장음표시 사용
161쪽
non deficIente consensit. Et si Promissio pro parte landata sit
in errore, valebit pro reliqua parte. XIV. Quid si dolus alterius huic errori causitv dederit. d. e. it. ipsius dolus cum quo contraxi causam dederit huic er-,6. n. rori, non obligor , propter deficientem consensum , qui in his Pust. 3 non est , qui dolo decipiuntur, & quia cum decipiente non idem ς- - , si intelligunt & volunt. Si sit tertius, qui dolo nos ad contrahen- dum induxit, Contractus valebit propter consensum in eamdem rem , R idem placitum , licet propter damnum quod inde oritur , ille nobis teneatur. Sic ii dolus suerit incidens, aut in ipsam rem , aut qualitatem rei , hactenus Contractus erit vitiosus, ut decepto liberum sit, aut ab illo discedere eumque didblvere, aut laesionis pensationem exigere. XU. An obligatur metu aliquid Promittens ZI U. l. 3. Si is , cui promittitur, mihi intulit metum iniustum, obliga- -- tionem naturaliter sibi non acquirit; quia in eo non est jus, cujus vi exigere queat obligationem: nam ad hanc generandam non sufficit consensus, sed in utroque requiruntur principia ad jus quaerendum idonea, qualia non sunt in eo, qui metum injustum infert. Cum enim Lex naturae jubeat, prestare id ad quod alteri jus est , absurdum videtur , per injuriam i. e. factum Legi naturali contrarium, id jus produci, inserviret enim ad sui ipsius destructionem. Sane Lex, quae prohibet metum injustum , inter modos acquirendi justos eum referre non potest. Hinc si tertius alicui metum intulerit, obligor mecum contra henti, quia praeter consensum qui adeli, in ipso etiam cessat vitium , quod alias obligationem impedit. b Sla cessat vitium siquis habeat jus metum inserendi, ut si Princeps c t milites ,
Arc r a Tametsi dolus a tertio procedat, si aIter Contrahentium , errore dissipato, non pactus fuisset cum .iltero, Validus non censebitur L Iis contruitus; damnum quod attinet utriusque sive alterius a tali dolo ortum, tertius ille ad eius reparationem tenebitur
Art. rs. b Nisi pateret, sibi ab siquo Duce quid injustium illicItumque imperari, tenetur mitra et obedire, ut scilicet ordo in Bello oblinetur.
162쪽
quos Alterἰ in Subsidium mittit, ut ei etiam fi lem dent. Vel si I. a. e. 7. quis in Bello captus, aliquid promittat. Item cessat vitium, metus sit reverentialis , cc ut si Pater filiae invitiae Spou- sum det. XIII. An idem obtinet, si tertius aliquis cum Litroue contrahat , ut in i iiis iratiam aliquem incolumem dimittat Vitium non cessat, nam latro non plus juris habet obli- f. d. ιgandi hunc tertium, quam istum , qui pro tertio se obligavit, &turpe est pretio accepto abstinere a vi & injuria inserenda, quam Jus naturae alteri inferre prohibet. Danquam non negemus , Istum se obligasse proprio nomine, pro hoe Tertio, cui non fuit vis illata. Item , dignam esse rem , ut aliquid praestemus pro conservatione vitae alterius, & esse etiam laudem humanitatis insignem Haec tamen latroni, qui metum intulit injustum, nullum jus exi. gendi pretium tribuunt. XVII. Q id si alias eum latrone paciscar, quinia nullum mesum
Paetum est servandum, quia non ut latro, sed ut homo mecum pacificitur: & licet communis sit hostis omnium homi num, non tamen ideo omnia jura hominum amisit, ubi huma.
no modo agit, & quemadmodum status hostilis in justo hoste non Z i. obstat, quo- minus fides hosti data sit servanda, sic nec communis illa latronis hostilitas impedit, quo - minus Pacta cum ipso inita valeant, praesertim cum actus hostilitatis, dum paciscitur , nullos exerceat; licet in modum poenae a Magistratu jus exigendi, quod ex pacto ipsi debetur , auferri possit. s. 7.
