Hieronymi Elueri, ... Deambulationes vernae; quibus ruralis philosophia ad vnguem discutitur ..

101쪽

7oxit. Plinius itemque Aristoteles una cum caeteris rerum naturalium diligentibus indagatoribus obseruarunt, publicisque scriptis docuerunt, naturam suas vires in illis minutis animalibus non minus, quam in maximis creaturis posuisse. Apes rempublicam consilia priuatim, duees gregatim moresque habere : apibus regem esse cui obediunt , & quem sequuntur, qui de magnitudine & pulchritudine corporis caeteros praestat, nullo eum aculeo, sed maiestate armatum , speciale illi palatium in tuberculo structum esse, totum examen circa Eum conglobari, cingere eum, defendere , protegere, nec cerni pati. Omni labore regem esse immunem, sed o- pera circumire atque inspicere, prodeuntem

foras, examen, totamque communiratem seu

plebem uniuersam comitari, simulque demigrare, ubi considat, ibidem eunctarum castra collocari, cum rege abire, vagari, redire, senectute oppressum, aliasue in sarmum, alis siI- is subleuare. Rege desumsto , totum populum moerere, &plangere, ad aliquot dies a labore desistere &quiescere, a cibis abstinere M temperare, tristi flebilique murmure circa de- sancti corpus conglomerari , &sic regis mortem deplangere, sic honestare, sic parentare, dein defunctum proserre &exequias funeran-xes comitari. Quidam literis testantur, vivente rege, masculos in uno, & altero latere sta mellas commorari, ipso vero demortuo com miseeri.

102쪽

misceri. Et testatur Basilius,apum regem giis conititui, quia saepe imperita plebs etiam indignissimis defert honores: neque sorte etiagatur. quia saepe sors pessimum quemq; tangit: neq; iure haereditario alicuius successionis deis

nominatur, qui a qui successione creantur, pi ranq; sunt aut improbi,aut imperiti,luxui dediti, & alant multos assentatores; sed rege aeum natura seu Deo principatum obtinere, propter egregiam forma, magnitudine , m ansuetudinem, caeterasq; corporis animiq; virtutes, quiabus caeteras excellit,& prae xeliquis omnibtrestat. Scribitur porro de apibus εἴ obseruatur, quod hyeme domi maneat, & cugestis cibis victitent, ante eo res non exeant. nodiu quiescit,& exceptis excubitoribus, nipae dormiat,donec ab una, triplici bombo excitentur; tune siserenus dies,& per coeli clementiam licet, pr uolent,&cibos conserat. Officia illis distincta & diuisa sunt. Ianiores soris, seniores intus

perantur,liae suggerunt, e5serunt;illae construunt atq;ordine componunt.Apes,inquit AEli

nus.Geometria,fisura, pulchiitudine, fingendi elegitiam sine arte, sine regulis, sine circino, si .mul figuras sexang 1lares de sex laterum & qualium conficiunt. Merito igitur cum Zornio dicere dc referre possiumus, quod ab Historicis Muesides ille architectus, qui arcem Athenis aedifieauit, laudatus fuerit; Daedalus ob Vulcani templum affabre in Memphi exstructum; obambulationem turri ue pensilem Pharo in

103쪽

insula exstructam Solostras Gi idius celebratii s: nominis post se memoriam perpetua pbilo architectus, maamentario mille Athenis nauium fabricato, reliquerit. At parua magnis componere si licet etiam in apiculis hisce architectopices haud exigua peritia deprehendit tur , quod ea subtilitate & arte domicilia sua fingunt, y norma ac perpendiculo nullo appli cato angulos arquales essiciant, nullo circum- si icto circino fauos ita rotundos ducunt, cera Spilis falciunt eo fornicatis artificio, ut arci fi- cibus flammis, qui aemulent*r, linquere post sint. Et scribit Aristoteles, quod apes ordine, non de omni flore promiscue colligant , sed transeundo de viola ad violam. Vbi vero illud, quod colygunt, alteretur, apud physicos dio putatur. Hoc quidam obseruarunt, illud, quod afferunt & inς edas deponunt, ptimum valde eme dilutum , sed mox incipere feruescere, non secus ac vipum & cereui si a recens, &sic purgari, dςin crassescere,&proprie mel fieri:

