De vita Cartusiana libri duo auctore Petro Sutore s. theolog. doctore ac Parisiensis Cartusiae priore olim celeberrimo. Accessit iam primò Arnoldus Bostius de illustribus aliquot eiusdem ordinis viris

551쪽

n v nis E C V N D V s. estudinem obseruabat, consulendo, monendo, corripiendo,docendo,praedicando,orando,co- patiendo,discurrendo,&caetera eximio Pontifice digna esticiendo,ut instar Pauli omnibus omnia tactus esset. Denique circa temporalia etiasollicitus, ita prudenter in eis tractandisse habebat,ut mirarentur uniuersi, quo pacto vir insolitudine nutritus tantam rerum gerendarum peritiam haberet. Peculiarius aute ac latius h

ius admirabilis viri gesta omnia prosequi, nec instituti,nec animi quoque nostri est ri sertim cum ea ipsa in voluminibus multis,praesertim in eo quod Archidiaconus Lincolniesis de sanctis

mirandisque actibus ac miraculis eius consecit, contineantur passimque habeantur.Quapropter

ne longius diuagemur,conficiam', Hugonem Dpsum post innumera sublimiter ab eo gestasquq vel hominu electoru merita longe tra scendiit)in solennijs Sanctissimi Martini cui & plurimudeuotus,& in multis usque adeo. similis suit, ut eum vel aequar vel certὸ propius reserre put tu post multa salutaria verba in extremo languore deprompta,annoetoo supra millesimum, ex iis tenebris sceliciter ereptu fuisse, & ad aeter- vam lucem,scelicitatemque demigrasse. Adc ' θ' ius decorandum funus conuenere duo Reges, Comites multi, Archiepiscopi tres, Praesules quatuordecim, Abbates supra. centum ,& demum utriusque sexus innumerabiles, qui tanti a Pontificis abscessiim dc flentes vehementius d bito cum honore multoq; coelestium signorum splendore ad Ecclesiam suam deducetcs, hon

risce sepeliarunt. dii postmodum ad Regis

Angliae optimatumque si orum instantiam ob eximiam sanctitatem , innumeraque miracula

552쪽

1 6 DE ViTA CARYvs IANA . quae vivens,moriens,ac in c celcitibus regnans, feceranab Honorio II1. Pontifice maximo dignECanonizatus est. Enimuero tot& tanta se cit,adhuc l; facit miracula,ut no solum ad probandam eiu sanctimoniam sufficere debeat, sed etiam ad repellendam eorum temeritatem, qui impudenter mentiuntur,nulla a Carausianis muracula sacta suisse. Tot enim te osi,s quos imstar D.Martini dum viveret mculari solebat mundauit,tot morbos curauit, tot mortuos sus citauit,tot demum alia mira secit, ut prae infenti sua copia numerari neqaeant. Sed & frequentissime adhuc per huius mirabilis viri Sanctis ii-ma merita Dominus mira ostendere d gnatur. Nam ut cae era taceam i a Valle viridi Cartu si na,quae ad muros Parisianos stra cst, imago quae

dam est,ad quam langue es insantuli pastina ge

stati sanitatem recipiunt. Multum igitur debet tam sancto viro Cariusianus ordo: utpote qui virtutib*s,meritis, signis, acbeneficiis eius permultis mirum in modum illustratus sit. Fateor, multos Hugones ordini ipsi splendorem multu attulisse, scilicet S. Hugonem antistitem Gratianopolitanum, qui cum Brunone complant tor ordinis fuit. Hugonem quoq; eius succcss, rem, qui postmodum Archiepiscopatui Viennensi praesedit. Insuper Hugonem Capellanum, qui de comitibus alumnisq; Rrunonis unus suit. Hugonem deniq; Cariusiae Priorem, qui Gubgoni successit.Verum hos omnes hic Hugo L colniensis longe antecedens, prae caeteris ostin bus ordinem ipsum illustriorem reddidit. Sed de his satis. Iam ad reliquos eximios, delectos mortuitanos accedamus. In quibus reticendus non est B.Stephanuh de quo agendu est. Beat

