장음표시 사용
171쪽
4 683. faciem, divino muro concisoque tumulo. Nulla mora Thraces procurrunt, missilibus instant, impellunt hastis. Magnam illuc oppidani attuleranthis, li 'biliE bellicarum oIlarum vim, quae ingentis magnitudia μ πη- nis 3 quippe quae phua de minuta continent jacula δαὶ ἰ . . pharetrae dicuntur, exploduntque, dum intus baccatur martialis pulvis, quidquid letiferum pro si Iemi Turris gittis est. Hae statim in constipatos hostes conjectae, illos ustione Se acuto morsu ab incepto desistere coe gerunt . Postridie agger in medio subsedit, hiatu ger ibidem dum terra excandescente pulvere discederet ab-
g eri r solitus. Tureae sub noctem irrumpentes ac bis repulsi, tertio redeunt ad certamen, adeo immemores Disi imia. ωi- sui lc paratae necis, ut nisi par oblivio Germanos c Ovηρ prosia. pisset , impares ad resistendum sere viderentur. Ava pulpis, H loco serociter se tenuere , anxia interim urbe ad m-m, certam pugnam horrendumque strepitum machinarum. Rursiis dextera facies ab eadem peste labefa- strepitus. ' elata praebuit ingressuris latum iter. Attamen stetere Barbari, seu pavidi experientia periculi seu rati,
M . dem suspicati, vigilias diligentius agunt nec arma ponuns. Quin aliquid ex adver1o molituri, curria Germavi Abiu, dudum per duplicem cuniculum sub illotum stati
Turcarum Meum nem penetrastent , excitata ex supposito pulvere
g. . . : . tammae vi, reddum ruinarum vicem ; haud parum Barbarota uis . Operibus solo aequatis & multa clde. Sed de Geomani tum pariter quieverunt exhauri viribus, dii, que metus simulatione negligentiam hostibus injecturos , qua deinde incauti opprimerentur. Hi contra, frau-
172쪽
que vincendo fessi. Quin tandem Starembergio am Inuente, cum Barbari undique subeuntes instauram Parma Ostruηt dis aggeribus darent operam , tota iis triangulari munitione concedunt ε, quae ab omni parte divulsa nulli amplius usui esse poterat, & quam duos Sc qu, Quot dies tenuit, draginta dies extremo Sc sere supra fidem conatu, inflictaque ibi decem Turcarum millibus nece , defenderant . Interea haud segnior oppugnatio fuerat ad utrumque propugnaculum. Nam Thraces quintidie fossae quidpiam decerpere , vineasque proferre bulam Germani expedire & , quantum possent, retia tinere sibi. Dum ita modicis praeliis invicem se dispellunt variantque vices, at postremi in locum T cor se restituunt, paulatim mqnibus succedentes ; placuit Starembergio, graviori conflictu Lei aleam pe- ,. Iriclitati. Vittembergiae Duci Se Comiti Ioanni Sem uiu, cum validia renio instructari exercitus ad se vocatis , paucis renuntiat, quid sibi facto opus sit. Hostem continuta e promovere gradum, & si muros subeat prosterna que, ubi tantae sint vires quibus possit ab urbis e cidio retineri Ejus proinde longius arcendi ipsi negotium capiant, faciantque quod sibi e fide ac taenuitate sua esse videatur. Repentὸ jussa peragunt MEduetis e cqca Loveli porta sex peditum centurias hostium operibus circumducunt, atque inde per d. versoς aditus jubent continuato agmine penetraFenexus torruos valli, ut stimul plures dimicare possent. Dictis obtemperant ia Uerum serociter obsti ero Barbari , quibus etiam loci notitia adiumento . nos βου-
173쪽
suae ibi cades, Trasidiarii it
118 HISTORIA RUM erat, ut ingressos undique circumvenirent. Quod ubi patuit, apertumque discrimen in conspectu fuit , Vittembergius stricto gladio convolat ad primos O
