장음표시 사용
151쪽
pere suum possi, nec, ubi impossibile suerit rem restituere, tenetur. Nec interest, utrum ab initio occupationis sciverit rem esse alienam, sive post occupationem. b Seu, non interest , sive sit malae, sive bonae ndei Posse r. UL Si alius rem alienum apud me deponat verin Dominus superveniat, eamque repetat, cui res es resisve nia , an Domino , an Depouenti 'P. ς Quia obligatio , qua Domino teneor rem restituere . est antiquior, & ex priorῖ contractu, posteriores contractus ex ceptionem inde accipiunt, nisi posterior contrahens & Deponens jus habeat, propter quod Domino praeferri debeat. e Sic si creditor apud me deponat Pignus, quamvis jus Creditoris, quod habet in re, sit posterius jure Domini, tamen Creditori deponenti, non autem debitori & Domnio eam restituere debeo, quia Creditor jus habet in re , propter quod Domino praesertur: secus est, si fur aut latro rem apud me deponat 3 vel si Fiscus rem furtivam, uel navis levandae causa e Navi eiectam vendicare velit, ubi constat de Domino. VII. An nulla es dissermitia inter res ex Gentium inre aequisitas
N. Non; nam ad Dominii naturam nihil refert, ex Gentium, an ex Civili jure oriatur: semper enim secum habet, quae sibi sunt naturalia, inter quae est obligatio cujusvis possessoris ad rem Domino restituendam cum fructibus , deductis tamen impensis infructus Se in rem factis; ita ut si quis rem alienam invenerit , praemium inventionis petere non possit, nisi fuerit promissum. vina
t. q. b) Malae fidei possessor cuiusdam rei alienae, non modo tene. tur, eam cum fructibus ejus vero Domino restituere, sed etiam in eodem ibatu quo antea fuerat . quibus omnibus non adstringeretur honae fidei possessor; Nam si Res petiisset non culpa sua, ad restitutionem valoris non
152쪽
VIII bome fidei Possessor tenetur ipse suum ius iu dubium vorare , Police signi re, talem rem a se possideri , ut si forte ad
alium pertinuerit, eam vendicare queat rrh. d Negatur; quia bona fides & justus titulus eum ab omni crimine liberant , & faciunt, ut habeatur pro Domino. Imo si post ussicapionem completam sciverit rem esse alienam , restituere eam non tenetur, quia prior Dominus excidit suo dominio. IX. Quomosso obligatio uasiitur e rebus non enauti,tu adissu nos r. . ye. Ille , qui ex re aliena factus est locupletior, tenetur in tantum, in quantum factus est locupletior , modo res aliunde non si soluta Domino. Nam si v. g. tibi res furto sit subtracta, quam ego bona fide acquisivi & consumsi, ct tu a lare ejus aestimationem sis consecutus , ii me nihil amplius petere potes, siret factus sim locupletior, quia non amplius tuum esse videtur, quod ex re est, nec bona fides patitur, ut idem bis consequaris ι Haec enim obligatio ad restitutionem, in quantum quis factus est . locupletior ex re aliena, fluit, non tantum exinde, quod Dominia sint introducta ad servandam aequalitatem in eo scilicet, ut unusquisque suum haberet; verum etiam exinde, quod res, cujus Dominium neque consense meo, neque delicto, neque ju- re Belli amisi, adhuc ad me videatur pertinere, & quicquid ex eadem ad te pervenerit, & consumptum suerit, solvi mihi debeat: & est hujus sententiae tanta aequitas, ut multa hinc definiant Iurisconsulti extra Legum praescripta, semper ad ipsam .Equita. tem, ut evidentissimam, provocantes. X. Si res apud bona fidei Possessorem perierit, an obligatur P. Non tenetur ad uuam restitutionem, si res perierit; quia nec res ipsa apud eum est, nec lucrum ex re.
Art. g. d praetermittendus videtur iste Casus, utpote inutilis, ptatis enim bonae fidei possessore, mane dubium excluditur.
153쪽
XI. Re conmuta, obligaturare Pructis extantes restitu e 8η . Omnes fructus & industriales & naturales Domino sunt restituendi, quia quicquid est ex re mea, meum est, licet industria tua intervenerit, alio modo compensanda quam fructuum lucro ι detrahendo Ic. omnes impensas in rem factas, ut & me cedem industriae tuae.