XVIII. Qualis requiritur materia ut Promissisu valeat 3. Ut Promissum sit efficax, oportet Μateriam esse aut essed. e. Ir. posse in jure Promittentis, nec enim Promissum ultra extenditur. 3, 3.
.i ce) Filia non tenetur patri suo obsequi, si periculo exponatur, VLtam tristem miseramque cum Sponso suo degere.
163쪽
Quare non valent Promii si sum per se illiciti, quia ad illa nemo jus habet, nec potest habere.
d. c. I x. In pendenti erit efficacia, quia Promisso facta censeti d 8. u. a. bet sub conditione, si res in poteitatem venerit; & tenebitur Promissor facere quicquid moraliter aequum est ut ea impletitur.
Puss. ι ἶ- R. Si utcrque tam Promissor , quam cui promittitur rem n ς 8 s verint impolii bilem, lusisse tantum & nihil egiise censentur. d At vero si Promisses duntaxat sciverit, e. g equum meum h die tibi commodare promisi, qui Romae est ; tenebitur ad ictquod interest ejus, cui Promissio est iacta, ne ita sibi illu
psea autem impcisibilis fat, M Promissor obligatur Si casii fortuito & citra culpam vel dolum Promisbris fiat impossibilis, Promitar liberatur a sua obligatione; dummodo id quod ab altera Parte accepit restituat, vel si hoc non possit facere , rufi l. ti summum conatum adhibeat, ne alter detrimenti quid capiat , quiae. 7. quae ultra hunc sunt, pro impossibilibus habentur. e Sic Mercatores , qui casu sortuito facultatibus labuntur citra culpam vel dolum , Creditoribus suis summum selvendi conatum debent; si dolus ipsorum interveniat, malo seu poena coerreri possitnt, &m eos valet tritum illud Proverbium, qui non habet in aere , luat in corpore.
L 2o. d si igitur cui tale promissum fuit , damnum quo dam patiatur, ad ejus reparationem alter tenebitur. Art. ai. ce filia adde; tali periculo se se exponere credentes pre niam suam talibus mercatoribus, ad cuius restitutionem tenebuntur , sapostmodum iaculiatea lassicientes ipsis sint. Duiliaco by Coosl
164쪽
XXII. Ait Promissio ficta ob causam νιititraliter vitio im ipsa παιμra valet, ut si quid Promittatur homicidii perpetrandi causa Z f Non; qui, causa Iure naturali turpis & vitiosa non potest non producere effectum turpem & vitiosum: & sicut Pt missio est turpis, quia est ilex mali, ita etiam impletio promis. sonis erit turpis, quia est pensatio sceleris & ad plura committenda invitat. Quid prodest prohibuisse furtum, si furto facto res surtiva possit retineri P Nec sufficit consensus utriusque, si non si circa rem licitam, alias enim facile omnes Leges subverterentur inito Pacto super iis violandis, i& sic Ius naturae inserviret ad sui destructionem. . Hinc .Judae promissio Thamari facta quam meretricem putabat erat nulla, & factum ejus in omnibus vitio-sim. Vitiosa fuit sornicatio, vitiosa promissio, annuli signat xii traditio, & haedi missio; licet eo tempore ex errore creditum fuerit, permissum esse innuptae & liberae foeminae corporis sui usum alteri concedere sine consensu conjugali, vel gratis, vel
XXIII. Si quid promittatur ob causam ante debitam , e. e. si quis rem meam deperditam invenerit , quam vi dommii resiluere δε-bet , ego in tora promittam praemium Ix. Promissio valet, licet si nihil sponte promiseram, a me inventionis praemium , ut rem restituat, exigere non possit; obligatus enim est ad restitutionem propter Dominium meae rei, quae penes ipsum est. XXIV. An Promisso fine eis a valet Quamvis ejus, cui fit Promissio, meritum vel alia at uacauia non praecedat, tamen sine omni cmusa ex mera liberalitiite mea Promita valet. XXV. 63 Promittendi modMs R. Modus promittendi requirit actum externum, i. e. Signum ses ens voluntatis nostrae declarandae, quale interdum potest
' An. 22. co Concipi nequit, talem promitarem, assectu turbulento lubertatem menti uularente, non ame, quod irritum reddit contractum. Zieg. ad
165쪽
d. e. ix. esse Nutus, iiiptimis inter illos, quorum alter linguam alterius 1 r. non intelligit, & inter mutos & surdos; Frequentius autem Vox' aut Literae: etiam Homo , si constet de voluntate nostra , qua si 9 ψ' elegerimus ut instrumentum nostrum ad hoc speciatim ,
aut sub generali notione; ita nomine Principalium in Publicis promittunt Legati, in privatis institores & Magistri navium. XXVI. An talis Homo nos obligare potes contra voluntatem murmu P
c. si . f. a. s. I fio. D. demiatd. I. I. pr. U . ulta. I.
