장음표시 사용
791쪽
Reus exceptionibus dilatoriis, es liqvidae sint, eventualem litis contolationem subiicere debet. .
Subiicienda ea est etiam exceptioni libessi inepti, etslegitime opp0δα. 1II. Excipiuntur siolae exceptiones declinatoriae, Iure Vetere reus, qui exceptiones dilatorias habebat, ibtis contestationem impune, donec illis plene satisfactum, disserebat. Id vero primum iure Saxonico, scilicet in C. N. 3. P. I. M Ordinatione processiius tit. II. deinde ad exemplum iuris Saxonici etiam in Necessu imperii deamo I6 4. qui maximam partem e Saxonicis legibus, commodante operam suam legato Saxonico, confectus est j. 37.4o. salubriter mutatum constitutum est, ut exceptionibus dilatoriis semper litis contestatio eventualis subiiciatur. Excipiuntur tamen utrobique exceetiones declinatoriae, ut, iis oppositis, litem simul contestari non sit necesse. Vocamus nempe exceptiones declinatorias, quae ad hoe tendunt, ut caussa a praesente iudicio ad aliud remittatur, ut imdicis incompetentis, praeventionis &c. Aliae ergo exceptiones dilatoriae, quamquam certae M liquidae, hoc tamen pririlegium non habent. Interrogabantur ICti Helmstadienses mense
792쪽
cuidam, cui exceptio 10epti si ii sui petebat, ut, ea opnosita, litis contestiuionem detrectaret. Et vitium quidem libelli in oculos ii urrebat. Sed legus nostrae I Recipiunt iudici, ut ineptum quoque libellum, cluantum potesti emendor ipse, ae nihilominus seeundum eum iudicet 1 mi C V quae desunt aduocatis pari istin, c. 6. X. de Iudiciis . Ree ειδεμ rti de an. IS l. 3. 3I. 32. itaque responsum fuit. melius D cturum reum si exceptioni inepti libelli tamen litis: conto stationem subiiceret: Deis der Libeli sici mol nisi edi 1. lit uber den Daulin gehet, sonderia ton dem Tistia beniona interpretatione sustiniret und in der Zale ordinarie procediret mitd: io mird der Una did mi l lfum, menia et vor libissimah s urthelό anno' mit ei nex seriit eintommi, und darinneia vor, stellet, das eme hobe PD ne Pallia ;)Por threr angcsuhrten excenticini non me formati libelli berandig inhaerire, und dardus uerteianen bitte, glei ires diis Terlauqen, die Endsdrast die ὁ Processes und Eca tussi teli bald Iu schm, fi* eventualiteraui bies lage ein lau), jedoo .eXceptionem sub-ia obreptionis non sequuti implementi und nullitatis entgeqen fere, mithin si, bouangetleuter ;u enlbindem vertauqe. Iure Saxonico novo i es minus dubii habet, postquam in Ordinatione processius
recognita tit. J I. h. l. eXceptionibus etiam fori declinatoriis litis contestatio Iubuci iubetur.
iv Reus, qui litem negative contestatur V mendacii comictus essia excepti0nta tamen peremtorias regulariter non amittit
Me iusiurandum super ipsa acIione delatum vel relatum reo
793쪽
Vtrumque in electoratu Saxoniae siecus est. Famosia est lex 9. C. de Excepclunibus, quae reo intenti nem actoris negare, M postquam hic eam probavit, exceptiones suas adhuc probare permittit. Nihil novi in diL. constituitur, etfi hoc aliqui credant, sed ius vetus tantum repetitur & firmatur. Errat certe Giphanius ad h. L. p. 4o9. dum similem huic legi reperiri non credit. Exstat enim similis, & fere clarior lex 43. pr. de Reg. iuris,
ubi Vlpianus: Nemo, inquit, ex his, qui negant se debere prohibetur etiam alia destu te uti, nis lex impedit. Vlpiano adsentit Paulus in L. Iς. pr. de Probationibus. Quidquid sit
legis s. usus adhuc hodie in seris Dequens est. Duae saltem ei communiter adduntur limitationes; prima, quando reus excipiens intentionem adoris malitiose inficiatur, quia tune in poenam mendacii exceptiones suas omnes amittit; se. cunda, quando super ipsa actoris intentione iusiurandum delatum est, quoniam uirisiurandi delatio sit instar trans. aftionis. L. a. de iureiurando. Vtramque limitationem exponit pluribus probatque D. Samuel Sti Ihius in disssert. de cipiente non confesso memb. I. g. 22.2ἐ. Neutra mihi ex. iis placet: Prioris fundamentum positum est in errore, quo inducti multi credunt, generale ius esse, ut, qui litem per
mendacium negative contestatur, eXceptiones suas amittat.
