장음표시 사용
51쪽
rium enim nihil attinet, quocunque modo sit acquisitum , se . per enim & ubique sibi responde iis postulat obsequium , quod 1 Deo Majestati conjunctum est; & simul ac invadenti Viet riam concellit, e Populo in invasorem omne Imperium citra ulis G t. l. 3. l.im istius pactione in tr.uistulisse dicendum eli. Imperia cnim Ar-ς-8- , mis quaeruntur, Uictoriis propagantur , neque voluntas Dei , qui . V Reges imponit & deponit, ex Belli causi aestimanda est. XX. An ergo talem tyrammm occidere nou licet, si deserta ali toritas accedat, ejus, qui verum jus Imperan i habet, stoe is Esx sit, sive Senatus , sive PQι- o . Lx. Licet, si nulla Pactio intercessit, & Uictoria nondum oni 18. nino fuit obtenta; alias non licet, quia Summum Imperium aliter, amplius est penes eum, qui fuit Rex. XXI. Qiud si ante invasionem Lex exstiterit, ut unusquisiise imvaserem occidere possis Ot. l. .. N. Quamdiu in Actu occupandi & invadendi constitutus est,
c. q. f. II. licet , non autem postquain occupavit.
XXII. ad id si aliquis etiam ab initis teritimus Rex det eraret hii Urannum, seu feret Ura in exercitis ZAb el. iis, d Quid sit tyrannus non satis est definitum; nec Comment. hic Philosophi auctoritate abuti debemus & descriptiones quas.
ω f- δά- dam pro veris definitionibus arripere ; Sunt enim quaedam Iis. nec bonae nec mala: per se. 2. quaedam ita comparatae, ut optimo cuique Principi competere possint. Nec statim ad mores Patri aa. c. d potest enim Rex quaedam praecipere quibusdam privatis
gravia, quibus vero utilitati publicae prospicit : Hic observandum est non unum sed plures operam navare ut vim tyranno inserant; Non debent proniores esse Subditi ad rebellionem , ad quam, necessitate exigente , recuris rere possunt. Attamen non est expectandum donec tyranno non possit resistere Populus, utpote viribus lassicientibus suppeditatus, sed sibi quantumhotest prospicere.. Disitir oste
52쪽
patrios confugere & illum tyrannum dicere licet, qui facit contra mores Patrios , quos interdum Populus ementitur , & titulo Legis adornat, vel qui jam ab aliquot Saeculis in usu non fuerunt; contra primaevas enim Leges Rei p. tempus multa innovat. Et hinc licut in definiendo tyranno , ita & in eo, quid in illum liceat non ita faciles simus oportet.
XXIII. ergo de iri non potes Z . Forte non male describitur tyrannus: quod sit is, qui nec eo, quo decet, ordine & modo Imperat, sed omni honestatis, virtutis, juris ratione, inprimis Patrii insuper habita, in tractanda Rep. libidinem animi pro lege habet. Requiritur ergo hic Regni cujusque selida cognitio. XXIV. Si baec simia certa sint, quid in ipsim licti P
In remediis adversus tyrannum conquirendis nullus temeritati & festinationi locus est. Quia tamen sic omnino dissol- μ.m, vitur vinculum inter Imperantes & parentes, quin in tali neces- t. a. c. 9..
sitatis casu, quando Reip. aliter consuli non potest, deponi pos-- sit, non dubitamus. XXV. Si dubium sit , ad qum Imperandi is pertiueat 33 . In re controverse judicium sibi Privatus sumere tron GYM. I. Edebet, sed possessionem sequi. Sic tributum solvi Caesari Chris- c. . ὶ.ao . tus jubebat, quia ejus imaginem Nummus praeferebat, i. e. quia in possessione erat Imperii. Moman.
53쪽
a. n. Iamot. d. e. s. a. u. I.
CAPUT RQiii Bellum licite gerant.
