장음표시 사용
311쪽
ex mandato iniuriam passi. Alij contra; Sed retcnta Regula pro veriori, eo magis extenditur, quando talis, inimiciscisset iniuriam recipientis praecipue si
delictum consideretur momentaneum, secus. si successi utina, in quo non praesu- iri imitur ignorantia : eo magis in arduis, de causis magni momenti, concurrcnt praecipue ra'ficatione, seu aliqua coniectura, de eo sortius si scientes tacuerunt , dc non prohibuerunt : sed quia ista ignorantia praesumitur, re probatur iuramento , ideo necesse est probare scientiam specificam praecipue nisi concurrat secreta allocutio, inimicitia praecedens, & delictum incontinenti secutum Alij contra: dc cum hac conirati ria opinione rcis det Author, licet dicat, ii ne insertur, quod Ab solatoria lata ad
fauorem mandatarij non prClit in m - danti , nec mand ns puniatur eadem poena , qua mandatarius, quando' in mandatario adsit aliqua qualitas aggrauans poenam, bc delicium: δc hinc mandans Adiarterium, non iciactur cadcmpcima iniuriarium: idem de pupillo doli
Capace, mandante lalsum testimonium
dici, non Poena falla, sed extra ordinem
Pars II. A R G V M E N T V M. quod talis nisudati praesumptio clidi possi per sibi contrariam , nec sustici t Rutilica: n in dili iis , an ando
ad. imponendum poenam ordinariam dc grauem , sed tantum extraordinatariam, Aleuem usque ad n n. ι 8. Mand uo .e ilaretur.
ANOANs punitur regulariter cadem rc una qua mandatarius amopius ac linquit, te obligatur, io ex mada. to, sed ex delicto subiectitio: id si Madates sint pili res, singuli ea de poena puniuntur, siue madauerint certae peisonae, si uecti. 1 incertae; ut puta, si publice profitebantur quaerere hominem cui mandarent homicidium, siue ad talem est cetum pectiniam spondebant. Sed quia
Mandans ficte delictum committcre di. citur, non comprobenditur sub Statuto poenali, puniente delinquentem : nontcnctur de cxcelsu , nec de delicto potire uocatione mandati pcrpetrato: vel si Mandatarius mandatum recusata crittit pist recasationem occiderit. Item demandato quis non tenetur , quando praetenditur, quod inferior mandauerit superiori 1 vi puta filius Patri, sertius Domino : nec etiam quand dato mandato , alicr sine mandato accidit, sic enim non potest agi contra Mandantem, nisi constet de mandatario, ec mane aio: Et Ari sic Ario in deliciis aeqvit paratur Mandato , quamuis ex delicto ratificato nihil pervencrit ad ra- tificantem , de quamuis etiam delin. η Ictis citet alias facturus. Ratificatio autem inducitur verbis, de tacto; dc hinc ex receptatione, dc occultatione delinquentis inducitur ratificatio si delictum fuerit commi Iuni nomine receptantis,
de aequiparatur mandato, etiam ad est .ctum incurrendi excommunication m. Nunquam tamen inducitur cx aliquo actu, nisi cxcone cetiario inferatur: dc-bet enim esse cxprcisa , non autem tacita, seu praes ampla: nec vidciur aequiparari mandato, quoad incurrendam
Irregularitatem,idedque non inducitur ex signis laetitiae, ec complac ciuiae, prout non excluditur ex signis doloris: quapropter Statutum de mandato loquens, non extenditur ad ratificantem, qui 1 licet in Ciuilibiis rati habitio rciro trahatur a s t cmpus celebrati contractus, non tamen sic est in Criminalibus, in quibus tantum obligat a dic ratificationis, non a die commiis delicii: qui nimis tunc aequiparatur mandato, dummodo delictum sit commissum nomine Rauticaniis te stratiscatum tamquam gcsthim numine suo : usque
312쪽
Mandam, an vere, vel ita , intelpetrative dicatur committore deli cJum , γ' an comprehendatur suStatuto punicnte delint 'entem.
