장음표시 사용
421쪽
interpositam, fieri non potuerit, quodnam hel ex hominum diu positione praecepti hujus fundamentum sit, palam est. Consensus videlicet praerequiritur, idque tum in pacis rebus, ut Con-ttactibus , omnibusque Sanctionibus civilibus ι tum in eis quae Bellum comitantur, ut jure Victoriae, servitutis, captivitatis, ceterisque, ut etiam Legationum jure. Ast vero ut consensus, fundamentum translationum Domi
nii & Obligationum, esse possit, id ex Numinis illo Praecepto, de fide servanda, pendet. a Id quod de omnibus modis ac temperamentis, quae hisce Obligationibus subinde adjici solent, pa
riter est intelligendum. Interim supremum rerum omnium Dominium manet penes Deum ι a ita ut etiam Dominium humano consensu qualicunque rite aequisitum , invitis Dominis interdum alio, jussu suo transferat: quin etiam Hebraeis, ut hujus Gentis Doctores tradunt, permiserit alienas subinde Invadere Regiones. Huc etiam Decimarum b aliarumque rerum, Sacerdotibus Levitis, & Pauperibus assignatio Divina, aliaque Legis Mosaicae capita, spectant. De surto itaque tria initio fiant observanda. Primum, quaenam in furtivam causam cadant; secundum quam late furti nomen in naturali hoc interdicto se extendat; Se tertium, quodnam 8e unde inter Hebraeos & Gentiles seu Noachidas discrimen. Cadunt in causam surtivam tum persenae, tum res: ct ad illas quod attinet, tum liberi homines, tum servi. Furti nomen & quod clam , & quod palam nec inscIo domino fit, denotat. Damnum cuique illatum, si ab hominibus sive a brutis, licet alia voce apud Hebraeos denotetur, huc tamen etiam refertur. Nimirum damnum quacunque ratione a persona illatum hoc interdicto comprehenditur, jureque adeo naturali vetatur. De damno autem I bestiis illato, secus opinantur. e & quod a Numine ea de re sancitum est ad Leges civiles reserunt. Unde porro si Israelitae brutum Gentili intulerit damnum, neutiquam ad ejus compensationem teneri Israelitam existimabant: Gentilem vero teneri, si ab ejus bruto acceperit damnum Israelita, idque ex iure superinducto. Discrimen vero quod luc inter Hebraeos A Gentiles intercedit, ex eo oritur, quod duri Naturali varia addiderunt, ratione Do
422쪽
minii, temperamenta. Unde quidem aliquando id fieri permitte. . batur, quod ex Jure simpliciter Naturali seu Noachidarum furtum es ,diset; surtum quoque Hebret eis non erat, quod itidem ex jure 'simpliciter Naturali tale sitisset. Huc spectat quod asserunt, op - maritia
rarium extra operae tempus, uvas comedentem committere sur- in Dist.
tum : Hebraeum contra surripientem id quod minoris est pretii mini- Imo nummo, quem P R O T A II vocant, a furti crimine esse alienum. Huc quoque decem ista Josepe & Synedrii ejus Decreta spectant. Non licebat bona alterius, hoc nomine, Vel invadere, aut sur- Nicolatu ripere, vel quocunque modo ad se trahere, quod a Religione Ie Mau-Judaica d esset alienus. Quin etiam si quis ob apostasiam ca- , pitali afficiebatur supplicio, bona tamen ejus ad heredes spectabant, nisi universitas Urbis apostasiae rea facta fuisset. Dista LFurtum itaque etiam Hebraeus committebat, si Gentilis bona lib. i. e 1. contrectaret, vel dolo malo ad se 'traheret, sive injusto pon-- dere & mensura, seu alia ratione hoc fieret. Adeoque in alte-rius sive Hebraei seu Gentilis damnum mentiri, illis nefas ha- .hebatur: unde quoque omnis fraus in Contractibus, procul amoveri debebat. Ceteroquin tamen fallere Gentiles, & menda. Gm f. nciis erga eos uti , non pro crimine reputabant. xercit.