cum ex sobole alueus apibus. redundat, tan quam maximae urbes hominum multitudine redundantes sic irae colonias deducunt. Fac os &ignavos in rempublicam non intromittμnt, potius expellunt, abigunt, saepe morte interimunt, nec ullam spurcitiem seu immunditiem permit uni, excrementa intus operantium Vnum in locum congesta turbidis diebus per 'cium exportant, nullo in loco inquinato aut

male olenti assident, nec si quis etiam bonis

unguenet

104쪽

ynguentis redoleat,& hisce delibutum, si ad auueos accesserit, spiculis abigunt. Exortatem pestate & procella pedibus lapillum corripiunt, ne venti dc flatus impetu auferantur. piaria , scribat Columella, non tantum curatorem

fraudulentum ; sed etiam immunda signitis perosa est :aque enim dedignatur,si minus pure habita est, ac si r

stareturfraudulenter. Curatori apum, cum alueos tra-

stare debebit ; cu odiendum, utipridie castu si ab rrbus

venereis, neue temul nius . nec ni lotu. ad eos accedat, abstineatque fere ab omnibu/ rido lenii brusu , visiunt salsamenta, ct eorum omnia eliquamina, itemqAesserentibus acrimon is allit vel c parum catirarumque re tum. Cum porro ad Pse; ami enit, Pna circumuolat, eodemqlie , quo Drane excetrauit, bombo ad quietem capiadam pocat. Et luet Pristis, crabrombis,ar neis, hirun-

diribus, ranis, si iv ntibus Jormicu ct quibusdam aliis animalibiti mel in biail ibiti impugnentur :se tamen sistaque mella ex annario uiu herbis bitumine confecto δε-scndunt, quod circa alveare ponunt, osc inimicos μος reipublic. perditores repellunt, se bona pace vivunt. Quis hic iron admiretur, tam minuta animaliata. tum habere ingenii, ta 'tum memori η industriae , tant ina sagacitatis& artis, tantumque p*liticae virtutis, quae quasi normam do cent bene formatae reipublicae & vere domesticae oeconomiae : si quidem politiae proprium: est; ut ad unum communem finem singulo tua 'actiones sint destinatae, ut in apibus eiii videre, ita ut dicam, vix Americae, Scythie sine Sarmatis populos talitas, quam aper bonis moribus coD

E s stitutas

105쪽

stitutas respub. olim habuisse. Has ob recitatas rationes Ecclesiasticus apicu:as laudat. Et Basilius magnus vocat cmilia animalia: nec imme Tiro , quia omnes & si si gulas actiones refe- Tent ad unum communem & ciuilem finem, Sunice amant suam diuitatem , ad quam convehunt. Longum foret, si omnes & singulas apum virtutes decantare ve item.Vrso, boue,asino infinitie minores fiunt,sed illis infinities excellentiores, quo ad animi, puta, dotes, prudentiam, pietatem, iustitiam, aequitatem, sedulit

rem, adde quod multos h omines praestet. Erubescat igitur hic homines pigri,segnes, somno lenti,oscitantes,sompressisq; se Getes manibus, mulierum illi pod ces & il is q si sine arte & industria in delitiis &vitiis in diem viuu , erubest at illi, rubore S pudore suffundantur, atq; ad horum animalium, harum nobilissimoru insectorum conspectum conturbentur. Solae enim apiculae cospectar vitae instituendar cum aliis,tu

nobis sui no meis, sed Stollit verbis utar in litoris qui vivimus, rationes indicant. Si somnus ignauus, oti uineis praecuros in studiis retardat conatus , ab ipsis apiculis ad laborandum nos excitari cogitemus. Si supeIba ac perniciosa nos

