장음표시 사용
61쪽
eatur hςc quaestio taccuratissime tot.tit. PP. delud.&vb. quis 3 ag.Vel conuen.dcb.ωtit. C.de iur. Om. iud.& des r. comp. nec non it.decret. des r. comp. Firmu in hoc articulo ac stabile . iuris proponatur axioma reuapud suum iudicem Conueniendum siue ut vulgo dicunt actorem rei forum sequi oportere.C. Cu sit generale,ext.de sor.comp.c.experienti H. q. I.l.iuris. dinem. C. de iurisdictione omn. iud. Porro forum quis sortitur,primum vel ratione domicilii l ut ibi quis conueniatur, ubi maiorem bonorum suorum partem habet, l. haeres absens,ff. de iudic. l. 2. C.ubi senatores vel claris fami C. licet, extri defor compet. Secundo forum quis sortititur ratione locit in quo res, de qua agitur sita est, c. sane, ext sese ori compet titulis Cod ubi in rem actio,inc. ubi det
redit agi oport. εὶ ubi de possess agi oport L statuimus, C. derpi Q. c clericis. Eligere tamen actor potest, conuenire ne r ciam iri loco domicilii sui malis, an eo in loco ubi res est sita:tet Accurs, Doctodib.in l. filius familias,C. ubi in rc actio.&c. cico auro seculata noecclesiastico hoc procedit,secundum g iaci. in auui .escricus, C.de episc.&ci .hucreseri l. mao
62쪽
18 PROCE ss VS IVDICIARII legatur,fide iudic. Tertibi forum quis sortitur ratione coir inis, cuius gratia iudex eius loci est adeundus, ubi contraxit reus. l. haeres absens, g si quis tutelam, illic, velquidabud nde
obligatio oritur certo loco administrauit, ibis debebis defenderet sesse non defenderit, nes ibi domicilium habeat, bonam deri patiatur, , E de iud. Hoc tamen S ipso castu facultatem habeat acto religendi vel linereum conuenire in loco ubi is contraxit an vero
II in loco ubi domicilium habet. Peculiariter insuper in dotis tCauti receptum est, vesiccrto in loco de dote contractum sit. veluti Augustae, eidemq; in ciuitate dotalia conscripta, confirmata sint instrumenta;maritus vero Viennae domicilium habeat, mulier tame dotem non Augustς,ubi contractum est,sed Viennae potius, qua in ciuitate domicilium habet maritus petere debeat: ut verbis expressi respondet Vlpianus in l. 6s ex gere dotem, illic, maritu ubi domicilium habet, mulier debet, non bii frumentum dotale consecriptum es, E de iud. Magis elum spectari oportere iureconsultus asserit locum domicili9 mariti, in quo domicilium, ipsa mulier per conditioncm matrimonulartita est, quam locum contractus, conscripti dotalis instrumenti quo refertur l. cum quaedam puella, 9 ff. de iurisdict.