Quem errorem explosi supra in Specimine LXXXII. de Litis contestatione, medit. s. atque ostendi, hanc poenam unu Versalem, non essh, seci certis tantum calibus, scilicet qui in Auth. Contra qui propriam C. de nun num. per. L. 67. l. 3. Pro focio, L. io. β. I. de Fideuissoribus recenseantur, statu-- tam ad alios extendi non posse. Deinde, quod ad iurisimrandi delationem attinet, fateor, illam transamonis speciem esse. Sed transactiones strictissime interpretandae, neque ad ea, de quibus transigentes tunc non cogitarunt, trahem dae
794쪽
dae sunt. L. 47. l. I. de Paclis, L. 24. li 3I. de Transactimnibus. Litigatores Vero, dum super libello iusiurandum
delatum fuit, de exceptionibus transigere in animum non induxerunt. Quamobremi Cti Helmiradienses utramque limitationem reiiciunt, ac simpliciter secundum L. 9. C. de Exceptionibus respondent. Memorabo e Xemplum: Adole scens de stupro conventus negat stuprum, atque a rici simul exceptionem fornicationis cum aliis opponit. Haec reo sua irer stupro iusiurandum deseri, ille refert. Comprobat re ationem magistratus, atque actricem iurare iubet. Parata illa ad iuranuum, intercedit reuS, negat, mulierculam utilem, infamem, ad iurandum admitti polle, ac praeterea exceptionem suam repetit, A non obscure probat. Adtrix rem ludicatam, qua libi iusiurandum impositum sit, urget, iaexceptionem oppositam ProPter litem per mendacium negative contestitiam M trai Sactionem, quae relationi iuris
iurandi implicite insit, periisse ait. Acta ad ICtos Helmst,
dienses mense Octobri anui cIΘIaec XXVII. mittuntur. Hi quidem iusiurandum relatum re, Oeari posse negarunt, sed tamen eo nunc ORUS esse ampliuS, haud crediderunt. Ex ceptio enim ibi nicationis evidens ex actis erat. Neque eam per litis contestationem negativam & iurisiurandi re lationem amiserat reus, sicut eX superioribus patet. Quam
795쪽
ilrthel S de prochen. In Electoratu Saxoniae tamen utrobique secus est. Ibi enim in der Erlautaim g und iber horuns derpi ocess- Ordiiungi . l6. l. 3. constit utum, ut exceptioneS prinpter mendacium generaliter amittantur, & post iusiurandum super libello ipso delatum cessent. , . VII.
Exceptio praeventionis cessat, odiando iudicium, in quo lis coepta, fuit, hi clatsim.
