De optimis studiis orationes 10. Jacobi Facciolati S. theol. doctoris ... Accedunt laudatio funebris, commentariolum de lingua Latina, et exercitationes aliæ, de quibus vide indicem pag. ult

발행: 1723년

분량: 413페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

281쪽

delicet nostrae illae macrae atque jejunae seri,ptiones, in quibus nihil magis apparet atque extat, quam metus & sollicitudo. Qui quidem morbus vetustissimus est, & ab iis pso Quintiliano exploratus . Iniqui judices inquit lib. 8. cap. 3 erga nos sumus , i m

que paupertate sermonis Iaboramus. Μone igitur monitorem tuum, ne sibi, ac tibi sine causa crucem figat. Hactenus jussu tuo: nunc aliqua etiam sponte mea, ne, ut tales , de litterarum brevitate queri possis. Atque ego quidem non valde miror, nomen Nepos fratris filiis posterisque eorum

fuisse tributum , quia cum proprio cognatio ista careret nomine , eX proXimo RG

cessere debuit: quod in aliis quoque linguis ex Latina propagatis postea factum

est, exempla monstrante viam. Illud mihi pitius mirum videtur , cur etiam ad prodigos appellationem hanc pertinere Latini voluerint: cum enim multae rationes asse ri soleant , nullam tamen adhuc video,

quae homini veritatis studioso possit esse satis . Accipe , quid ego de re hac, homo,

Ut scis, non valde acutus, nudius tertius excogitaverim . Cum Romani inter antiquas virtutes frugalitatem in primis numerarent , inter saeculi vitia maxime prodigentiam, hinc factum esse crediderim, ut profusum hominem & aequo largiorem nepotem dicerent. Quid palles, quid ad emtrema oculos abjicis λ Nempe times , ne multa de vererum Romanorum frugalitate exempla, historias, versiculos, quandoquidem

282쪽

dem ita usuvenit, ad eruditionis speciem& pompam tibi recitem . Non ita sum

Iaudis cupidus, aut certe non laudis hujus. Sed fac me unum aliquem eruditum ex eatro vitae bumanae : ego ne tibi tam vulgares eruditiones λ Scio cui scribam . Id modo dico, Romanos scriptores nihil se

quentius memorare , quam nepotum luxuis

riam ab avita parsimonia de3enerantium; quod apud illos adeo increbuit, ut ne n minis quidem inter nepotem, & prodigum voluerint esse discrimen. Hic tu mihi Ca-1epini lexicon objicis tres ante annos mea Opera editum . vide , numquid gravius. Sed primum de toto illo volumine ita velim judices , ut est in epistola ad Lectorem , nec plus a me poscas, quam promiserim ;deinde ad hoc ipsum quod attinet , sic tibi persuadeas, nihil prorsus certi atque explorati constitui posse s ex quo factum est, ut non solum alii alia, sed ego ipse alias aliter scripserim . Erit fortasse, cui priora illa magis arrideant, erit qui neutra probet : sed , quod in re hac faciblimum est , multi reprehendent ἰ quod unum in rebus omnibus est dissicile , nemo optima reponet. Habes jam quo studio ea

curem, quae te velle, quaeque ad tuam laudem pertinere intelligo ; neque vereor , ne te non expleverim : quod utinam tu quoque nostrum desiderium expleas videndi tui, istisque silvis aliquando relictis, in sole ruta sus vivere incipias. Vale .

283쪽

de vocibus Artopta , Loco ,

placeant, quantum scribis , haud equidem miror: placent enim magnopere etiam n bis , quamVis non audeamus

Horatianis opponere. Illud vero per mihi mirum videtur , qui fiat, ut sibi persuas rit , nullum esse horum Poetarum vers culum , quem ipse non probe intelligat . Ut ut est , ego tibi auctor sum, ut litibus abstineas . Quod tamen consilium ne videar dedisse defugiendi laboris gratia, duo oca adscribam, alterum Iuvenalis , Persi alterum, quibus tentare hominis ingenium possis , & belle , nisi fallor, includere . Debes igitur te in laudantis speciem t

tum conformare ; os ejus atque oculos ingenii indices admirari; interrogare, quam pridem se dederit his auctoribus ; quidquid responderit, magna accistere admiratione . Cum maxime intumuerit, tum Veluti discipulus aliquis in Pythagorae ludo poli

284쪽

AD N '. 27 Ipost silentium quinquennale , callide ariguteque urge , nec quidquam abire patiaris . Est, inquies, in quinta Iuvenalis Satyra vox Ar op a s v. 7 I. salis sit artoptaere rentia 2 cujus , quaeso , vim ac significationem pro tua ista intelligentia mihi enpedi . Si imparatum invenies, ut fere solent esse gloriosi homines , mitte ad Interpretes , unde verbosiorredibit, sed paullo doctior . Cum enim omnes excusserit postrema editione ab Henninio collectos , id, si recte conjicio, pronunciabit, quod Henninio ipsi probatur, artoptam panem es se non nihil assatum . Haec scilicet opinio fuit Octavii Ferrarii Elect. l. a. c. I . qui tamen si animadvertisset Plauti verba ita

