장음표시 사용
31쪽
ralisi sed obiectum Ogi eae naturalis, est ratiocinatio, & discursus tergo. Minor probatur..Nam . Logica naturalis non est aliud, quam quaedam naturalis aptitudo animis θ natura indita ad disserendum; hoc est, unum ex alio colligendum . Dico autem;
discursum artisseia tim ἔ quia na turalis ut supra ostensum est non est habitus,aut scientia .Hic autem discursus . qui eonstituitur a nobis subiectum formale Logicae cum sit quid uniuersale, comprehendit S demonstrationem, S syllogismum topicum, Enthymema, S ut verbo dica)omnes species differendi, &vnum ex alio deducendi. Undes Mis. discursus,seu rati inatio ut optime notauit S. Bonavent. in 7. dist. 13. art. I.quaest. . ad a. est
quid commune, S perius ad quatuor species argumentandi, Syllogismum, Inductionem, En thymema, & Exemplum.
seu tertiam operationem intel lectus, esse ultimum, S adequatum nostrae Dialecticae subiectu; cuius finis est, veritatem colligere, seu ut ait Seraphicus persuadere. At enim, quia communiter
in scholis constituitur 1 Recentioribus subiectum Logicae non ipse discursus praecise , seu ultima operatio intellectus; verum cum eo simul &aliae duae; Apprehensio scilicet, Se Iudictu, seu Diuisio, de Definitio Inecno
borandum est, ut huius opinio nis falsitas,quantum nostri ratio instituti Magitat, detegatur. Igitur, ut ab apprehensione,seu diuisione incipiamus,rem subtilius considerantes, non posse sub ultimato Dialectica subiecto comprehendi, inde primo facillime coni1citur; quod ivltimum illud est, ad quod alia ordinantur ; ipsum vero non ad alia. Atqui Apprehensio,seu diuisio ordinantur ad discursum, ut per se patet,& ex insta dicendis clarius adhuc costabit. Ergo. Nec valet ratio eorum. qui diiscunt, simplicem Apprehensione esse nobiliorem discursu ; tum
quia cognitio intuitiua linquiunt est nobilior discursi uartum quia illa haberi potest sine
ista, haec vero neutiquam . Non vale inquam; negatur enim, simplicem apprehensionem esse nobiliorem discursu, S ad rationes respondetur. 8 Ad primana dicitur, nolia esse in re nostra comparationem inter simplicem apprehensione, de discursum; quia uiscursus comprehendit in se etiam simplicem apprehensionem, di definitione. Vel,si est, nobilior est discursus ratione dicta; quia scilicet corruprehendit etiam apprehensio. nem: sicut nobilius est animal rationale,quam animal; quia ini. o hoc quoque includitur.
32쪽
Ad secundam, dato antecedenti, negatur consequentia; quia ap. prehensio est ordinata ad discue sum, sicut simplex ad compositu: Certum autem est nobilius effecompositum , quam singulum
componens : ut bene ait etiam Serapiticiis in 1. dist. IT. par. 2.
quisl. 2. ad secundum, & patet hoc in multis exemplis. Primae enim qualitates, S simplices,
i etsi possint esse sine secundis, di compositis. hae non sine illis; ime tamen sunt perfectiore quia fiunt ex illis. Quare sum apta simplici apprehensione,&discursu in eodem subiecto, ho. mine v.g. simpliciter nobilior
est discursus. Sin autem compa.
retur discursus, S simplex ap ' prehensio in diuersis subiectis, Puta, simplex apprehensio in Deo,& discursus in homine, simplex apprehensio nobilior est; quia ve sic non ordinatur ad di
stursum. 9 Iam vero ad rem reuertens addo, impossibile esisse, plura, aut subordinata, aut omnino separata posse habere rationem viti mi,sicut nec primi; sic enim implicat , post ultimum esse aliud, sicut ante primum; quia nec istud esset primum,nec illud p stremum; ut patet. Ergo apprehensio sub ultimato Dialecticae obiecto minime comprehendi istur; re q. propterea, nequoiater modos disserendi esse collocandam, cum ut passim docet Aristotelea,&Uν communiter testantur non subsit illi falsitas,
aut veritas, assimatio,aut nega.