I. Quae sit eausa principesis effectrix in Bello. II. An pro atiis Bellare liceat. III. Lita sint mininum inter se
Uncula, quae ad mutuam opem λυitant.
IV. Qita sit causa Insertimentatu. U. An subditi ad Bellum cogisti t. I. ura es causa Principalis efffectrix hi Milo T S, cuius res agitur: in Privato privatus ι In Publico po. I testas Publica, maxime Summa. U. An est pro aliis Bellum movere possumus r . Alteri prodesse non licitum modo, sed & honestum est. III. Vitae sunt Hominum inter se Vincrati , qua ad muruam opem invitarit rvt. Diversa sunt: Nam & Cognati ad opem serendam coeunt , RUicini inclamantur, & qui eiusdem sunt Civitatis participes. Et
hisce Uinculis deficientibus sufficit humanae Naturae communio. Deus enim praeter caetera homini dedit hunc pietatis allectum , ut homo hominem tueatur, diligat, foveat, contraque omnia pericula accipiat & praestet auxilium. IV. uuae es causa Inrrrumentalis P. Filius Patri est instrumentum , Pars quippe eius naturaliter; servus Domino s subditus Imperanti ι qui ita agunt sua voluntate, ut ea ab altero pendeat.
U. M omnes subditi naturaliter Bello possunt adbiberi yye. Dubium non est , propter Summum Imperium in ipsorinpersonas: & quia sunt quasi pars Rectoris; hinc etiam in casu n cessitatis cogi possunt.
54쪽
CAPUT PRIMUM De Belli causis, & primum de Defensione sui & rerum:
I. Quid sit causa Belli. II. Quotvisu fit. III. An in omni Bello causi Θι
V. An is qui injuriam nec passa est, nec metuit , juriam habeat Belli causam. . VI. An detur Bellum pararate.
VIII. Quid si corpus impetatur vi praesente. IX. Quid si invasior necato ca
X. Quid si tuaiocente interposisi fogam aut defensiouem impediant. XI. Quale periculum requiratur, ut alium licite occidere possim. XII. An quis cogatur e pectare primum ictum. XIII. Guia s quis eonjuraveritatis alias infidias fruat. XIV. M pro integritate Membroriis Bellum se licuum. XU. M pro pudicitia conservan
XVI. Quando occidi potius quam oecidere debeamin. X II. An sex innocentem infidiani, ipso facto sex esse dem
XVIII. An unisquisque Satarem inopriam anteponere debeas Smluti Reip. XIX. An interfectio licita fit ad Iarcendam alapam aut malum simile. . Talem istiniam patienter ferens an Honorem suram augeat.
XXL In periculo vita consitu tus an fugere debeas. u. Duiligos by Cooste
55쪽
XXII. An fuga ignominiosa sit. XXIII. An occidi polyit qui inale de vobis loquitur. XXIV. An pro rebus deferidendis tuterfectio si licita. XXAu fur tuterdum occidi possit. XXVI. An Lex ciυilis, interfci aliquem perinittens, jus det, an Liam impunitatem.
XXVII. Quando licita esse possi singularis dimicatio. XXVIII. Quid si Metiyiratus,
duos mortem meritos, inter se committat.
vatas injurias Duella sint peri
XXX. An bactenus dicta de jure se sua tuendi etiam ad Eellum Publicum aptari posi
stit. XXXI. An ad imminuendi mPotentiam Vicini arma ticite
XXXII. Quid si de ejin animo hosili coibiet. XXXIII. Au licita sit defensio, in eo qui justavi bello cat semdedit. XXXIV. An oblata sitifactio semper acceptari debeat.