ψιλαυτiα pungit, ut au torum bonorum lectio-arem nest.gamus;apiculae,varios sese demittentes iii flosculos,indeque utilissima petentes, occurrant. Si susque deque ferimus, laudemurne, an vituperemur, amemur an odio habeamur

apiculae tu mentem venian , quae plausu sonitaque

106쪽

que excitantur.Si prauanos sodalitia irretire aiaque seducere cupiunt: nostri nos ossicii e5monefaciat apiculς, quae fucos,pecus ignauu,aliaq; noxia animalia ferre nequeunt si cauponulae, ludi,si deambulationes intepemus nos Vexant, excitantq; ad turpia,apiculae exemplo sint, quae non nisi callis putasque dele istantur oderunt ac fugiunt Veneri Bacchoq; deditos. Porro docet nostex Seneca,& nos adhortatur, ut in legendo scribendoq; apes imitemur: es,inquit,debemus imitari, qua vagantur , ct flores ad melfaciendum id neos carpunt, deinde quicquid attulere istonunt , ac por

ait,

--- liquentia mella

sipant,se dulci distendunt nectare cellas. De ipsis non satis conitat, utru succu ex floribus ducant, qui protinus mel sit Θ an quae colleg runt,in hunc saporem mixtura quadam &prc

prietate spiritus sui mutent quibusdam non faciendi mellis scientiam esse illis, sed colligendi. Aiunt inueniri apud Indos mel in arundinum foliis, quod aut ros illius coeli, aut ipsius arundianis humor dulcis δc pinguior gignat. In nostris quoque herbis vim eandem, sed minus manifestam & notabilem poni quam persequatur&contrahat animal huic rei genitu. Quida existimantesiditura&dispositione in hanc qualitatε

verti, quae ex tenerrimis virentiu florentiumq; decerpserint, non sine quodam, ut ita dicam, fermento, quo in virum diuersa coalescunt.

107쪽

. sed ne ad aliud, quam dς quo agitur, deuie.

Fus,nos quoque apes debemus imitari,&quq-cunque ex diuersalei' ione congessimus, separare. 11elius enim distincta seruantur. Deinde adhibita ingenii nostri cura & facultate, in Y- num saporem varia illa libamenta confundere: ηt,etiamsi apparuerit, unde sumptum sit, aliud

ramen esse, quam unde sumptum est, appareat. Quod in corpore no stro videmus sine ulla opera nostra facere naturam. Alimenta quae accepimus , quandiu in sua facultate perdurant, dc lida innatant stomacho, onera sunt. At Cum

ex eo, quod erant, mutata sunt, tunc demum . in vires & insati guinem transeunt. Idem in his quibus aluntur ingenia praestemus, ut quaeCuu-que hausimus, non patiamur integra esse, ne a-bengsint : sed concoquamus illa, alioquin inmemoriam ibunt, non in ingenium. Assentiamur illis fideliter, & nostra faciamus, ur Vnum quiddam fiat ex multis: sicut unus numerus fit ex singulis , cum minores summas dissidentes computatio una comprehendit. Hoc faciat animus noster. Dein si magistratus, si legum , siqisciplinae denique ii ne star contemptus subpritur, piculas nobis proponamus, quae rdipis ac disciplinae simi amantissimae. Et puro, nullius rei pulchriorem imaginem in apibus nobis pio poni, quam regni ®ioni alicii ius politiae. Apes enim , ut supra dixi, magno studio

obseruarunt, comitantur , & amant regem;

nunquam excuta unr, nisi praecedentem re gemis Videant,

108쪽

videant, infirmum alis subleuant, defuncturi

proferunt & exequias funerantes comitantur

Ide peragere discet subditi. Rex intus circumit,& omnia diligentes in picit, ad labores adhortatur, & sina praesentia opus fideliter adiuuar: Eodem modo nostri principes suos alveolos in Curia & ecclesia, caeterisque, ubi opus est locis;

inspicere addiscant. Sicut rex apum nutrimentis reliquis contentus, ne si illas partes, Vnde res apiaria interiretes set necesse, auserat, eietas turbaretur: ita Reges quoque & Principes tondere debent pecus, non deglubere:Sicu,