dines, monet, hortatur suos, ut in tanto periculo vitam virtute redimant. Temeritatem, si cito contundas eam, confestim cadere; semel si bene cetptis succedat, invictam esse. Cuneo facto vehementius urgent. Adnitentibus Turcae gradatim cedere, quousque ad scamni labrum perventum est . Ibi in pedes celeriter se projicere ; Germanus insequi, illos fugam non insidias fecisse arbitratus . Cum extemplo tonuit nitratus pulvis, atque his terram subduxit. Contrucidati laceratique plures; Dux in extremum discrimen venit. Thraces successu laeti repetunt pugnam, consternatis insultant . Suis Vit-tembergius voce & exemplo animos addit ; nihilo tamen secius trepidi certant dubio Marte; & pulsi cς- sique serent, ni statim Serenius alteram centuriam summisisset, quae pugnam restituit detrusitque hostem in ulteriora sua munimenta; ea vero, quibuSillic fossam tenuerat, penitus diruta. In hoc praelio Germanorum ducenti cecidere; Uittembergio leviter sagitta genu alterum percussum. Turcarum incertus numerus;sed exprima simulata,veraque altera fuga,&pugnandi obstinatione, longe major. Biduo post oppidani rursus erumpunt ad Aulae propugnaculum. Strenue dimidia & una hora dimicatum est. Siquidem Turcae ex superiori damno cautiores facti, d plicaverant in fossa stationarios milites, plurimaque
174쪽
ibi omnis generis tela congesserant. Alternis utri- I68 P. que moti fluctuavere 3 utrique postmodum aequavere Fit p pugnam, mori potius quam moveri gradu obfirma res animum. Cum diu stetissent mutuis obnoxii vul. neribus, nullamque in partem inclinasset victoris 3 Purpuratorum unus, qui Barbaris, certamini immi tus, faciebat animos, glande ictus plumbea in te ram cadit. Ea res praelium finivit. Dum enim cor. pus student abducere, inferias laturi , desertisque o dinibus circa illud frequentes tumultuantur, Caesariani in aliud intentos eos facile derruserunt. Mox celeriter dissipatis impedimentis expeditaque fossata. Ormani fossis intra muros se condunt; brevi tamen victoriar fru- ρη g 'ctu; quippe hostes, undique patente Via, non ita 'εdeunt Turea, multo post sub ipsis m nibus se restituunt, intersae- is eaqηe spiuntque aggeribus adeo locum , ut pateret, nullo 'amplius impetu repelli posse; cum praesertim ab hac
una Parte centum prope murales machinae tantos fecissent ruinarum cumulos, ut qui ad praeliandum exirent, gradu consistere ac servare ordines prohibere tur . Acuit ea dissicultas oppidanorum ingenium in .
Stuppae globos ingentes, pice illitos, admoto iguet host vi illine in fossam projiciunt; qui, motu ipso flammam di- flatu r. latante , penitus inflammati , nec facilς ς xiRgvi . M nec dissipari poterant. Super hoc congesti lignorum rei imre . qua fasces incendium excitabant , quo longius hostes g summovebantur . Id aliquantum dubios quid ag rent Turcas habuit. Rati denique, si mqnia evellant, ruinis illud compressum iri; exprimo fossae limine riqua
175쪽
igo HIs TORIARUMI 683. quo se reduxerant nam propius incendium vetabat Tarea pluribus in id rei cuniculos deprimunt ducuntque ad utriusqued z-,triui isecies propugnaculi. Huc jam antea mentem adve tur . terat Starembergius , Ddique secundum eas justerae puteos aliquot, unde, selo admotis auribus, certi exciperetur ubi hostes suffoderent, Bc promptior Oc- Gemaai rei op cursus seret. At semel tantum ad Aulae propugna-rire conamur. culum rei bene successit. Dum terram egerunt ex
adverse, operae patefacto aditu colliduntur. Tunc obversis invicem ferramentis, quibus opus molitae semel succe- iuerant , pugnam committunt. Mugiebat inconditis vocibus ostium cuniculi ; quo boatu , quid istud rei esset , cives admoniti illic in armis consistunt, veriti ne sene oppressis cuniculariis Turcae in oppidum se se essunderent. Uerum utrique ubi primus resedit impetus , velut e composito se retulerunt, praetentisque asseribus objectaque humo Ha propugna. altrinsecus occlusere viam . terum ad dexteram ejusdem propugnaculi faciem disrupta cavea , sic vehementer exarsit sulfuratus pulvis , ut continentibus ruinis tertiam fere partem nudaverit.
