장음표시 사용
61쪽
Ot. tia. si itim serrum stringiatur ab utroque , ratione mitius puniri debet.
se excellanter patientem oriendit rL 3- c. IM. co) Grotitis sic existimat ; Uerum ejus plii losophiam mos abis L. Vilis non seri, neque propterea exce lenter P itiens censendus cit: nam quaevis ferre & a quovis, virtus non cli, sed ignavia.
Giot. d. S. p Si m fuga periculum non sit, fugiendum eli, quia fuga Q. V. est modus se & suum proximum conservandi.
Grat. d. N. Est falsa quaedam ignominiae opinio, aspernend.i ab omnis. O. N. g. bus iis, qui virtutem & sipientiam se stantur. quia non suscipit ut ex ignavia aut neglectu Officii ; sed quia ratio hic nullam forti-I6. tu materiam iuvenit. XXIII. An occidi potest v, qui male de uobis loquitur, M talia dicit, quae credita n*tram existinationem aptid Ludis delibarens e
R. q Non. quia interfectio ista non est modus aptus ad tuendam
Art. 2o. co iandoquidem alapae . nisi a superioribus in sibi Inserio. res , vel genere vel alio motio . infligi non solent , hinc fit ut secum trahant aliquid contemnendi sive iniuriosi. t. ar. p Si verbi Viat iri in itinere suo occurrat latro, non tenetur Vestigia sua relegere, sed e Contra; potest suae desensioni prospicere morte aqgressoris, quia via publica est. His adde quod eo in pericu lo non erunt alii qui eamdem vi:im alia vice insequentur; in Statu Viturali, non posito periculo Vitae in fu occidi poteli; In Statu vero Civili, nisi adestet domus propinqua & qui 'em tuta, fuga esset vitanda, quia tun temporis N ,gistratus proluetio requiri non potest; Adde quod in fuga , obice quodam ad pedes posito. lapsus fieri postit.' Art. ar. q Ηic iterari debet distinctio inter si tum privatum. & sta. tum Civilem; Νam in privato ubi quis talibus hostem nostri im se decia. rat, & periculum sit ne ulte itis pere t . Vitaque noli r A sit periculo exposita, itii ac vi repelli potest; in Civili verb . ad M.tulit tum fit accessus; Adde quod si pergat in suis detrectationibus, bonis 4uis moribus detegetur oppositio.
62쪽
dam eYIstimationem ; sed studium virtutis, & alia remedia jure
R. r si sit talis res, ex qua Uita nostia & Limilite nostrae pendeat, quaeque Judicio recuperari non possit, forte quia fur et tignotus & in fuga conititutus, occidi potest. Alter enim non plus juris ad res meas, quam Vitam eripiendam habet, & cum citra res Vita non pollit conservari, hanc quoque consequenter impugnat, qui illis me spoliare nititur. Quo accedit, securita. tem & tranquillitatem Societatis civilis ac generis Humani non posse subsistere , si rerum raptores occidere non liceret, inprimis Iudiciis sublatis. Imo pleraque Bella geruntur, non ut aliis Vita sed res eripiantur.
R. i Occidi potest, inprimis si ipse in periculum Vitae adducar: nec obstat mihi , quod me in id discrimen adduxerim ,
dum rem meam cupio retinere , aut occupatam extorquere, Aut
furem capere; nam in his omnibus mihi nihil potest imputari, quiversor in actu licito, nec cuiquam injuriam facio, cum utar meo jure.
solam impunitutem ZN. t Interdum ius dat, interdum tantum impunitatem.