553쪽

Lr B En sv c v N D V s. 1 7 stephanus ex Priore Portarum, Episcop. Dienis sicinus, S. H. gotias praefati temporibus vel circiter,lumen suum dedit Qui lare serma vintutum, exemplum religionis Sanctitatis speci men,totiusq; disciplinae summa, multorii saluti partim exepio,partim vero doctrina qua enii, nenter praeditus era0 eamque moco uiua Voce, modo scriptis imperticbatur,prosuit. itaq; non solum religionem, dignitatemq; suam nobilit uit,sed & torius orbis decus, splendor ac lumen extitit. Qui Potis ex miraculosEcreatus, tot tantisq; in vita & post mortem miraculis effulsit,ut legentes in stuporem vertant. Siquidem mommos suscitauit, mundauit leprosos, caecos iu luminauit, aliasque infirmitates plures, quam numerari possunt, curauit, quemadmodum in libro,qui gesta ei' refert,partim habetur. Postquam autem multis claruis et virtutum signis, tandem anno Domini tertiodecimo post mille. simum ducentesimu terras linquens astra petiuit. Hoc in loco quid obsecro dicturi sunt liubdi obtrectatores, qui mendaciter asserunt Ca tulianos,nullo miraculorum splendore decor tos suiss 'Sed horum insaniam praetereuntes de alij; delectis Cariusianis agamus. Iancclinus maioris Cariusiae Prior decimus, tam eximiae sanctitatis,tanti meriti,tam luminosi exempli,tamque praestantis virtutis extitit, ut unus de antiquis Patribus Sanctis deputaretur. Hic quod dbei' quoque mirum est sarcinam Prioratus m io is Cariusiae circiter sexaginta annos, Vsque adeo laudabiliter gessit, ut in stuporem videntes,audiente mi; omnes verterentur . Hic quom sacri ordinis habitu Petrum Frecoldi, Patrem

Clementis summi Pontis cis Ι V. donauit. Hic Ll insuper

mensis. stuantis miraculis claruit,

tit, at

554쪽

1 t De Vir A CARTVsIANA, Insuper defunctum quendam Monachum, praecepto obedientis secit a miraculorum ostensio- necessare. Erat siquidem tunc temporis Cartur siae,Monachus quidam sanctissimae vitae, obedientiaque singillaris , quem Deus post mortem tam innumeris patentibusq; miraculis illustr uerat,vtiam languentes innumeri de Sabaudia, Delph: natu ad maiorem Cariusiam in qua tumulatus era0gratia sanitatis coquerent. Co si ierent inquam leprosi,cceci,surdi, muti, pura litici, aliisque variis morbis ac detrimentis assem,qui mox ubi sepulchrum Sancti illius Ca rusiani attigissent,sanitatem recipiebant. Itaque stup0c omnes inuaserat, tanta magnalia quae Deus ipse per Sactum suum operabatur, intuentes.At vero diabolus mille fraudum artifex, qui Sanctorum solenniis sita quoque sacra --ntiscere, & per sua membra,hoc est , mundiales vanosque homines solennitates ipsas foedare,il udere, omnique lasciuia ac vanitate implere,& demum callida deuotionis impedimenta parare assueuit, sui liuoris ac nequitiae, etiam in hac parte venena diffudit. Siquidem versutia illius tanti strepitus hominum sine modo com

currentium sonabat, tantisque turbationibus plena erant omnia, ut Monachis nec Deo v care, nec quietem Ullam habere liceret, qui

etiam multa quod peius est) turpiter ac inhonest fiebant,quae intoleranda videbantur.Qus Iancelidus ipse vir perspicacis ingenii diligenter animaduertens, suorumque fratru nimii minquietudinem grauiter serens, tantis incom

dis viriliter ob itandum censuit. Itaque his et similibus,quantum coniectare licet, questibus Sanctu suum aggressus,inquit Siccine filicha risim

