장음표시 사용
11쪽
Aristotelis, & super Genus. Conimbricenses, Suar. N F on eam in sua Metaphysica; Valentiam, Molinam , de Vasque E supers. Thom. Antonium Giuio , & Petrum Hurtadum de Mendo Za , Torum omnium industria in colligendo, iudicium in digerendo, i litas in procedendo quanta fuerit, ipsa eorum egregia scripta aperte declarant. His omnibus respective adhibitis pro materiae opportunitate alios etiam aliquando associaui, ut Sixtum Senensem in sua Bibliotheca, M4randulanum aduersus Astrologos, Patrem Zachariam Boerium contra Athei stas, Dominum Bellariaminum in Heret. nonnunquam etiam Patrum auctoritates addixi. Ariliotelem autem Philosophiae Patrem, & Magistrunt summo studio volutaui, S. vi potui, intelligere studui, auxilian tibus mihi S alijs cum suis Com. praecipue S. Thoma, Auerroe, di Toleto; quorum lectiones ad textum germane percipiendum multum mihi profuiste cognosco; ne vero huic operi quippiam deesset, interdum etiam Medicorum testimonio usus sui, praeser- tun Mercati viri eruditissimi.
12쪽
Vm omni temporum qiate tot tantique viri in paruo, ac pusillo Cam inorum Religionis grege reperti fuerin, qua Oh memoria tenacitatem, Ingenii subintili tatem , differendi aeuitatem, ae doctrinae magni tudinem ad multos diuertarum generum librou componendos agnoscebatur idonei: quid,qiueso, causae est; cur tam pauci inneiapi aeriue i qutin hoc praeciaro, celebrique munere obeundomum conuerteriret e Huic porro piorum hominum euriositati, &cupiditati annuere volens aliouis eam fortasse huiuste rei Cauὶ iam ausignandam putarit, quod nimirum huius seraphinae Reliigionis professoregeama aeraphieoeorem Patre Franciseo viuenidi norma acceperintι quae eos Diuinis laudibus iugiter dieit,lle omnino iis, quae ad Dei evitum immediatius spectant, ac proniae salutis profectum conducunt, indesinenter astringit: quam ob causam p clarum illud nostrae Religionis lumen, Franciseus, in quam , Ti telm. vir eruditissi-s, texendisque voluminibus aptis. simus, sicut ea, quq miraconscripsiti indubitatam omnibus ficlem faciunt , cum a Fratribus Minoribus de Obseruantia ad nostram Capuceinorum Congregationem, ut Deo liberius, de impens deseruiret , pertransiget, pluries a sapientibus interrogatus , eurinter Capuccinos solitum litterarum studium intermisisset , di a componendis Iibris se prorsus subtraxisset. Respondit dignam sari Seraphici Fratris sententiam, IIii,ostendens plurimos infirmos, quorum curae, & instructioni se totum addixerar, .nι Origeones mei, inti. Avus mi , im Ηον onymi, Gri Que Lumi, initandem omn/ι mei libri , quos lego compono; di optimam sane
electionem ἱ quandoquidem orationem, ac Charitatis exercita
tionem litterarum studio postponere perinde est, M si quis ingen-
13쪽
tes auri, di argenti glebas pessundet, margaritas pedibus concubcet, ut pauca, de eligua plumbi ranaenia colligat. At enim, licEt isthte ipsa ratio partim humanς possit satis sacere cupiditati ea nilominus ex alia parte meo pusillo ingenio numqua adeo uata visa fuit; cum undique circunspicientibus plurimi nobis .buis habeantur non modo extra, verum etiam intra ipsam Seraphi eam
Religionem, qui simul fuere studiosissimi, & sanctissimi. Taceo cum primis Collegii decus Apollo lici. Paulum inquam, ex una
parte labori manuum impensum, ac scientiarum studio deditum rex altera vero tantis virtutibus plenum, tantis donis spiritualibus refertum, ut nil illo sanctius, nil fiterit humilius, nil denique deuotius . Missos pariter facio trenaeos . Cipria nos , lustinos Apostolicorum temporum vicinos , quorum ultimus praesertim non minus suit in studiis Philosophie versatus, quam in pieta. te , ac Religione probatus. Prς tereo itidem Ambrosii os , Augu. stinos, Anselmos, Basilios, Athanasios, Cir illos, Hilarios, Epifanios, Bernardos,ac sexcentos alios omnes doctos, O mi es sanctos, omnes studiosos . Quid autem illos, qui nostris temporibus , Diuino a flante spiritu, talia secerunt, commemorem An anon fuit doctrina pariter, di