aesi de interpetrati hac illud faccre dicitur , propterea ex homicidio non dicitur proprie homicida : & Statutum
puniens delinquentem , non comprehendit Mandantem : multo minus
comprehenditur sub Statuto Poenaliquando istud corrigit Ius commune', vel est contra Ius commune. se licet
quando imponit maiorcm poenam ea, quam imponit Ius commune,)siue loquatur in rem , siue in personam; licet Ver C comprehcnderctomandant cm, quando a lure impositam poenam imponeret, vel expresse statueret sapermandato, seu citet conceptum verbis gencratibus, δc communibus , aptis Comprehendere mandatarium,ec man-- dantem ; vcl cius ratio , finis, commodum', de effectus respicerent ipsi inis mandantem; scu non comprehendendo , remaneret clusorium, de mandan-
tis delictum impunitum. Et generaliter mandans comprehcnditur sub Sta tuto puniente delictum, quando loqueretur in rcm I ut puta, si dixerit, pro homicirio, pro furto, pro vulnere imponatur talis poena: secus , si lo ucreturi n.personam dicendo , squis occι erat, ici vulnerauerit, aut furatus fuerit , ecc. quiar, licet. delictum mandantis , &rnandatarq sim vnviti de idem, & hinc mandans, & mandatarius possint accusari in eodem libello, attamen obligatio non est eadem, cum sint tot
cestern fines mandati : qua propter mandans aliquem percini pugno, alapa, baculo, vcl similibus initi vincia tis, Non aptis ad moriem inferendam, 'tunc non tenetur dc homicidio, praeci - pue si prohibuerit ne serro percut crct, aut occideret: sic parit cr, & mandans aliquem sori sars : licet hoc te inclusii Ruthorem non transeat sine contradi- ω clione, de demente illius Contrarium sit verius. Mulioquc magis excusatur i mandans de excesiu mandati , quando quid mandetur, non tendetis adcxcessi in subsecutum ; vi pura, si man-
detur rapi mulierem, mandatarius occidat.
Mandatum insupci potest excedi in temporc ; ut puta, ii qui naandauerit lucin vulnerari, seu percuti certa die destinata, de non alia, si dclictum sequatiir ultra terminum prati XUm, non tenetur. Sic quando mandatur aliquid, 33 quod era in pol state mandatarii non caecedere, de excedere tamen voluit. Sed singulariter de CXccisu tcncr tur, s mandatarius excellisci praesciato mandante, dc non contradicente. Et pcnci aliter mandans obligatur dc co,
quod miniis secit mandatarius di nec non de homicidio tenetur si mandauit
Vulnerari, cum cX vulneribus de facili potucrit considcrare mortem inde se
De reuocatione mandati. 'in Eo v LA firmatur, quod reuo-- cans mandatum non teneatur, si
313쪽
De Delictis Carnis Quaest. CXXXVI. 199
mandatarius post reuocationem deliactum sibi mandatum commiserit: mandatum enim dicitur reuocatum, non solum expresse, sed etiam tacite ; ut puta, quando mandans contraxerit parentelam , vel fecerit pacem cum suo inimico, quem Occidi mandauerat, si de iis mandatarius habuit notitiam. 1 3 Censetur etiam reuocatum per superis uenientem inimicitiam cum mandata rio, seu ex morte mandantiS.
Regula se ampliata limitatur, & declaratur, quod procedat, dum modo reuocatio , licet si suerit negligens in intimando reuocationem , quia cessat dolus, in omni delicto requi litus, non imponitur poena ordinaria. Non au- 6
tem censetur reu catum mandatum
per absentiam mandantis, nec ex diuia turnitate temporis, ex quo semper,ic quandocunque sequatur de lichum, etiain quod mandatum suerit reuocatum, semper adhuc imponitur poena albitraria: led hoc Auιλν dicit non ha- lybere locum, nis in elimine Assastini), S. in casu quo mandans mangati reuocationem non intimauerit: usque ad
coniecturis probetur trium in fide adhibenda similibus coniecturis: hocsane intellecto, videbeat esse circumspectus, de discretus in istis considerandis: ec quia fornicatio, Sc c puta carnalis rid ex quacuque praesumptione dicitur probata,ideo debent esse plures, violentae dc certae , alias enim probaretur conatus quidem,non tamen Adulterium t ec quandocumque reciperent contrariam probationem. Praeis 3 sumptionibus ergo fit coniecturis Adulterium , sorvicationem , ic copulam carnalem probari tunc dicimus, do fit -
E L I C T Λ eatnis dicit Author omnes tantunt, ερ sibi crede sita algerit etiam Iuris peritos, oc eos quidem excellentes:quare illorum materiam sic contingibilem, εe communem aggressurus in hoc primo Quaestionis capite Regulam constititit , quod Adulterium, Sc Copula carianalis probetur coniecturis S praesum, ptionibus: dc si agatur de probanda in nocentia alicuius inquisiti, leuiores sufficiant , nec non iudici tribuatur arbi-
314쪽
mamus, quando scilicet M atur eivilitet ad impediendum matrimonium contrahendum, ad thori separationem , vel dotis amissionem secus s agatur criminaliter ad poenam , quia tunc praesumptiones etiam violentae, quae Oriuntur ex solitud, ne, & nuditate in eodem lecto non satis essent ad probationem, secundum Aliquos : sed certum est de mente Aussoris, quod si otiantur ex actibus propinquis, sumetant ad imponendam poenam extraordinem mitiorem & si versaremur in crimine Sodomiae , vel smili capitali ,
etiam ad imponendam poenam corporalem,Sc triremium : usque ad n. 1 6.