Aulular. a. Σ. st. 9. Ego binc artoptam ex

proximo utendam peto , facile sibi persuasisset, artoptam Vas esse , in quo panis assatur, non panem ipsum. Vides enim, opinor , vas utendum a sene Plautino peti potuisse, panem utendum non item. Iam Vero cum artopta vox Graeca si ab . quam describit Pollux lib. Io. C. 23. -

, δε δ τὰς ε νοῶοῖσ1 , vas in quo panes coquunt , quaere a Paediano tuo , cur

putet a propria certaque significatione abeundum. An non sensus & urbanitas constat , cum jubetur Parastus abstinere pane , qui in artopta coetus est; atque ita vereri vas in domini delicias , velut in usum sacrum, comparatum y In quo quidem non tam usum ipsum , quam Graecam appellationem irridet more suo .

285쪽

Quod si malit Lubini inrerpretationem ri bi obtrudere, qui artoptam panis dispensa torem & custodem esse putat , ab pa/ris , & ω mis video, fac primum ostent. dat, ubi novam hanc vocem , o quidem masculini generis , sive apud Graecos , s

ve apud Latinos invenerit 'i deinde quomodo cohaerere existimet consequentis caruminis verba , superest illic, qui ponere cogae: nam si artopta custos est, ipse quidem p nere coget, non alius servus. Sudabit, multi crede, atque algebit , sed explicare se ex ambagibus non poterit. Fortasse ad il- Mos accedet , qui artoptam pistorem dix runr, tamquam ab tam 3M 1. Esto, amplificemus Latinam linguam , squidem vox df---λιι apud ullum Graecum scriptorem reperitur . Quid si dicat, mulierem panificam significari , testemque appellet Plinium p Nihil novi dixerit , sed nihil item veri. Ecce tibi Plinii verba lib 13. c. xx. Pistores Romae non fuere ad Persicum usque bellum &c. Ipsi panem faciebant nutrites ,

mulierumque id opus erat, sicut etiam nunc in plurimis gentium . Artoptam Plautus appellat in fabula, quam Aululariam scripsit ; magna ob id concertatione erudisorum , an is versus Poetae sit illius; certumque fit A. Atreii Cmpitonis sententia , coquos tum panem lautioriis bus coquere solitos . Primum igitur narrat

Historicus , pistores ad Persicum usque bellum Romae non fuisse ; deinde ipse sibi hac super re dissicultatem movet, quod in Plauti fabula mentio fiat araomae , hoc est

286쪽

est pistorii vasis, & quidem ex Graecia alis lati , ut ex ipso nomine patet ; denique

dissicultatem tollit , tum quia non satis constat, an is versus Plauti sit, tum vero maxime quod artopia coqui uterentur, non pistores. Hinc artopticii panis eodem capite meminit , qui ab artopta dicitur , sicut a furno fumnaceus. Vides ne, quam nihil afferant probabile, qui arropram apud Plinium mulierem putant λ Igitur pro certo habeas , artoptam vas esse ad panem delicatiorem coquζndum ; neque sinasi te per vanas commentationes induci . Vide poraro , ne Paedianus ad incitas redactus veterem Iuvenalis editionem in medium anserat anni I 47ῖ , quae non artoptae habet, sed artocopi . Vox artocopus, qualiscumque est , etiam Britannico placuit : sed tu illi& invidiam novitatis oppone, & optim rum codicum fidem, & eruditorum consensum pro artopia . Antequam manum de tabula , illud quoque te monitum UΟ-lo , unum ex omnibus veterem Scholia. stem subdubitasse, utrum artopta pistor es.set, an vas: qui hunc consecuti sunt Iuvenalis enarratores , pro pistore nonnulli

steterunt, vas omnes omnino rejecerunt.

Iam ad Persium veniamus. Sed victus atoue afflictus Pa dianus suis se castris tenebit . Si tamen provocando rursus educere in aciem potes, quaere ab illo , quid putet per vocem Ebenos fgnificari in Satyra Persii VI. v. 47. ingentesque Iocat Caesonia Rbenos . Si accipis, inquiet suo pe-S 2 riculo

287쪽

riculo cautus, quod scribunt Interpretes ἰRhenos posuit pro Rheni incolis. Tum tin Principio quidem perinde loquebaris, ac si Iuvenalis , ela Persit anima in te mugrasset ; sed ut nunc est , de tuo vivis ..Itane vero nihil nisi ab Interpretibus pRecita, o bone, quinque ipsos Persii ver-1us , quibus tota clauditur sententia. - Missa est a Caesare taurus Insignem ob cladem Germanae pubis, aris Frigidaes excutitur cinis : ac jam postibus

arma

Tam chlam es regum, jam lutea gausapa

capsis ,

Elfedaque, tuentesque Deat Caesonia Rb

Describit igitur apparatum triumphalem C. Caligulae , qui victoriam de Germanis relatam jactabat , laureatis litteris ad Senatum missis r qua de re terendus Suetonius in ejus Vita , cap. 4s. & seq. Itaque Caesonia eius uxor parabat aras aci sacrificia, & inter ceteras triumphi pompas Belgica vehicula, & Rheni imagines fieri curabat. Nosti oppidorum ac numinum ic nas , imo rerum & locorum omnium , quae ullo modo ad victoriam pertinerent , in triumphum ferri consueville . Tacitus Annal. Σ. c. 4 I. Uecta spolia in triumpho Germanici θ simulacra montium , fluminum , praeliorum. Ovidius de triumpho Drusi l. 4. Trist. Eleg. 2- v. 37. Hic lacus, bi montes , baec tot castella, tor