tio. Si ergo reiecta fuit ab Ari- Arimstotele extra Dialecticam imperfecta oratio; quippe quae non includit aut veritate i aut falsita.
tem; quid quod est, ut inter mo dos disserendi. & intra subiectu Dialecticς computetur simplex apprehensiosequa veritas non minus distat, quam ab impersea
io De diuisione vero licet non ira certum sit, ipsam praeci, se sumptam ab assirmatione, aptnegatione, ac proinde a veritate abesse; quia saepissime assirmationi,aut negationi adiuncta est: nilominus probare licet,diuisio. ni quoque nullam subesse assit mationem, cum planE contingat separare praedicata per i
tellectum ex sola ipsorum simplici conceptione. Sed agE,COn damus,diuisionem includere ne gationem,ac proinde veritatem,l altem prout opponitur compositioni; negandum tamen est, aut per se inter modos differen
di conscribi, aut ad subiectum
clarius sit,in sola unica proposi tione non interuenire Dialecti cum discursum, qui docet modii unum ex alio deducendi. Ciunergo ta diuisio,quam apprehesio non nisi ordinatim ad discursum attineat,& similiter Logica in ordine ad discursum considere.
33쪽
tur, non est,cur vltimatum Dia. a veritare defindilhare Da assu lectice subieetiim constituatur . mitur term s,N disserentia,quatri II Idipsum eisdem fere ra ipsum genus,& differentia. Ergotionibus de definitione demon sicut cum dico AnimaI, aut Raustro. Nam sic definitio, sicut de tionale, nihil assirmo, aut nego,
diuisio eli ordinata ad discursu, --a-- - -
qui solus rationem ivltimi adaequa te in se cohibere potest. Similiter etiam a modis differendi per se excluditum,quoniam in definitione praecis E veritas,aut falsitas non reperitur, ut per se Patet . Etenim non minus abest atque adeo nullam veritvtem enuncior ita cum dico, animal rationale . In iudicio vero licet interueniat affirmatio,aut nega. tio non interuenit tamen aliqua discursiua illatio; ideo etiam tua dictu ulterius ad discursum Otadinatur. i
DE: DIVISIONE, ET DEFINITIONE.
' faes gulae aluinctio m δ 1 Vblato iam impedimeto,' ι disserentia. O quod in re graui magnum et De regulis dia oris. lacessebat negoeium; ostensoq. 3 De DesnιDone. - - -- neque diuisionem, neque definis tionem
34쪽
tionem posse adgquatum Logi- Alia ex partibus quantitatiuIs;
eae subiectu constitui. Superest,ut vilinea, ct omnia alia quanta. quid utraq. sit, ordine recto pro- Alia ex pluribus naturis tam etaeendentes,quaue ratione Discur sentialibus, quam accidentali-
sui valeat deseruire,disquiramus. bus;vt homo,& alia huiusmodi. Est ergo Diuisio ut ab ea . Alia denique aliis modis; vi ex
exordium capiamus instrumen - natura,& l upposito modo,& rertum intellectus compositum ali si tamen verae sint compositio a quod in singulas, vel aliquas nes, de quibu8 non est hoc loco eius partes diuidentis; vi,sinsu- valde laborandum. Eia ergo se Iis divisim perceptis,facilius ip- cundum hanc variam rerum sum tota adaequa te cognoscat; compositione in , variam itidem cum enim intellectus humanus contingit fieri diuisionem, ut
si finit virtutis,no potest unico alia dividantur in partes eisen. conceptu plura simul distincta tiales; alia in partes integrantes; intelligere .sed indiget diuisione, alia in partes quantitati uas; iupqua mediante,ipsu totu tu plura quantum sit continuum, siue di. partitur, quod deinde pluribus scrotum: utrunque enim suo mo. conceptibus absolute cognoscit do subiacet diuisioni, ac parti-2 Verum, antequam ulterius tionit nam diuisio est eorum, ex sermonem extendamus, sciendia quibus aliquid componitur, aut est, varia esse diuisionis genera, constat,se parata distinctio. Licet secundum quod plura, ac diuer- autem omnis diuisio quoquo mosa sunt, quae diuidi possunt . Et do ad Dialecticam pertineat. quia diuisio supponit composi, quatenus scilicet, mediante diotionem , aut multiplicitatem ia uisione, plura ab intellectu meis