Adulterium ,seu copula carnalis , utrum
probetur per Testes , siue ex partium confessione iudiciali seu extraιudiciali.
-EcvLARITE R, quia Adulis interium, & copula carnalis pro-f-hari potest per Testes, isti admittuntur dicentes se non simultanee sed seorsm per ramen ostii, vel parietis vidissae virum & mulierem carnaliter se commiscentes: non enim per hoc dictum successivum indueitur singularitas i imo recipiuntur Testes de credulitate , dummodo reddant causam credulitatis petactus visus, quia licet non probent conis cludenter , & pcr nec ci , cum tale opus non subiaceat oculis, probant tamen praesumptiue, Ae ex tali praesumptiua probatione resultat indicium ad condemnan dum sussiciens. Mulieris vero inhonestas,& mala fama probatur per vicinos, ii deponant per actus ad inhonestatem tendentes , de sensui visus subiectos: Extendendo ad testes deponentes audiuis te virum, Ac mulierem insimul in camera se commiscentes: Sc plene probata copula dicitur per unicum Testem deponentem de visu, hominem scilicet uidisse supra mulierem iunctis adminiculis. Ad mitia tuntur etiam domestici r quinimo creditur afferentibus se cognouisse aliquam mulierem, & testantibus de auditu ab lix qui dixerunt aliquam mulierem carnali.
ter cognouisse: quod intellige si agatur eiu litet de validitate Matrimonii, & se
ad eius fauorem; secus si criminaliter ad puniendum Adulterium , seu coitum
In proposito hoc unum singulariter 8
nota, quod earundem Partium iurata consessio minime probet copulam ad effectum separationis thori, nis alia concurrant i ea quippe solidissima ratione. quia Adulterium & copula carnalis non potest directe, hoc est per necesse probari per testes t ideoque cum tantummodo oriatur praesumptio, vehemens quidem,& sufficiens ad torturam, idcirm Testes de auditu ex tenui pariete, vel cottina, seu sper speculum vidiste testantes, virum de mulierem se commiscuisse , plene non probant: eoque sortius, si tales testes snt lenones, Se mediatores, ac dicant vitum& mulierem intromisisse in aliquem to cum ad peccatum perpetrandum: usque ad nam. 7
Meretrix quae iratur ρ quomodoυe probetur , seu praesiumaιur mulieris inhonesta V A N o o mulier dicatur meretrix , & quando inhonestam multa I o probationum genera a Doctoribus in me dium afferuntur: quorum. Prima est, quando constat mulierem publice, & quaestus causa, aliorum libidi- 1 ι ni se venalem praebere. Dicitur meretrix, quali reινο me ινahens a bono olere r nuncupatur proprie mulier valgariae vel dici tur meretrix, quia stipendia facit, de meν-ceae milisar: ex quo necesse est, ut publice a muliere quaestus causa libido exet
secunda . quando constat mulierem sui copiam pluribus facere: ide uero Iaquititur ut se dederit pluribus quam dum bus i quinimo ut admiserit ultra tres, Non enim potest dici meretrix ea , quae unius tantum amore capta, illi sui copiam facite sc nee partici illa , quae unum tantum admist. Tertia,quando constat mulierem comis morati in lupanari, offerendo se commu rani omnium libidini: sed tamen hoc non datur
315쪽
De Delictis Carnis Q. CXXXV1. 3 ol
gatur per necesse, cum etiam talis dici possit si extra lupanar commoretur, dum in modo publicae libidini se exponat. Quarta quando meretricio,de inhone - sto habitu inducta incedit i verum , haec potius est praesumptio , quam plena probatio Quinta, quando mulier sola incedit, I 3 Sc illuc vagatur, domos suspectas ingreditur , de loca illicita pertingit , ac fre
Sexta si de nocte illius ianuam pulsanis 3 ε tes admittit I praesertim si pulsantes , dc ingredientes essent scholaresi vel quando constaret sutile in balneo cum aliquo viro, seu probaretur tuisse laruatam cum viris ad tripudia. Septima , ex inhonesta vita matris, 37 seu ex paupertate mulieris, cum paupcr-cula de facili in corpus situm peccare prae sumaturr idem de muliere, quae mercimoniis publice piaeest: eoque sortius si in caupona ministret. Octava, ex fama, nedum ciuitatis, i 8 sed etiam viciniae di praecipue si transiuinset in prouerbium: prout e contra , fama honestatis multum praeualet aduersus inhonestatis praesumptiones di imo sola δε- ma probationem non inducit, sed tantum coadiuuat i dc adminiculatur alias praesuinptiones: usque ad n. io 7.