sanctitate celebris B. Thomas Annon itidem S. Bonaventura An non sancti simul, ta studio imis pensi fuerunt Antonini, Antonii, Bernardini, Salis sere infiniti, quorum memoria adhuc nostra viget aetate il tVeniamus ad propinquiorati tempora; Intuemini sacros omnium Religionum ordines r ibi cernere est homines.virtutibus, litterisque florentes: Ibi videre undique praeclaros viros sanctos simul, di doctos ἱ qua in re praecipue Sacer Praedicantium Ordo relucet, Alma Iesiaitarum Societas resplendet, Celebris Minorum tam Conventualium, quam Obseruantium familia corruscae rQuae omnia argumento sunt , posse simul homines litterarum stu. diis incumbere, atque etiam virtutum exercitationi, ac pietati vacare . Quin tandem ipse Seraphicus Pater piis suorum fratrum desiderijs indulsit, eisquὸ ut studio litterarum vacarent, veniam
impertit. Quid ergo Aliam ego insuper huiulce rei propinoxiorem arbitror addendam esse rationem ..Concessit sane S. ranciscus Fratribus suis, ut aliquod litterarum studium ad officium praedicationis exercendum adhiberent, quod nostrae quoq; Constitutiones permittunt nedum,verum etiam iniungunt. Quia ergo Fratres Capuccini iniunctum sibi a Domino, & Beato Fran. cilcs praedicandi munus toto studio exercere debent,ideo in gratiam
14쪽
eiam praedicationis a librorum compositione eos conuenit abstinere, decet namq. huiusce Religionis aium nos , tanquam praecipuos Christi Iesu discipulos, praecipuam, di excellentissima samplecti docendi normam , expedit nempE , imitatores Christi Christum docendo sectari Magistrum . Recordamam, quaeso , celebrem illam a Beato Thoma Docto. re Angelico 3. pari. artie. q. quaest. 4 i. excitatam quaestionem , an scilicet conueniens fuerit , Christum scriptis mage, an potius verbis praedicando suam propalare doctrinam Incumbite diligenter solutioni , attendite Doctoris ingenium , obseruate rationem ; ait ille in corp. articuli, minime decuisse, Christum suam scriptis , atqui potius verbis , sermonibus , & praedicationibus aperire doctrinam ; quoniam iste docendi modus longe illo praestantior esti& decet, nobilissimum Magistrum nobilissimam tene. re docendi rationem. En ista est porro, meo iudicio,altera vera,& realis causa, cur Capuccini caeteroqui libris texendis idonei ab eorum scriptione se abstinuere , quoniam videlicet Capuccini non libris componendis, sed praedicationis muneri exercendo a Deo in mundum misti sunt. . . Hoe itaque studium Seraphicus Pater post multos lachrymarum imbres , assiduas preces , iuge que Deo sacrificium oblatum , ut suam dirigeret familiam , optimamque inspirarudoctrinam, muItum conmendauid ; ut propterea fuerit Fratriqhns Minoribus semper summε acceptum , magno ardore exercitum . ingenti fructu praestitum, summaque Religionis , ac totius Eccleuae laude expensum; & nunc eo amplius desiderium Euangelizandi corda Fratrum inflammauit , ut omne studium, , laborem,& operam in illud conferant, & impendant. Et cum tam insigne ministerium existat, parum dignum putabimus, in quod totum assectum conuertamus: faxit Deus, ut tantum desiderium in nostri honoris praeiudicium nunquam imminuatur. Haec sit portio nostra, haec laus,hic decorivi Christum Dominum imitantes praedicando, eius doctrinam & scientiam mentibus fidelium
Sic quipqe prastitere Maiores nostri , officium praediis rationis super quscunque alia studia semper diligen-
Caeterum alios mihi extollenti, & Praedicationem com positioni praeserenti ob ij cientem audio aliquem . Si tam praetiosum est praedicandi exercitium , ut compositioni longe
15쪽
antecellat, cur scriptioni te ipsum applicuisti Fateor pIan praedicationi haud comparandam esse compositionem sed ego, qui parum , aut nihil tam diuinae artis possideo, miser ad viliora, magna cum cordis mei angustia, animum conuertere coactus sum. Reliquum est ; quoniam tam praedicatio, quam composi-eio in laudem Dei, & lalutem animarum ordinanda est, ita me geram , ut undique Deo honor , di hominibus fructus pro ueniat .