Tenetur ad restitutionem, .si modo alias. quoque tantundem esset consumturus; nam in hoc locupletior censetur. Unde sequitur, eum non teneri de percipiendis, seu, quos neglexit percipere; quia nec rem habet, nec quicquam, quod rei loco luccedit.
he. Non tenetur, nisi pariter sine hac re donaturus tantundem lataeet: tunc enim lucrum erit, rei suae pepercisse.
obligar, V sic semper videtur locupletior feri, etiamsi ex mera, liberalitate, V citra nectisitatem donet Quamvis accipientem ad remunerandum naturaliter obliga . D pesis. habcat ν tamen remuneratio necessario non sequitur, sed hisis. sufficit Beneficium grato animo reputare , & hinc, quamdiu reis or. I. a. muneratio non est secuta, non videtur locupletior factus. I
N. Si eam bona fide ipse emerit, & retrovendiderit, obligatur in quantum plus pretii accepit quam ille dedit, habita tamen ra- . tione laboris R expensarum circa rem.Vendit mr si donatam vendiderit, totum pretium restituet, quia tunc ex .re. suq Propteτ meam nihil ipsi abest. Quae sententia vel maxime aequa est, si Dominus rei non possit Possetarem convenire , & rem ipsim vendicare. Nisi sorte prodegerit pretium , alias non produc
154쪽
XVI. An res aliena , bona se empla , restituenda es siue repetitione pretii eroditi 3t. Assirmatur; nisi quatenus Dominus rei suae possessionem d. e. Io. probabiliter non potuit recipere sine aliquo impendio , ut - puta , ς 9 si res apud piratas fuerit, tunc enim deduci poterit, quantum Dominus impensurus libenter suisset: ipsa enim Possessio praeseditim recuperatu dissicilis, est aliquid aestimabile, &. in hoc Do- V seqq. minus, postea rem amissam recuperans, centaur factus locupletior. La. C. de Hinc si Possessionem facile recipere possit Dominus auctoritate Judi- - cis, emptor non potest pretium repetere, etiamsi eo animo emerit, ut Domino restitueret: debuit enim tunc Domino saltem rem indicare, qui eam sine omni pretio a posses re vendicasset. XVII. As nemini o ciuis μιηι debet esse damnosium Z Nullum hie fuit Domino periculum rei non recipiendae , ergo sibi imputet Possetar quod rem emerit. Praeterea recurrere D dest potest ad venditorem , & evietionem petere. XVIII. Si quis bona fide rem alienam emat, pos emptiovem a diat , rem esse alienam, poteritne rem venditori resiluere , ut pretium serves pSi venditor sit ignotus, vel fur, latro, aut pirata , qui d εα sorte re restituta abiturus est , ita ut Possessio recuperatu sit dis--io. ficilis, rem ipsi restituere non potest, quia ex quo res suit in ejus potestate, coepit obligatio restituendi, quantum in ip fuit, quod non praestaret, si rem restitueret venditori: si periculum nullum sit amittendae rei, restituere potest venditori, & indicare posse rem Domino, cujus nihil interest, an a possessore vendicet, an PHLL4. ab Emptore, cum multum intersit tum Emptoris, ut pretium c. 3.s.14. recipiat, tum venditoris, ne propter exceptiones , si quas habet, possessionis beneficium amittat. Et videtur Emptor fecisse quantum in se est, ut res perveniret ad Dominum, non enim hoc tenetur facere suis expensis.
155쪽
FG. l. 4. c. 3. 3.16. aliter. Ol. d. c f. II.
XIX. Qid rem baebet, et in Dominus truoratur, an naturaliter eam pauperibus dare tenetur Quanquam hoc valde pium sit, non tamen praecise ad hoc quis obligatur naturaliter , quia ex Dominio nemo jus habet , praeter Dominum. Non esse autem & non apparere, tantundem valent quoad eum, cui non apparet; modo rei Possessor faciat , quantum in se est, ut veniat in Domini notitiam, e. g. curet rem in locis Publicis proclamari. XX. Si quis rem accipiat ex carsa turpi, arit etiam ex causa ba 1iesa , ad qrcini quis vi incit obligatur , an eam resistiere debet rRestituenda est, quia turpiter accipere est contra honestatem accipere, & sic non . nisi turpiter retineri potest. Nec se Rficit hic Domini & dantis voluntas, sed requiritur etiam, ut accipiens habeat facultatem accipiendi, & ut finis sit licitus, & m dus rem dandi & accipiendi. XXI. Au rerum fungibilium Dominium in nos transfertuν sine coinsensu Domini IR. Negatur; nam res ejus generis Functionem quidem recipere dicuntur, id est restitui posse per id, quod genere idem est, sed ita demum, si consensus praecesserit, aut ex Lege audmore praecessisse intelligatur , ut in mutuo ι aut etiam si res , utpote consumpta, exhiberi nequeat
III. Quid requiratur ad Assera
IV. Quid fit Pollicitatio. U. Otia Promissio perfecta.
156쪽
VIII. An ex delicto. IX. Qiumdo puer ratione rui M. cipiat. X. Quae Leges sint observande , quando minores in integrum reaituuntur. XI. Si Pactio fat in mari vel Insulis vacilis. XII. Provisiso errantes an obliget. XIII. Θιid si ex tali inani Proismisso alter danmitin incurrat. XIV. Quid si dolus errori causam dederit. XU. Et nutu promittens an obligetur. XVI. Quid si tertiis eum la
trone contrahat, ut alium incolumem δmittas.
tam inferat. XVIII. Qiιatis requiratur matriria vi promiss- valeat.