re diuidenti unum quippe , ta lius percipiuntur, quae absque disimplex, ut tale est,nota subiacet uisione aut nullo modo ut salia
diuisioni videndum est , quot tem incompleto intelligi pota
modis aliquid componi contin- sent; ea tamen diuisio,per quamgat. Quidem S. Bonavent. I .sent. aliquod totum in plures conce- dist. 8.par. 1.2. . q. L. S 1. dist. 3. Prus, seu praedicata diuiditur, Par. I.art. t. qu lt. . multigena magis propria est Dialectici, &compositionum genera accu- pollisimum Dialecticae inseruies rate recenset. Alia enim com- ratiocinationi. Hac siquidem ponuntur ex partibus essentia- secernuntur communia a partilibusa ut Coelum ex materia. oc cularibus; intrinsecan essenti forma. Alia ex partibus inte- lia ab cxtrinsecis, Saccidentali
grantibus; ut corpus hamanum bus separantur. Quo fit, ut per cx manibus, pedibus , ta aliis . hanc diuisionem quid res lia, beat o mi e
35쪽
beat commune cum alijs,quidue sibi particulatim conueniat, in
tellectus perspiciat; quaeue sint
rei essentialia, di quae illi extrin. seca,S accidentalia clare perci piat. Quae raine n omnia assidua indigent obseruatione , & mul
Sic quippe Intellectus , obseruando v.g. quaedam in homine reperiri,quae in alijs quoque in ueniuntur; ut esse substantiam, corpus,Sc. colligit haec esse homini cum alijs communIa. 3 Rursus,considerando quae
dam alia in homine, quς non est
in aliis ab homine inuem re i ut discurrere,ridere, c. infert, haec
esse solius hominis propria. VI-terius, spuctando aliqua interduhomini inesse , aliquando non; S eorum absentia, vel praesentia ipsum non interire, necessario deducit,ea esse homini extrinse ea, di accidentalia Iterum, conspiciendo alia esse ita cum homine connexa, ut semper illi inh reant, atque, si ab eo austrantur, ipsum interire, coni j cit, ca esse homini essentialia. Demum, z-culando, aliquod ens esse corpus,& non vivere aliquod viueare, di non sentire ; aliquod sentire,& non discurreret necessario lateri conuincitur, aliam esse ramtionein corporis,aliam vitae, alia sensus, aliam ratiocinij; cum at lcrum eorum sine altero esse contingat.
uisio, diuisionis utilitas, ae modus, quq ad rerum cognitionem adipiscendam inseruid, ne stili. cet immaturius, quam par est, incedendo , attribuatur rei tan quam comune id, quod est pro prium, di tanquam intrinsecum, quod est ei extraneum. Sedenim illud in calce capitis istius Operae pretium fuerit admonere vie minum esse diuisionis genus.
Aliasquidem est diuisio, in qua
unum ab alio excluditur', quod fieri nequit, nisi alicuius diuisionis interventu: S huic opponitur compositio I quae connexio, seu coniunctio appellatur, i qua prἴdicatum nectitur eu Q. biecto, atque semper est cum affirmatione, tui negatione. Alia est, in qua plura circa rem ad inuicem secernuntur; sive hoc eueniat simplici conceptu, ut cum percipitur animal prςci se, deinde vivens, di sic deinceps r siue complexe,ut cum intercedit asia firmatio, rig.in homine,aliud est animai,aliud vivens, Sc. Atque hqc est propria diuasionis ratio, prout ad discursum ordinatur.
