장음표시 사용
351쪽
μοι. l. 3. c. 2 . . I. d. e. s. a. d. e. 2 o. f. Ia ol. I. c. 2O S. . .
di ditum repensare debeat. l LXIII. An imortuo est , pro qtio LX. An interfici possis Obses: an Obses datis fuit, liberetur. servin fiat. t LXIV. Au Ringe mortuo qui fa- LXI. An ipsi fugere liceat. l dus inivit. LXII. In unam causam datus Ob- l LXV. Au riguorum eadem sit rases, an in aliam retineri possi. tio qita Obsidum. t LXV I. M Piguus semper lui possit.
M. T ' Ides publica, est fides a Persona Publica data.
R. Vel est expressa aut tacita : utraque aut summarum Potelia. tum vel in seriorum. Quae summarum est Potestatum vel Bello finem imponit, aut eo manente vim habet. In his quae Bellum finiunt, spectantur Principalia & Accessiones.
Principalia . sunt ipsa , quae Bellum finiunt, sive actu suo, ut Pactiones, seu ex consensu ad aliud relato , ut Sortes, Praelii exitus , & Arbitri pronuntiatio: quorum illae sive Sortes mere sunt fortuitae, alia duo casum temperant cum viribus animi Rcorporis, ut Praelii exitus, atque cum Facultate ludicante, ut Arbitri pronuntiatio.
Ii quorum est Bellum: rei enim suae quisque est moderator. Unde sequitur, ut in Bello utrinque Publico, hoc eorum sit, qui Summi Imperii exercendi jus habent. Regis igitur hoc erit in Statu vere Regio , modo is Rex jus habeat non impeditum , vel naturali Impedimento, quale est iutas, quae Iudicii maturitatem non habet, quod in Regnis aliquibus Lege demnitur , alibi probabilibus Coniecturis, ut supra diximus, erit aestimandum ἔ & Mentis imminutio: vel Morali, ut est Captivitas , modo Regnum ex consensu Populi ortum habeat ; non enim credibile est, a Populo Imperium delatum fuisse ea lege, ut
352쪽
a non libero Rege exerceri possit. Ergo & hoc casu Imperii non quidem jus totum, sed exercitium & quasi tutela, erit penes Populum aut eum cui id Populus commiserit. De his tamen, quae privatim sua sunt, si quid pepigerit Rex captivus, ut etiam de Regno Patrimoniali, valebit. God attinet vero Regem injuste Regno expulsum, Bellum componere non poterit si obnoxius vivat, quo in casu fere idem hasetur ac captivus, nam sunt laxae custodiae. In Procerum aut Populi imperio, jus Paciscendi erit penes majorem partem, ita ut etiam eos obligent, qui aliter censuerunt. In Statu Mixto penes eum, cui Leges Fundamentales hujus juris concedunt exercitium. U. si mam sunt res compositioni Puta Abjecta PIM. Sunt res tam Publicae, quam privatae. Imperium aut Omne vel ejus partem, Reges, quales nunc sunt plerique , Regnum non habentes in patrimonio , Paciscendo alienare non valent. Imo antequam Regnum accipiant, quo tempore Populus tanquam totum, ipsis tanquam Partibus adhuc Superior est, Lege Publica tales Achus alienationis in futurum plane irriti reddi possunt, propter defectum Facultatis, quam talis Rex non habuit: adeo ut in hoc casu , ex Jure Gentium, nec ad id quod interest, i sius Pactum obligationem pariat. Atque id Populos volutile credibile est ι ne alioquin si ad id quod interesst, selya esset Actio Contrahentibus, subditorum Bona pro debito Regis caperentur , ac sic de non alienando Imperio vana esset cautio. VI. in ergo in compositione Pacis vel totum Imperium , vel pars alienetur , quid requiritur 'Si Regnum sit non Patrimoniale, requiritur Populi consensus & si Pars alienetur , etiam, ut alibi diximus, ipsius Partis, quae invita Corpore cui coaluit avelli nequit. Sed Pars ipsa tamen valide in se Imperium transcribet alteri, sine Populi consensu in lamma atque alias inevitabili Necessitate , quia eam potestatem credibile est exceptam, cum Societas Civilis coita est.