Depraesumption bus, coniecyaris, ex quibus Copula cumulis, in Adulterium arguisur. 8 Lu Rus traduntur praesumptio e Mnes ad probandam inhonestatem, 3c copulam carnalem Ide quibus πιιέον loquitur remissiue , principaliores tantum reassumenta , inter quas illa est, quae ex praeparatoriis ipsius Copulae de, dulterij desumitur a praecipue ex allocutione viri de mulieris in loco, de horis ad copulam commodis : 3c propterea ex communicantur ij qui post trinam monitationem repetiuntur fabulari cum muliere. Item ex risu, de ioco , ex ingressu in eandem domum, nisi afferatur causa in gressus, de illa quidem iusta: imo ex ste. quenti ingressu. 8c tortura insertur, de secundum Aliquos ad condemnationem
Oritur insuper vehemens praesumptio ex eonviciis, ex transmissione munerum, et ole localium nuncionam , de litterarum
amatoriarum , ex reciproco amore, ex
osculis, ex amplexu in locis secretis, ecaptis ad reliqua perficiendum;quibus iuncti, aliis sufficiunt ad torturam ex tactumam miliarum s de generaliter ex omni impudico tactus ex loci solitudine , praesertim horis commodis ad copulandum reoque magis in eadem camera , ostio 2 rclauso i licet si vir cum muliere in loco secreto de abdito inuentus sectit , non concurrentibus osculis de amplexibus, non sussiciat ad condemnandum , licet satis sit ad torturam. Praesumptio etiam inducitur aduersus iuuenem deprehensum in domo ali- 21 cuius pulchrae mulieris : sed tamen non ex hoc probatur copula consummata , nisi appareat de consensu mulieris, dc iunctis aliis adminiculis. Maxima vero esset praesumptio , de ad torturam sussiciens, si iuuenis inueniretur in camera cum muliere vestibus exustis: seu mulier de camera , in quam erat ingressa cum iuuene, 13suerit visa egredi cum tubore faciei, de crine soluto; vel constaret virum de mulierem in eodem lecto dormiuisse; praecipue si esset solus cum sola . de nudus cum nuda r sed tamen haec praesumptio non concludit per necesse. de tantum suta scit ad torturam inferendam.
stem ex pernoctatione uxoris extra
domum viri , sine causa , & sine illius 14 consensu, nis est et apud proprios parentes : vel pernoctaret publice , dc palam.
Ex conuersatione cum lenis fle lenonibus, ex cohabitatione viri de mulieris, ex qualitate personae, de retroacta vita, ex qualitate temporis conuersationis, exactu a communiter accidentibus ad fornicationem tendente : de generaliter ex omni- 1 1bus actibus venere is , 8c signis propin quis Copulae de Adulterio: sic certa, Ea concludens probatio inducitur, quando post annum absentiae mariti, fuit uxor inuenta praegnans r usque ad
316쪽
Depraese Iionibus excludentibus Aia
terium, in carnalem copulam. δ' R Λ s v M p T i o exclusu a Casexs natis Copulae Ze Adultetis, est Clericatus :l non enim hoc de Clerico praesumitur, licci aspiciatur osculari, dc am . plecti mulierem. Alij contra: de Asthar firmat in hoc maxime attendcndas csse circunstantias loci, dc temporis , qualitatesque personarum. Excluditur etiam ex assinitate , dc consanguinitat , quamuis fuerint reperti illi amnes, dc confinguinei in eodem lecto iacentes. Alij contra. Auιlor vero distinguit , quod hoc procedat in consanguineis proximis nempe inter filios, fratres , dc sorores, secus in remotioribus, de ubi urgeat aliqua vi lenta praesumptio fornicationis. Excludi-2γ tur etiam ex acta gesto publicE , & palam ι ex senectute praesertim mulieris, nisi vetula fuisset sortis de robusta ι ex infirmitate , ex deformitate mulieris; sicut C contra ex pulchiitudine oritur maior praesumptio fornicationis ; cum inter pulchritudinem 3c pudicitiam lis iit perpetua. de exitiale bellum: usque ad v. 1 7.