Si generaliter aliquis constituatur, ut nomine nostro aliquid agat, semper ex bona fide agere debet illud, quod natura negotii vult: bonam enim fidem tacite supposuisse videmur, hinc si Chartas puras, seu ut vocantur, blancas alicui demus, nomine nostro subscriptas, non potest aliquid a natura Negotii commissi alienum inscribere, neque praesumimur in illud consensisse. Si tamen duplicia Mandata dederimus; aliud Manifestum & forte generale, quod exhibet illi, quo cum est contrahendum ; aliud Arcanum & speciale , quod internuncium duntaxat instruit, &quousque progredi debeat, praescribit si hoc arcanum Mandatum transgreditur, nobis tenetur ad id quod interest a Mandato noLtro non fuisse discessum, tertio tamen obligamur ad id, quod ab illo fuit aqum ex nostro Mandato Manifesto. Nam alias nulIum esset medium per Internuncios negotia expediendi, & sub praeia textu limites Mandati non fuisse observatos, facile omnia con clusa subverterentur. XXVII. Si plures Navem exerceant V Magisr- praeponam, ut πο-wiue ipsorum contrahat, an ex contractu Magistri sivuli obligantur pro portione, quam in Navi habens, an in Alidum ZR. In solidum singuli Exercitores tenentur e aequitas enim vult, si damnum aliquod sit serendum, ut ille ferat, qui Magistrum praeposuit & Socium parum idoneum sibi adjunxit, non autem ille, qui cum Magistro contraxit, & facultates Exercitorum excutere non debet nec potest. Licet leges Civiles propter suae Ciavitatis rationes aliter statuere possint. Jus enim civile non in totum inservit Juri naturae.
166쪽
XXVIII. Ut Promisso iri trini erat ex parte Promissarii quid requiritur ZP. Requiritur Acceptatio, ut in Dominii translatione; neque Gi t. l. a. enim invito rem meam obtrudere, neque eam pro derelicta habe 'U' ' ψ re volo. Si tamen rogatio antecessit, e. g. vi sine ut decem dem pro hac vel illa re, censetur ea durare, nisi expressie fuerit revocata, & eo casu in antecessum Acceptatio facta intelligitur. Ita dif-ι 3. tamen, ut rogationi conveniat responsio, nam si quis de maiori summa respondeat, quam alius rogavit , requiritur expressa A ceptatio. XXIX. At in Pollicitatione quando civitati aliquid promittisur , G t. d. sis it amis Promittentis Acceptatio non requiritur: ς .f-
g Propter beneficia in nos a Civitate collata semper Praesumitur acceptare quae ah aliis offeruntur. Zi s/XXX. Si Acceptatio fuerit facta, an requiritur tu hinotescat Pr missori P. Promissio potest concipi duplici modo; vel sic, volo ut L 2. e. it. valeat si Aeceptetur; vel sic, volo ut valeat si acceptatam intellexero. In dubio utrum sensum ob oculos habuerit Promissor, ex Negotii natura videndum est : si Promissio fiat ex mera liberalitate, prior sensus praesumitur, nisi aliud impediat; si non sit ex mera liberalitate & ad mutuam obligationem pertineat, pos
N. Cum ante Acceptationem jus nondum sit translatum, revocari Grae. l. a. Promissum potest sine injustitia, imo & sine inconstantia, si re- era eo animo factum sit, ut ab Acooptatione demum valere tincipiat. Revocari etiam potest mortuo ante acceptationem eos cui sorte per Iteras aut Nuncium aliquid offerimus, ita ut ejus
t. ay. g Quibusdam de causis occultis, civitas talam Promissionem minimε acceptare poterit; dure civili Romanorum, actus promittentis , sive promissum minime revocari poterat, sed esse has ejus suspendebatur, d Mc acceptatum luisseti Di siligod by Cooste
167쪽