t. 24. r vel in statu Naturali, vel in statu civili versor; Si prius,Nbi aliter rebus meis prospicere quam nio te suris non possum, & nolit mihi reddere quae abstulit. violenta tunc temporis licita est haec mea deis fensio ; In Posteriori vero, si fieri possit, adeundus est magistratus. Art. aς. r Aut Die. aut Nocte , surari me vult quis, si Die , redit casus praecedens; si vero Nocte, modo mihi sgnificaverit nolle mihi Vutam auferre, reddatque mihi quae abstulit uufugiendo, contentus esse debeo; Lege impune Nocte occiditur fur. Art. 26. ct Verbi gratia, in Scriptura Sacra legitur , quod ubi quis alium in voluntarie occiderat . certa quaedam loca, AZYLA dicta, peterepo erat, ubi in tuto esse debeba, nhr. en' i q. 1ς. 26. id a . Iodo Iimites quosdam non transiret, quos si excellisset, impune a quodam defuncti Propinquo occidi poterat . quod si viridietae culi si hoc fustum suisset, non existim.indum est, nec convenire videtur cum Sanctitate immense Dei. talis motivi approb.tio; sed sibi ini putan tam h ibabat murtem su im AZvlum qua Rus; D sc metitό impunitas concedi potest , quamvis jus non adsita infit.I. ς.
. I. D.de extr. tam aliter Grot l. a. c. I. S II.
63쪽
XXVII. Quando ergo fili laris Dimicatio es pertinis 3
N. u) Quando invasor alteri concedit licentiam Dimicanssi, alioquin eum occisurus sine dimicatione. Vid. quaest. 8. VIII. An etiam, si Mugisratis duos mortem meritos inter se
ωοα d. x Mirmatur ; Se tunc unicuique licet arripere spem sa- F. . 1 . tulis , vel alter alterum occidere potest. At, qui jussit, sorte minus recte officio functus videbitur, cum satius fuisset, si unius supplicium sufficere videbatur, sorte eligi moriturum, ut fieri solet in Decumatione, cujus usus frequens est in Bello. in XXIX. praeter hune Casinu Magistrum mella potes coricedere ad vindicandas Privis, injurim rMeeLi Negatur. quia hoc est tentare Deum, & incerto eve is' minime incertis rationibus definiendam permittere. h. l. Quod tamen Germanis ante Christianismum in more positum ,
Groι l. L. nunc autem Optima ratione mutatum est.
8. n. s. XXX. t. et . cu Si impulsus ad Dimicandum, impulsori occasionem culpa
sua dederit, ad certamen eum impellendi, debet et reparationem offerre , si nolit, iure suae defensionis hoc in casu utitur. Art. 28. cx Quandoquidem in tali casu uterque mortem meritus fit rit, eo ipto par est Ius suae desensionis ; non omnes in Bello morti traduntur , Ducibus, verbi gratia , suis rebelles, ne scilicet militibus careat Exercitus ad sui conseryationem utilibus, adeoque decimantur Rei, ut scilicet cui Sors fuit adversa, exemplo sit aliis. Art. 29. Hac occasione dicendum est, Duella data sve fulta ad reparationem injuriae, sive verae sive fictae, licita esse non debere; Et qui in Duellum vocatur, hoc effugere tenetur; Nam quis imprudenter pec ullo ma- Io animo. proferre quid potest, quo alter offendetur; adde quod iste possit praebere occasionem, illumque impellere ad proserendum, quo indisibi videtur ulter & sic istius est culpa si ostendatur; Qui alium osse dit , ei reparationem exhibere tenetur; Et monitus vitam suam in pericula esse a parte alterius, non tenetur domi manere, sed ei sum vitanda loca semota, non vero cogitur a publicis abstinere.
64쪽
XXX. An qtia b.rctemn dicta sunt δε jume se V sua tuendi ad
Betam privativu tantum pertinent , an vero etiam ad publicum aptari possunt Aptari possunt, habita aliqua ratione diversitatis, nam in Grat. I. . privato Bello jus bellandi cessit, simul ac est judicii copia e pu- c. I.*- 16.blicum , quia non oritur , nisi ubi aut non sunt, aut cessant judicia. trae uni habet & perpetuo lavetur accedentibus novis damnis & injuriis. In Bello privato serine defensio mera consideratur : in publico praeter defensionem , etiam injuriae vin ot. l. a. dicta intenditur, & si fieri potest, ut vires hosti adimantur, ne φ λψ-68 in posterum nocere possit. XXXI. M ergo arma recte sumuntur ad imminuendam potentiam' cresceutem , qua nimium aucta nocere potes 'Licet hoc in consultationem venire possit, vim tamen pati Grol. I.2. posse, jus non tribuit ad eam inserendam ; & ita Vita humana T eli , ut plena securitas nunquam nobis constet. Adversus incertos metus a Dicina Providentia & ab innoxia cautione, ut exer- Adber. citum conscribendo, Castella muniendo So. non a vi praesidium est petendum.