a vcrbo fornicor, quod idem est aemeretricor, eo quia meretrices in sernicibus, hoc est in locis obscuris habitare consueuerunt. Αceipitur largE. M generaliter pro quocumque illicito coitu t de specialiter, ac stricth pro concubitu soluticum Gluta. Distinguitur in s mplicem, Ec duplia a cem: smplex est, seluti inim soluta: duplex, quae fit cum coniugata,vel cum coniugato, ec soluta vel .luto. In simplici fornicatione, de qua in hac quaestione agitur , Regula constituitur, iarnicationem iure diuino prohibitam , 8c damnatam esse: eosque magis in Clericis, qui propterea deponi postlint . eo magis si sint I rnicatores notorii, scandalosi, dc continuati : de eo sortius si habeant annexam aliquam qualitatem stupri, adulterii, sacrilegij, seu inoestus I ac sint incorrigibilest licet Aliqui velint, quod etiam data incorrigibilitate deponi non possint, sed tantum beneficiis piluari. Alii volunt omnino deponi Clericos Regulares fornica- 4rores, praesertim, si sornicatio committatur cum filia spirituali, seu cum muliere de Parochia; lc de ea apud populum publica notitia habeatur: de quia Ginicatio cum filia spirituali non praesumitur, ideo probanda est aperte , Sc concludenter rnec satis est dictum seu aliartio mulieris
Fornicatio in proposito, nedum Clericis , sed etiam laicis prohibetur : quam- suis isti in foro sori, ii ue Ecellasiastico, siue seculari, de hire Civili non puniantur: sed coitus mulieris cum proprio seruo adeo damnatur, ut mulier ipsa capite puniatur, seruus vero flammis comburaturi ex Li.Cod. de mulier. quae propi. pr. usque
EX QUAEST. CXXXVIII. Pars I. A RG V MENTUM
Concubinatus quo iure prohibitus , O
quae requirantur ut Concubinatus inducatur. ONCUBINA Tvs crimen subsornicatione comi iactur: Ac Concu- Lbinari j triplici modo accipiuntur, stricte scilicet , large , de largissime r strictE, quando mulier retinetur, 3c cum ea res habetur ac si esset uxor I large, quando mulier cognoscatur , dc retinetur certo tempore: largissime vero Concubina iij appellantur Sacerdotes, Ac uxorati, qui vi
tra uxores, alteras mulieres cognoscunt e
sed proprie Concubinarius dicitur,qui Iutam de corruptam domi retinet ad libidinem expledam Clericus concubinatius Eproprie ille appellatur, qui soluta muliere, dc corrupta nullo sibi spirituali, vel carnali vinculo coniumstam retinet M coguoscit. Dci
317쪽
Iure Ciuili Concubina impune retilieri potesti filii ab ea nati dicuntur natura. les,&per subsequens Matrimonium legitimantur 1 ad hoc autem ut inducatur Concubinatus , viri Sc mulieris insimul cohabitatio diuturna requiritur, ac est de recesse ut mulier non sit virgo. seu vidua honesta, licet per diutinam habitationem stuprum purgetur: quin imo requiritur ut mulier retineatur in schemate concubin tus , quod vir protestetur eam retinere inconcubinam & loco uxoris ac habita prole cani in uxorem velle ducere. Rcquiri tui vi concubina honesth tractetur, diligatur scut uxor; quod si unica, quia habens duas concubinas, reptitatur infamis, ac si haberet duas uxores: quod si retenta, tractata ,-reputata ut concubina publice de ab omnibus, Λ retineatur domina habitu concubinae, Ac quidem diuerso ab habitu uxoris. Requiritur tandem quod vir sit persona illustris, & nobilas, mulier vero inserioris conditionis. Concubinatus de lute Diuino Canonico prohibetur, &de lure Civili licet dubium si animprobetur , communior tamen opinio est prohibitum censeri: usque ad n. 3 a.
ARGUMENTUM.tan et Concubinatus quae si in quando haberi locum, prae enim in Chrisu.
terdicitur ab uniuerso iure e quaproptcr pluribus poenis subiiciuntur: duponi debent arbitrio ludicis: imo si bis aut ter moniti adhuc insordescant , verbali degradatione plectuntur: quod si uxorem ducant, ab Ordinibus solemnit et deponuntur. Laicis quoque tam solutis, quam uxoratis combinatus prohibetur:& si posticetiam monitionem concubinas retineant, excommunicantur:& si per annum in excommunicatione insorduerint, grauius castigantur.