De Distinctionibus. Cap. II. 3 4 Agnam profecto habet
Distinctio; tantam Vtique,Vino raro utraq. S eode nomine,S Peode usurpetur. Quare non erit
36쪽
bonitas, S sapientia in Deo. EDaduerte, magnin es discrimen i ntee hqnc disti mone .eam,qrrae reperitur inter mersatur tuta v in eodem eme inueritas partiales tamen, di subcrematas; cum libe sit realis. .anie intelleiactuS operationem interipias na turas reperiatur; illa veto rationis , quia nullo modo . secluso actu rationis eccisti tubae q . ad i. :
Explicatur melius qtud sit. di- istinctio realis,di rationis P
tam remolimci disti Irat Maplenamine triciς maia myς ostio- tutam examinare: S si enim e t era inda opero, rigui potius Minertia, ta exoterito stylo ladininandastis cepamus,s , Interdum itamen, sic necessitateii
stylum mutare comp6llimus ini No' est tamen .propositi nostili ea4Omnia, quas prolixissimε de
- natura, uarietate, disseren ι
Him igitur fieri poterit in haς ipio amplitudine, di prolixitate
claritas ae Breuitas inCre lac nico captanda DP urna.
pastionibus entis, &'pra eipue de unitate, quam eomitatur multitudo Vindiuisio, fractatis in, T. habere incumbit'; quemadmoο
dum eo nos loci eδ monebimM. φAt uo hinc pater,' cur nUs 68fia Initioni distinctionis inamoraret,ieam potius'in ordine Ud obvii intellectus,qsam ad terri ipsam
3 i Notandii in lecyndo. χέε B inter
37쪽
tatem in commeta latis superq. esse res diuersas,ae distinctas en- est, ut in exemplis de subiecto,& titatiue, idest diuersas entitates;
accidentibus mox allatis nimis cum illae plures antitates entita patentera apparet es quae cum di. titiae sint una tantu entitas reastinguantur 1 maliter, ut mini- lis; entitas enim metaphysica muni, inuicem prςdicantur. non attenditur Penes realom di-4 Et cofirmatur totus hic di stinctione,sed essentiale;quia ena ursus; distinctio rei a rem p . dicitur ab esentia, seu ent ita ternit in numeru;itaui quae hoc mo ut ubericii in eade Meti digeret. do distinguutur, vere pIura entia 3 Ex dictis collige duplicem
existant; materia autem, ta foris hanc consilii sionem. Altera e ea ma, S compositum non mune. distinguumur ut res, dire uaerantur; similiter nec subiectum, sunt inuicem discreta, Iraut sata accidens; nec natura. dc perlo ciant numerum, puta lapis a lana ; ergo hςc non distinguuntur pide, ab homine, dic. materia a
inuicem, ut res a re, Sequela pa . mrma,quando utraeque separatae te i ante dens probatur, quia de iacto detinerentur; nam, cum ita solum veniunt in mumerum sunt inuicem connexae, non di quae sunt inuicem per quantitam stinguiantur ut ros a re, sed po tem discreta , Muia numerus est lius ratione,vel sci: mali tet; si me species quantitatis dii retae. Nil. malis distmctio admittenda sita igitur,quod sit cum altero coq-t Probatur illa conclusio; nam ea ltinuumab eo distingui perhibe. solum, quae inuicem sunt discretur ut res areἱ nec iuuat, si dica, ta nullo modo sunt idem;omnia itur , posse inuIcem teparari sal vero alia sunt ala quo modo ideatem per Dei potentia quoa aut ergo sunt idem viros, di res igumento , ac signo tanquam Ut &fi no distinguuturiri res a re, liro limiliori ad mulcandam rcaal sicut Patet,aut sunt idem ibim Iem distinctionem tam x Iere literita hoc non est absolute ve rivii consueuerim2ὲ ut pater pre rum de omnibus:com is, ut ' Suarium,qui,inulta pne glijs,loia de substantia, Saccidenti ergo lco in fine Tractatus citando, dethpe omnia . ut minImum, sunt aliae materiai congeminati non idem realiter dest v nares. Con-aa iuuat,inquam inee vacat, inanim firmarunnam miliares uria diis istinctio non respicit potentiam, i stinguiturint res, S res,lit opari lsed actum. . alioquiu plures par μ tet . atqui Petrus albus est una . Ites unius continui dicerentur di resMon Quae II ergo Petrus a b distingui, tr 1ta,quae sest nimis non dit inguuntur έ ergo P Musi impropria. ne dicam falsa locu non distinguitur u sua albed ne ultio : non valet mam. si dicatur utroa .nuera est, tera Om .
