Hieronymi Elueri, ... Deambulationes vernae; quibus ruralis philosophia ad vnguem discutitur ..

121쪽

exstoribus succum lagunt, &mel faciant , aliae

cellulas fabricanti ita in bonis legibus consti cuta republic. haud est concedendum, ut ullus ciuis repetiatur otiosus aut oscitabudus, propter vitam solu viuere putans, toto die cessans, stertens, voluptatem amans.Nunc vultum tuu miratione quadam defixum videre, & perturbato lenique cum murmure haec verba audire

videotia diuinae liberalitatis, finitae sapientiae. inelytς bonitatis abyssum,non solum admirandam, sed & stupendam l Tu subsiste hic, mi Iuli, cohibe gradum. & de stupenda Dei sapientia, quam in minutis illis animalibus in nostris itio-itibus rimamur atque admiramur , nobiscum philosophari perge. Dabis mihi veniam, si istarum rerum comemoratione, quibus valde delector, sim longior,nec minus indulgendu philosephiam tradenti,quam militi, quam nautae, quorum ille multus solet esse in enumerandis bellotum seorum & vulnerum, hic in descimbendis nauigationum sitarum casibus. Propertimuita de remis,is tauris ηarrat arator,

enumerat miles vulnera,pastor oues.

HAud minus quam apes , etiam formicas irempub. habere,ad oculum comprehendimus: hoc vero differre, quod apum resp.ad Monarchiam ; formicarum ad Democratia aut Aristocratia per liuent. Nullus formicis rex est, nullus

122쪽

hullus aux, nullus praeses. Ex quo seruaut rei p.

mores, ita ut quaeda sub sint, quaedam praesint. Boni M veri ciuis officio funguntur. Vnanimi

omnes ad commune utilitate laborant, sedanti anhelant.No omittere hic possum recitare, me

in Marchia Brandenburgensi in sylva Spando

uiana animi causa cu qaodam aucupe inerrantem sub inueterato ligno siue trabe totam seoler tu formicarii ciuitatem ordine bene dispositam reperisse,adsimilitudire ferme illius, qua EpiscopasVulturariensis describit,atq;in Apualia repetisse his verbis affici ci Inambulabam alia, quando corporu exere causa flammo mane,Iulio mense. extra ulta oppidum, inomen est, S. Bat olom i, comperique quadratam trabem, ιοηgam pedes octo,aniis

maduertiquefiub ea formicarum si domicilium.uvam Obremsubiit mihi desideriumstinandi illarum habita sula. Moxi necessarii trabe tanta leuitaresubmouerat. νt nulla earum rerum, qa uberant acta fuerit motio, aut parturbatio. Apparuit in arisiosa humo urbs quadam quadrangularis Ouga sere pedes quatuordata νθ pedem,in qua per vias, Pellat ad negocra ritro citro1 -- stare νelut ciuei ipse formica videbatur. Admirata erat angulorum laterumg cirecta delineario, quam artistiuam i cmmogfactam psit is, quod aga lissemper dimensio longitudinis latitudinui siemaretur. Urbis ungitudinem mediasicabat ria,quadam ,direct si apr . 'ηditate Olaritu erigitali, quam rursum pertrans. aersium aqualibus inter bellaciir tres alia via eadem dinritali nounditate se latitudine directiome inussi . t,n ita tria compitafraque lectarentur. Ita

123쪽

Ιta extremis viarum angulis , velut angiportib-ε-ctabamvi collecta maceruo seruariova, unde formica- Π genus gignitur. Altera urbis parte antra rodimus frumento ita impleta, ut in vias ipsas redundarent. Mi r it viarum mundities , nihil in istis lapillorum, nihil pulueris, hibisse carum, nihil humoris , ut deprehendas, riseisi illam ab siuis ciuibus ita curatam, ut prolis .lamist: udium, annona, Aurarum omatus Mbiquestebaretur. Cum omnes illi ciues commuhistudio ad reip. beneficia ineum bentes, dum utili domi de rebus confidunt, alii foris res uni, summapace concordiaque curaudam rempublicam nos docebant. Studui se quoque iidem rities visisiunt omnium incolarum incolumitati. Erat enim in νrbis logitudinu medio unicaporta