Text. e. IO. f. s. aliter L a.
353쪽
R. In Regno Patrimoniali alienari possunt; secus quam in non Patrimoniali, nisi diserte id appareat ex primitiva Lege aut More, cui contradictum nunquam eis, ut olim in Imperio Romano . Germanico.
Assirmatur; quatenus obligandi potestas ut alibi diximus , sub Imperio comprehensi est.
IX. Quid in os singulorum possunt in Pacis composithue fatuere, o revera Rara sunt , sied nullum in Res subditorum aliud subabent quam Regium P. Res subditorum sunt sub eminente Dominio Civitatis, ita
ut Civitas, aut qui Civitatis vice fungitur , iis rebus uti, eanque etiam perdere & alienare possit, non tantum summa n cessitate, quae privatis quoque jus aliquod in re aliena concedit, sed etiam ob Publicam Utilitatem, cui privatas cedere illi ipsi voluisse censendi sunt, qui in Civilem Coetum coluerunt. Sed addet dum est, ut si fieri possit a Civitate hoc damnum quod pro ter alios sentiunt nonnulli subditi ipsis resarciatur. X. At Damua , Belgo manente, iure data sunt, V sis ad Civia ratem non pertinent rd. e. et O. . Ius hoc Belli, ex quo Actus hostiles Damnaque merito ha-RU 9- bentur illata, partim alios Populos, ut supra diximus, spectat, partim quoque Hostes inter se s non vero Cives inter se, qui cum Socii sint, aequum est ut communia habeant Damna , quae Societatis causa contingunt. Nec interest an Res, quae ipsis sunt ablatae, acquisitae suerint ex Jure. Gentium, vel ex Jure Civili; Dominium enim ex qualicunque Jure ortum sit, suos semper habet effectus ex Jure Naturali, nec sine causa subditis auferri potest, atque in omnes aequale est jus Regis, prout exi. git Utilitas Publica. Quamvis autem in Pacis compositione , in Res quorumdam subditorum Rex statueret sine justa causa, nec necessitas Diuitiam by Gorale
354쪽
ressitas aut utilitas Publica eminentis Dominii tale Exercitiunt exigeret ι Exteris Iamen , qui cum Rege contraxissent, nudum Regis factum lassiceret, cum ob praesumtionem quam secum adfert Dignitas personae, tum etiam ob Gentium jus, quod Bona subditorum obligari ex facto Regis patitur.
M. Quo quid plus habet favoris, ut alibi dictum suit, eo la-d. xo. I. xius accipiendum: quo longius abit a favorabili, eo restrictius. Hinc si Jus Naturae merum spectemus, maximus favor in eo /ῖ est, ut suum quisque consequatur ; & qui justa Arma habuit, 'ut id consequatur, ob quae Arma sumsit, & Damna Sumtusque. 1o. S. 4o. recuperet: non item ut vindictae nomine quicquam luctetur, id enim est odiosius: si vero ad selum Jus Gentium attendamus, quia ad Pacem veniri vix solet injuriae consessione, ea sumitur interpretatio in Pactis, quae Partes, quoad Belli justitiam quan
P. Duobus maxime modis: vel ut quarum rerum turbata Bello γω. d.e. possessio est, ex sormula juris antiqui componatur , seu in pris--S- . tinum statum restituatur; aut ut res maneant, quo sunt loco.
N. In dubio magis est, ut praesumatur posterior; quia fati. Le. 2o. lior est, & nullam inducit mutationem. 22. Text. e. zo S 44.