Clericus item de hoc crimine conui- us priuatur perceptione fructivam beneficiorum, dummodo monitio praecedat:& si percipiat sitos non facita reputatur inhabilis ad alia beneficia obtinenda:tanquam infamis reiicitur. 8e si interim celebret,
cssicitur Irregulatis, solum a Papa dispensandus: amittit potestitem standi in Cho. m. & habendi distributiones: qubd si CIericus notorie concubinarius de fornicarius scxiliat, celebrare non potes , dc sic nullus debet illius Missam audire, quod si audiant , mortaliter peccant, imo communicantes cum Clerico fornicario notorio, plus peccant,quam cum excommunicato, vsi hoe faciant scienterisic Clericus concubinarius ipso iure incurrit poenas propter , concubinatum inflictas vigore Busta Leonis X. quod si perseueret in concubinata, & in codem moriatur, Ecclesiastica sepultura carebit, comprehendendo etiam Cardinales δί Episcopos, vigore pracita ι aBustae, ex qua Episcopi concubina ij Episcopatu priuantur. Et suspensio ab Ordine habet locum etiam in Clericis ad Ordines minores tantummodo promotis. Idemque retinere praedictis non licet, nedum ioconcubinas, verum nec mulieres de incontincntia suspectas, de diffamatas: etiaque interdicitur conuersatio cum com- matribus Et laicus cle tur Canonico arbitrio ludicis punitur, sed concubinae ex decreto Conc it. Trident. si ter monitae non
paruerint, possunt ab Episcopis grauiter puniri, de a Dioecesi expellii quod si Episcopus ad quem spectat concubinarios pu- 11 mre , id negligat, dicitur Canis murus crimpudicus, Sc suspenditia quod si Clericus tamen essiceretur deterior quando praecise compelleretur ad dimittendam concubinam , tunc Praelatus connivendo ad tempus, non peccaret : vcrumtamen inim hoc non sit tutum, nisi adestent certissimae conieinirae deteriorationis, ideo bene erit,absque dissimulatione punire. o Conc binarius notorius de concubinatu notorio condemnatus appellare non Ixpotest:& notorius in proposito dicitur ille, qui tanquam talis ex propria confessione, seu per sententiam suit declaratus, aut pet 'rei evidentiam, quae nulla possit tergiliet-fatione celari. talis habetur. Cleri Cus autem concubinarius emendatus, 3c a Superiore disponsatus, essicitur habilis adsti sceptionem quorum inque norum, 1 3 dignitatum, be ficiorum, de ossiciorum: sic enim caueri videtur ex eadem Basta Leonis, cum qua concordat Concit. Trid.
sessis e. t .sed si post iuspensationem recidivus euadat, sine spe alterius dispensa sationis ex eadem Busio effcitur piis cainhabilis: vsque ad n 8 .
318쪽
. ARGUMENTUM. De clericis iacentiIus mxoros.
14 nino prohibetur r a qua Regula excipitur Ecclesa Orientalis, quae Matrimonio per prius contracto secundum illius ritum libete uti potest i sed sit semel ad sacros Ordine, fuerint promoti, non possunt sibi uxores copulare. Clericus ideo in Sacris constitutus uxorem ducens committit Sacrilegium, de heres sospectus est, essicitur Irregularis; adeo ut nec in susceptis ordinibus ministrare , nec ad maiores promoueriis possit, ipso iure excommunicatus deponitor ab Ossicio, de Beneficio i sie de sub figura Matrimonij virginem vi lans , punitur etiam poena stuprii de si virgo fuerit tantae nobilitatis, ut in populo scandalum oriatur , poterit ipse Clericis publicis verberibus, vel alia,c publica poenitentia puniri. Clericus vero in minoribus constitutus uxorem ducere non prohibetur di sed priuatur omnibus beneficiis : amittit regressus auersus, Z alia iura ad bene seia sibi competentiai pensiones Ecclesiasticae, squas habeat, de stilo Romanae Curiae illic b vacant , de beneficiis priuatur
ipso Iure, etiam non secuta copula carnali , de quamuis ante eam mulier foe-37 rit Monasterium ingressa, cum ius mel extinctum etiam cessante causa non reuiuiscat; licet secus .s matrimonium fuisset solum contractum per verba de futuro: usque ad n. II I.
A R GUMENTUM. De Iudaeo curialiter cognosceme mulierem
poena puniatur. Vnaus carnaliter cognoscens Christianam , arbitrio Iudi eis punitur & poena potest extendi ad corpus , inspecta mulieris honestate, Ee nobilitate i quod si cognoscat meretricem , leuior, Ec mitior es Ie debet ι sed interueniente qualitate Adulterij, Raptus, Incestus , aut Stupri, poena mortis imponitur e eoque magis si e gnosceret in opprobrium fidei Catholicae. Christianus e contra , cognos- cens Iudaeam, ac si cum bruto rem habuisset, poena mortis punitur, de instars domitae plectitur, attendendo qualitates ec circunstantias delicti i s autem Clericus Iudaeam cognouerit, irremis-sbiliter deponitur. Quae autem dicuntur de Iudaea extenduntur ad Turcam dc quamcumque aliam Infidelem. Iu- .daeus autem cognoscens Christianam, ligatur poenis statutariis, eisdem auctis ex qualitate , & circumstantia delicti. Quod si contrahat matrimonium cum Christiana, tanquam omni iure damnatum, dia uti nullum, illico irritatur, de capitalis mortis poenae subiicitur.