38쪽
idem astruant 4 Lege Fauautinua lit an alo pur quantitatem dia in Tractatui de lar nalitatibus. I latetam, vinctum,inis. Venia quinas mentiri,noa permittet . cum alua, in numerum . Itaque Leatis itaque thisce inplicata od Θ virquet non sunt eadem en rubus f ac tricis. duo iae hae. l tiras omni no, nee sunt intricem lbreuiten mihi vadentur assere daeu dAreta ου hea omniat formali tellis Asterumae rudistinctionem disti mut perhibentur Probat sarm Iemlnon Tale. negandam: li quaecun sine. aliqtio mo I ad quos assertura duobus pati sint inuicerat connexa , sunt aliquo mucci liisce argu direntisca a uinci modo idem, ut probatum est: i. posse opia, ...eruno datur Fnimi aut ergo sunt idem prorsus omis tau formalis a d . Di est nonil nimoda identitate indistincta,lma ab Scotistas: v verum et sarar aulaea sunt idem, Ut aliquain dilfi motidas, Thoni itas, ut et , i stinctionein admittanr ;:si sunUsuitas; ergo, datur Διι disti uition idem primo madLpnon oci untiformilis. Eoobat ut sequela, qaial dii tinctionem tormalem , immunicatc m. o ludiuuioagm 2όμ. araxuuun iactitatem,ut certum
39쪽
. est: ergo ea, que sunt idem,itam q uae inuice predicaturaeistingui
diuisionem admittant, erunt di- realiter, qui eande oti causa quiastincta formaliter. Confirmatur: scilicet. inuice praedicatur negar -quotiescunque distinctioni ali- uitanimal,& rationale aistingui quid eorrespondet distinctum, rmaliter. Arguo ergo contra illa djstin ctio non est solius in, Mendo E. argumentin e ius derri, tellectus, ut patet;Ergo erit rex verbii pro vel bo ι ex quo i:im &lis, non realis ut res a re; quia id i pie a Seraphico visus est illud non est verum absolute ; ergo accepisser haec est vera pdicatio, realis tarmalis;ergo ea, quae inui Petrus est musicus, Smir siens est A t ce copulatur sic, Vt inuicem di- albus,ergo nec Petriis 1 musica. stinguantur, Brmaliter distin . nec musica in albedine,nec mu-guuntur. sica,ta albedo a Petro ex ratura Ex his colligitur, inanem, rei distinguiatur;ergo ne q. re aliis ac futile esse omni u Recentioru ter. Probatur sequela;qtita distin conatu,vel ut hanc Hrmale di- ctio ex natura rei,S formalis est stinctionem abij ciant, vel ut ea etia realis, ille ergo,qui ut remo non esse media ostendant i pro ucat dii tinctione ior malo, Thad, quo laborat potissimu Iesultae, animal esse ide realiter cu ratios am- Suare et,&1Mendo χχa hic: Vasq. nati, quia unu de altero praedica Valentia,& alii in Theologia to tur,non video,cur asserat, Petrurolavi. tOS etia neruos contendete S, Vt realiter a musica esse distin cisi,