Mitissima est exceptio praeventi onisi quae locum tunc ha-.I ber, quum duorum tribunalium iurisdictio in una causis concurrit, atque lis in altero eorum iam coepta, atque adhuc
796쪽
SP. DXII. DE EXCEPTIONIBUS. . 773huc pendens ad alterum trahitur. Sedes eius est in L. 3O. de Iudiciis. Circa hanc exceptionem illustris controJersia in principio huius saeculi mota fuit. Quum nempe iustitium esset in Camera Imperii, & diu adhuc duraturum Videretur, urbs Norimberga litem de vectigalibus a multis iam annis in Camera cum gente Brandenburgica exercitam ad iudicium Imperii aulicum deferebat, atque citationem facile obtinebat, periculum in mora praetexens. Ηrandenburgenses ad comitia confugiebant, atque ibi quaestionem, utrum eXCeptio praeventionis, durante quamvis in Camera iustitio, sibi competat, proponebant. Responderunt JrdbneS, eXeeptionem Prie ventionis per iustitium non excludi. Contra Caesiar, Cenare illam tempore iustitit, rescripsit. Narrat hanc litem Munchmayr in Iure publico P. l. c. 28. p. 686. 687. 680 sed plenius Haber in det EtaatS,Can;e te P. Ia. c. a. Ego in istiusmodi controversiis semper Virgilianum illud: Noli no strum, inter vos tantas componere lites, usurpo, atque argumentum, quod ordines imperii
stpbina 4 I. desumserunt, gravissimum esse Confiteor, Re neraliter tamen existimo, exceptionem pi ventionis cellare, quando iudicium, in quo lis coepta fuit, est clausum, nec apertura eiuS tam cito speratur. Si enim, ut Gotius de Iure belli ac pacis lib. I. cap. q. β. I. recte ait, tempore
iustitii etiam sibi ipsi ius dicere licet, licebit multo magis, caussam ad aliud iudicium, quam in quo litigari coeptum, trahere. Firmat sententiam meam mel merus in disteri. de
En, quod histinis e st, Huranteire sitio, oui 'etsi qti Itiovem hanc
non tangit, id alia tamen longe Uisiciliore statuit, poste Principem Imperii durante Camerae iustitio, caussas civium suorum ad Cameram devolutas vel ibi introducendas ad forum suum retrahere, aut per delegatos iudices decidere.
797쪽
πι ' MEDITAT AD PANDE .vIII./Replicam libello inferi, nunquam est nece Farium. , Multas subtiles A inutiles observationes ac cautelas pragmatici in forum invexerunt, quae iustitiam non iuvant, sed morantur, atque adeo, quantum fieri debet, eliminandae sunt iterum. Sed istae eliminatio deinde dissicilis est, quum opinio aliqua semel in observantia radices egit. Videbimus exemplum. Ait Bergerus in neolis processus exsecutiui β. 48. in Sectis Discept. 1Dr. pag. M87. V in Oeconomia iuris pag.
999. aetori, contra quem reus exceptionem liquidam habet, necesse esse, replicam, si 9uae ipsi adversus illam ex ptionem in promtu sit, confestim libello inserere; alias, si actor hoc nesteXerit, atque reselicam postea demum exceptioni opposuerit, absolvi reum, atque actorem cum reis plica sua ad separatum iudicium ablegari. Quam singui rem observationem ipse plim, quum primum iudiciis Acoti legiis adsidere inciperem, egregiam reputavi ac ' subinde secundum illam iudicavi ta respondi. Ex multis unum e emplum referam. Coheres coneredem actione familiae eiciscundae convenit. Reus eXceptionem transactionis oppo- η ae statim instrumento publico firmat. Achor repliciat, se dolo ad istam transactionem inductum atque per eam enommiter laesum, idque se probaturum pollicetur. At iudex ex principiis, quae modo diXi, absolvit reum. Appellat actor. Consulti lCti Vitembergentes mense Maio anni P ccxi. me referente & novam illam doctrinam graviter tuente, confirmarunt primam sententiam ex his rationibus: Dee flagere furnehmfles GraVamen stilahet tiarinnen, dast fie mu th, rce Alage obgen ustu, und Eetlagie voti derfel beta enibunt,en undioggestrochen aeorden. Nilhieaetii ober Tetlagie die exceptionem transactionis und factae iam divisionis iudicialist, orgesci uitet,
solste audi durΦ Mθ bty din Actis primae instantiae in
798쪽
SΡ. DXII. DE EXCEPTIONIBUS. 7 s