Quod si liberi fue int suscepti, reputantur incaestuosi, nec huiusmodi m trimonium dispensari potest a sede Apostoliea, nisi Baptismo praecedente. Sed si Christianus tem habuerit Gam
Iudaea, nesciens esse talem, excusatur ,
quae quidem ignorantia praesumitutini si esset crassa& supina, Sc adeo notoria ut tergiversati non posset i usque ad
Depoena ducentis duas uxores, vel minlitris buboniis duos viros: quaesiit, in quando habeat locum NIS Xo a s duas habere prohibitum est etiam a Iure Divino:
huiusmodi delinquens clim varij vatia dixerint, verius & communius est arbitrariam imponi; quandoque scilicet fustigationis, quandoque triremium, in locis quibusdam ignominiosa mitra cooronatur, de die festiuo ante fore, Ecclesita exponitur. in Hetruria vcro Stata Serenissimi Minni Ducis,mei benignissimi Domini, este Cabal cf08.super asino impositus ac mitratus fustigaturcu duobus cmoubi uita mulierquq duos viros
319쪽
De Delictis Carnis Quas CXXXX. 3 os
viros duxit cum duobus. Qiti. Insuperessiciuntur infames ipso iure t quinimo mulier duos viros duceti de iure Canonico inciduntur capilli,& vestis pars anterior 8e posterior abscindunturmec nocontra easgemi dc in viros binas uxores habentes, tamquam de haeres suspectos 3 ab Inquisitore proceditur, inquiritur ede interrogantur quid de sacramento Natrimonij sentiant 3 quod si ex errore , vel fidei peruersitate hoc fecisse
conuincantur, tamquam heretici puni-q untur. Ducens autem duas Uxores punitur , quamuis secundum Matrim nium sit nullum, ex quocumque ca-yite : extendendo ad ducentem duas sponsas i etiam quod cum una ex dictis non fuerit secuta copula carnalisi licet hoc casu mitior poena imponatur. Si aut m compertum fuerit , mulierem habere duos viros, tunc primo viro restituituri de si ad illum regredi denegauerit, excommunicationis vinculo innodaturinec ipse Papa ex quacumque necesstate dispensare valet, ut quis
3 duas uxores retineat. Mulier vero ignoranter contrahens matrimonium cum. viro uxorato, vel vir ducens uxorem
maritatam inscienter, nulla poena pu- Oiuntur , dummodo ignorantia si in A. cto probabilis, nec erretur in iure, putando posse duci duas uxores e ac ins per huiuimodi mulier dotem datam reia
petit , Ee si quid sibi occasone praedicta a Marito promitam foetit, consequi nequit, licet quae s bi tradita sunt iusseretineat , dummodo ignoret virum s aliam uxorem haberet si vero seienterduxerit, Fiscus auferet ab ea tanquam
ab indigna : s vero uterque bona fide,
Ac ignoranter nuptias contraxerit, virliaque datur repetitio r Fiiij vero nati ex tali matrimonio nullo , Ec cum altero coniugum habente maritum, vel uxorem respective , adhuc legitimi reputantur tecundum Glcis in L. mitis, I. maiier, si de adatier. Et ex text. de Glos in eap. ex senare, qui Ν, rtigisimi. modo subst bona fides saltem ex parte
Mulier credens virum suum mortuum,
quando pusiliscundo nubere quando
cretilitas dicatur iusta es' quomodo
probetur mors viri, in licentia concedatusscundo nubenti. Πῆ UL iERE M seeundo nubenis
QT tem, nondum mortuo primo vi- γro, ab omni poena excusari, si verisimiliter credidit primum virum moris tuum esse , indubitati Iuri dicit -- thor nec immeritb, quia cum cesset dolus, delictum considerari non potest. Sed e contra punitur , quando credulitas fuit iniusta: dc de iure nouiusmo Authenticorum, nec non detur Canonico, mulier secundo nubere non potest nisi fuerit de morte viri certificata, non obstante quacumque longa
absentia ι clim dici non possit plene
certiorata nisi ex concludentibus in bationibus. Probatur tamen mors per nuncium destinatum a coniuge ad similem mortem, vel vitam percontandam , siue per nuncium ab alio ad ipsum coniugem destinatum ι eoque magis pertransmissum a Iudice, cui quidem est credendum , si qualitas personae, Ec causae circunstantiae secus non suadeant. Probatur etiam per Testes de credulitate, adducentes de eorum
dictis bonam rationem e siquidem ecbc probatur si fuerit visus in mari, ecnaui naufraganti ψSed per quamcum- 9que diligentiam de reperiendo virum factam ab uxore, seu ab alio ad eius instantiam , de secundo nubendo licentia non impartitur, nisi cerae dc liquido probetur mors coniugis: quam auis generaliter , an mors viri sit probata , nec ne 3 Iudicis arbitrio remittatur ivsque ad n