XXXII. Qi id si nou tantum de potentia, sed V de animo nocendi
conset, est quidem ita , ut certum id sit ea certitudine, quae in morali materia locum habu ZK. Occupari potest Bellum e Imo si magnae adsint metus con- Sebinoe tecturie, metuens poterit exigere cautionem, ut iuspectus se con- de Osc. . tineat intra suam regionem, qui si hoc recuset, manifestum suae 9 Uholtilitatis argumentum edit, & ille alter quocunque modo de- sensionem adornare potest
XXXIII. An juse defenduntur Bellum promeriti PN. Non. sed qui Bellum promeritus est, primum offerre debet Grol. I. a. satisfictionem et , quem laesit, Viri boni arbitratur qua rejecta,c. 1. 6. Ι 8. pia demum erunt arma.
65쪽
XXXIV. si uterque iam in Bella consitutus sit, sitisfactio oblata accepturi debet pN. Plures negant; quia ei qui pium Bellum gerit iniuriae v Iii- dicta permissa est. Alii affirmant ; quae opinio aequior videtur , poenitenti enim parcendum, & iniquum est , hostein non audire, ubi nocere adhuc potest, sed non vult.
communiter competunt. I. sit altera Selli cavo. II. Quot modis aliquid ustrum sit. III. Quotuplices μι res a pro
IV . Proprietatis quale sit exordium V. Au homo sati v acceperit Dominium , au potiuι facultatem res vacuas occupandi. VI. Ante multiplicatum Genus bri. morim an vulgum fuerit Domi
II. 21ιomodo postea introductum fuerit. IIII. An in primo Statu labore
F indistria opus fuisset. IX. Quid sit Dominium.
X. Quotvplex. XI. Unde probetur Mase utem habere dominium emiueus. XII. An mi ati tale concedi Dominium tuto vere possi.
XIII. Qua res propria Ieri non resut
XV . Ita quibus partibus Mare Occupari post. XV I. Unde hoc probetΠr. XVII. Mare ergo per se riou es incap.rx dominii. XVIII. Quae res propria nondum
D ta, propriae feri possint. XIX. Quotuplex sit occupatio. XX. An ferae, p sices V aves permisersitatem occupata sint. XXI. Princeps feras ex suom aliud territorimn fugientes vindicare possit. XXII. Lex citalis δε et euatione lata an etiam obliget peregrinos XXIII. An bominibus Jure na-ttira competat aliquod jis iures iam propriar facto. XXIV. An iuυito domino res posui auferri. XXV. Au hoc in casu committatur fur n.
66쪽
XXVI. An cessante neces tate reintutis debeat feri. XXVII. Vitivido locis in solo pacato sim occupari poseis. XXVIII. Quid ex tali loco sumendum sit.
XXIX. Au praeter castu extremae necessitatis aliud jus hominibus competat tu res jam oc
XXXI. Qiιale ius homines alii in illud habeant, ut V m paritem Maris , U terras jam o
XXXII. M ius transeundi competat si, qui Bellam pium gerit. XXXIII. An dictum jus ipsi competens metu alieno tollatur. XXXIV. uua rationes cavendide innoxio transitu adhiberi Hiut. XXXV. An mercibis debeatur
XXXVI. An ipsis boe in easu ' Vectigal imponi possi. XXXVII. Quis fit modus exigendi Vectigalis.
XXXVIII. An transeuntes veI praetervehelites jus morandi ad tempus habeant.
XXXIX. Au exteris sedibus uispiιlsis concedi debeat perpetua bubitatio. XL. An babeaut ius petendi loca desertis V inculta. XLI. Quotuplex sit jus quod bomines habent ad actin quos vita humana desiderat.