Iis,gh zs Uuinquet Velut signo dato statina in proelium d
que destriptio. cursum est ὁ quo non aliud in ea obsidione dubium magis atque anceps' , aut majori atrocitate pugnatum . Aderant, ut in extremo periculo , ipse supremus urbis praefectiis, majoresque alii duces in nus , Serenius, Scha embergius , qui dudum v nerant ad propugnaculi fauces , dum recentes collocarentur excubiae , afflictis rebus consulturi. Per loca
176쪽
- ΤΟ. L Lis. II. I 6 ri a dispositi, hortabantur milites , bc quid e rerunata gerendum esset, imperabant; quodque ad excitandam illorum alacritatem supra modum confert, percepturi erant Oculis, quid cuique virtutis aut inertiae foret. Omne illuc armamentorum genus jampridem ad inopinatos rerum eventus convectum fuerat , eoque summa industria e militari scientia utebantur. Principio ad aggeris labrum, ubi utraque ex adverso stabat acies , teretes cras. sasque trabes , infixis rotae capitibus , armatasque frequenti cuspide convolvunt, pro vallo statuunt, fulciuntque pedamentis . Deinde maximas incendiarias ollas nam manuales nimio usu defecerant
eos igne ad foramen apposito in medios hostes projiciunt ; quae , dissiactis compagibus , flamma
ac missilibus turbas ciebant. Turcae imperterriti ac lento ad servandos ordines gressii ; quibus turbatis, rem feliciter incoatam saepius corruperant I comscendere tumulum, gladio aperire sibi aditum ni tebantur . Medio in ascensu non unum aut ali vim , sed catervatim eos propemodum conficiebant jacula a bombardis festinanter conjecta e vicini latere propugnaculi ; quem locum unice aggress ris infestum cum antea prosternere debuissent, co temptu an imperitia , ingenti quidem suo malo neglexerant. Magna erat Occidio , sed longe m
ior turba subeuntium , quam Minaphus in ipso conspectu pugnae qua blandis qua minacibus ver
bis ad strenue certaudum accendebat . Urgente Tom. I. X mul-
Mathi me Maadhibita . Diuitigoo by Cooste
177쪽
16 a III suo RIARUM 1 68 multitudine , mota demum oppidanorum acies , pGmumque aggeris spatium superatum. Tunc enimvero--ique exertae Vires I psamque,
fuit, quid rebux in dubiis spes , quid desperatio pos
Extrema uirin- sit. Turcae, si paullum insistant , urbem coeptiaque acti ' Ω-, in vaenera ac tela ruunt 3 dummodo promoveant aciem , reliqua haud pensi esse. Ge mani suorum te oppidi excidium , si cedant, via tantes animo se stare loco intenti holaum jugulo , feroetores deliberata morte aut victoris . Interima duobus tumulis, quos utrinque in aggere interiacentis muri ad collum propugnaculi erexerat Si rembergius, confertam Barbarorum multitudinem murales machinae trans iebant minutis telis atrociter adeo, ut primum in fis tepesceret ardor pugnae 3 mox tristes segnioresque subire cadentis locum ; denique in apertum discrimen se dare notale Oppidani ex imrum tactuarione , dc quia non amplius inferre signa contuerentur, rati eos , Tarea cedunt. quod 'erat demifisse animos , augent suos , FG.-ereatisque vincendi spe viribus clamorem tollunt , hostem propellunt ad aggeris. labrum ; inde in ruinas protrudunt , tabantemque telis ab omni parte eonficiunt 3 quousque se primis operibus pauci re- L, A duces occulume , plus mille humi relictis , hauditi. mouenta prauiatarus victoria . Mumphus apud se reputans M adventare ingento copias ad obsidi nem seIvendam , & urbem prope interitum esse delatores enim ex ipsis civibus ς quorum unus
178쪽
vix sexdecim annos natus ultra citroque remeaus,
dum clam per ruinas descenderet, deprehensus se curi perculsus est y id renuntiabant statuit vel magna militum suorum internecione opem laturos anteVertere, conarique omni vi, ut oppidum tamdem in suam redigat potestatem a Quocirca eodem, quo ab Aesae munitione dejecti fuerant , die ru sum illos ad oppugnandam immisit; de pari quudem successu. Etenim qua parte spoliata m ibus fuerat, celeriter palis vallata, lanae saccis terraque adiectis, obstruebat iter. Agmen Vero, dum in . ascensu penderet animi, quid sibi facto opus esset, catapultis a latere, a fronte hastilibus feriebatur; horrebatque aer gemitu , solum cadaveribus pluvrimoque sanguine . Re cognita signum receptui datum. Hinc Uisitius haerentem menti, ob rei difficultatem , solicitudinem verborum ferocia & vultvi contegens, Loveli sinistrum latus, unde suis tamia ac tam saeva pernicies extiterat , i dejici jussit. Biduo suspensum cavea, elatumque nitrati vi pulveris corruit. Adortus inferiorem ejus partem, ter repetito certamine 3 5c cum parum tormentorum jaculationi pateret locus , angustusque vix paucos praesidiarios exciperet ad dimicandum 3 obninuit Mox laeva pariter ipsius munitionis facies , muro sex passus nudata; sed ita coacervatis ruderibus, ut haec transitum servatis ordinibus impedirent. Quamobrem vix conscendere aggressi retulere pedem. Demum, surore extrema consilia nunistran-X a te, i σ33.