N. Ausa Belli, quae & principium vocatur, licet inter se L a diversa sint, est, propter quod quis Bellum gerit.
N. Duplex. Justifica , quae movet sub ratione iusti , & Bellum jultum reddit; Suasoria , quae sub ratione utilis movet. Illae dicuntur etiam praetextus , plerumque in Publicum edi solent: haec in pectore Bellantium latent, ut gloriae cupido, metus Vicinae Potentiae, odia &c. Cauta Justificae proprie nostri sunt
N. a Non minus de Bello publico, quam privato verum est. Licet
Art. 3. ca Essectus Bellorum tuitorum injustorumque similes sunt :Ubi errore ductiis Rex quidam Bellum gelsit, damna per tale innocentibus
56쪽
Licet enim Bella publica Ainstoritate suscepta habeant aliquos ense stus juris, quos Bella privata non habent, non tamen Vacant peccato , nisi iusta causa subsit, & qui ea gerunt, vocantur lare nos, ct praedones e dicuntur alios fraude latronum ac scelere Regnis spoliare &c.
IM. Nulla esse alia potest , nisi injuria aut facta, aut non facta. Gratim Propter injuriam fictam aut reparamus quod nostrum est vel fuit, 3 1 aut punimus. Propter injuriam nondum factam , defendimus aut corpus, aut rem. Hinc plerique tres Bellorum causas justas sta- , is ,. tuunt, Deiensionem, Recuperationem rerum , S punitionem.
Ratio Belli, rassion de Guerre, qua putant omne esse licitum , quod status Belli selicius perficiendi deposcere videtur, posthahito omni aequitatis respeetu ι quo referuntur 'populationes in Territorio amico vel neutrali, militum excursiones, depraedationes , hospitationes &c. An etiam Castri occupatio in solo ne
trali , ne hostis illud occupet sit licita 8 Videbimus in cap t. ad j. Io.
r. e Quia plures Bellum poenale non agnosculit, & qui dem recter poena enim exigitur ab inferiore, Bella suscipiuntur
Prolet. μὰ n. s. cb Quandoquidem in Neutralem Regionem pellum non ins ritur , & Neutram panem tueatur haec Regio, nudum damnum juste ei fieri potest. t. 6. In statu Naturali Bellum poenale locum habere potest; Nam vitam nostram sive bona nostra conservamus . detrimento alterius in nos i juriam inserentis, S sic tali exemplo alios deterremus, quod occurrit indefinitione psinae.
57쪽
Ot. dict. VII. Vitae en privia jusi Belli causi pM. Iniuria nondum facta, quae petit aut corpus aut rem. VIII. Si civis impetatur vi prae ante cum periculo Vita non aliter J. Qer . Nitabili , au Bellum edit botrum si '' α d Lieitum est , etiam cum intei sectione periculum ii Z et a serentis: Imo Jure naturae praeceptum est , ita ut nec Lege civili tolli possit, & is, qui se non defendit, se ipsum occM res diis, videatur. . ιη' 's'=' Θ;d si is, qui me invalit, peccato cWeβt'C t. d. t. m te Etlimsi peccato cireat, puta quod bona fide militet, aut alium me putet quam sim , aut quod insania aut nasomnus agitetur, non eo tolletur jus se tuendi, cum Natura quemque sibi commendet; & sufficiat, quod ego non tenear id, quod ille intentat, pati, non magis quam si bestia aliena periculum intentaret. Imo propter naturalem amorem sui ipsirus Homo in . . . pari cum altero periculo constitutus sibi potius quam alteri con-i h sulere & potest & debet: quia alias non esset caritas in prox mum , sed crudelitas in se ipium. X. Ouid si innocentes Biterpositi, infantes scilicet , defensionem mi Iugam, sive qua e di mors non potes, impediant ia π-ιλ ω. f Impelli & prosterni potant, etiamsi mors inde 'quatur: ad jus enim agendi multa consequi possunt indirecte e S extra agentis propositum , ad quae per se ius non HL enim non occiduntur ex intentione, quum illa ' απ- in tur ut qui1dam primario intentum , sicut in punitione i , ut unicum quod eo tempore suppetit. Sic Navis piratis sile
6, . . ais . l a Unicuique enim amor sui Ipsus insitus suit a Natura, quυ indurire iis euuenzohiecta, quibus Vita ejus de qu1 disponere non sc
test in periculum adduci pQtςR Rellum a suo Art. 9. G Bona fide militat, qui in dubio versatur, Rege delatum, sit Justum nec - ne, S :' i
lat, nisi evidens aut Verissimilius ei sit, Boi m -b Τ ii I. r. Io. f) Nisi Tales in fundo suo versentur, merito occidi possum Duiligod by Coosla
58쪽
na, aut domus latronibus , tormentis peti potest, etἰamsi iturae inulem Navem aut domum sint pauci infantes , mulieres, aut alioqui innocentes, quibus inde creetur periculum.