om iudic. l. vlt. .de incol. lib. Io. Porro non tantum ratione
I contractus, sed etiam ratione quasi contractus forum quis 23 sortitur,da. haeres f. si quis tutelam, Edeiud. Quinimmbi ratione delicti commissi, quis forum sortitur, tibi puniri d
beat, ubi deliquit. c. I. ext de rapi. c. I. 3. q. 6. c. postulauit,tum ' O c. sin ext de for compet. l. I. &authent qua inprouincia,C.ubi de crimin agi oport. l. capitalium, g famosos, E de poenis, accedat textus in i is cui crimen, g pen. 4in E de accu- ω quo spectatrii xin T. de noxat actio. L L. L venditor T de iudic. Cuius ratio esse potest, quod in delictis obligatio ex re fiat, de ex facto nascatur, in princ tit Instit de obligat quae ex I delic nasse. t. q. Edc action.& obligat. Sed tamen tuna cum Francisco Duareno statuendum existimo, qui criminum rei
63쪽
Lia ER PRIMVs. χ' perhibentur, eos convcniri debere, vel ubi deliquerunt vel ubi iudicium est coeptum, vel in quo uis alio loco in quo inueniuntur, etiamsi alibi domicilium habeant, d. l. I. Cod. ubi de
Mandare etiam principos i poterunt, ut rei alio oco quam subi delictum commiserunt, vel ubi inuenti sunt, plectantur: quod crebro ' in hac prouincia contingere solet. Sed, ali- 16as i in loco inuentus delinquens, si dominus loci potestatem irde crimine cognoscendi non habeat, remittendus is est adlocum ordinariae iurisdictionis, ad vicinum magistratum quit risdictionem criminalem exercet. Plane sunt quaedam criminat quae ab ecclesiastico iudice igduntaxat cognosci& iudicari debent cuiusmodi est causa , criminis sacrilegh vel quasi , de quo loquitur textus in cap. cum sit generale, illic, infauorem eccuses introductum, ut malefactoressuos, quiscrilegi ni censendi, venerabilium locorum recto- respossint,sub quo maluerint udice, conuenire,ext de for compet. ubi log in verbo, malefactores, sacrilegh crimen ecclesiasticum esse affirmat accedat cap. conquestus, exi eod. tit. Item
causa haereseos. c. ad abolendum, dic eXcommunicamuS,en. de haereditat. Causa simoniae, toto titul ext. de Simon Causa excommunicationis; can. multi, 2. quaestio. I. C. corripiantur, et . quaest. 3. Causa fiacta pacis & periuriJ, c. nouit, g fin. ext de iudic. Causa adulterij, cap. I. illic, habeant episcopisingularum urbium Uuis diocastas tiberam potesatem adulteriues scelera inquirere, ulcisci estiudicare secundum quod canones censent, exi de offic. iudici ordin ubi, gloss. hoc crimen appellat ecclesiasticum. Huius criminis cognitio consuetudine laudi Eociaria huius prouinciae, sicuti&vindicatio iudici seculari non ecclesiastico committitur. Proin consuetudine Austriaca, dispositioni huic, in hoc crimine locus non est Causa itidem fornicationis, rapinae, usurarum ut exactius probat adductis
64쪽
3 PROCE ss V IUDICIARII ter, ubii hanc materiam ex Proseta tractat tit de comperta iudic. adit ubi cuncta haec,&similia crimina ecclesiastica esse
affirmat.11 Caeterum iri ille locus contractus csse intelligitur, in quem destinata solutio est, l. 2. L 3 illic, Contractu autem viis non eo loco intelligitur, quo negotium,sumsit, quo soluenda es pecunia ista reb.au thorit.iudic. poll. Vnde&illo ipso in loco forum quissbrtitur,&conueniri potest: ut firmat iureconsult.ind. l. haeres absens. g. fin &4 contraxisse, ff.de oblig.,act.22 Dubitari r autem posset, si reus ex contractu conueniendus non inueniatur in loco contractus,ibique actor proposuit suam actionem, sitne remittendus ad eum locum reus an non di iure cautum est, remissionem decernendam non esse sic consti tutum est, C. Romana, . contrahentes de for compei lib. 6.
Haec nostra concluso, quod actor debeat sequi forum rei, eo 23 usque se exterulit, Vt procedat i tam in milite quam pagano, l. magisteriae, illic constetque militarem reum nisi uo iudice, nec exhiberiposse,nesi culpasuris coerceri,c.d.iurisdiolio. 14 Secundo tiroccvit in reo tam eccletiastico quam seculari: ut tradit Spec tit. de compet. iudic adit. Etsi namque diuino 1 iure t ecclesiastici regibus, principibus,&magistratibus, qui potestatem habent, rubsint: cum D. Paulo teste ad Roman. U. Omnis anima sublimioribus potestatibus sit subdita idq; constet ex c. magnam. H. q. I.& exl cum clerici. l. omneS, l. iubemus. g.fin. .de epist.& cleri .attamen iure decretalium cautum est, ut clerici coueniantur non coram magistratibus secularibus, sed iudicibus ecclesiasticis ut puta suis episcopis adcor. 6 ut iurisdietionem l aliorum prorogare nequeant, nec in illos colenticntes ius dicere, vel iurisdictioncm exercere ciuilis m, α gistratus possit. Hoc intelligitur ut probe animaduertit Fran. Duare n.adiit.de iud.&for.comp. si actione in personam conuentus sit cicticus Caneterum in actione in rem aduersus clericum instituta reccptius est, non refragante monitaru qu
65쪽
litigantes renunciarunt ut probat texi in c. non liceat 3. q.