Scotu ab ea cui ipsi aiunt mala quado Petrux de sua mufiexv &sentetia vendicent. Porro distin- musica de Petro p dicatur. Praetectionem formale non esse media rea ille ide definit,distinctionem per extremor u negatione, facile reale esse essentia cuiuscunq. rei eis cocedo, cum immo sit realis; explicatam per negatione alto- quonia est ante actu intellectus, rius coceptus; v. g. distinctione vertam non omnis realis est sor- substatiae ab accideti,contra cucmalis,nec contra ἱ vel la ite non urgeo ratiocinati hoc modo. Pe omnis formalis realis. Petrus. n. trus est essentia no explicata perti sua musica distinguuntur rea- negatione suae musicae, alioquin liter, quia, nullo intellectu cogi' vera erit haec propositio: Petrustante, Petrus est aliud a musica; γ est muscus,loque do de petron5 th distinguitur realiter reali- mysco:Κbo sequelaiveritas.n .eter,quia Petrus de sua musica,S couenistia pdicati cu subie do si h sc musica de Petro praedicaturi 'ergo musica in Petro Est essetia,
unde nec potest diei de Petro quae no est Petrus, nec idecu Pemusico, Petrus non est musicus. tro, ergo falso de Petro dicitur,s Velim itaq.dicat mihi Me sit musicus;ergo Petrus, S suad OZ. cur asserat, Petru, musicu, musica no distinguutur realiter.
40쪽
6 Certε maiorem quotidie in tur,verum mihi 'potius promoia
opinione Thoinica, & Iesu itica toriac propugnator, quippe lonformalem distinctio aem extermina ire dissi auitatem inuenio, maiorem repugnantiam offendo. Prestat propterea millies re rum counitioni, Sc explicationi, distinctionem formalam sartam tecta habere , qu .im impugnare; non quidem ea ratione , ut falso credidit Men do ZEa, quo scilicet ge ante huiusce distinctionis meminit Seraphicus,eaq.ad res ex plicandas pro opportunitate usus est. In hoc capite nobis id cordi erit, ut omnia, vel praecI-pua loca,in quibus realis,formalis, ac rationis distinctionis Se raphicus verba secit,in rnedium afferamus. Principio occurrit pure magis desperata cum Tho- celebris locus ex dist. 1 s. l. r. mistis signa conserimus; quippe sent . quest. I. ubi Sanctus Do-
solo veritatis zelo in has controuersias prolabimur, nec est, quod tempus conteramus, ut
cotum ab hac opinione, quam ut dicitur cordi transuersam habuit, vindicemus, a quo Scotistae hactenus vindicare non curauerunt. Nostra ergo opinio de distinctione formali saluata, quod auud eu aieerre re, atiud consiliit, cuius natura unica de rasione. in corpore autem quaeia finitione, eaque in uariabili, ut stionis utrumq. membrum bre. P ituit,definitur; ut propterea a ulter,ac dilucide Seraphicus de..calumnia . quam Fonsecae hanc clarat, dicens, distinctionem ra-cu n Scotistis sententiam pro- tronos ese ditiinctionem Iurius pugnanti, ae ipsis inurit Men- vocis, quoad nos, at tinctione d aEa Scotistis , ubique semper Uero rea e e di tinctionem non immunem futuram non dubite- fisus vocis ina re igniscato prinmus. vocem, O a parιe rerum i aru. In responsione vero ad secundi quae erat illa D. Damasceni auctoritas, in haec verba scribit.
ctor de distinctione Diuinarum proprietatum more scholastico sermonem habens, primo ex D. Damasceno geminam illam tam cela brem, quam communem distinctionem,rei scilicet,& ratio nis conitituit: verba Diui Damasceni sunt ista . Oportet hiro,