XLII. Quod sit simplex seu ab=
XLIII. Qui is ipsi, a quibus p
tittir, ejus rei indigeant. XLIV. An hoc ius exteris com petat ad res βαι vendendM. XLV. o in casu Me jus h
XLV II. Quomodo habeamus iis ex suppositione ad actus ali
XLVIII. An licitus sit contra tm cum Poptiis, ut is fruges suas eis quibuscum iam cou- ι . traxit, non alii vendat. I. Vtia est altera Belli eausa r. Λ Ltera Belli causa est injuria saeta adversus id, quod nes Cys. l. a.
II. uot modis aliquid nsrum es r e. Nostrum aliud est communi hominum jures aliquid jure Gratid. e. G a . sing Di sitiros by Cooste
67쪽
u. t. Useq.aliter. Pisi. I 4. o. 4. f. 3.
singulari. Ius illud commune directe est in rem corporalein . aut ad actus aliquos. Res corporales aut vacuae sutat a proprietate , aut jam aliquorum sunt propriae.
R. Aut tales sunt, ut in totum seu liuegrae propriae fieri nequeant , aut ut possint.
R. Deus creavit hominem infirmum & multarum rerum indigum , & simul ipsum sibi commendavit ad se conservandum , adeoque ipsi concessit ius in omnia e. , quae ad iplius conservationem erant vel necestria vel utilia. U. An homo accepit satiin ipsari in rerum Dominium , an vero Imseu facultatem res vaciis occupa3ιdi Dominium praesupponit factum humanum & plures homunes , ideoqtie Deus concessit saltem jus seu facultatem res V cuas occupandi, & post multiplicatum Genus humanum eas divudendi. VI. Antequam ergo fuerint plures homines, an non fuis Domnium P. Antequam plures fuerint homines, nihil proprium vel commune fuit: quia communio involvit socium possessionis & domunii s Proprietas autem notat exclusionem alterius a jure ad istam rem ι quam solus ut propriam habeo; sic ut utraque non poisit intelligi , nisi postquam plures uno homines esse coeperunt. VII. 'squain Genus humanum est multiplicatum, quomodo Dom nitim es inimia my a Res, quae immediate sui usum hominibus praebent , vel ad nutrimentum, vel quae corpori tegendo inserviunt, primum
Art. 7. ca Ad hoc observandum est, quod si . aliquid commune inter quamplurimos existens, in suum usiam quis verteret nimia quantitate, adeora caeteris non aequalis eskt portio, jus suum excederet.
68쪽
mum in proprietatem venerunt, & quod quisque sic arripuerat , id ei alter nisi per injuriam eripere non poterat: cumque plurima labore ' industris opus habebant, inconveniens fuisset , si aequale jus ad ea habuisset, qui nihil opeiae contulerat ad e rum productionem, ideoque producenti cedebant. Deinde res immobiles , quae immediate usum nobis praestant, uti sunt domus , & tandem res per naturam citra industriam humanam productae, ut sunt agri , ex usu & necessitate uniuscujusque occupatae sunt : Reliquae verb vacuae manserunt, ut eas in posterum occupare potuerint, quibus id visum erat. Unde videtur factum , ut qui agri alicui essent assignati, aut quibus caeteri tacite cessssent, quod unum solum istis frui quiete paterentur, ii ad eum solum pertinerent; & qui reliqui essent, illis cederent, qui deinceps eos occupaturi essent. VIII. An tu prisuo Statu etiam labore-iudi seria opus fuisset rhe. b Non admittendum est, primos Homines terram non coluisse , & citra Artium exercitionem & usum exegisse vitam, aut in sylvas excurrisse instae' brutorum, ut vescerentur tantum sponte natis S antra habitarent; eadem enim tunc fuit Artium necessitas & utilitas, ut & judicium humanum δε industria , quibus inventae sunt, quae nunc est ; & ut Scriptura Sacra loquitur , Adamus non debuit tantum hortum Paradisi inhabitare , sed& colere, ut ex cultura viveret. Gen. II. V. Is .