s. e. si diligenti, illic, immemor constitutionis qua cauetur, pacto ipriuatorum iuripublico minime derogari. Item manifiepatet, quod nonsolum inuiti sed uiam voluntari acisci non possunt, insicularia iudicia subeunt, extr de foro competenti Simili rationes 31
non obstat pactum, ut reus ubicunque locorum inuentus fuerit, ibidem conueniri possit. Invalida enim est huiusmodi
Conuentio, nec reo quicquam praeiudichassert, nisi lis iam sit contestata ut firmat Spec tit. de comp. iud adri in prin. num.
19 vers. Ioan Bold dixit Iuris huic axiomati usu, t generalius
consuetudine huius prouinciae litigantes fortiter insistunt: re usq; suum iudicem, eum competentem actore sequi debere contendit. Quod tam exploratu est, quam quod maxime. Sed multi sunt carus quibus ab hac ppositione generali receditur, quorum 2.recenset Speculator ing. I.de comp. iud adit Breuiter agendo, fallit hoc generale axioma, primo in causis spiritualibus: t cuiusmodi sunt matrimonij, di iuris patronatus; c. 3
cxliteris, extr de consang. Nassin C. inter corporalia, extr de aranStat. episc. c. quanto. c. decernimus, exi de iud.
Secundo' fallit, si reus iurisdictioni sese subiecerit iudi 3 scis actoris, l. I. T de iudi c. l. est receptum, is de iurisdict om n. iudic. Consentircautem in iudicem' Spec. teste videtur, qui 3ώ sciens se non subiectum alicuius iurisdictioni esse, in eum consentit, eidemque e subiicit i. r. f. deiurusti omn. iud Caesaris a
66쪽
3, P, o Essus IVDICI AOI procurator pro sua iurisdictione de his causis, quae inter priuatum Z fiscum mouentur, cognoscit,inter priuatos non cognoscit. At si priuati subiccerint sic ciusdem iurisdictioni, &in eius iudicium contenserint,iurisdictionem is suam in eos exerccre,&ius illis dicere potest cum nimirum alias iurisdictionem habeat, quam in priuatos citracorum consensum non habet. Ex
37 quo cognoscere licui, priuatorum consensum, non posse tristitere iurisdictionem vi, qui nullam alias iurisdictionem habet: hoc modo locus erit regulae, quae habet iurisdictionem prorogari posse a persena ad personam, a re ad rem, a loco ad lo- Vcum: de quibus t prorogandae iurisdictionis modis tradit Bart. post Accur in l. h. . sed si iudex, E de iudic Bald in l. i. verstertio quaero, C. de iurisdica . om iud Bald .in . si qui ex consensu, C. de epist. aud copiosissime Robertus Maranta in A. pari. spec. I 2. iud distinct sub rubr. Ordinariu vel prorogatum,&c. Cum itaque quis iurisdictionem habct in certas personas, in Mlias no habet potest tamen cius iurisdictio prorogari, id est, extendi Verbum prorogari iureconsultis in hoc significatu incognitum fuerat tempus siquidem dixere prorogari iurisconsulti, d. l. 2. g. ωsi iudex. Habeatur autem a nobis ratio rerum; 3 de verbis non tam exacta suseipiatur cura. Tertio fallit, is persbna miseratione digna a principe suo iudicium postularint, piaesertim potentiam alicuius perhorrestentes: quo casu, inius ab illis vocati, principis sui examini copiam facere,, ibi respondere coguntum de ovibus fit mentio ini unica, C. quando meer int pub Vel iud &c. O Quarto fallit, si emptor' venditorem euictionis ex causa
conuenerit,de quo respondit iuristonsultus, inl.venditor. 9.tf. de iudic., habetur in I. I. 2. vlt. C. ubi in rem actio & in C. quoniam stequenter. g. vlt.exi vidit non contestat sed cur aiti Paulus, ind.l.venditor,venditorei scilicet conuentu iudicem
emptoris sequi selereZQuo quide verbo innuit,id usti, morib.