g Si insultator Arma arripiat, & quidem ita, ut appareat Got d. l. eum id facere occidendi animo , occupari poteli facinus; S melius est praevenire, quam praeveniri s in Moralibus enim non invenitur punctum sine aliqua latitudine. multum autem falluntur & fallunt, qui metum qualemcunque ad jus occupandae interfectionis admittunt, talis enim requiritur, de quo moraliter certi simus, ct qui in Virum constantem cadere possit.
aut nimi. isi compertus sit, δε venenum Liri ere, si falsontesimonium, vel iniquum judicium molirisve. b Si aliter periculum evadi non potest, coniuratos, insi- alluvdiatores, aut venenum struentes occidi posse verius est: quia ex μος ι a. fgnis externis animus Occidendi omnino apparet, propter quem , δ' facinus occupari potest. In falsa accusatione, falso testimonio, Vel giet M. . ι - F a iniquo
Art. Tr. & ra. g Ad talium Quaestioniim solutionem, Homines vel In st. iii Naturali, vel in stitu Civili Considerandi lunt; Si prius, non du-hium est quin in praesenti periculo. si aliter in tuto poni nequit vita noΩtra, Aegressorem nostrum interficere pollimus; in Statu vero Civili posivimus etiam ubi lusei strutus auxilium postulati non potest. Si vero non praesens sit periculum , sed Consilium si una quis nobis significaverit manifesti, vitam nobis auferre velle; iunc in statu Naturali , t ii. se revenire pollimus, in infinitum eum pcrsequendo; nisi t.ile vanum alio modo reddere possim iiq; In ii tu vero Liviii. magistra. tui viribus suffcienti. bus donato , curiam vitae nostrae conservationi prospiciendi relinquere debemus. Art. 37. h Duplici quoque in si tu sunt nominus ii telisndi, duris Ν turalis nempe, atque civili ; in priori, nisi Alia via insidiae effugi i ossint. tales occisione Insidicitorum sunt piaeveniendae; In Statu velo Civili, Aldgii tratus est tolus praevenite; Quod attinet vero falsam 9ccusationem &c. Tu tes adbibendo, dudicemque adeundo, talibus Obviam ire Potest.
59쪽
iniquo iudicio res aliter se habet: aliis enim remediis corrigi taec possunt, & sic periculum evitari. XIV. Quid dicemis de periculo mutilatio membri Τν. i Si membrum sit e praecipuis S Uitae quasi aequiparm. υι. I. a. bile, cujus abscisso periculum moltis post se utiliit, si aliaee
e. r. vitari nequeat, intentantem periculum occidi posse putirem e mu-Mσι isti, tilatio enim talis membri non minoris aeth, matur, quam si Vita
. s.fiz Rdimδtur.. Vid. l. q. f. a. D. ad leg. Corn. de sica T. h. l. XV. An pro Pudicitia conser uda ρη Pudicitia quidem semel ablata naturalitor seu physicen gl. ad restitui non potest verum quia inter offensionem S defensionem μοι. t. a. debet esse aequalitiis, Uitae vero nus una periculum imminet, &ὰhiis' Civiliter Pudicitia potest restitui, Vit i autem semel amilia restitui non potest; intersectionem illicitam quidem, sed si . injuriae utrocitate commota violentum stupratorem Occidat, . a. s. l. n. eam excusandam esse putamus : Apoetitus enim declinandi mali I. ι a. e. maxime est naturalis , ideoque inter Appetitus honestissimus, uni u mortiis , carceris, doloris aut summae egestatis. vitandae D. Pudicitiam conservandam injustα fiunt , maxime nutis excusabilia videri solent.