Hoc vero de Pacis jure est capiendum, namque in Bello publica auctoritate indicto, in bona Gentilium quaevis sibi peta J
missa, statuebant; e sed etiam alienas quascunque Terras in- Perei BD. vadere , adeoque res & personas alieni juris in suum redigere, Imbis L. Hebraeis fas fuisse perhibent. rbi Furti nomine etiam contineri volunt, si quis vicIni agri terminum seu metas intra confinii lineam vel angulum summoveret. )gbis' Legem sacram tamen, quae hac de re extat, ad Terram Sanc-sul. Interitam signariter in Lege memoratam , attinere aiunt. Unde si quis pretes Imsecus in Τerra sancta secisset, eum & interdictum generale de Kφρου furto , & legem hanc specialem de terminis, violasse asserunt. Inter modos acquirendi rerum Dominia, reserebant occupationem, f) Occupari autem res omnes possunt, quae sunt nullius: a M. Vnc quod si res ejusmodi custodia serventur, unde intelligi possit, findorfieas esse alterius domini, non poterant occupatione acquiri, sicuti nec res deperditae aut derelictae, quae in custodiae aliquem ob, locum stabilem ac occlusum devenerant. Illae quippe ejus, cujus nu. L. erat VI e. Iil d vid. Disiligod by Cooste
423쪽
erat locus, sectae censebantur. Fundus I tum demum oecupa tus credebatur, si Dominus occupans eum opere quodam coluisset. Rerum deperditarum seu casu amissarum b eadem erat conditio , quae nondum occupatarum, quin etiam si Hebraeus rem gentilem repererat, dominusque prior illi innotesceret, eam reu'tituere non tenebatur, desiisse enim per amissionem dominium prioris, credebanti ast si res deperdita fuisset Hebraei, eam ex Lege Civili, restituere, Hebraei obligati erant, nisi dominus deperditam palam pro derelicta haberet. Excipiunt itidem
Praevaricatores seu Mini m. namque hisce ut res restituerent, non fuisse obligatos Hebraeos autumant. Sed occupari quoque poterant bona Proselyti justitiae, sine heredibus obeuntis, itemque ager a Gentili emptus, priusquam Syngrapha contractus firmaretur. Reliquiae vero frugum in MVI. e. IV .gris , egenorum occupationi expositae erant. Omnem vero o f de cupationem niti consensii primorum divisorum , ι de admi tendo occupante, quoties res vel nondum suerint possessae, aut is azis. bonis esse coeperint, existimabant. Ad Contractuum & Alienationum formulas singulares hoc cie de oci pertinet, quod olim nullus contractus , nisi calceo tradito, ratus esset. mpsstioue. Seculis autem sequentibus, Praedia emtoris ita demum fiebant,md sim si aut Nummis datis, vel Sunetraphae testimonio , aut corporali II iij I R. possestione ea acquisivisset. O P. e. . Res mobiles alienabantur fere aut venditione vel permutatione , ad i. εις aut donatione. Constituto, etiam soluto Pretio, in emptoris res non transibat, nisi prehensione, tractu aut ductu ι his id &-Sed etiam a permutatione, nec non donatione, priunire quam possessio corporalis accederet, aeque ac a priori contractu , ce' add. poterat recedi: idque ex Majorum constitutionibus.
