudicantium, uue viventium, siue morientium sit, or- dine iusto expediri debet.Ordo siquidem est'. oncordiet causa, distordiae confusio, & perturbatio actuum humanoru, rerum. Et recte testatus est Titus Liuius libro I. decad. teri dif cordiam ordinum rest. venenum esse Diuus Paulus t I. ad Corint. cap. I 4. Om υλπse, inquid es ecundum ordine antis nobis,