populi Romani coparatum esse: Hac inqua motus ratione,que elicitur
67쪽
Lia ac PRIM VS. 33 elicitur exl. nulli. C. de iud siquidem haec continentia sunt,
nec citra incommodum diuelli possitnt: sed&ratio dictat per se, ut ubi iudicium coeptum est, ibi finem exitumque sertiatur, nec cogatur emptor venditoris accedere iudicem. Rccte nam que in rem actio posse rem sequi solet. d. l. r. &4. C. ubi in rem actiori quibus locis ostenditur praxis, quemadmodum authorem suum emptor vocari alias laudare dicunt debeat, quaesit agendi ratio in hoc iudicio: si velis euictionis Lagere iudicio opus estprotinus, ut nomines tuum authorem, nempe eum, qui tibi vendidit, id est, ante litem chntestatam. Est enim defensio haec declinatoria, quae ante iudicium coe 43ptum opponi debet,l sed, si susceperit. ff. de iud. Quibus huius regionis mos t&consuetudo adstipulatur, quando produ-cto ab actore in iudicio ordinario conuentionis libello seu citaciant,conuentu S confestim denunciationis libellum impetrat, in quo authorem vocat,4 petit,ut se in iudicio contra actorem detendat Quod tamen hoc discrimine tuberius pauid expli Ascandum est, instituendae actionis qualitate considerata. Nam dicitur alias authorem vocari, post&ante litis contestationem posse: ut dixi infra quarto iudiQj praeparatori,actu, capitea de temp. laud. authoris. Itaque ut omnis evitetur contrarietas, aliter est sentiendum, si quis conuentus actione in rem, authorem suum vocet: aliter si in personam actione conuem
tus, vocet. Illo namque casta,quod hic dixi locum habet: in limine iudicij consestim nominandum authorem, id est, iudicio nondum coepto sutis iudicium suscipiat sicuti, aliae fori praescriptiones in exordio litis opponcndae sunt. d. l. sed, si suscepcrit. l. vlt. C. de excepi. praescript Sicque intelligatur lex 2. C. ubi hi rem actio,illic,ribet arimis iudicio dominum nominare. Emphasin habet hoc verbum , DEBET, quod necessitatem
demonstrat glossi in clem attendentes, in Verb. debeant ext. de statu monacho. l. I. g. r. ff. quod quisque iuris,l.praetor ait,III
68쪽
firmat Decius cons 34o num. I. & conuentus tunc a iudicio est immunis. Hoc casu, si quis inpersonam a tione conuentus,diuersum est. Nominare quidcinet authorem licet ut probat authent qua in prouincia, C. ubi de crimin agi oport. illic, em datis indurauticet denuntiare dommo causa: quo loci Accursus plura profert factorumexempla Ponatur inter alia exemplum in coci qui cum aliquo contraxit, mandante Sempronio v.
Cuicunque, g. in cum l. cquerit. st de instit acti. Hoc itaque casu,tiqui contraxerunt altero mandante,aut qui fideiusserunt pro alio iudicio sisti ancimus,C. de fideiulsauthores quidem suos aut principales vocare possunt. non tamen immunes ipsi sunt, liberia iudicio: sed cum de ipserum facto disceptetur, par est etiam ut ipsi iudicium quod non transfertur in autho- rem subeant. Ideoque in quavis iudicij parte nunciare suo authori possunt, ut iudicio adsit. Et quamuis compareat author,& conuenti nomine iudicium suscipere paratus sitri reusa men non nisi consentiente aduersario liberatur. Sic declaratur 1 solutionem, 23 ff. de sol &liber &discrimen hoe accurate explana Franc. Duar adiit. P P de iud prope finem. 6 Quinto fallit it nostra conclusio,si seudi controuersia sit:pertext in c. transmicta, exi . de for comp. Vbi causam seudalem coram domino studi discutiendam deciditur,tunct. c.seq.eod. Sextb fallit in reconuentionis causa, C. Cuius in agendo alias initium sumit, accusatores s. q. 8. quo certa regula definitur: Cuius in agendo quis obseruat arbitriis, eum habere etiam
4 contra se iudiccm in eodem negotio oportercessi namq; quis,
ut illic affirmat glosi alio pacto iudex exustere nequit, ratione
reconuentionis poterit C prudentium, exi de mutuis petitio.