Si quis Judaeus Judaeo bona mobilia, utriusque bona fide, s υ . -ν pretio , Vero rei Valore , sexta parte majori, seu minori, l pars illa sexta, ei, cui inde damnum sue- ωοι. l. e. rat illatum, erat minuenda, seu refundenda; sed etiam Con- f. t'.Pus tractum rescindere emptori, nondum finita negotiatione, vendia Jod F tori semper, fis erat : quae omnia se habebant, si sexta parte , ..M. Minu discrimen esset. Et ita quoque in permutatione rerum litigia . fungibilium , exceptis instrumentis, vasis, & pecoribus, sese res habebat. ProselΥ-
424쪽
Proselytorum, ut sere nunquam non , ita & hie deterior erat lib. Iri eonditio; nec enim Hebraeus damnum illi hac ratione illatum, αρJ. N. restituere debebat. Sed nec moribundus Proselytus justitiae poterat per tellamentum bona sua distribuere aut dare proli, tae aut conceptae, antequam Proselytus fieret: idque ex moribus V. superinductis. ch ind. Non praetermittendum est, Egenorum in Gente Hebraea ius' suisse singulare. Hujus quinque erant Capita, An Plus, Spicilegium, Racematio Acinorum deciduorum , quae per oblivionem relin- ,, N. quuntur, Decima pauperis, & Eleemosyna. P em Et ad Eleemosynas , m quod attinet, non tantum simia dor . lib. pliciter necessaria, sed etiam ea insuper , quae ad pristinae unde deciderant vitae sortisque splendorem spectarent, n ct id genus alia , erant subministranda. aliique de Publica auctoritate, quae colligebantur Eleemosynae, eae Sen-Contractitentia Forensi etiam exigi poteranir θ pauperum nomine autem qui venerint , accurate dcfiniunt: sane inter alia hoc ad , diderunt , ut pauperis jure is demum frueretur , qui artificio ho- I :nesto sedulo incumbendo, non tamen quae vitae sustentandae ne- seqq. Pu
cessiria erant, sibi comparare poterat. seud. L Ceterum quinque priorum Capitum ea erat conditio, ut quae ς p- sc pauperibus erant praestanda, etiam invitis Dominis potuerint auferri. Id quod tamen non fas erat, si partem saltem ν1
donorum ejusmodi, auferrent, vel si ea negligerent plane, aut justo non peterent tempore. eeesse I
Eodem cum Hebraeis hic fruebantur iure Proselyti justitiae. Proselyti ris si domicilii eleemosvnarum saltem fiebant participes: nec arcebantur uti nec ceteri Gentiles, si pauperum Judaeorum turbae se commiscerent , idque ex jure superinducto. Hebraeum tamen a Gentili petere i p.
Eleemosynam nefas erat, aut oblatam palam, nisi urgente extre- Traa. ma necessitate, accipere. Eousque tamen jus & favorem ne- xxN- Discessitatis, ut invito Domino aliquid surripi posset, p) se extendere abnuebant. Nunc quomodo
quiratur, est dispiciendum. Triplici ratione oriebatur servitus: Dub. aut, si quis se alteri in servitutem mancipabat, vel ex Fori, aut dρnique ex Patris addictione.
personarum dominium , Iure Hebraeorum am L e. V. Di siligod by Cooste
425쪽
Seipsum poterat quis vendere urgente extrema neeessitate. q) Ex sori Sententia, si quis, surti reus, solvendo non erat, Aetori in servitutem addicebatur, non scemina, quae 3 ne se liniam in servitutem venderet, aut servos emeret, in Monitis erat. Addicebatur praeterea Hebraeo non Proselyto cujuscunque generis, multo minus Gentili. Si quis seipsum Gentili vendi diiset, quod tamen nefas habebatur , Gentilis quidem. acquirebat dominium , erat tamen his redimendus: liberi vero ejus Aposteri non fiebant servi. Servus ex Fori sententia Hebraeo addictus, mitius ceteris ha bebatur, uxorique ejus, & liberis ex ea susceptis, victum, vestitum, & domicilium, praestabat Dominus, cui tamen neque hi, neque illa, serviebant. Servitus talis sexennio perimebatur, ceteroquiri Jubilaeum vel ultroneae manumissionis Syngrapha finiebat servitutem. ν Quod ad mortem Domini attinet, si is Gentilis esset, etiam' plane servitutem tollebat, si Hebraeus tum demum, nisi filium , qui succederet, relinqueret. Addicto ex sententia Fori, poterat Dominus ancillam thoro conjunger', ut ita servos ex ea susciperet: sed tum demum, si
Praecepto de multiplicando humano genere, latis secisset: non tamen poterat Dominus a tali servo uxorem legitimam se jungere , aut binis servis unam jungere ancillam. Haec vero de servo, qui seipsum vendiderat, non intelligunt, ad quem neo Legem de aure perforanda pertinere volunt: ut cetera horum servo. rum discrimina taceam. Ex patris addictione in servItutem temporariam tradebatur filia , seu ea quae adhuc minor, ex consuetudine Gentis erat. Idque uris gente extrema paupertate, s sed ne tum quidem , nisi us esset, aut emptorem vel filium ejus, eam ducturum in matrimonium , licebat. Si sponsalia detrectaret Emptor, minor ejusmodi pro ancilla per sexennium habebatur, nisi vel redemtione aut alia de causa, servitus expiraret. Cum, libertate etiam munera illi, ex Lege Sacra, danda erante prorogari autem servitus in ancillis , aure perforata, non poterat. Servorum Cananaeorum aliorumve Gentilium dominium In Pace acquirebatur, Venditione, Permutatione, Syngrapha, eodem sere modo ac praediorum. Ut vero alienatio ista ratac Disiligod by Gi irale
426쪽
4 II is esset, debebat servus opus servile praestare, nimirum solvere, aut induere debebat Domino calceamenta. Et ex hisce, non Hebraeis, opera mere Iervilia erant exigenda. Hi servi duplicis erant generis: alii circumcisi & baptisati, alii tantum Proselyti domicilii. Priores manumittebantur, pretio Domino dato, aut Syngrapha ultro eis data a Domino, vel si membrum aliquod praecipuum a Domino esset mutilatum. Pos. terioris generis, ex prioribus duabus aliisque quibusdam, neutia quam ex testia causa , manumittebantur. Servus gentilis, ab Hebrivo Gentili venditus, debebat redimi: nec fas erat ulla ratione servum in terras alienas transferre, hine ne quidem licuit Domino, servum invitum in alienas torras co.