i io, D a optare non possint, quia Acceptatio videtur collata Icivi R. I. drbitrium , qui mortuus est, non in Heredum: aliud enim est , velle dare huic jus, quod ad Herecies transmittere potest 3 aliud velle dare Heredibus immediate ; multum enim refert, in quem beneficium conseratur. XXXII. An Promissiun revocari potes eo mortuo, qui se L erat volantatis nos internuncius AE R Assirmatur ; quia in illius verbis posita suerat obligatio. Unci Internuncius Tertio alicui indicarit quale negotium ine. V. s. i mandatis haberet, & per hunc , isti ad quem destinabatur, innotuerit, tamen non obligor, quia ex ipsius verbis non volo obligari, neque videtur meae voluntatis satis exactam habere notitiam ad eam confirmandam alteri. Aliud est in Tabellario , qui non eli instrumentum obligationis, sed perlator Instrumenti obligatorii. Itaque Literae consensus indices per quemvis perferri po
XXXIIL An Promissum revocari pot/s, si late muriciis seu Minister non fit misturas I R. Assirmatur; sive electus sit tantum ut perlator sententIae nostrae, sive electus sit, ut ipse promittat. Utroque casu vim suam habebit revocatio, etiamsi Ministro non innotuerit, dummodo ille, ad quem mittitur, de ea certior factus fuerit. H bet enim Animus humanus non tantum naturalem potentiam mm S Consilium, . sed & Jus, quamdiu alii non obligatur. XXXIV. Si dubium fit, an Mandatum D revocatum 4 c. r. N. b In dubio, Mandantis voluntas censetur suisse ut im 7 V δ' pleatur Mandatum, nisi magna mutatio inciderit, qualis est mors; aut si apertissime appareat , statum rerum praesentem unicam missio-Art. 34. b si promissor, antequam sciverit, promissum litum acceptum suisse moriatur; Quaeritur, an ad Promissi praestationem , teneantur Heredes , necnE; Sie decidi potest talis Quaestio; aut promissum gratullum est necne, si . Prius, nullum erit, propterea quod non tenebatur Rem ita accurate expendere , antequam promitteret, adeoque fieri poterat ut tale revocavisset ; si Posterius, Pachum erit validum.
168쪽
missionis causam suisse, & status suerit mutatus. Hinc legati a La. e. rs. suscepto itinere domum redire solent, deserta Legatione, si res a. ita mutatas intelligant, ut tota Legationis materia aut causa cesset. XXXV. M tertius potes Promissiouem alteri facta in Acceptare pa . Si is qui acceptat, Mandatum habeat acceptandi, plane ex He. Tr. tali Aeceptatione Promissio perficitur; quia consensus potest &' 'per ministrum interponi & significari, & velle censemur, quod ': Γ, in alterius voluntate posuimus, si & ille velit. Si acceptans Mandatum non habeat, aut Promissio si facta acceptanti, ut rem alteri det, e. g. ego Sejo dabo , si tibi placuerit; hic in acceptantis arbitrio videtur esse, aut derivare hoc promissum in Seium, aut recusando id impedire , quo - minus ad ipsum veniat,& Acceptans mihi poenitendi adimit facultatem, & si Seio etiam placuerit, Promissum Iure naturali ad praestandum obligat: aut Promissio est collata in ipsius nomen, cui res est danda, altero tantum teste , e. g. assevero seu Promitto , te teste , me Sejo daturum , tunc etsi his verbis annuas, tamen neque tibi jus quaesivisti, neque Seio, quia in personam tuam Promissio non fuit collata, neque Sejo, quia cum tibi non dederit Mandatum a reptandi , tuam actionem pro sua non agnoscit. Hinc Promi r , quia per acceptationem Seio jus non est quaesitum, revocare Promissium potest citra injuriam, etsi non semper citra violationem constantiae & veracitatis.