Zeph o Obtrecta, quod ab Aquilone, Euro at piis A Uro immunem prbeis,flua philosephia vortere esse didicii se

sent. xis istas omneumectabamus,curiosie admirabamur. industriam eximie operantem Omnia in obscuris , caeci seque tenebris , memoriaque dignam censuimus , quoil inpuno, pro opportunitate loci, eam urbem formica condidissent, haud ldubie alibi inter saxa inaequaliaque loca fiari industrιά ο=bti suis consulto aedificaturri eis iu-

ditabamus. Neque adeo mirati sumus Neapolim; quam homo rationis compos condidisset , sicut eam νrbem persteximus, quam ratione carens animal ornate construxisset. alliis hac de illa νrbes ciant. Est praeterea in

fortia icis oeconomiae memoria Exeunt priuauiri

una eademque hora multi, sed una post alia ni Certarii semitam ad frumentum faciunt, quam postea infallibiliter currunt ι cum semina &grana pro hyeme congerunt. Grana & semina,

124쪽

ne rursus ex terra in fruges crescant, perfodiuntasique arrodunt, arrosa condunt ό imbrem ade-

faba proserunt &sub solis radiis secant,&sie corrumpendi periculum tollitiit. Et obseru runt aliqui , quod nunquam soleant imbres sequi; quando Arinicae sua grana exponunt Loca altissima humili maque Iursum Sc deorsum arbores quasvis p raegrandes, tutres, homrea, cellaria,omnes angulos, omnes parietes infra &supra,extus & intus, omnes herbas,agros, areas, sulcos perrepunt&peraurrunt: Grandi-otes Sc validiores in loca eminentissima irrepant, &gramina minoribus pomada desiciunt.& cunctae eadem , qua prosectae via, reue tulitur, quam ita frequentant, ut silices in ea attritos videantus. In itinere porro ultro ci roque

contemplamur aliquas , quae alici ipsarutri 6-nera portare iuuanr. Gestantes hi fili, gestantibus de via decedunt,& manifeste cernimus obvias inter sese quas colloqui; & percontari,doneosingulae suos populares agnoscant. Interea locdm habent pro communi granario. locum alium pro comae uni domicilio, 3c tertium pro defunctis.Hoc fiotabile est,quod praeter nominem selet formicq ex omtubus animalibus mortuos suos reuerenter curent. Non telinquunt eas in suis cauernis , neque temere abiiciunx. sed efferunt, & honestem vicinia infrumento

tum follieulis sepelivi. Huc referendum quόq; est quodCleanthes se vidisse testatus ea: rmi- eas motiva gessantes formicam, ad Mymetiari

125쪽

illi fune tali seu exequiis obuia tulisse, cum ad-tienientibus defunei e redimendo. sermonem quasi miscuisse , gestaq; quae essent veluti ad senatum reni e :es,intro se recepisse, idq; iterum, ac tertio fecisse, deniq; quas expacto, vermem redimendi cadaueris pretiu extulisse, quo accepto quae aduenerae mortuam tradidisse atq; dis eessisse. Si hoc fit inter sormicas , ta pusillas bestiolas, lusco magis hominib.curia esse debet,Vt suoru cadauera terret comendentur λ Hisce insectis longe sunt deteriores illi homines, qui haepletate suis propinquis & cociuibus haud praestant. Addiscat igitur ab hisce animalibus pietatem iI4,& cu rubore abeat. Ad Armicaru insuper miracula recessendum, quod sensum ita exquisitum habeat, ut dulciu rerum odor ε longothteruallo percipiat. Quoties ego fornicas cε- spicio, earundemqj industriaeprobe cosidero,in auribus meis quasi sonare atq; inerrare videtur illud s alomonis prau. 6.ν. 6. Vade ad formicam. piger,ct considera vias e , Odificesapientiam,qua cum non habeat ducem , necpraceptorem, necprincipem, parat mastaresbicibum , ct congregat in messe,quodcomedat. Nec non illud Piouerb. 3 o. v. 2 q. Quatuor sunt minima terra, ct ipsa siunt sapientiora sapientibin: lFormica, populus infirmus, qui praeparat in messe cibum sibi: lepusculus. plebs inualida, qui collocat in peira cubile ei suum: regem Iocusta non habet. θ egreditur νmuersaper iturmvi*M:flestio manibus nititur,ct moratur inedia bus νιν.Αdveniant igitur homines ratione praediti, igna