555쪽

rissime nobiscum agis i Esst ne haec gratia quasti

nobis impendis ' Ergone perpetuam quietem . M .

adeptus, tam grauis inquietudinis bella nobis inducis ' Non sic si ii, non sic, sed eodem pugione, quo aduersarium confodilii,eo te aggrediar neccsse est. Obedientia enim, quae tibi viriliter in huius certaminis campo dimicanti sempiternam pacem promeruit, tuis quoque fratribus quietem ni fallor ipsa pariet. In virtute igitur sancts obedientiae praecipio fili, Ut eam,

quam vivus obedientiam obseruasti, etiam nucexhibeas, nec miraculum amplius ullum deinceps facere praesumas. O miraculum seculis inauditum: Miraculum inquam admirandum, ' quod miraculis silentium imposuit,&obedientiae maximam laudem virtutemque insinuauit. Cuius scilicet tanta vis suit, ut a miraculoru stensione, etiam defunctum compesceret. SNquidem nullum postea miraculum ad sepulchrsi illius effectum est. Denique hic lancelinus posse ivturnos huius moribundae vitae labores, tandem in senectute sancta deficiens, Anno Domi ni Iass. perpetuam quietem habiturus Paradi- fac s sedes adluit Sed ad alios transeamus sp-so Cariusiae Prior sextus decimus, vir magn*M'ca sanctitatis, eximiae vitae, & magni apud Deum, hominesque meriti, inter caeteras quas ha --' ' buit virtutes, pelo ac seruore ingenti praeditus fuit, & in tuendis Ecclesiae luribus virilcm se exhibuit. Etenim ut caetera reticeantur cum seculares quidam minam ferream in terminis Cariusiae inuasissent, vir Dei senectutis oblitus, bacilioq; imbecilla membra sustentans, momtem sere inaccessibilem ascen it, R inuasore ipsos quos primum dulciter temeritate reuo-

556쪽

sso DE VITA CARTVsIANAeare non potueratὶ durioribus tandem ac mina Θ πιμ- cibus verbis Eccepto cohibuit. Hic quoque limniinem a morte precibus suis ac meritis praepotentibus, dum adhuc viveret, suscitauit. Cum . enim Cariusiae fabrica quaedam erigeretur,contigir aliquem ex summo illius fastigio in terram

corruere,totoq; corpore perfracto animam eia

flare. Qui cum ad B. nosonem adductus suisset, precibus ad Dominu fusis, mox sustitatus & prustinae sanitati redditus,ad csptum opus rediit, ac si nihil ei csitigisset.Deniq; postquam in omniui virtutu consummatione persectus Bosos .ann.

vel circiter,in lyrioratu Carlusis exegisset,in s nectute bona ctefecit, felixq; migrauit ad Christum circa annu Domini tertiumdecimum post mille trecentos. Super cuius sepulchro nascitur herba,quae multis praestitit, quotidieq; praestat, medelam languidis, praesertim febricitantibus. Multi enim nequenter sanitatis gratia Cariusia adeunt,qui hermam ill . quq super eius aliorum, que sanctoruini, qui ibi sepulti sunt, sepulchris nascitur, capientes optais sanitatis remedia consequuntur. Proinde rustici regionis illius nulla sere alia medic ina insuli infirmitatibus ututuri retrus Fauerit Cariusiae maioris, magnaequer ligionis ac deu otionis Monachus, pro integrit te morum inp rimis Prior sanctae Crucis, deinde cum multa inclustria ingeni ue siubtilitate pra ditus videreth r,totius ordinis procurator gen ratis,pro causi s in Auinione tractandis, institi tus fuit. Qui iobedientiae sibi creditae cum tous pro viribus re spode et,extremam incidit aegrotationem, in ciua sanctimonia eius manifesta est. Enimuero cu m Ecclesiasticis sacramentis deuo te susceptis,ai a hora fuisset dimissus,ecce Sathan hum

Petrus.