Turca postridie is pugnam rede
179쪽
cavea perficium tur , fled iniciem do puiseri tem pus deest.
ruersores ad ea propugnaciaa, crumis pote et geres excitati.
laboravit aliquot dies ingenti clade
te , cuniculariis negotium dedit , ut quam citissime fieri posset, penitus utrumque propugnaculum,
interiectumque murum subverterent. Dicto audiunt ; novem locis excavant humum, tardius tamen iquam ipsa res postulasset. Nam oppidani iningentem maximarum ignescentium Ollarum vim ex alto in fossam projiciunt, quae pondere suo in terram defixae, cum, expandente se flamma, dia silirent, longe lateque dispergebant humum, cla dabantque magno fossoriim incommodo cuniculo. rum ora, illic, ut in propinquo, aperta custoditaque negligenter. Attamen qua ad duo illa propugnacula , qua ad interjacentem loricam n vem per subterranea loca penetrarunt. Suspensa ibi caveis mςnia , cavataeque vasto hiatu speluncae martiali pulveri continendo. Quod si te pus inserendo inflammandoque suppeditasset, verendum fuerat , ne civitas suis oppressa ruinis hinc postremum vulnus acciperet. Quamquam & isthuc mentem adverterat Starembergius. Nam, moram aliquam extremum, si res ita ferret, d centi spiritum oppido injecturus , concussa propugnacula intermedio vallo fossaque intersepserat ;aditusque viarum, qui serebant ad oppugnatam
Oram, Operibus, catenis, excubiis circummunierat. Et sane ultimo jam in discrimine versabatur, laceris munimentis, imminutoque praeter modum
praesidio non ferro solum , sed dyssenteria ; qui morbus salsamentis, quibus vescebantur, aestuque
180쪽
eontractus ad sexagenos quotidie milites per ali- 16 8 3. quod tempus absumpserat 3 eoque vel urbis praefectus conflictatus fuerat . Haec igitur in tantis
aerumnis una propemodum sustentabatur armat
rum fide, quam & ducum inexsuperabilis virtus,& proxima auxilii spes confovebant. Nam per hos dies , elusis Meeptisque Barbarorum custodiis in urbem regressus Georgius Wchalovitius, qui Gn. st carum more tunicatus per medios illos felici ausu ad Lotharsngium cum Starembergii mandatis pervenerat pari successu id pridem haud semel fecerat Georgius Franciscus Koschinischius 3 quorum navatam operam reipublicae , obitumque audacter periculum aliqua posteritatis memoria donare quum est) ejus literas ad istum retulerat, quibus & jam
coactas in unum copias , & nulla interjecta mora opitulatum obsellis venturas pro certo affirmabat. Initio haud levis negotii fuerat Germaniae regulos in eam voluntatem adducere, ut valido Uien--resistendis nae exercitu nam modico nihil profecturos pate- auxit aribus c. hat auxiliatum irent. Siquidem, petendis conditionibus, alii sibi multum ; alii parum Caesari timere simulabant. Et Sarmatam, quamquam non studium aut animus , pecunia certe colligendis legionibus deducendisque deficiebat . Verum cum in dies graviori Turcarum metu percellerentur Gela Gam Rex stommani, ad hunc repellendum positis tantisper reli- det Τοmi f. mam quis curis incubuere ; cum praesertim Ludovicum regem intelligerent eximia moderatione animi rum manente