ment bestartet: Dingegen die exceptiones laesionis und omissi inventarii, meis folche per A lacte per modum replicae nidi inferiret morden, n)ider etia in continenti liquide6 document, datari litis ingressus vers inderi mird, teme stati judeu, fonderit in ablandersident Processe an und avfgisthret meidenmuissen; Sohaben mir,fostheb gravaminis ungea tet, daS dorigeilrihil confirmi reL At nunc errorem agnosco, &, corrigi sententiam atque actori probationem replicae suae impossidebuiste, video. illa enim sententia, quae replicarn in separ, tum iudicium reiiciebat, neutri parti proderat, sed nocebat magiS, quum praeter necessitatem ex uno iudicio duo faceret, morasque M sumtus augeret. Quid enim quae o emolumenti reo ex tali absolutione obvenire poterat, quae actionem non perimebat, sed disserebat saltem Τ Praevidebat aperte, interiecto aliquot annorum vel mensium spatio, post exhibitionem alius libelli, post iteratam citationem, post novam litis contestationem iudicatum iri: Ala, serin selle den dolum und die laesion erivei scit. Ita vero sta- tim iudicari potuisset. Sed sic reo voluptas denuo in iudicio comparendi & litem contestandi, iudici vero plures sportulae ademiae fuissent. Quod quam iniquum sit, unu cuisque videt. Sed obiicient nobis forsan adversiarii c. i. ae Litis contest. in 6. in quo reus exceptionem, quae litis ingressum impediat, Obficiens a necessitate litem contestandi liberatur. Verum hoc capitulum de casu agit, quo exceptio istiusmodi in continenti liquida actionem totam evidenter perimit. Aliud ergo dicendum, si ea per replicam oppositam turbida ta controversa reddatur. SP n
799쪽
Inter divisiones exceptionum praecipuri est in liquidas V id uidis
Ea S in hire naturae V in iure Romano fundata est. Qui commentarios de e zeptionibus laribunt, magnam laboris sui partem in explicandis variis exceptionum divisionibus ponunt. Notae scilicet sunt divisiones exceptionum in iuris & facti, in nominatas M innominatas, in ciViles ta praetorias, in persongius, reales ta mixtaS, in temporales M perpetuas, in dilatorias Moeremtorias. At istae divisiones omnes, si solam ultimam excipias, nullius aut saltem eXigui in foro momenti sunt, a due adeo impune negligi poterant. . Pretestabat, divisionem lam inter exceptiones liquidas & illiquidas, quae summae utilitatis est, atque tamen a multis Commentatoribus, antiquis praesertim, prorsus omittitur, ab aliis perfun rie memoratur, diligentius explicari. Νegligentiae eius duae sunt eausta; prima,quod divisio haee noviter invecta atque prusti iuris Romani conditoribus iacosnita fuisse vulgo creditur: altera, quod ea non Pro umVersali habetur, atque . ad solas exceptiones peremtories restringitur. ita enim communiter: Exceptiones sunt rei dilatoriae vel peremtoriae; peremtoriae Vel liquidae vel illiquidae. Vtrumque falsum est. Divisio inter exceptiones liquidas & illuccidas in im Aquitate & recta ratione fundata priscis Itala
800쪽
ICtis Romanis ignota esse non potuit. Certe Vmi eam non ignoraVit, sed clarissime proposuit in L a s se z
Discrimin inter exceptiones t VHG-siliquidas etiam ad exceptiones dilatorias pertinet. IV. Uxcepticines rifamiae'similes, si liquidae sint, mutna procul tones, curat9res M. admittuntur, si isti uid , reiiciuntur Vt iram 8c de altero errore quo vulSo creditur, divisionem L inter exceptiones liquidas & illiquidas ad exceptione' dilatorias non petatnere. Pertinet utique. Nam si aeauimet naturalis M recta ratio flagitat, ne caustiS celerem expeditionem PoscentibuS mora Per exceptiones dissiciliores MaltioriSqua stionis inliciatur, hoc magis etiam ad excruti: nes dilatorias, quarum iactura facilior est. referri oporteti Asnovi id olim iam, M in Specimine LYXII. de uno Gamicuit, messit. 9. dibi: Consultum est, exceptiones dilat rias, quantum fieri potest, praescindi, &, 6 talis opponitur, quae dubia est in utramque Partem disputari potest nullam polluS eIus rationem haberi, quam admittendo it iam ambages M eXPensius multiplicari. Facimus hoc potissimum in exceptionibuS fori declinatoriis, maxime si observamus, rei non multum interesse, utrum lis in hoc aut illo iudicio tractetur, sed eXzeptionem eiuSmodi iudicium sine fructu morari. Adsentit mihi Iustinianus, dum in i u I. de Exceptionibus exceptionem infimiae procuratoribu opponi Vetat, ne, dum de his altercatur, insus negotii disceptatio proteletur. Non est credibile Iustinian lathis in mes '