557쪽

humani generis aduersarius implacabilis, mox

ante lectum eius affuit. Qui magnum Volumen, in quo omnia, quae infirmus ille piacula toto te. pore vitae admiserat conscripta erant, gestans, proterutansultando, miroq; modo cachinnando,ea ipsi languenti improperare coepit . Cum autem terrore illius horribilis visionis, ac ii portunitate hostis desperationem persuadero conantis obmutesceret, tremeret, pallesceret,ac desperationi proximus esset, subito re cestorum solamen,laborantium sortitudo,desperantiumque leuamen assuit Deipara I MARIA, inenarrabili splendore coruscans. Q iae suis in ulnispum

rum speciosissimum gestans, languidumque linsum iam pene desperantem suauiter alloquens: Cur frater dissidistinquit. Per hunc puerum, quem pulcherrimum Vides, omnia peccata tua soluta sunt. Q ubus dictis, Sathan prorsus cos sus turpiter abscessit, & statim ipsa quoque D mina languente ipsum incredibili istitia affectu dimittens, cum puero disparuit, post cuius scessum maiori gaudio se refectum languidus Dpse sensit,quam exprimere potuisset.Hic autem visio no dormiente, sed vigilante languido,die ad decliuium vergente facta suit. Denique cum nocte sequenti, litaniam pro virili decantaret, ad eumq; locum venisset, in quo sancti omnes inuocatur,atq; dicitur,omnes sancti, orate pro nobis:subito languidus ipse digitum manus de

xtrae leuas,cum maxima cordis laetitia subluxit. Omnes sancti,qui modo hic estis,orate pro me. Quam postulationem magno cum seruore it rum atq; iterum repetens, spiritu Domino res

didit. o nimirum collii tur, sanctum hunc sandos qui ad cum contra prophanos spiritus

ues in Praesentia

virginis

558쪽

protegendum aduenerant vidisse, cum qui- e bus sancta illa anima carne soluta superas man-65es adluit.Anno Christianae salutis supra mil-'

le trecentos nonodecimo,Ioanes Tornerii ma- - uioris Cariusiae alumnus, vir plurimum idoneus ac magnae sanctitatis & meriti fuit. Qiu cum s cerdotale ordinem assecutus,prima Mi Tam pro more conventualiter celebrare haberet, eumq; ad Ecclesiam venire tardantem Sacrista vocat rus cellam intrasser, vocassetque:totus instar famae accensus ac splendidus, itide & cella tota lyn eo splendore micans apparuit,non secus,ac si lis radius in viri te sua coruscat. Q ia de re S crista vehementer attonitus,secumque Visione huiusmodi volutans, forte cum ad Ecclesiam redeundo versus cellam aspiceret, en mirabile dictu) quatuor caereos in aere super quatuor a egulos dictae cellet ardentes ac splendeotes videt. Haec autem seruntur circa annum Domini isset. quq tempore Cariusiam regebat Dominus Cl rus ex Priore Pariensi Prior Cariusiae effectus,

vir sanὶ literis tum secularibus, itim diuinis nobiliter eruditus,facundiaque mirabilis, & exho latione essicacissimus. inii tantae opinionis, ac famae suit,ut passim diceretur, vix eius similem in virtute, & scientia, in Ecclesia Dei posse r periri. Proinde secundus mundi clericus a mul-

tis vocitabatur. Sed ad nostrum Ioannem Tor- herium redeuntes,addamus&alterum miracu- y lum, quod eius sanctimoniam comprobauit.