16쪽
. . igitur quispiam inde sibi scandali, aut offensiorus an iam arripiat , unde debuerat viam reperire salutis, fimoris est hominum impiorum, &,maxime haeretic rum, nostrorum scripta deprauantium, aut ad suas su-sas doctrinas perperam adhibentium a cominor vos, quibus e , munere fidem nostram contra haereticos propugnare inc0mhi bivi, si quae aliquando in his, caeterisque meis striptis Octod ntur, quibus quoquomodo fidei, aut Religioni Christianae prςiudicium iinseratur, quantocius extrudenda, abolenda, & expungenda studeatis. Nonsolum autem tali censurae subiecta esse volo, quae mani sest an aduersus fidem continent sententiam, auusiaspinam haeresis praeserunt doctrinam; verum etiam illa, gine aut si Misti nis a fide apostatandi, aut hae teticis in suis irroribu Quo crimor de execror,persistendi, losque tuendi materi ηm quo modo suppeditant, quamlibet istud scandalum foret mere Patiuum seu quia verb3 non perciplunt, aut percipere nolunt,seu quia Verba ipsa talem videntur emittere sonum, di quem ipsi dicunt, eseere sensum: praestat enim,& istud ipsum a Deo, omnique viropiet te in neum, & zelo in Romanam Ecclesiam scenis obnixe eaposto , ut hi libri mei comburantur, di omnim luca priuentur, iquam ut luee potiantiae, di ab hominibus in animat Metrimentum, S fidei standalum perlegantur , Si enim cui Seraphicus Pater cuinpiebat Frater Minor tanto in Melesiam Romanam, & Fiden Catholicam pietatis Zelo debet esse accensus, ut propriam casenem ignibus comburendam εα implorum telis , flagellisque crv. clandam , ac totum ipsum corpus cruciatibus quibusvis ad Fidei de sensionem e ponendum sempsit paratus i miretur; quanto magis qiiaecunque sua scripta per aliquam iviam Fidei praeiudi, cantia ignibus comburenda, & ab hominum memoria repellenda desiderare debet Sane igitur huiusmodi scripta e libris delean-
17쪽
tur, & omnin5 lectione prohibeantur; immo ita prosunde sepeliantur, ut nunquam exenterari valeant; Et ita ego volo, & sudipliciter exposco . Et si sors continget eos, quibus ex officio hanc curam suscipere incumbit, incuriosius, quam par est, agere; & ne. gligentiores, quam in re tanti momenti conuenit, inueniri; quaeso Religionem meam in visceribus Christi, & omnes, ac singulos Fratres exoro, ut istud citissime exequcdum laborent, nec unquadesistant, donec abolita suilla certo sciant. Sin vero & isti deficiant , quod absit, praecor unumquemque ut hanc curam susci. piat, & ita se mecum gerat, Vt ignorantiae meae animaduertantur,& deleantur. Quod si nullus inueniatur, qui sibi id pectori accipiat , protestor ego ante Deum, & omnes legentes attestor, huiusmodi dicta fore ac non dicta, ac proinde non esse mea, nec ad aliquod testimonium , aut semiplenam probationem efficiundam valitura, quia vere uolo,illa scripta esse, & huiusmodi omnino nunc, di semper retracto . Haec Dilectissimi, ante quamcunq. quaestionum explanatione praemittenda esse putaui, quae tanquam certum testimonium ad meas ignorantias excusandas poterit quis in perpetuum adhibere; ne, ut dixi, hominum malitra compositionis utilitatem commutet offensioni, & pietatem conuertat iniquitati: Neq. enim tantum thihi, aut intellectui meo tribuo, ut ipse lotus omnem veritatem oculo mentis perspexisse, S ab omni erroris scoria separasse credam;vt propterea in meis seriptis defaecatum omnino sapientiae vinum expresserim,quod absq. veneni periculo, & mortis metu possit ebibi: Nosunt libri mei libri Hilarij, nec verba mea verba illius, ut propterea inoffenso posse decurri pede existimemretii enim nil unqua,quod non sit ipsa veritas, scribere in animum