mitem sibi adhibere. Ancilla libidini se palam prostituens, nisi castigaret eam satis
Proles & posteri hujusmodi Iervorum & ancillarum etiam servi erant. Et licet ancillae proles matris sequeretur conditionem o servi nihilominus proles libera erat, nisi ex ancilla suscepta suisset. Ex IIraelitide susceptus filius, aeque ac ex Gentili libera , filius liber erat. Quod vero nonnulli dicunt, apud Gentiles prolem sequi conditionem Patris, id de iis Gentilibus, qui Matrimonio rite conjungi possunt, non de servis Peritiores intelligunt. Et si sceminarum Monitum erat, ne emerent servos, si tamen hoc facerent, dominium sibi acquirebant. Nec servos facile manumit tendos, praeterquam in casibus alibi memoratis, docebant. Nonnulli tamen pro lubitu Dominum hoc facere potuisse, contendunt. Sed nec saevire in ejusmodi .servos quacunque ratione fas erat. Servi autem minorum natu, ut cetera bona, erant in Fori tutela. Regulariter etiam servus nihil possidebat, sed quae habebat erant Domini, nisi ex Domini permissione. u De usuris x ita sentiunt, ut non tantum Mutuum foenori dare, Hebraeus Hebraeo sine crimine non potuerit, sed ne acci. pere quidem; sed & qui ulla ratione ad ejusmodi actum adhibeabantur , ut Scribae, Testes, Legem violaverant. Bina autem scenoris genera faciunt. Alterum est Hura deteripsi ra , alterum, quod vocatur, pulvis usiura, i. e. sanis sanu-
427쪽
27. latum seu quasi- faenus. Et prius quidem genus diserte Lege s
w cra prohibitum censent: quam si quis violaverat, ad resiliui Grasitim tenebatur, ex Sententia Forensi: nisi usura nullius planah, II eo. pretii, Vel scenerator jam mortuus esset. Heredes quippe, vasa, et . vestes, & alia, quae restabant, non autem pecuniam aut resis Ziegler. fungibiles , debebant restituere.. Foenoris nomine etiam veniebant munuscula mutuo danti oblata, nisi quod munuscula, quae Sapientes, invicem mit-add. Ptic tebant, hinc eximerentur. Non enim praesumitur eos Interdiu
lib. VI. c. Vitasi si in autem ex Scitis Scribarum vetitum erat, sive ent usura antecedens, vel antevertens sive subsequens. Hoc ichti . nomine Videlicet, commodum nullum aut beneficium, ne quia argi min. dem humanitatis Officia, ceteroquin usurpari solita, licebat Cisto lu- ditori exhibere. Huc referebant omnes illos actus, ν qui incriu μt fraudem Legis a foeneratoribus solent committi. Pulais usura , ut vocant, non debebat restitui, adeoque nec L. iis repeti poterat a debitore: contractus interea erat illicitus, exmμιωο decretis Majorum & reus criminis, plagis aliterve puniebatur. seripse- Excipiebantur tamen bona orphanorum, ut etiam quae ad pauperum sustentationem, aut Synagogarum usum, vel ad disciplinam Legis addiscendam , seponebantur. Haec enim mutua his ML dare , usurasque pro iis accipere, fas erat. Hi quibus Ut vero Hebraeos & Proselytos iustitiae, usuris vexve nefas addi po- erat, ita contra a Gentilibus usuram exigere non tantum per-