288쪽

Plana ferae caedis, plena cruoris erant. Imo ipsum Rheni simulacrum ejus pompae pars fuit v. 4 I. . Cornibus hic fractis . υiridi male terius ab

Deeolor ipse suo sanguine Rhenus erat. Quare Caesonia ingentes Rhenos hoc est ingentes Rheni imagines fieri volebat , quoniam ad Rhenum ridiculam illam vi- seriam maritus retulisse dicebatur. Rheni porro incolas , qui tamquam captivi ante Currum ducerentur, non Caesonia, quae in Urbe erat, sed Caligula comparare debebat ; & revera comparavit , & ad pompam seposuit, ut narrat Suetonius Cap. 47. Equidem non video , quid opus sit in tanta sententiae perspicuitate ad hanc confugere praesertim tam duram , ut aliquos coegerit de codicum fide male suspiacari, vocemque Rbenos in Rhedas conve tere . Et vero si Rhenus pro Rheni incola

dici potest . jam reliquum est , ut & Pata-,ium pro homine Patavino, & Adria pro pisce Adriatico , & alia hujusmodi nimis

ridicula dicantur . 'Si vis autem illum uno telo prorsus Comficere, hie veluti duplicato ictu, ad expli-- Cationem compelle verbi Locat. Quid tibi ab illo expectes , nisi quod interpretes omnes docti indoctique habent, videlicet

idem valere atque accommodat , collo

cat, disponit y Id cum dixerit, impune ridebis . Quid enim minus ad rem p quasi vero Caesonia tanto ante triumphi diem,

289쪽

qui dies ne advenit quidem umquam, arma in templorum postibus collocaret, captivos vestiret, esseda & imagines in pompa di poneret. Tu, si paullo. reputabis attentius, statim intelliges , Iocare nihil esse aliud , Iam opus faciundum redemptoribus tra-ere: nam cum Caligula procuratoribus scripsisset Sueton. c. 47. tris tam apparmoni, quantus numquam alius fuisset, inveniem di erant artifices , quibus & arma postibus figenda , & vestes ad captivos ornandos , α esseda , & imagines, & apparatus denique totus locaretur. Id vero usuveniebat etiam in veris ac legitimis triumphis , ut vel tota, vel maxima pompae para, quamvis in speciem advecta longius , in Urbe tamen conderetur; ideoque deesse non poterant id genus redemptores . Non aliter, credo , quinque Iulii Caesaris triumphi , quorum quatuor eodem mense acti , p rari tanta celeritate & varietate potuerunt. De his Veli. Paterculus l. 2. cap. 36. Muinque egit tria bos : Gallici apparatus excitro, Poatici ex Mambo , . Alexandrini testudine, Africi ebore , Hispaniemis argento rasiliconstitit . Haec si tu magna asseveratione & confidentia dices, non solum tamis quam vera, sed etiam tamquam tua, exincuties vano isti Grammatico jactationem 3 nec amplius audebit mirificum se tibi Iuvenalis , aut Persit interpretem Uenditare. Quod reliquum est, noli de patria queri: sunt & nobis Paediani nostri; veruintamen non audent cuilibet imponere .

290쪽

Iam flagitat tabellarius ; nec tamen scribendi finem facere possum, antequam te moneam , ne , quod in tuis litteris semel atque iterum animadverti , vocem Nota pr3 adnotatione seu explicatione immere usurpes. Quid stupes λ Latina non est. Nihil te pulcherrimorum librorum tituli moveant , in quibus Notae variorum , Notae Criticae , Norae Sriectae , & similia ;nihil quotidianus eruditorum hominum uinsus; nihil ne nostrae quidem scriptiunculae olim emissae, cum magnis nominibus crederemus. Nota signum est; notasque appon re, quod habet Cicero in Pilon c. 3 o. est signa quaedam appingere ad ea probanda, vel improbanda, quibus appingimuS ; non explicare, ut Vulgo increbuit . Μulta generis ejusdem in Latinis Scholis & Academiis quotidie resonant ; at ego nolo movere Camarinam, quam olim cum tentassem , vix me ser vir Apollo . Ea cum tibi excident ad nos scribenti , nisi aegre feres, significabo. Pauci, mihi crede, Latine sciunt: neque ego mihi tantam hanc

Iaudem assumo , sed tamen quid ea sit,& quibus desit, intelligere mihi videor .

Vale.

Kal. Aprilis MDCCXXII. Patavio.

SEARCH

MENU NAVIGATION