firmiter propoluerim , vereor tamen, ne aliquando ex igno rantia, aut inaduertentia salsum pro vero assuinpserim . Prς- terquamquod fieri potest, ut aliquae veritates a S. R. Ecclesia in posterius decernantur, quibus cum si fortasse doctrina mea non cohaerere conspiciatur, purgandam cupio,& omnino fidei consor mandam, ut nihil in meis libris inueniatur, quod omniquaq. cum fidei veritate non conueniat. Agite ergo his venenum correctum
remedijs ad salutem ebibi poterit ; N ego tuta conscientia huiusmodi electuarijs purgatum medicamentum infirmis propinar
18쪽
Vit Veterum Philosophorum communis sententia, a multitudine abhorrere Sapientiam, sicut resert Lactantius Firmianus lib. D de falsa sapientia cap. 43. Idcirco quod multarum scientiarum, & artium notitia ad persectam, S completa sapientiam requiratur. Discendae primo sunt communes literae propter vim legendi; quia in tanta rerum varietate nec disci audiendo possunt omnia, nec memoria retineri. Grammaticis quoque non parum operae dandum, ut rectam loquendi rationem discas. Nec oratoria ignoranda; ut ea, quae didiceris, proserre, & eloqui possis. Dialecti ea pariter discenda, ut reine disserere, verum a falso discernere, occulta detegere, consula aperire, errores repellere . verum comproba re, ac roborare valeas. Nec tandem omittendae Philosophia, Meta- physica, ac Theologia; sine quibus nemo unquam sapiens habitus suis. Quae omnia cum pauci discere valeant, merito sapientiam non ess vulgarem assirmabant ; quod eam nonnisi homines a coli ingenio, talices memoria , ardentes voluntate, viribus corporis sortes, longo stu. dio, labore, ac aerumnis assequi possunt. Vera quidem haec omnia HSed nunquid generosos animos, , adolescentes praeelatos a studio liberalium artium propellere, ac propulsare poterunt λ Difficilis sanE est rerum cognitio, sed dulcis laboriosum est studium, sed iucundum ; arduum est opus, quod aggrederis, sed de Iectabilis materia , qua squaeris i suavitatem in legendo, gaudium in cognoscendo omnem ani. mi languorem resarcire, ac corporis laborem subleuais non dubites. Augustinus ait, Beatitudinem esse gaudium de veritate, ad quam faci- Ie pertingunt, qui eam cupiunt, quaerunt, & diligunt. Quid dicam Non est, nee vocari potest persectus homo, qui scientijs, ac rerum cognitione caret. Quia enim, quaeso, prodest homini, pollere ratione, &tatione non uti Quid proficit, intellectivam habere potentiam. & ne quaquam intelligere posse An non intellectus est tabula rasa sine scien-lijs λ An non futilis est potentia, quae munera sua exercere non potes t Oinnes alia maturae rationis expcrtes naturali quodam appe
19쪽
titu in suos fines diriguntur; at homo rationis particeps nec se ipsum regere sine seientia, nec sine doctrina ad suum finem poterit peruenire . Sunt potentiae nostrae propter Adae peccatum adeo suis pensis peragen. dis ineptae, ut neq; intellectus rite intelligere, nec ratio recte discurrere, nec voluntas bene valeat operari; ideo egent habitibus, ut & ad re .ctas operationes exire, & sua munia facilius , S securius valeant exercere . Quapropter omnes Sapientes tanti scientias aestimarunt, ut, patrijs sedibus relictis, contemptis carnis illecebris . spretis diuitiarum fastis, deiectis saeculi voluptatibus ad scientiarum studium sese toto corinde conuerterint. In primis vero Dialecticam artem artium,S omnium stientiam scientiarum non immerito plurimi fecerunt, quippe , cua omnis sere nostra cognitio habeatur per discursum, eam maxime utilem, ac necessariam ad scientias acquirendas, quae disserendi modum, &artem unum ex alio deducondi docet, existimarunt . Non est ergo flocci facienda Dialectica, quasi sit puerilis ludus; quin immo magno in honore habenda, ex cuius vi tam multae effluunt utilitates, ut pauci S Uer