126쪽

diti,ignaui illi de pigri, atque ab hoc paruo mi

malculo virtutem oeconomicam,politicam,ctiuilemque concordiam ediscant.Cum igi tur tox&tam magnarum virtutum haec pro clausula, antequam ad alia progrediar, ex Frasscio annectere lubet vestigia nobis appareant in formi- eis, non frustra Spiritus Sanctus eas appellauit sapientjores sapientibus, & pigros inprimis ad

hasce mittere voluit. Loquirur autem Proverbis. p.de debitoribus&sponsoribus. Hos igitur monet,ut sicut honestus decet, stent promissis &qui sponsores sunt facti, sine mora soluant, quod debent, neque quaerant subterfugia. Sic ut enim avis dat operam ut liberetur ex reti, Mdamula omnibus modis conatur se liherare exeassibus, ita debitores simili modo agant. Nequis autem praetenderet, sibi deesse facultates ad soluendum,dicit Spiritus Sinon requiescendum esse, sed fine intermissione laborandum,&inspiciendam esse industriam formieae, quae non mendicat, neque decipit alias bestias,mutuo sumendo, kd omnibus modis sibi aliqfiis praeparata Quae est seitentia genuina loci alleiagati ex Prouerbiorum libro. Quanquam interim cuique pigro analogice quoque inculcari poterit. Porro accommodetur illud ipsum ad diligenti uintiam inuestigarionem eorum, quae ad usum spiritualis vitae pertinent, &ad laborem in illis insumendum,& ad perseuerantiam in illis. Hare vita est messis do aestas, v bι oraredgoest intertentatio Π es vi Exite.

127쪽

Extrema dies est multisfutura hyems rigida; hlsi seposuisti horreum fidei & dilectionis, v de vivere , recompensationem spei are liceat Qui hoc non secerit,is habebit experiri in hy

me caligines mentis, nubes timoris,ventum Sc

gelu iudicii. Formica morsu de unimiculis resecat se iiiiniferum in grano: ita nos in vita inutiales resecemus affectus, unde peccata grandia possent sequi. Formica grana madefactae, ponit seli: sic nos malam viraminverbo solis iii stii Maediscamus exsiccare & emendare. Serenitatis igitur seu gratiar tempus diligenter attenda- . muS,& reche colamus, dum sol gratiae Christus adhuc lucet. In altero die cum Esau multi quae iehi cum lachrymis poenitentiam, sed non repetiἡnt gratiam i8.ν. I .) Metuendi igitur superuenturi dies imbrium, & exsiccentur fructus vitae madefacti.Sicut enim hae bestiolae feruenti & sitiendi aestate laborant, anhelant, sedant, ut brumali tempore, quod inhabitent, qdod edant, habeant: ita,inquam nos Christiano.' quoque huius vitae aesti utim tempus Deiope transigere & peragere oportet, ne Omnibus destituti&nudati bonis; egentes , elatien- 'tes atquin eiulantes aetermim frigus misere mi- l

128쪽

ferme etiam araneas &artis &industiis habere

obseruamus. Geometriea quaedam ars ex eo elucer , qvod silum textrinae suae velut integro corpore pariant, praeclare texant,centrum serpent,& quasi circino circumducant. Sciunt in--pex sarc di artem. Si quid sitae telae fuerit dic ruptum,aut .fam, protinus reficiunt. De hoe animalculo ait linius: lib. et I orditur tolmaraneus , tantiqne opem marem uterus eius fusticit, siue ita corrupta alui natura ,stato tempore, siue es intinquada lanigena fertilitad tam moderato ungue, tam te