XIV. Qiιaudo possessio resiluitur hi stilum, in quo put ante Bellum , quale tempus inspiciendum es P. Ultimum quod fuit ante Bellum; quod spectat nom tan- Gro . d.e. tum Possessionem Publicam, sed etiam privatam, cujus vero Do. mino dejecto, interdicto aut vindicatione apud Judicem experiri licet. XU. Quid si quis sui juris Populus Ponte se Bellantium alteri subjecerit 3 P. Ad eum Restitutio non 'porrigetur; quia ad ea tantum pertinet, quae vi metuve facta sunt, aut alioqui dolo non nisi in hostem 'licito. V v a XVI. Qiviu
355쪽
XUI. Vi id si de Damnu mbit convenerit Grot d.e. R. Omni Pace id actum censeri debet, ut quae Bello data f sunt Damna, eorum nomine actio non sit; quod, de Damnis eliani privatim, Jure Belli, a subditis hostis nostri acceptis, in-λει εα telligendum est, nam & haec Belli sunt effecta. In dubio e
x3. δ. 6. nim ita censentur contrahere voluisse Bellantes, ut neuter injus-EML de titiae reus dicerctur. ηms- - XUII. Ait ea qtiae hiter Priυatos caeperunt deberi , Belli tempore , cen-
sentur remissa 'quaesita sunt, sed in Bel- disti, tantum exigi vetita: itaque sublato impedimento vim su-
XVIII. An idem dicendum es de omnibus Iuribus quae ante EeLlum fuerunt
d. e. zo. Ius quod ante Bellum fuit, quanquam nemini facile adem-36.iu med. tum censeri debeat, hanc enim ob causam maxime, ut sua te-Hμω d ι nerent singuli, Respublicae Civitatesque constitutae sunt, latellige dum id tamen est de Juribus quae oriuntur ex Dominio & Conistractibus, ideoque vim suam retinent. De jure vero ad poenas non aeque : nam id jus quatenus inter ipsos Reges aut Populos vetasatur, remissiam ideo censeri debet, ne pax non satis Pax sit, nitru si veteres ad Bellum causias relinquat. Quare etiam ignorata hic M venient sub Verbis generalibus: nam optimae sunt Reconciliationes, quae iram & offensarum memoriam delent. XIX. Quid si Privati se ad puniam a me Bestum habuerint ρ ot. d e. De privatorum jure ad poenam non tanta est ratio , ut re- aQ. F. 18. minum censeatur, quia sine Bello Judiciis expediri potest: tamen cum hoc jus non ita nostrum sit, ut quod ex contractu nasciatur, & poenae semper aliquid odiosi habeant, levis Uerborum conjectura lassiciet, ut illud jus quoque donatum intelligatur. XX. An alia Iura privata, qKa ex Dominio Contractibin nascimtur, V ante Bellum fuerunt, niviquam videntur remi a d.e.eto. s. In priVatorum juribus firme tenendum est, quod non. cen
I9. Te f. scantur Dissili od by Coost
356쪽
seantur ademta seu remissar in juribus vero Regum aut Populorum facilius est , ut remissio intelligatur facta, cum Uerba vel Conjecturae, ex Pacis compositione non improbabiles eo tendunt; maxime vero, si jura de quibus agitur non liquida erant, sed in controversia posita. Benignum enim est credere id actum fuisse, ut Belli semina evellerentur.
XXI. Qiud juris , si post perfectas Pactiones capta quadam fini ap. Reddenda esse satis constat: sublatum enim jam erat Beliati jus. XXII. Quomodo Pactiones interpretandae , tuae sint de reddendis bis , qua in Bello capta sunt 3
Latius sunt interpretandae Pactiones, quae mutuae sunt, quam quae claudicant, quia in illis pars est utriusque conditio, secus quam in his. Deinde quae de hominibus reddendis agunt plus favoris habent, quam quae de rebus captis; & inter eas, Fundi plus quam Res mobiles ; & quae de his, quae penes Publicum sunt, plus quam quae penes privatos; & inter eas, favorabiliores sunt Pactiones, quae reddi jubent lucrativo titulo possessa , eis ex quibus restituenda sunt Possessa titulo oneroso, ut quae Emptionibus, vel Dote tenentur. XXIII. O id iuru es de Fructibus 83e. Cui Pacis compositione res conceditur, etiam Fructus con ceduntur a tempore Concelsionis, non retro: hi enim, ut alibi dictum fuit, pertinent ad Ρossessorem priorem.
XXIV. Si vela sit resiluenda 8
3r. Nomina Regionum accipienda sunt ex usu praesentis temporis, non tam vulgi, quam Peritorum: nam a peritis Ne gotia talia tractari solent. XXV. Quid iuris si Pacis compositio se referat ad Pactionem anteceilentem N. Quoties relatio fit ad Pactum antecedens aut vetus, to-
357쪽
ties repetitae censentur qualitat s aut Conditiones In priore. Pacto expressae.