Cum Procurator Cariusiae fuisset effectus erat enim no selum contemplationi,sed etiam actis luae vitae peraptus & ad eum Rusticus quidam li- teras, quas Instrumenta dicunt, detulisset, ut G ipso fortasse seruarentur,fortuito casu coligit, hic-

559쪽

Lia ER S cv Nous. 113 literas ipsas in copiosum ignem iactari. Is et nim Rusticus in ligna foco admoueret frigiis enim erat literas ipsas inaduertenter in ignem cum lignis proiecit. Cum aut post multa verbi, longumq; temporis interuallu Rusticus ipse Iuteras suas quaesisset,nec inuenisset,landemq; c5- perisset, in igne se eas iniecisse, & propteret iis rete, eius aret, & tantis se clamoribus discruci ret,ut desperato homini similis videretur, pius ipse procurator misericordia comotus, eum sidere iussit.Deinde paulisper seipsum segregans,& postmodum facta oratione, Rusticum Vocas, Vade,inquit,& instrumenta tua qiuaere, ubi ea te iecisse nosti. Quid plural venit ad ignem Ri stibcus ipse, optatas literas quaesiuit, quaesitas in in dio flammae inuenit, inuetas deniq; sine ulla laesone integras totus mirabundus recepit. Quod ubi factu est,procurator ipse prudenter animaduertens, humana gloriolam piis operibus miradisque signis insidiari solere,Rusticii orauit, ne rem gestam cuiqua mortaliu reuelaret. At vero rogantem non exaudiens,quod contigerat publicauit. Iacob' de Viuiaco maioris Cartusae Monachus admodum venerabilis, totusq; contemplationi deditus, tanti consilii , sapientiae ac discretionis suit, ut qui cum eo verba facerent, aut consilium peterent, quas Angelum Dei se puta rei inuenisse. Hic autem cum Prioratu Cariusiae suscepisset, paulo post quietis cotemplationis imore succensus,magnis importunisq; precibus a generali capitulo absolutione impetrauit. De inde cum iteruin Prioratu ipsum suffectus suis. se & sollicitudinem temporalium, ac negotio-ru frequeter occurrentiu inquietudine grauiter

ferret,per Capitulu priuatu se auctorari fecit. Haec

560쪽

Hetc aure vicissitudo atque imp0rtunitas, quantum non si 'it m patribus ordinis, sed etiam S peris tr g ata fuerit, sequens euentus probauit. Enimuero statim post absolutionem hanc, ita graui infirmitate animaduersus suit, ut singuli dicerent, & ipse quoq; fateretur, propter huius modi importunitate ac ingratitudinem tantam a Deo se percussum esse. Etenim qui es teris opes erre poterat,alieno auxilio indiguit.Sed & D us huiusmodi detrimento non plenἡ coniciatus, Volens uberius ostendere, quantum Prior ipse offendisset, dominicas oviculas pascere nolendo, alentum sibi creditum abscondendo, & d inum vocationem diuinam non satis aduerten do,talem ei parauit successor qui tantam ingra, titudinem ac importunitatem prorsus expiaret. Deniq; cum digna psi itudine multisq; tribui tionibus expurgatus foret,tandem an no Domiani supra millesimum tricentesimu sexagesimos cundo, ex praesentibus miserijs liberatus , ad perpetuam transiuit scelicitatem, qui & multis post obitum miraculis clarus effulsit. Hic as uertant,qui alienae curae gerendae sufficiunt, nec tamen pium laborem sibi alijsq; utilem stibire volunt, malentes in claustri angulo nescio quid verbosarum oratiuncularum iugiter susurrare, quam talentum sibi creditu alijs impertiri: h ius,inquam,Iacobi exemplo discant, quam grauiter offendant, praesertim quando importun sellicitatione suam absolutionem amore qui tis illecti extorquent, nec tamen grandius ali 'Den . quid Reipublics coferre aliti possunt. Sed quid Si illi ipsi, qui vel nimia humilitate vel pusill

ninaitate seducti se exauctorari faciunt, merito

carpedi sunt,qua obsecro vituperation digni sunt

bitum fluit, vilia .