reti filo,ct tam aquali deducit flamina ipse se ponderesus Texere a medio incipit, circinato Orbe sub tegmina annectens, maculasque paribus semper interuallu, sed subinde crescentibis, ex angusto dilatans, indissolubili odo implicat. Quanta arte celant pedicia sicutulatoreti ad capiendia musicas circa grassantes λ Specus ipsi qua

concameratur architectura, ct contra stigora quanto visiosior quam remotru a viedio aliudque agenti similis rinclusus Iusin verosis,ut sit nec ne intus aliquis,cerni non post.Cum vero captura incidit,quam vigilans o pari. ius ad cursum Z Incremento amnium saturo telas suas a tius tollit. Sereno non texit, sed nubilo: ideoque aranei imbriumsigna fiunt. Foeminam ego puto. , qua texit, marem, qui venatur. Et obseruaui ego ipse,quod araneus nubilo tempore inprimis yenetur , puto hoc fine, vi facilius tum temporis incautos culices & vermes capere possit. Nec setis admirari possium, quoties araneorum telas probe contemplor,&ipsam striicturam c0nsidero, in illa centrum reperitur, circa quod multi circuli si-

129쪽

neetreino facti reperiuntur, ita via centro re motiores sint ampliores. Tanta & tam excet

lens est in opere subtilitas,ut nullae puellae imiatari possint, imo magnos mathematicos prae stant, qui sine circino & sine regula ex propria

manus agitatione circulum elegantem pinge re ,& ex centro lineas rectas protrahere De queuut. Homines quicquid artinciosae xei faciunt , ex idonea quadam materia componunt ue araneae vero illa omnia absque externa materia, sed ex sea substantia interna faciant. Et reperi ipse saepe mortuas araneas in suis nidis , forte ideo emortuas, quod totam substan . tiam in opus insumserint. Notabile porro &admirabile, quod tam firmissime telas affigat, Et a ventorum impetu, vel puluerum p Oude- re, vel imbrium violentia, vel muscarum aduolatu, non facile disturbentur. Quoties ego in paruulas bestiolas , muscas & culices, in araneorum telis haerentes, oculos infero, me

moriam habeo Solonis, qui interrogatus, quid esset lex λ respondit: tela aranearum, in quam si muscae leuiores & culices incidunt, retinentur; si vero vespae aut aues, ea distupta auolanr, Et

Iuvenalis: Dat ventiam comis rexat censura columbas.

Sicut parua bestia implicatur aranearum tella; sed f ,rtis perrumpit ita homo sapiens & fortis per fortunae labyrinthos & fortunae telam perrumpit; pusillanimus &stultus inhaeret. His a-jeribe, quod nostra vita t m a prophanis quam sanctis

130쪽

ls sanctii viris aranearum telis comparetur, quae variis per secutionibus & periculis est opposita Quo videtur Ouidius respexisse,dum ita scribit AG Ponti eleg. 3. omnia fiunt hominum tenuipendentia filo, o subito αβ , qua νηluere ruunt. Et inquit Iob: Domus aranea, Mucis eius. Telam igitur aranearum texunt, qui fortunae diuitiisu deliciis, bonoribus, pecuniis, pompς &gloriae voluptatibus, amori bus caeterisq; ancipitis& lubricae idius Deae volubilibus ludibriis demendaciis fidunt. Omnia ista vanitatum sunt vanitates, sumus sunt, Vmbra, nihil. Et propheta David, Psil. 89. p. 9.anni, inquit, aranea meditabuntur : id est, vita nostra instar vita est araneae. Et verum est, quia postquam 'aranea nata est, nihil aliud agit, quam ut seipsam longo & sedulo labore consumat, hoc fine, Ut telam ex corpore texat, & eadem mus. eas capiar. Sic mortales telam ex corde seo, per varias curas habendi, huc illucque ducunt suspendunt: sed heu quod miramur & lindignamur ad vana & lubrica . Quare Eschines gemens, caduca, dicit, moliturgens semper mom

Quibus innuere vult, quod omnes homnum cogitationes, nihil sent aliud quam vanitates, in quibus sese consumunt & perdunt. Illi telas filant, quibus honorem , dignitarem Asplendidum ossicium piscentur. Alii telas co ficiunt , ut diuitias capiant dc aucupentur