bis nequeant explicati . Est enim sons, di origo scientiarum; est ianua, qua aperitur nobis aditus ad thesauros Christianae Sapientiae inueniendos; est denique instrumentum, quo omnes scientiae utuntur,& sine quo perfectam cognitionem humano intellectui imprimere nequeunt. Non est, cur ultra irrimoremur in laudibus Dialecticae, cium olim ab innumeris Partibus, & Magistris sit summis laudibus celebrata. Nos in hoc Dialectices opusculo breuiter, ac dilucide ea declara bimus, quae adolescentibus utilitati, ac emolumento sutura exist inrabimus: si quae quaestiones supererunt, cas latius explicare in Physicis, aut Metaphysicis relinquemus; tu quia non est bonum adolescenti varias,ac dissiciles quaestiones proponere; tum quia non est munus Dialectici diuersas sententias in medium afferre, & veras a falsis discernere; sed ea magis neotericis lacte potius . quam solido cibo egentibus , Utpote
adhue paritin exercitatis, breuiter proponere, ac dilucide enucleari , quae certis disserendi modis tenella mentem imbuere, animumque excolere possint. Neque enim id nobis tantummodo curae est, ut plura ponamus, quae mentem, ac rationem obruunt; sed in id studium impendimus , quod immodicam legentibus suauitatem, ac perennem Vtilitatem conferre valeat. Age ergo prolixas disputationes, ac perdissiciles quaestiones ad tempus milias faciamus, S laconice ea in praesentiarum duntaxat edit seramus; quae Dialecticae ad scientias capescendas reccns manum admouentibus deseruire posse praenoscimus, ne frustra magnum
Iaborem sustineamus, & quod maius est) oleum ,& operam proa3ga mus:cum praesertim no sit Dialectica tam dissicilis cognitu, ut ab omni
20쪽
hu s comuniter amFatur, sed malo ipsius dissi utras ut pluti tuu
oritur.ex ardua,abstrii laque methodo, qua pleri quE meat explicunda,ac paruulis neophytorum ingeniolis proponenda , ac demum tanta opinionum varietate, ae rerum dissicilium multiplicitat immiscenda , quς tamen ne sie Vtilia , nec usu practicari posse, ex rien tia optima reru magistrR demonstratinerpetuo utuntur. - lacno o tauro: zia
G redimur Dei, Beatae Virginis, te Serapinei Docto. 'ris pitiis hio freti pergrande Upnsi breu m sciliret, tacilem,ac dilucidam potissimarem Idientiarem Expla mationem: ek quarum notitistit, potitii 'Mihi in hominem faelicitatis primae deiectum. in hac vita miserrim Ua reddunt, plioris digmtatis partieipem emere possciit, ex part
reparantur . Simi autem hM . mno, eniti marive itatis discum supercipiendae maxima promptitudo , quam quidem hiniani nata turali rer indit am,& dono De1 per oec..catum In tantum amisit, ut vix siqniri natMalediue nespium retinuerit. Secundo, maxima ad res naturales dignoscendas aptitudo ; a qua tam longe miser homo errauit, ut sicut se habet oculus Noctuae ad lumen Solis, sic intellectus illius ad manifestissima naturae. Tertio, non modica ad ea etiam, quae Dei sunt, di ad Deu spectant,intelligenda habilitas qua adeo suit spoliatus, ut densissimis ignorantiae tene res obuolutus vix a longe ouicquam, quod ad Deum spectat, Percipere valeat. Haec, inquam tria, ut inquit Seraphicus Doctor, quodammodo sunt, quae per habitus scientificos reparantur. 'prinio Banque per Dialecticam redditur promptitudo disserendis.Secundo per Philosophiam restituitur habilitas res naturales cognoscendi. Tertio deni q. per Theologiam tum naturalem, tum supernaturalem ipsum Deum, di quae Diuina sunt, intelligendi facilitas recuperatur. Quamobrem ex fine Scientiarum, qui est inret Iectum ad omnia ritE, prompte,di facile percipienda habilitare, generalis earunde diuisio congrue,& ordinate potest assumi; ut scilicet omnium operum nostrorum seriem ad has quatuor scientias in uniuersum redigamus. Primo ad Dialecticam. Secundo ad Philosophiama . Tertio ad Metaphysicam. Quarto denique ad Theologiam.