L . . de ord iud L si idem T de iurisd sicque tradit Speculator in g. generaliter num. 6. vers nonus ratione, tit de Comp. iud adit quem S Tancretus sequitur, lib. 2. process. iud. c. I.
69쪽
Descripti sociiudici, apud Romanos sti in tribunalis.
Hodie actorem re in loco iudicem adire oportu, Giispro tribunali sedere consimit. Caterum iudex qui ordinarium habet tribunal, non necesse habet,
Is enim ad tribunal competens comparere ob ictus eis. ORNo suadet ut iudicillocum,quo iudicem actor compellare debet,consideremus. Apud Romanos ' olim conseyt sis eorum qui causis diiudicandis praeerant, septis concludebatur,relicta media areola,ex qua oratores haulidici diceret. In Basilica aute locus, ubi considebatur, paulo erat elatior,totusq; etia,tribunal appellabatur: qua de re Plin. secvn.ad Maximum testis est,&Fab. Quintil.de Iulia Basilica Sed tribunal eius erat, qui iudicio praesidebat, eminebatq; inter subsellia minoru iudia , ut praetoris maiestas in trabeari praetexta magis cospicui in pareret teste Liuio lib. 2. de consulibus militem conscripturis. Sed hec vetustiora. Dicimus itaq; hoc capite actore t eo in loco Eiudiccm adire oportere, ubi is pro tribunali sedere cosueuit de quo in i .pen .ff. dolust.&tur.l L.&l. pcn.ffide iud.l. 2.Edere iud.
4M . 4. Haae de ordinariost iudice qui certum Mordinatum ha sbet tribunal sunt iccipienda qui quidem reu vocans vel citans, non habet necesie ut exprimat certum iudicillocueumq; com'ucnto definiat. Cumis T ad tribunal copetens comparere ob Astrictus sit iuxta texi in c. cum parati,ubi DD.extade app.Bart. Δ ang. in l. i.f.haec stipulatio. π.si cui plus quam,&c Bald .in l. Vt perrectius,col. 2.veri. q. .de ann.exc. Rob Mar copiose in .part.spcc.subrub.de citat.num. 64.& ibi Folicr.in addit.
70쪽
DI IS DIVISIO ME, CAPUT OCTAVUM.
L Diuisi iudiciari, ordinis in tria praecipue capita. I TU DICIOR viordinem aggrediendo propius, tribuit ca-Ipitibus constitui eum dicimus. Primum exordia litis,quaelitem praeparant complectitur, ac in ipsa negoth contestatione, ubi status cauis explicatur,finem accipit Andreas Alciatus in suo iuridico processu hoc caput dispositiuum seu praeparatorium appellat;quod actibus,citationis, libelli oblationis,reconuentionis, laudationis authoris,nominationis,interrogationis, satisdationis, exceptionis constet de quibus cunctis, singulis, primo libro tractaturi sumus. Quotautem modis tela iussi ' citarripiamus,copiosa tractatione docet Robert Marant in s. parte. .ec rubr de inquisitione, &c. Alterum caput definitivum vocatur, omnes actus contestationi litis&sententiae defitutivae intercedentes, Complectens. De quibus Robert Marant in ε pari. spec. inpraefatione ad secundam iudicij partem quod libro secundo complectar. Postremum nuncupatur decisorium,constans sex actibus,ut suo loco apparebit sed his praecipuis actibus , nonnu Ili alij minus principales accedunt quorum facit mentionem Anti Alciat in sua praxi sel. 2. veri ad hunc spectanti lib. tertio plene de his dicturus sum.