hum reges facili me bellum suscitant; sess iasis

lapide,siue moto puluere ipsorum acies progigatur atque interi initur; ita mortalium quoque Reges tape leuissim alii ob causam ad arma descelidunt, & ad bellum sese accingunt: ast paucis post momentis ipsi terrae redduntur, θc hippus siue sepulchri lapis, terraeque piitueres super eosdem mittuntur,bellum corrumpitur dc abrumpitur, evanescit, debellatum eth Sicut porto vivente apum rege masculi in vito latere, & foemellae in altero commorantur, sed demortuo illo miscentur ; sic quoque vivente iii irepub ι optimo & splendidis virtutum ornamentis Rege omnis generis vitia opprimuntur; demortuo vero illo, siue vitiis S delitiis Aiapito omuia vitia&flagitia caput extollitura Sicinut in examine demum nulla apis est otiosa, quia aliae cum aliis certant,alia, annonae sedulihlis aduigilant,aliae tempestatem obseruant,alia

109쪽

ba extremis viarum angulis, velut angiportibuslli ctabamiu collecta tuaιerito peruarioua , unde formicarum genu gignitur. Altera urbis parte antra radimus frumento ita impleta , ut in vias ipsera redundarent. --ra fuit viarum mundities, nihil in istis lapillorum, nihil pulueris, hiMifestucarum, nihil hamoris , ut deprehendas, urbem illam ab siuis ciuibus ita curatam , ut prolisbximiussistudium, annona, tuis urarum o atin mbiquestebaretur: Cum omnes illi ciues commuhsudibad reip. beneficia incumbentes, dum alii domi de rebus considunt, alii foris res agunt, sunt mapace concordiaque curandam rempublicam nos docebant. Studuisse quoque iidem ciues visisiunt omnium incolarum incolumitati. Erat enim in νrbis logitudinis milio unicaporta

Zeph)ro obiecta, quod ab Aquilone, Euro atque Aastro immunemrrbem,sua philosophia vortere es didici se

sent. xis istas omnespectabamus ,curiosie admirabamur; industriam eximie verantem omnia in obscuris, caeci fghe tenebris, theinoriaque dignam censuimus, quod in plano, pro Opportunitate laci, eam urbemformica condidissent , haud ldubie alibi inter saxa inaequaliaque loca fiari industriti urbes suri tanstulto aediscaturas eis iudicabamus. Neque adeo mirati si mus Neapolim, quam homo rationis compos condidisset , ficut eam νrbem per- 1 eximus, quam ratione carens animal ornate construxisset. Atque hac de illa νrbesussciant. Est praeterea triformicis oeconomiae memoria Exeunt prim viri una eademque hora multi, sed una post aliam Certam se initam ad frumentum faciunt, quam pollea infallibiliter currunt ; cum semina &grana pro hyeme congerunt. Grana dc semina,

110쪽

ne rursus ex terrain fruges crescant, perfodiunt M que arrodunt, arrosa condunt ό im bre madefacta proferunt Sc sub solis radiis siccant,&sic corrumpendi periculum tollunt. Et obseru runt aliqui, quod nunquam soleant imbres sequi . quando Armicae sua grana exponunt Loca altissiuia humili maque sursum & deorsum arbores quasvis praegrande , tutres, homrea, cellaria,om nes angulos,omnes parietes infra &supra,extus & intus, omnes herbas,agros, areas, sulcos perrepunt&peraurrunt: Grandi-otes δc validiores in loca eminentissima iπε- pant,&gramina minoribus pociada deiiciunt,&cutietae eadem, qlia profectae via, reuertuntur, quam ita frequentant, ut silices in ea attritos videamus. In itinere porro ultro ci roque contemplamur aliquas , quae aliaῖ ipsaristia 6- 'nera portare iuuant. Gestantes nillil, gestantibus de via decedunt,& manifeste cernimus ob

vias inter sese quas colloqui; & percontari,donec singulae suos populares agnoscant. 1utetea locum habent pro communi granario. locum' alium pro comesunt domicilio, 3c tertium pro desuntiis .Hoc notabiIe est,quod praeter hominem selet formicq ex omnibus aniesalibus mortuos seos reuerenter curent. Non telinquunt

eas in si1is cauernis, neque teme . abiiciunt, sed efferunt, & honeste hi vicinia infrumento- tum follieulis sepeliui.Huc referendum quoq; est, quodCleahthes se vidisse testatus easormi- eas mortua gestantes formicam, ad Mymetiam