sed etiam praeceptum esse Lege Sacra, nonnulli st s I. . tu urit, a quibus tamen dissentiunt alii. MLe. IX. Ex jure tamen superinducto, non licebat Iudaeo mutuum quid a sic dare Gentili, foenori proprie dicto, nisi id fieret, ut Gentilis saluti suae, inter Gentiles degens, consuleret. Idque ad evitan ab in , nimiam cum Gentilibus familiaritatem. Excipiunt tamen
Ah. V. e. Vsuram pulveris. Mutuum tamen accipere quidem a Gentilibus .f. 8. licitum erat e Sapienti etiam sive Jurisconsulto mutuum dare. add. o- Iudaei Apostatae eamdem nonnulli volunt, esse rationem, id quod tamen negant alii. accepisset a Gentili pecunias foenori Iudaeus, novatione insedis. ContaRctus tam Poenus quam Sortem in corpus mutuum unicum
428쪽
coniecisset, id quod fieri non debebat, & postea Gentilis seret Proselytus justitiae, actio Judaeo competebat tam pro Fcenore , quam pro Sorte, sic conjunctis. Si vero contractus illa 4 vatio post Iudaismi susceptionem facta fuisset, actione pro Sorte,
non pro Foenore, uti poterat. Mei -
i alea, Talis, & idgenus aliis, lucri quid sibi secissent, furti rei erant, et ex jure a Majoribus superinducto.
Hebraeis ergo tantum, non item Gentilibus ludicra ejusmodi na. r. certamina erant litterdicta ). Si Judaeus cum Gentili certans eap.6.q. t pignus lucrifaceret, non quidem furti reus enat, violaverat ta- mmitamen interdictum de non incumbendo rebus inambus. i columbas vel alias bestias volueres, sic instituunt, ut gecomitatiores, domum redeant, furti rei, ex decreto Majorum, fiunt: sine enim hoc Decreto, non fuisset crimen , sed titulo do Viri. occupationis columbas alias potuissent sibi vendicare. Huc spec- a. c. tant, quae retia laqueosve , aliis columbis capiendis tendere, Vexant, ct cetera , quae de columbis & columbariis praecipiunt. Acquirebatur autem Dominium rerum & personarum etiam jure iam os Belli. Bellum duplex erat, aliud, quod vocabatur Terra Isra- contra εelis, ex Praecepto Numinis certis gentibus: aliud Bellum ul- -- η troneum ex Decreto Synedrii cuilibet Genti, inserendum. Utrius. Nque generis Bella, aut ad ulciscendas injurias illatas, vel ad firmandum augendumque Imperium , suscipiebantur. Umbarii. De illius Belli, quod certis Populis ex Praecepto Numinis in- numi,
ferebatur, justitia , non est quod dubitemus. Ad Belli ultro. Issum nei vero justitiam sussicere male arbitrabantur, b si per illud Fines Imperii dilatarentur, in quo alias Orientis Gentes secum consentientes habuerunt. vid. Interim Bellum hostibus, i. e. quibus Arma inferre decreve- amicumrant, indicere fas erat. Indicebant autem Bellum, cum deditionem ac foedus solum ab hostibus deposcebant. Moabitis vero S Ammonitis, ex Lege Sacra, ut putant, non erat esserenda esurialia Pax, petentibus tamen non deneganda. βιω. D.