IX. Ps introductam proprietatem quid est Dominium P e) Dominium est jus de rebus pro arbitrio proprio Π mine ὸisponendi, & eas a quocunque alio possessore vindicandi. G 3 X. Quoia
Di 8. c h Fieri potuit ut Homines in posterum . in varias RegioneS, Rse invicem ille remotas dispersi, Attes neglexerint, easque oblivioni ex parte aut ex toto dederint. Art. 9. e Dominium vel potest esse id tempus, vel perpetuum, uiuia que Dominii nomen nragis meretur quam larius. Osauit. L
69쪽
N. d Duplex. vulgare seu commune, quod privatis; & Dominium eminens, quod Reip. competit in res privatorum ad Reip. utilitatem & necessitatem. XI. Unde prodiitur Maiestatem habenti in res privatorum competere Dominium eminens Is
Probatur e I. quia Deus Majestati, quae est vicaria ejus potestas, illud jus tribuit, quod ex creatione in persionu& res est consecutus f a. Majestas de rebus privatorum pro utilitate & necessitate Rei p. proprio nomine & pro arbitrio disponere potest. 3. Majestis producit cffectus dominii in rebus privatorum, eas optimo jure alienando, dum negligentibus aufert, vel indignis, ut in usucapionibus, & confiscationibus ; iis, qui vel abutuntur vel administrare non possent, Curatores constituit, ut prodigis, minoribus &c. XII. At vero , si Male To haberet Dominium in rebus privatorum, ipsi daretur faciatas in iis grassandi ; vel etiam unius rei duo essent domini , V 4 privatis vibit acquirere posset, quia quod meum es, ampliis meum fieri non poteri e e Ηoc Dominium non exercet, nisi ubi Reip. utilitas &necessitas id exigit. a. Miijestas habet Dominium Summum Meminens, Privati subalternum, S sic iunt Domini diverso modo.
Ait. Io. d Regum, aliorumque Principum Dominium in res privat rum , est potestas Ius privatorum In eas limitandi. Art. xx. e primum illud Argumentum erroneum videtur, nam ex v luntate Populorum, Rex habuit Jus quo donatur in Subditos, quod auet ritatem Dei secum trahit. & a Iure Naturali, quo ad Res publicus prom vendas impellimur, confirmatum. f Qiiod ad Secundum, hoc facit privatus, nempe, quia id exigit utilitas Publica.Art. Ia. g vectigalia & Tributa a Subditis exiguntur, ut scilicet, inde
utilitati publicae , ct impensis ad hunc usum a Rege factis, suisque prospiciat. Disitigod by Corale
70쪽
a. Aequirere potest a privatis hoc Dominium subalternum ; non autem acquirit eminens, quod jam ejus est.
ax. Res, quarum tanta est magnitudo , ut ad usum omnibus Grol. I. Populis sufficiant, ut Mare ad aquam hauriendam, ad navigatio- c. a. s. 3.nem di idem dicendum est de Aere , si quis ejus usus esse posset, ad v, - ' 3- quem terrae usus non esset necessarius, ut est ad aucupia r nec aliud censendum est de Syrtibus, ubi nihil est, quod cultum serat,& usus unicus petendarum arenarum exhauriri nequit.
Vastus Oceanus magnis continentibus Europae, Asiae , Asti, Pas. l. 4. cete, Americae, terrae Australi & incognitae interjectus, uni soli in universum, aut paucis , exclusis reliquis, acquiri non potest :quia ab ejus pronaiscuo usu alios arcere moraliter impossibile est, ...imo illieitum , neque enim Deus uni vel alteri, sed universo h a. f. 3. minum Generi terrarum Orbem concessit, simulque naturaliter homines aequales esse voluit; unde gravis esset injuria & dura seriavitus, si quis dominium Maris universale sibi soli vindicaret.
Distinguendus est usus Maris in iis, ubi exhaustus esse po- PUf. d. test, ut incertis Piscium generibus, Gemmis, & si quae sint alia, e. r. R in his occupari & in Dominio esse potest & ubi est inexhaustus
seu exhauriri non potest omnibus innoxius est , ut in navigatione, commerciis exercendis, in quibus in proprietatem unius venire non potest.
N. 3 b Quia illud demum est in Dominio, quod I. usum aliquem mediatum vel immediatum Hominibus praebere & a. cuΩtodiri .
t. r6. ch Ius tale percipit, qui scilicet partem non majorem, inha- ae eam quam percipere deberet, sibi tribuit. Diuitiam by Cooste