XXXVI. An pronvisioni perfecta onus aliquod adjici potes pN. Ante acceptationem Conditiones adjicere potest quas vult d. e. rti Promitar, e. g. dabo tibi centum Aureos si velis Romam iret si enim ante Acceptationem liceat totum revocare, licebit etiam onus alla re ; Poli Acceptationem non potest, quia jus Acceptanti est quaesitum. XXXVU. Potesne ovus adseri in eommodum tertii P. Assirmatur ; dummodo Tertius ille acceptaverit, e. g. dabo tibi centum Aureos; si Sejo sumptus studiorum per Annum suppedi. i. tes: si enim Tertius nondum acceptaverit, a Promitare revocari
169쪽
potest, quia huic Tertio alite Acceptationem nullum jus competere potest. XXX HII. Si errar Provitisoni carisa i)ι dederit, vel Metus, potesne Promissio cola valescere , si cognito errore vel metu Promiser stare velit Promisso 'C. Ol. LI. N. Convalescere potest, dummodo interveniat Actus externus , c. 4. s. i. ex quo conflare pol sit de animo Promittentis, non quidem prae-d ς verba , cum retentio rei Pro mill cx parte ejus cui promissas. u . S relictio ejus ex parte Promittentis, aut simile aliauid sus .iciti p. fccre pollit ad significandum cons nasum. Nam quae ab initio vitiosa sunt, ex post facto convalescere pollunt, si res a vitio purgetur & nova causa superveniat. XXXIX. Au Proivius es semper requirant carisain expressam us valeret d. c. tr. R. Non; tacita enim causa subesse poteli, nam si quis Pr mittat se daturum, quod scit se non de here, videtur Donare.
XL. Si quis promitti it factum alienum, seu eius, tui non es silvipsim potesate, ad quid obligatur e
L e. 11. ta in factum alienum nullam facultatem habemus, Fac f. 1 a. ta aliena Promittere non possumus, & ex tali Promissione non Pist. 1 8. obligamur, si stricte in Hereamus verbis Promissionis. Quia i men inconveniens et , actus alicujus serio suscepti nullum esse effectum, Promissionem sic interpretamur, ut Promittens obligetur ad curandum, ut Factum praestetur. Quod eo msgis valet, si quis expresse dixerit, se operam daturum, ut Tertius Λ- liquid faciat, tunc enim omni modo moraliter possibili , quantum honeste ab eo postulari potest, eruere debet, ut alius faciat , qui si abnuat sacere, Promittens ad interesse non oblig tur, nili & hoc in omnem eventum promiserit.
170쪽
I. suid sit contractus. II. Quomodo disserat a Pacto. III. Quomplex sit. Quid fit --
rus , quid quasi Contractus. IV. Verus contractus quot lex sit. Qitid Nominatus , quid
V. Quotvlex fit Contractus nominatus , quid Malis, quid Consensualis r an Verbalis UGirur barius sint Iuris na
VI. Quot sint Contractus innominati.
VII. uomodo praeterea Contra ius dimidantur. quid Bilate-rales V Unilaterales: Onerosi
ii juris. VIII. An in Contractibus aqualitas sit obserυanda. IX. An in Contractibus benescis. X. Quomodo hac aqualitau in
XI. Quomodo ex actibus Contractum pracedentibus . ita. litas ae limetur. XII. An etiam ex aliis , qΠAE ,
ciant, rem tamen nou conia trudunt.
XIII. Au vitia ipsi emptori vota iudicanda sint.
XIV. An etiam requiramr amqualitas tu voluntate Contrahendi.
XU. In 'fio actu Principali qu modo inυeniatur AEqualitas. XVI. Quomodo in eo, de quo
XVII. Quid fit Pretium. XVIII. Quotvlix.l XIX. Θοι modis determinetur. XX. Quae fit mensura Pretii. XXL An onmibus rebus vita humanae ιιtisibis Pretium pQN
XXIV. An ex Ramio, ferro s piamso, corio, cortice ,-ν-
Principε pro lubitu augeri vel l minui possit. XXVI. Quando in emptione Uvenditise dominium transfe-l ratur.