XXVI. Si pacti fit de faciendo
Ρto faciente habendus est, qui sacere voluit, si per alterum cum quo controversia est , stetit quo is minus Prior fatisfac ret Promisse suo. XXVII. An execruionis mora intra breve tempus purgari potes Jure stricto non potest , nisi improvisa necessitas impedimento fuerit.
XXI III. Si Pacti sensu plane dubius sit
satius est, ut contra eum fiat Interpretatio, qui Conditiones praescripsit, quod esse solet Potentioris. Habet enim , quod sibi imputet , qui non apertius locutus est e alter autem
quod plures sensus recipit, id suo jure accipere potest in partem sibi utiliorem. XXIX. Quid est ruptura Pacis
R. Est injusta contraventio, qua Pax ab alterutra Parte violatur. XXX. quando V quot modis Pax rupta censetur Tribus modis, vel faciendo contra id, quod omni Paci inest; aut contra id , quod in Pace dictum est aperte, vel contra id , quod ex Ρacis cujusque natura debet intelligi. Unde patet disserentia inter rumpere pacem & novam causam Bello praebere, quod magnum usum habet, cum ad subeundam putanam a peccante, tum ad liberandam in caeteris fidem ejus in quem
XXXI. Quando sit contra id, quod omni Paci ius 'N. Si vis Bellica inseratur, ubi nulla nova subest causa; quae si probabiliter adferri potest, satius est injustitiam sine perfidia, quam cum perfidia admissam credi. XXXII. M
358쪽
XXXII. An illata vis armata a Socio alterius Partium qua Pacucompqsitione is fecerunt, in alteram Partem, Pacem rumpat ρP. Minime; nisi talis interpretatio Pacis compositionis mani. d. - χQ. S. sella sit; aliter enim credi non debet quod Paci repugnat, &communi voto Paciscentium non convenit; Ergo in eos qui vim intulcrunt, non vero in eos qui non adjuverunt, erit Belli jus.
Si subditi quid fecerunt sine iussu Publico, Civitas non tenetur, . nisi factum privatorum approbaverit: ad quod tria requiruntur, scientia , puniendi potentia, & neglectus. iXXXIII. Vitomodo haec tria probantur pScientIam evincunt facta manifesta δέ denuntiata. Ρotenistia praesumitur, nisi desectio appareat. Neglectum ostendit elapsum temporis spatium, quale in quaque Civitate ad crimina pu- a. Useqq.nienda sumi solet. XXXIV. Qi id si subditi alterius Partium qua Bellam compositerunt, non per se Anna moisant, sed militent pro aliis Bellun- tibin cum altera Parte rVerum est hoc non permittendum esse; nec censendum licitum, nisi probabilibus Argumentis talis permissio appareat, ut nunc interdum fieri solet. XXXV. Quonam alio modo Pax rupta babetur. P. Pax rupta censeri debet, non modo si toti Corpori Civi. f. tatis, sed etiam si subditis vis Armata inseratur sine nova camsa. Nam ut omnes Subditi tuti sint pax fit: est enim Pax a tus Civitatis pro toto & pro Partibus. M.th. Iq.
XXXIII. Si eausa noυa Belgi subsit , an se licet defendere r
. Per Pacem licebit se suaque defendere ; naturale enim hoc est L c, eto. Arma Armis repellere. Quod Jus abdicatum fuisse inter Pares qui , P.icem pepigerunt, non est ut facile credatur. XXXVII. M ulcisci iniuriam licet Z . Ulcisci aut ablata recuperare per vim non licebit, nisi post- d. s. 32. quam Judicium erit negatum : haec enim res moram fert, non vero illa praecedentis articuli.