Art. x i Aut seopum, siaum nobis declaravit Aggressor nemne; ni Prius, Nonne potest . pro Membro Mutilato. Vita mihi auferri ἔ Pricterea, non magis sum Dominus membrorum quam Vitae meae, illorumque contiservationi prospicere teneor; His adde quod inveniri possunt qui mortem, mutilationi membrorum suorum praeserrent, quzim mutilationem mors quovique subsequi potest, ct qua, etiam via quibusdam aufertur labore victum isbi Comparandi. Art. x s. Errat Auctor in isto casu Virginibus sive Mulieribus, Pndicitiam suam morte Amressoris conservare denegando s Nam primo P . dicitia aequiparata fuit, aut aequiparatur cum vita; Sed Draeterea in pericu lum vita adducitur . nam fuere casus in quibus . post stuprum liuersectie- saerunt Virgines, seu Mulieres ;Tandem in se restitui non potest Pudicia. ii .
60쪽
XVI. An non intersim praeceptum est occidi potiin, quam occidere P I Si invasor sit Rex aut Princeps, qui similem habet ΡΟ- Grol. I. r. test tem, fine peccato occidi non potest : I. quia est per nasi iacta vid. supra c. 4. q. s. a. quiae multis utilis. . ι , XUIL An non vero vae innocentem insidians ipso facto Rex esse δε-
md Sicut Dominia, ita & Imperis non amittuntur delinquen. μα. t. a.do, nisi Lex id statuat: delictum enim est factum improbum, a Lege puniendum. Talis autem Lex, quae hoc de Imperiis statue. I '. .ii xet, ut delictoe in privatum, si enim sit in ipsam Rem p. Rex fit lis hostis & desinit en Rex , amitterentur, nusquam reperta est, i. a. c. nec repertum iri credo ; summam enim rerum confusionem in-- 4. duceret, & ex Imperantibus parentes & inferiores efficeret. XVIII. Atqui unusquisique Fle'. N eis incolumitatem desiderat propter propriam. Amn salutem, V hinc eam anteponere debet U
M. Nostri quidem causa Remp. . salvam esse volumus, sed oro . a. non tantum Nostri, verum & aliorum, vid. supra cap. q. q. 7. ,
XIX. Si exi periculum immineat accipiende alapa, aut mali s sis, ἄ- --ri. e. g. ictus fusis ρν. n Defensio modum aceipit ab offensione, Se vero inae. F M. ad qualia sunt mors & alapa; haec Civiliter reparari potest, contra r L a. mortem vero nulla remedia supersunt. S, tamen ab alapa inflicta η-S--φ-
Art. 36. I Non accuratε Ioquendo, Sancti nomen meretur Rex; nec erissimile et , ex pactis a populo cum certo quodam Rege initis, eum Ius acquisivisse, pro mero arbitrio Vitam cuivis privato auferendi, quod i ipsis quoque non licitum esset. Art. 3 . cm Cessat in isto casu utilitas publica resilectit privatae; Nam s Rex quideturi innocentem quemdam insultaret, timendum esset ne irresisse entia ejus, pro libidine alium agerederetur. r. 19. in Hic distinguendum est, inter statum Naturalem & statum civilem s in priori . ubi in posterum vita mea periculo est exposita, ct tuata alio modo esse non potest quam Aegressoris Occitione, potest tuno.tem poris occidi; in posteriori vero, ad Ru istum recurrere pollum-