XIX. Quid si res nunc non fit in potesate promittentis, sed esse aliptando pGR.
XXI. Si ex ngibili res 1 GLbilis I t. . XXII. An promisso ob eas ais
consequendam rem iam antea vibitam.
s XXVI. An alius pro nobis promittens iuvitos nos obligarens
i gistri ,-ὰ pluribus Naesi pransitus es, singuli obligentur is solidum, atra pro portione quam in Navi habent. XXVIII. Ad promissonis υalia ditatem quid requirisur in promissario. XXIX. Cur acceptatio non requiratur , s Civitati aliquid
XXX. An acceptatio debeat iu- notescere promissori.
'sionem factum licite re cetur. XXXII. An mortuo voluntatis notira intereunti . XXXIV. An eo non mortuo.
an mandatum sis revocarimn XU. An tertisu pro alio a
ceptare possi. XXXVI. An pro 'ut pera secta ovus aliquod adjici posi
157쪽
metum, invalida Proivissio an i rant causam expressavi. V quomodo convalescere pos i XL. Factum alienum promittens D. - . ad quid naturaliter teneatur. XXXIX. M promusones requi- lI. An ex promissis naturaliter jus oristir pyc. a Λ Ffirmatur; I. quia nihil adeo congruum est huma
Geos. I. a. nae fidei S Societati humanae, quam ea servare . c. I r. s. I. quae placuerunt. z. quia inter Reges & Populos diverses neeessa 31.4 m m. rius est aliquis se obligandi modus, & vero alius naturalis fingi P si ι potest. 3. voluntate sufficienter indicata signis externis rei κὰ si 'ia dominium transfertur, quidni ergo & jus in personam , aut adoren est. transferendum Dominium, aut ad aliquid agendum, quippe cum Grat. b. I. in actiones nostras par jus habeamus, atquc in res nothras. 4. Sapientum consensus hoc probat.
Iistem in me nudus loluendi de rebin futuris, qua nora sum p s resaris ara fore putantur e
Tres. primus est Assertio explicans de suturo animum, qui
III. Quid re uiritur ad Assertionem, ita visio eareat r'. Requiritur veritas cogitationis pro tempore praesenti, non d ut in ea cogitatione perseveretur. Habet enim animus h
Art. r. a Ex sequentibus principiis , dilucidius mihi videntur deduci
landamenta Promitariam. Voluit Sapientissimus Auctor Naturae, ut Homines viverent in Societate; hestiae enim imaginem prae se ferret infans sibi derelictus, ut experientia probatur, sed Cura caeterorum hominum, iacultates ejus evolvuntur, a que perficiuntur; Jam autem fieri nequit, ut eadem causa, in posterum aetate videlicet provectiori, effectus plane contrarios producat; Placuit quoque summopere Adorando Deo, ut homines non tantum ad vitam necessaria, sed etiam ea quae amoeniorem reddere possent sibi conciliarent, quod fieri non poterat sine tactis, Hominea magis ac magis sibi invicem acta,rentibus; Longius procedo; plures Homines Societates formaverunt, ut scilicet viribus auehi singuli, maiori cum vi actus hostiles repellerent; Pro siis idcirco necessarii erant Contraris . non tantum ad societates forma
das, sed etiam stabiliendas Diuitiaco by Coosl
158쪽
manus non tantum naturalem potentiam mutandi consilium, sed jus, quamdiu non vergit in alterius praejudicium IV. Quis es alter gradus N. Pollicitatio; cum voluntas se ipsam pro suturo tempore determinat, cum signo sussciente ad indicandam perseverandi ne- cellitatem. Ideo etiam obligat promittentem vel absolute , vel sub conditione interdum , alteri tamen jus proprium non dat, vicujus promittentem cogere possit. Multis enim casibus evenit, ut obligatio sit in nobis, & nullum jus in alio ad exigendam, e. g. propter beneficium acceptum. obligamur ad gratiam reponen. dam, quum tamen plerumque, is qui beneficium in nos contulit, exigere non potest. Huc referendae sunt pollicitationes Virorum puten cum aut gratiosorum, quibus alicui non per verba honoris, sed serio tuam commendationem, intercessionem, aut suffragium spondenti quae tamen non Volunt jure aliquo abs sese exigi, sed in solidum suae humanitati ac veracitati cupiunt imputari; nisi
forte aliquid ipsis detur, ut sussragium dent. U. Quis est tertius gradu 3, Est promissio persecta, ubi ad talem determinationem a redit signum volendi jus proprium alteri conserre, ut rem pr missam plene exigere possit: sive sit Promissio dandi, sive Pr missio faciendi, in qua est alienatio particulae cujusdam liberi
UI. Qiud requiritur ad perfectam PromissA-n ρ . Primum requiritur usus rationis, ut Promittens intelligat praelens negotium, & videat, an conveniens sit, ut se obliget ad dandum vel siciendum, an- non. Hinc suriosi, quamdiu furor durat, amentes & infantes promittere nihil possitnt, nec ex promisso obligari r sceminae possitnt, uti & minores, Iicet hi non satis firmum judicium habere credantur, & si propterea laesi sint, res. tituuntur in statum, in quo fuerunt ante promi nem. VII.