An autem Bellum, quod ex Praecepto Numinis certis populis VllI- p. inserebatur, denuntiandum fuerit, nondum inter se conveniunt. Sunt qui ajunt, sunt qui abnuunt. VI. e X Rederis autem, ad quod invitabantur Hostes, tria erant fa)adii
429쪽
Capita i'. ut scptem praeceptorum , quibus obstricti sunt Noa chidae, professione se obligarent 2'. ut ad Tributum praestan. dum se obstringerent 3'. ut servilem in se susciperent erga
Imperium Israeliticum cultum. Servilis cultus eo praecipue absolvebatur, ut se plane dederent,& sub Populi Israelitici Ditione se degere agnoscerenti. Tributi autem nomine, non solum Pecuniarum Summa quotannis pendenda , sed etiam obligatio tum ad pecunias,tum ad operas, in publicum commodum, Principis iussu, pretestandas continebatur. Ceteroquin nec Israelitas ab omni Tributo plane immunes fuisse, constat. Si foedus & deditionem renueret Hostis, & spes Uictoriae aiasulgeret , inserebatur Bellum. In cujus disciplina cumprimis o servandum erat, quod arbores fruistiseras succidere aliterve dis perdere nefas esset, d) itemque quod in Urbium obsidione, Hostibus locus fugae esset concedendus. Arborem contra, quae omnino erat sterilis, aut fructum noctivum vel inutilem serebat, aut culturae non pensabat labores, vel arboribus vicinis agrove erat detrimento, aut cujus male ries pretio eximio venundari poterat , in quoscunque usus belli. cos poterat exscindi, vel radicitus evelli. Parta Victoria, Populi isti septem, quibus ex Praecepto Numinis bellum inserebatur, penitus suere delendi. Fueritne hoc permissum saltem, an praeceptum, non consentiunt. Amal kitis, ex peculiari Lege, nulla quoque ratione erat parcendum. Quod ad ceteras Gentes attinet, mulieribus & parvulis erat parcendum. t e Majoribus natu voluerintne parcere , nec-ne, penes illos stabat. Personae, quibus parcitum fuerat, in servia tutem redigebantur, cf erantque pars praedae. Praeda ita dividebatur ce) ut Thesauri Regum devictorum Regi Victori cederent: reliqua pracda bipartitb rursus dividebatur , alteram partem Rege itidem sibi eligente, altera vero, aequali partitione , inter ungulos milites distrihuenda erat,' nu illis quidem exclusis, qui impedimenta & sarcinas curaveranti Agri, Urbes, & Regiones ita dividebantur, ut tertiam decimam partem Rex sibi vendicaret. Si tamen Bellum ultroneum a Rege tantum sine decreto Sunedrii magni, susceptum fuisset, Urbes Provinciaeque omnes Regi cedebant. In Bello vero ultro-
430쪽
neo, ex decreto Syn. M. suscepto, sed a Rege gesto, Terras eodem omnino titulo eademque ratione, possideri Maimonides ait, qua ipsa Terra promissa, quam subjugavit, atque Israelitis distribuit Iosua. De aliarum Gentium jure bellico ita sentiebant, ut illarum eommilitio se non subtraherent: ad Tributorum etiam ex jure Victoriae, deditionis, S Foederis, praestationem , se obligatos esse professi sunt: licet nunquam 'desuerint, qui secus sentirent. De servitute personali autem, quam ex jure Belli, capti quandoque subire tenentur, ita sentiebant, apud Gentes non fuisse talem servitutem , quae personae inhaereret, sed tantum apud Judaeos. Si itaque Gentilis acquirebat servum, sive Gentilem,nu Hebraeum, non in personam servi, sed in operam & ministeria ejus, jus sibi acquirebat: adeoque & sine libello manumissionis, actu quodam, vel alia ratione, libertatem rite adi, piscebatur. Apud Hebraeos contra, servitus tum in Bello captorum, tum servorum a Gentilibus emptorum mere erat personalis, hoe es , personae ipsi, ut character libertatis omnimodae amissae naturalis, inhaerens. Pauci, apud Gentiles extrinsecam, apud Hebraeos vero ex ' praerogativa Gentis, intrinsecam, servitutem suisse, autumabant. Adeoque & totam Gentem Hebraeam , aliam , quam extrinsecam servitutem, unquam subiisse, aut subire potuisse, negant. De . ptivis ita statuebant, eos pretio maiori quam valerent b non esse redimendos, ne Hostes frequentius capturae assiae cerent; nec in fugam pelliciendos, ne alicujus fuga irritati custodes, in ceteros nimium saevirent. Ceteroquin redemptio captivorum inter officia charitatis & munificentiae , primum is nebat locum. Ordinem tamen certum in redimendis captivis o servabant. Si omnes redimi nequeant, foeminam potius , quam Virum, Magistrum quam Patrem, Matrem potius quam utrumque , & sic in ceteris, esse redimendos docent.
SExtum caput Iuris Machidici, de membro animalis viventis , elaque sanguinis, praecipit. i Et quidem ad sangui