359쪽
XXXVIII. si Subilitor a quorumdam ita fit perpetuum malisiciivir, ut φιod faciunt id creseudi sint omnino facere Rinoribis suis improbantibus, ej Iudicium in eos posulari non possis, iis sunt pirata r
. In eos irruere ut ablata recuperentur, ab hisque repetere poenas licebit, tanquam a deditis propter delictum. At alios innocentes eo nomine Armis adoriri, id esset contra Ρacem. XXXIX. ut idFυis inferatur ab altera Partium qua sellam contiphuerunt Sociis alterius rhe. Vis armorum talibus Sociis illata Pacem rumpit, si in Pace comprehensi sint, licet ipsi Socii non pepigerint, sed alii pro ipsis, modo postea pacem ratam habuerint. Aliorum vero Sociorum , ut etiam Cognatorum & Affinium, qui nec subditi sunt, nec in Pace nominati sunt, separata causa est : nec Pacem rumpit vis eis illata, etsi eo nomino ex nova causa Bellum suscipi possit. XL. Quomodo rumpitur Pax, faciendo contra id, quod in Pace dictum es aperte N. Rumpitur Pax, sive faciamus quod non sacere debemus, seu non faciamus quod tenemur & cum oportet: sive fiat contra Capita majoris seu minoris momenti. Satis enim magna, ut serventur, videri debent, quae in Compositione Pacis comprehensa sunt. Sed quo - magis paci caveatur, consultum erit, ut Capitibus minoris momenti adjungatur, ut si quid adversus ea fiat, Pacem non rumpat et vel ut Arbitri prius adeantur, quam Arma inferre liceat.
XLI. An censetur hoc adjunctum fuisse, si petita sit expresse addita
N. Ιtar Negotii enim natura hoc exigit, quamvis fieri possit ut, ex mente Paciscentium , electio sit ejus cui injuria saetasuit, an poenam malit aut Pacto non stare.
XLII. si id si summa necessitas impedia/, quominus abera Partium promissa sua implent rhr. Si adsit talis necelsitu, puta si perierit aut ablata suerit Res promissa
360쪽
sine eulpa ipsius 3 vel si factum redditum sit alio eventu impossibile ; Ρax quidem rupta non censebitur , quia non solet pendere a conditione casuali. Sed tamen altera Ρars optabit, an exspectare aliquandiu malit, si quaedam adhuc spes sit im pleri promissa uolse, aut peltimationem accipere ι An mutuis praestationibus isti Capiti respondentibus, vel tantumdem valenti. bus liberari. XLIII. An ubi. altera Pars perfida es, altera Pars innocens ad-buc sare potes Paci ZM. Ita: Nam contra obligationem faciendo nemo se obli- Goth. e. gatione eximit; adeoque post laesam fidem integrum est Parti in-- .nocenti Pacem servare; & quamvis additum fuisset in Ρacis comopositione, ut perfidia alterutrius partis Pax rupta haberetur, adjuncitum id censeri deberet in commodum Partis innocentis duntaxat, si eo uti vellet. XLIV. Vitomodo rumpitur Pax faciendo id, quod Pecialis Pacis compositionis natura repudiat eh. . Si Ρax sub lege Amicitiae contracta fuerit, rumpitur per d.c. a . . ea quae fiunt contra Amicitiam; quod enim inter caeteros Amicos, solius amicitiae ossicium ex aequo exigeret, hic ex Pacto , stricto Jure, praestandum est. Ad talem Pacem refertur haec sententia C IcERo Nis. Pos reditum in gratiam, si quid es com-Bin. a iv. missi in , id non neglectum, sed violatum putatur, nec impruden- Rusiu,
tia , sed perfidia adsignari solet. Tamen, hic detrahenda , quaniatum fieri potest, de facto invidia. Itaque etsi injuria facta fuerit personae conjunctae aut subditae ejus, cum quo Bellum compositum fuit, ipsi facta non censebitur, nisi aperte ad ipsius suggillationem secta fuerit. Sic adulterium vel stuprum libidini potius, quam inimicitiae imputabitur, & invasio rei alienae, cupiditas nova potius quam Fides laesia habebitur.
XLV. Vicinam exra sunt actus ex quibus praesumitur, contra Pacὰ compositionem, amicitiae mutuae inter Gutrahentes incia exigentem, esseDE Ium3 Uarii sunt; hue referuntur atroces minae nulla nova cauis P t. v. c.
sa praecedente; Arces in finibus structae non tuendi, scd no. s. o.