c. q. ε. T. Feld. h. Laliter. d. c. II. f. s. n. I. I. I. D. demim
159쪽
e. 24. X. Cum ebrietas rationem exulare faciat, non possunt obli- αν vita V eari ex contractu seu promisso, si ebrietas eo usque processerit , . Ger sit obruta vitio. Si enim paulo largius quis tantum pus a i. adbiberit ad hilaritatem, obligatio contrahenda ex promisso none. 6 i. impeditur , praesertim ubi , sobriis renovatur. Sic antiqui Gemmani de omnibus sere rebus, pace & bello in conviviis consul. rii de tabant, quia nullo tempore aut ad simplices cogitationes magisota patet animus, aut ad magnas incalescit, & postero die repetebant.
In delicto obligatio ipsorum non venit ex contensu, sed , ex re, i. e. ex facto improbo, quod contra legis prohibitionem admittunt. Et e idem opera, quia interdiebam est delinquere, omnia censentur interdicta, quae ad delinquendum pertrahere potant. Sic si quis per vinolentiam vasa, senestras &c. confringat , merito reparat illud damnum , quod sua culpa dat , Fufi L 3. imo interdum & poenam luit. In obligatione ex promita secus si s Φ est, hoc enim pendet ex arbitrio nostro, & requirit consensum, si ergo adhibeantur ea quae impediunt consensum liberum , non videmur velle, quae hoc modo promisimus.
R. Hoc certo definiri non potest, sed ad quotidianos actus, aut etiam ad id quod communiter in quaque Regione accidit, attendendum est. Quin natura hic multum faciat, & cura Educationis , nullo modo dubitamus. Caesaribus virtus contingitante diem: & ea sunt Regnantium emissa coelitus praecipua, aut potius privilegia, ut aureis capitalibus & ingeniis eximiis ante annos emineant, cum plumbea in ceteris adeo esse soleant, ut vires nisi cum annis accipiant, sensimque per longa tempora coa
160쪽
debent Leges istius loci, ubi domicilium minor habet & contraxit: d. e. t r. etiamsi cum Peregrino paciscatur, quia qui in loco aliquo conias. . . trahit, tanquam subditus temporarius Legibus loci subjicitur ι c&quia Civitas actionem denegare silet pro illis negotiis, quae in isto loco sunt gesta, & Legibus non sunt consermia. l. 6. D.
N. Si fiat inter duos, qui eidem Civitati subjiciuntur, Leges civitatis observare debent; si sint diversarum Civitatum , ipfbrum Pacta solo Jure naturae reguntur, nisi sorte in foro alterutrius actio sit instituenda, tunc enim Leges istius loci considerandae sunt. Idem dicendum est, si per literas inter absentes negotium contrahatur. Si summum habentes Imperium cum se ditis contrahant, id solent facere secundum Leges suas.
N. Si Promissio sundata sit in praesumptione facti, quod non ita a d ii se habet, vel praestipponat aliquam inralitatem, citra cujus in- 6. a. tuitum promissurus non suissem, naturaliter Promissionis nulla erit vis, siquidem circumstantiae ostendant, Promissbrem unice ex illo facto praesupposita Qualitate, tanquam ex conditione consensum suspendisse , ut, si falso rumore persuasus, te utiliter ne- I. M. D. gotia mea gessisse, tibi promiserim , promissio non valebit; vel se si ex errore heredem institutum mortuum putaverim, & alium heredem scripserim, prior tamen heres hereditatem obtinebit. ibo
P. Si Promitar negligens fuerit in re exploranda , aut in a. e. II. sensu suo exprimendo , & damnum inde alter passus sit, tens f. hitur id resarcire Promittar, non ex vi promissionis, sed ex damno per culpam diuo. Praeterea, si adsuerit quidem error, sed in quo fundata noti suerit promissio , ratus erit Actus, utpote