320쪽
3o 6 Succi Pars decima - sexta
tate , O poenae quando illa locum habeat O quundo non . T E D ut xxxi v M nil aliud est ,
'quam alieni toti violatio: delictum quidem grauissimum& detestabile: grauius stupro di quas Sacrilegium, de iure
Diuino . naturali, & gentium, Canonicolt Ciuili omnino prohibitum 1 inter crimina publica numeratum: licet ad accu-2 sandum extranei prorsus sepellantur; quia in primis huiusmodi actio accusatoria Marato competit, deinde Patri, Fratri, Patruo, Ad Avunculo : datur facultas procedendi per inquisitionem, & ex ossicio, seruata forma decreti ConciL Tridentin. . ev.8. Est mixti serit tractari potest coram iudice Ecclesiastico tam qu ad illationem poenae criminalis , quam quoad amissionem dotis ue licet talis ludo non possit poenam mortis imponere, nisi habeat iurisdictionem temporalem. Quod si mulier sitae lutisdicti ne Ecclesiae, poterit de Adulterio a iudice sis lati ab Ecclesiastico deputato puniri, si autem secus, laicus priuatiue cognoscit,& c ram Ecclesiastico tractatur separatio tori r
quin imo ludo Ecclesiasticus potest de
hoc crimine cognoscere, licet mulier non sit de illius foro, imponendo omnes poenas, nisi interuenerit insultus, de violentia , quia tunc Laico potestas tribueretur: quamuis ubi contigerit de validitate Mattimoiiij disputare, Laicus tutisdictionem xercere non possit. Si vero Dominus di tectus seudi cognoscat uxorem vasalli, ius studi perdit, ipse que vas illus ab illius tu 1 risdictione eximitur: de e contra, s vasalsus rem habeat cum uxore, filia, nepte, . nutu, aut sorore sui Domini, vel id ausus fuerit attentare, seudo priuatur, & Domino applicatur: usque ad n. s. Extende, ut haec poena locum habeat,& imponatur accommodanti domum pros Adulterio committendo : Et accusatio competat etiam sponsu aduersiis sponsam, sue sponsa ia snt contracta per verba depraesenti, siue de futuror quin imo mulier accusati potest etiam quod mortito viro, cuin Adultero se desponsa uetit. demum vir potest accusare uxorem de Adulterio commisso tempore primi viri. Poena autem Adulteris imposta anteius uti rhem nedum procedit in masculo, Ised etiam in foemina, ex quo de iure Co- die is , etiam in foemina poenaest capitalis nec excusatur dicendo, Maritum suum sibi non reddere debitum; in se nimis in saeuire: qui nimb , nec propter famis necessitatem, seu egestatem 1 intrat etiam poena, quamuis matrimonium si nullum,& putatiuum, ac dotem consignatam non repetit. Et lichi hodie de Consuetudine gAdulteria non puniri multi voluerint, ac praesertim in regno Franciae , Tiraqueli tamen de Legib. eenna b. dicit. ibidem Adulteros impunitos non euadere: de vigore Statutotum praesertim italiae,ac praecipue in Stam Ecclesiastico ex constitus. Maνchia, Bb. q. eap. 69 .imponitur poena vigintiquinque florenorum: quod si retineatur uxor alterius absque voluntate viri, . centum florenorum poena irrogatur. Et
quidquid si de iure. hodie circumscriptis sStatutis, quae ubi adsimi, utique seruanda poena est arbitrariar in muliere scilicet, quandoque fustigationis de in viro, ultra pecuniariam , exilij: qnia licet uxoratus accedens ad solutam non committat adulterium de iure Civili, sed tantum Stu prum a de Iure Canonico Adulterium
committit. Cum meretrice autem nupta, I csecti dum Aliquos licet cesset poena Adulterii ex parte viri veritas tamen est, quod respectu mulieris meretricium non excuset , nisi marito consentienter & ita firmat Mihor, pro communiori r hoc ad lecto, quod si Clericus habeat rem cum
meretrice nupta. non excusetur. Et generaliter Adulterij pcxna non euitatur m Ilierem cognoscendo, quae licet meretrix ante nuptias postea maritata deserit meretricari. Idem& immaritata, quae non adhuc inceperit meretricari, licet animo
meretricandi se posuerit in prostibulo. Non autem locum habet huiusmodi poena in cognoscente concubinam alterius, in sed tantum datur actio stupri: prout mulier non putuitur, si per vim passa fuerit adulterium; vel se cognosci ab alio, quem
credebat suum virum. Extendendo non etiam committi a cognoscente mulierem, quam nesciebat esse nuptam 1 sed in gubio ignorantia non praesumitur: Dec de sunt volentes ignorantiam non excusare elicet poena ordinaria non irrogetur essectu non secuto. Uxor autem maritum criminaliter i